I C 897/14

Sygn. I C 897/14 upr. WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2015 r. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Sylwia Sylwester-Furman Protokolant: St.sekr. sądowy Ewa Cieplak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 r. w Nowym Dworze Mazowieckim na rozprawie sprawy z powództwa O. z siedzibą w W. przeciwko S. F. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego S. F. na rzecz powoda O. z siedzibą w W. kwotę 990 ( dziewięćset dziewięćdziesiąt złotych ) z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty, II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie , III. Zasądza od pozwanego S. F. na rzecz powoda O. z siedzibą w W. kwotę 324 (trzysta dwadzieścia cztery złote ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, IV. Nadaje rygor natychmiastowej wykonalności w punkcie I i III. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 4 sierpnia 2014 roku wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym powód O. z siedzibą w W. (dalej Fundusz) domagał się zasądzenia od pozwanego S. F. kwoty 1.860,86 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 5 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje stanowisko powód podniósł, że pozwanego łączyła z wierzycielem pierwotnym, tj. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. umowa pożyczki, z której pozwany nie wywiązał się. Nadto powód podniósł, iż wskutek umowy przelewu wierzytelności z dnia 9 maja 2014 roku wierzytelność przysługująca wierzycielowi pierwotnemu względem S. F. została nabyta przez Fundusz (k.1-4). Postanowieniem z dnia 30 września 2014 roku Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Nowym Dworze Mazowieckim (k. 5). Pozwany S. F. nie zajął stanowiska w sprawie - nie wniósł odpowiedzi na pozew, ani nie stawił się na rozprawę. Okolicznościami bezspornymi były: W dniu 15 października 2013 roku pozwany zawarł z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. umowę pożyczki gotówkowej na kwotę 990 zł. W umowie określono, że pożyczka będzie podlegała oprocentowaniu według stałej stopy procentowej wynoszącej 0% (§4 ust.1 umowy). Stopa odsetek za opóźnienie również została określona na 0% (§4 ust.6 umowy). Umowa przewidywała jeszcze dodatkowe koszty w § 5 ust. 1 - prowizję wstępną za udostępnienie pożyczki w wysokości 246,51 zł, prowizję za obsługę w wysokości 98,01 zł przysługującą za każdy rozpoczęty okres odsetkowy oraz opłaty windykacyjne w wysokości 5 zł za dzień opóźnienia spłaty jakiejkolwiek kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w szczególności którejkolwiek z rat, ktora pobierana jest przez 60 dni od daty powstania obowiązku spłaty pożyczki lub pozostałych należności (umowa pożyczki – k. 34-38). W dniu 9 maja 2014 roku strona powodowa zawarła z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. umowę sprzedaży wierzytelności, na podstawie której nabyła roszczenie względem S. F. przysługujące temu podmiotowi (umowa wraz z aneksami i załącznikami, k.39-48 i k.57-60). Strona powodowa skierowała w dniu 29 maja 2014 roku do S. F. zawiadomienie o przelewie wierzytelności wskutek zawartej z wierzycielem pierwotnym cesji wierzytelności. Pozwany został także wezwany do uregulowania zadłużenia w kwocie 1.833,71 zł w terminie 7 dni (zawiadomienie, k. 27 – 30). Powyższe okoliczności wobec nie zaprzeczenia im przez pozwanego Sąd uznał za niesporne na zasadzie art. 230 k.p.c. Sąd rozważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo O. z siedzibą w W. przeciwko S. F. zasługiwało na uwzględnienie jedynie częściowo. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sytuacji, gdy pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny, o czym stanowi art. 339 § 1 k.p.c. W myśl zaś art. 339 § 2 k.p.c. Sąd wydając wyrok zaoczny przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W niniejszej sprawie pozwany nie złożył odpowiedzi na pozew, nie stawił się na rozprawie, a zatem zostały spełnione przesłanki do wydania wyroku zaocznego. Żądanie swoje powód wywodził z umowy o pożyczkę gotówkową, jaką pozwany zawarł z pierwotnym wierzycielem w dniu 15 października 2013 roku, z której powstały po stronie niebankowej instytucji finansowej wierzytelności wobec pozwanego, nabyte następnie przez Fundusz zgodnie z unormowaniami przepisu art. 509 § 1 i 2 k.c. W ocenie Sądu nie budził wątpliwości fakt zawarcia przez stronę powodową umowy cesji, ani fakt zawarcia umowy pożyczki przez pozwanego z wierzycielem pierwotnym. Jednakże w treści umowy o pożyczkę gotówkową znalazły się postanowienia niedozwolone, co skutkowało oddaleniem powództwa w części, w której Sąd dopatrzył się naruszenia praw konsumenta. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (Dz. U. 2014.1497 j.t.) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki (§3 ust. 2 pkt 1 cyt. Ustawy). Obowiązujące przepisy nie ustanawiają zamkniętego katalogu kosztów związanych z kredytem konsumenckim. Niektóre instytucje parabankowe, podobnie poprzednik prawny powoda, nie pobierają oprocentowania, zdecydowany ciężar wszystkich kosztów umieszczając w pobieranej prowizji lub opłacie przygotowawczej i kosztach windykacyjnych. W związku z obowiązującą w gospodarce rynkowej zasadą swobody umów, strony stosunku prawnego mogą dowolnie ułożyć postanowienia, którymi pragną się związać. Nie należy jednak zapominać, że w praktyce konsument jest słabszą stroną umowy wiążącej go z przedsiębiorcą. Ten ostatni przewyższa go bowiem znacząco profesjonalną wiedzą oraz zasobami organizacyjnymi i finansowymi. Umowy zawierane w obrocie konsumenckim zwykle nie są negocjowane i przyjmują charakter adhezyjny. Z tych względów prawodawca zdecydował się na przyznanie konsumentom szczególnej ochrony. Postanowienia wzorców umownych stosowanych przez przedsiębiorców mogą zostać uznane za niedozwolone (inaczej „abuzywne”), jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając przy tym jego interesy, o czym stanowi wprost art. 385 1 § 1 zd. 1 k.c. Nie dotyczy to jedynie postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny ( art. 385 1 § 1 zd. 2 k.c. ). Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie ( art. 385 1 §2 k.c. ). Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta ( art. 385 1 §3 k.c. ). Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje ( art. 385 1 §4 k.c. ). W ocenie Sądu zawarte w umowie pożyczki postanowienia narzucające pozwanemu obowiązek zapłaty prowizji i opłat określonych w § 5 umowy należało uznać za postanowienia niedozwolone z uwagi na ich nadmierną wysokość, a strona powodowa nie wykazała, że zostały one uzgodnione indywidualnie z pozwanym. Poprzednik prawny powoda zastrzegł w umowie prowizje wstępną w wysokości 246,51 zł i prowizje za obsługę w wysokości 98,01 zł za każdy okres odsetkowy. W konfrontacji tych kwot z kwotą udzielonej pożyczki w wysokości 990 zł są to kwoty znacznie wygórowane, ponadto postanowienie przewidujące prowizję za obsługę nie precyzuje, na czym ta obsługa miałaby polegać. W ocenie Sądu również opłaty z tytułu kosztów windykacyjnych (5 zł za dzień opóźnienia) zostały określone na poziomie, który znacznie przekracza faktycznie ponoszone z tego tytułu nakłady finansowe. Ponadto w ocenie Sądu stanowi to obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Nie można bowiem uznać za uzasadnione ustalanie przez przedsiębiorcę opłat windykacyjnych w wysokości, która - poza zwrotem kosztów podjętych czynności – przewiduje dla niego dodatkowy zysk. Tak ukształtowane postanowienie umowne, z uwagi na jego sprzeczność z dobrymi obyczajami oraz rażące naruszenie interesów ekonomicznych konsumentów, uznać należy za niedozwolone. Z tych też względów Sąd uznał za zasadne zasądzić na rzecz strony powodowej jedynie kwotę niespłaconego kapitału wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 sierpnia 2014 do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalić. O odsetkach orzeczono w oparciu art. 481 k.c. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 100 k.p.c. , który stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. W niniejszej sprawie strona powodowa wygrała w połowie, a zatem Sąd przyznał jej zwrot połowy kosztów postępowania, na które złożyły się – opłata od pozwu uiszczona w elektronicznym postępowaniu upominawczym w wysokości 30 zł ( art. 19 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ; t.j.: Dz. U. z 2014 roku, poz. 1025 ze zm.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w wysokości 600 zł ( § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ; tekst jednolity: Dz. U. z 2013 roku, poz. 490), nadto Sąd zwrócił koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (załącznik do ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej , tekst jednolity: Dz. U. z 2012 roku, poz. 1282 ze zm.). Mając na względzie, że wyrok jest zaoczny należało nadać mu rygor natychmiastowej wykonalności na zasadzie art. 333 § 1 pkt 3 k.p.c.