I C 904/12

Sąd Rejonowy w ZgorzelcuZgorzelec2012-12-18
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniarejonowy
księgi wieczystenieruchomościwłasnośćadministracja publicznareforma administracyjnaprzekształcenia podmiotoweSkarb PaństwaWojewództwo

Sąd Rejonowy w Zgorzelcu oddalił powództwo Skarbu Państwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej, uznając, że nieruchomość stanowi własność Województwa.

Skarb Państwa - Starosta (...) wniósł o uzgodnienie treści księgi wieczystej w ten sposób, aby jako właściciela wpisać Skarb Państwa - Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Powód argumentował, że obecny właściciel widniejący w księdze wieczystej (Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych we W.) w wyniku przekształceń stał się częścią GDDKiA. Pozwani, GDDKiA i Województwo (...) Służba Dróg i Kolei we W., wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, że nieruchomość z mocy prawa stała się własnością Województwa (...) w wyniku reformy administracyjnej w 1999 roku. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie udowodnił swojego roszczenia, a dowody wskazują na własność Województwa.

Powód Skarb Państwa – Starosta (...) wniósł pozew o uzgodnienie treści księgi wieczystej KW nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym, domagając się wpisania jako właściciela Skarbu Państwa – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Argumentował, że podmiot widniejący w księdze, Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych we W., w wyniku przekształceń stał się częścią GDDKiA. Pozwany Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o odrzucenie lub oddalenie pozwu, podnosząc tożsamość stron i wskazując, że nieruchomość z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się z mocy prawa własnością Województwa (...) na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną. Pozwany Województwo (...) Służba Dróg i Kolei we W. również wniosło o oddalenie powództwa, potwierdzając swoje prawo własności do działki. Sąd ustalił, że w księdze wieczystej jako właściciel widnieje Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych we W., a nieruchomość została przekazana Wojewódzkiemu Zarządowi Dróg Wojewódzkich we W. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia 1 stycznia 1999 r., zgodnie z przepisami reformującymi administrację. Sąd, opierając się na art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz związaniu żądaniem pozwu (art. 321 § 1 kpc), oddalił powództwo. Stwierdzono, że powód nie udowodnił swojego roszczenia, a dowody, w tym protokół zdawczo-odbiorczy, wskazują na własność Województwa (...) . Brak decyzji wojewody stwierdzającej nabycie mienia nie miał wpływu na skutek prawny, gdyż nabycie nastąpiło z mocy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd jest związany żądaniem pozwu i nie może orzekać o przedmiocie nieobjętym żądaniem, nawet jeśli strony są tożsame.

Uzasadnienie

Sąd jest związany żądaniem pozwu w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Jeśli ustalony stan prawny różni się od żądanego (np. inny właściciel), sąd nie może uwzględnić powództwa, nawet jeśli powództwo jest zasadne co do zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Starosta (...)organ_państwowypowód
Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad we W.organ_państwowypozwany
Województwo (...) Służba Dróg i Kolei we W.organ_państwowypozwany

Przepisy (9)

Główne

u.k.w.h. art. 10 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie, może żądać usunięcia niezgodności.

k.p.c. art. 321 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd jest związany żądaniem pozwu.

Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną art. 60 § 1

Mienie Skarbu Państwa przejmowane przez jednostki samorządu terytorialnego stało się z mocy prawa mieniem tych jednostek.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych...

Określa przekształcenie dyrekcji okręgowych dróg publicznych w jednostki do zarządzania drogami wojewódzkimi i przejęcie mienia.

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 28.12.1998 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia wykazu instytucji...

Określa przekazanie jednostek organizacyjnych, w tym Zarządu Drogowego we W., na rzecz Województwa.

Pomocnicze

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 11

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 23

Przepisy wprowadzające ustawę reformującą administrację publiczną art. 61

Ustawa z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieruchomość z mocy prawa stała się własnością Województwa (...) w wyniku reformy administracyjnej. Protokół zdawczo-odbiorczy potwierdza przekazanie mienia i zmianę właściciela. Sąd jest związany żądaniem pozwu i nie może orzekać o przedmiocie nieobjętym żądaniem.

Odrzucone argumenty

Wpis w księdze wieczystej jest nieprawidłowy i wymaga uzgodnienia z rzeczywistym stanem prawnym. Brak decyzji wojewody o uwłaszczeniu oznacza brak podstaw do twierdzenia o zmianie własności.

Godne uwagi sformułowania

sąd jest związany żądaniem pozwu orzekłby wówczas o przedmiocie nie objętym żądaniem nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania stanowi własność Województwa (...) mienie (...) stało się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego decyzja ta ma jedynie charakter deklaratoryjny protokół zdawczo – odbiorczy (...) wprowadza domniemanie zgodności z prawdą

Skład orzekający

Justyna Szczyrba

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przejmowaniu mienia państwowego przez samorządy w wyniku reformy administracyjnej oraz zasady związane z uzgadnianiem treści księgi wieczystej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji administracyjnej i konkretnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność prawną procesów przekształceń własnościowych w wyniku reform administracyjnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.

Kto jest właścicielem? Sąd rozstrzyga spór o nieruchomość po reformie administracyjnej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 904/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2012r. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Justyna Szczyrba Protokolant Agnieszka Zabagło po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2012 r. w Zgorzelcu sprawy z powództwa Skarbu Państwa – Starosty (...) przeciwko Skarbowi Państwa – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i Województwu (...) Służbie Dróg i Kolei we W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oddala powództwo. Sygn. akt I C 904/12 UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa – Starosta (...) wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad we W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej tutejszego Sądu KW nr (...) z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, żeby w dziale II – powyższej księgi wpisać jako właściciela Skarb Państwa – Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad i nie obciążać pozwanych kosztami procesu. W uzasadnieniu żądania wskazał, że w dziale II przedmiotowej księgi wieczystej wpisany jest podmiot o nazwie W. Zarząd Dróg Publicznych we W. , a obecnie podmiot ten w wyniku przekształceń podmiotowych stał się częścią Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a pomimo tego w treści księgi wieczystej nie ujawniono, że Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych we W. stanowi statio fisci Skarbu Państwa. Wskazał, że na żądanie Wojewody (...) usiłował sprostować powyższą nieprawidłowość na drodze postępowania wieczystoksięgowego, jednak okazało się to bezskuteczne. Podał, że jego interes prawny wynika z art. 11 i art. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Pozwany Skarb Państwa – (...) w odpowiedzi na pozew (k.22 - 24) wniósł o odrzucenie pozwu, lub ewentualnie o jego oddalenie. Zarzucił, że z uwagi na tożsamość stron procesu, pozew powinien zostać odrzucony. Wyjaśnił, iż stosownie do treści art. 60 i 61 ustawy z dnia 13.10.1998 r. - przepisów wprowadzających ustawę reformującą administrację publiczną, mienie obejmujące m. in. nieruchomość oznaczoną jako działka nr (...) w R. , stanowiące ówcześnie własność Skarbu Państwa – Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych Oddział Południowo – Zachodni we W. stało się z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r. mieniem Województwa (...) , co zostało potwierdzone protokołami zdawczo odbiorczymi. Podniósł, iż pomimo że nie dysponuje decyzjami stwierdzającymi nabycie mienia, to jednak decyzje te miały charakter deklaratoryjny, a skutek w postaci przejęcia mienia nastąpił z mocy samego prawa z dniem 1.01.1999 r. Powód w piśmie procesowym z dnia 31.10.2012 r. (k.41, 42) podtrzymał swoje stanowisko, wskazując, że nie zostało dowiedzione, że obecnie właścicielem spornej nieruchomości jest samorząd Województwa (...) , gdyż brak decyzji o uwłaszczeniu powoduje, że brak jest podstaw do wysuwania twierdzenia o zaistniałym uwłaszczeniu. Na rozprawie w dniu 8.11.2012 r. (k. 43) oddalono wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu albowiem nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające odrzuceniu pozwu z art. 199 kpc . Ponadto na zasadzie art. 195 § 2 kpc wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanego Województwo (...) . Pozwany Województwo (...) Służba Dróg i Kolei we W. wniósł o oddalenie powództwa (k.64) wskazując, iż jest właścicielem przedmiotowej działki, gdyż zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.1998 r. część obwodu w R. bez części hotelowej weszła w skład (...) Zarządu Dróg Wojewódzkich. Przyznał jednocześnie, iż Wojewoda (...) nie wydał decyzji stwierdzającej nabycie z mocy samego prawa powyższej nieruchomości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W tutejszym Sądzie prowadzona jest księga wieczysta nr (...) , gdzie zapisana jest nieruchomość gruntowa położona w R. , działka nr (...) o pow. 0.0700 ha, w której w II dziale jako właściciel uwidoczniony jest Wojewódzki Zarząd Dróg Publicznych we W. ”. Działka ta została odłączona i przeniesiona z księgi wieczystej KW nr (...) na podstawie umowy sprzedaży z dnia 24 listopada 1973 r. (odpis z KW nr (...) k. 5 – 8) Umowa została zawarta w Państwowym Biurze Notarialnym w Z. przed notariuszem M. K. rep. A (...) pomiędzy P. i A. małżonkami P. , a Wojewódzkim Zarządem Dróg Publicznych we W. w związku z porozumieniem stron w myśl art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jednolity Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961 r.) (umowa sprzedaży k.11) W dniu 28.01.1999 r. został podpisany protokół zdawczo – odbiorczy nr 7 w sprawie przekazania mienia Obwodu (...) w R. , T. pomiędzy pełnomocnikiem ds. przekształceń Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych we W. jako przekazującym, a (...) Zarządem Dróg Wojewódzkich we W. jako przejmującym - na podstawie § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28.12.1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego w związku z § 1 pkt 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służbie liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej . Przekazujący przekazał na rzecz (...) Zarządu Dróg Wojewódzkich we W. z dniem 01.01.1999 r. według stanu na dzień 31.12.1998 r. m. in. działkę nr (...) zapisaną w dawnej KW nr 7250 (obecnie (...) ) (protokół zdawczo – odbiorczy k. 54 - 58) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów i akt księgi wieczystej JG1Z/00041496/3. Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako bezzasadne należało oddalić. Podstawę prawną żądania powoda stanowił art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361), zgodnie z którym w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć prawa i roszczenia wpisane w działach II – IV księgi wieczystej. Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 18.05.2010r. III CZP 134/09 w sposób jednoznaczny wskazał, że w sprawie o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym sąd jest związany żądaniem pozwu. Oznacza to, iż żądanie przewidziane w art. 10 u.k.w.h może być uwzględnione tylko wówczas, gdy ustalony przez sąd stan prawny nieruchomości okaże się tożsamy ze stanem objętym żądaniem pozwu. Jeżeli natomiast stan prawny okaże się inny, co do osób podlegających wpisowi lub co do rodzajów lub rozmiarów praw podlegających wpisowi w miejsce wpisów istniejących, to sąd nie może pozytywnie orzekać, ponieważ orzekłby wówczas o przedmiocie nie objętym żądaniem. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 09.01.2009 r. I CSK 276/08). Powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie udowodnił swojego roszczenia zgodnie z treścią art. 6 kc , a zarówno pozwany Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, jak i pozwany Województwo (...) Służba Dróg i Kolei we W. wnieśli o oddalenie powództwa, wykazując że nieruchomość stanowiąca przedmiot postępowania stanowi własność Województwa (...) . Zgodnie z § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14.12.1998 r. w sprawie dostosowania organizacji dyrekcji okręgowych dróg publicznych oraz będących ich częściami zarządów drogowych i drogowej służbie liniowej do organizacji administracji publicznej określonej przepisami o reformie administracji publicznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 156, poz. 1027) z dniem 31 grudnia 1998 r. dyrekcje okręgowe dróg publicznych oraz będące ich częściami zarządy drogowe zostały przekształcone w jednostki organizacyjne do zarządzania drogami wojewódzkimi określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia, a składniki mienia będącego dotychczas we władaniu dyrekcji okręgowych dróg publicznych wymienionych w protokołach zdawczo – odbiorczych sporządzonych na dzień 31.12.1998 r. stały się z dniem 1.01.1999 r. składnikiem jednostek do zarządzania drogami wojewódzkimi. Zgodnie z pkt XV załącznika nr 2 rozporządzenia – jednostki Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych we W. w tym część Obwodu (...) w R. – bez części hotelowej, zostały przekształcone w Zarząd Drogowy we W. do zarządzania drogami wojewódzkimi. Tylko część hotelowa części Obwodu (...) w R. jako jednostka Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych we W. weszła w skład Oddziału (...) we W. Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych, a to zgodnie z załącznikiem nr 3 w/w rozporządzenia. Jednocześnie na podstawie załącznika nr 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1998 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek organizacyjnych podległych lub podporządkowanych właściwym ministrom i centralnym organom administracji rządowej, wojewodom i innym terenowym organom administracji rządowej albo przez nich nadzorowanych, przekazywanych określonym jednostkom samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 165, poz. 1203) - Zarząd Drogowy we W. został przekazany na rzecz Województwa (...) . Stosownie do treści art. 60 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę reformującą administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r. Nr 133 poz. 872) – mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów tejże ustawy stały się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie mienia stwierdza co prawda wojewoda w drodze decyzji, ale decyzja ta ma jedynie charakter deklaratoryjny. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.12.2009 r. I SA/Wa (...) ) Tym samym brak decyzji wojewody nie pozwala na wywiedzenie z tego faktu, iż działka nr (...) objęta księgą wieczystą (...) stanowi obecnie własność Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zwłaszcza że podmiot na rzecz którego miałoby nastąpić ujawnienie prawa własności, zaprzeczył powyższej okoliczności. Należy również zwrócić uwagę na okoliczność, iż protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 28.01.1999 r. jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 kpc wprowadza domniemanie zgodności z prawdą, tego co zostało w nim stwierdzone. (por uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05.07.2006 r. OSK (...) ), czyli że mienie w postaci m. in. działki nr (...) położonej w T. jako przejęte przez (...) Zarząd Dróg Wojewódzkich we W. nie jest już przedmiotem własności Skarbu Państwa, a Województwa (...) . Związanie Sądu żądaniem pozwu stosownie do treści art. 321 § kpc czyniło niedopuszczalnym określenie z urzędu wymaganej treści księgi wieczystej, a tym samym skutkowało oddaleniem powództwa. Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI