I C 87/25

Sygn. akt I C 87/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 listopada 2025 roku Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Joanna Szymańska Protokolant: Monika Prokop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 roku w Dzierżoniowie sprawę z powództwa (...) Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w F. przeciwko (...) Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w P. o zapłatę I/ 
        zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w F. kwotę 7 457,25 zł (siedem tysięcy czterysta pięćdziesiąt siedem złotych i dwadzieścia pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 stycznia 2025 roku do dnia zapłaty; II/ 
        zasądza od pozwanego (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w F. kwotę 2 224,80 zł (dwa tysiące dwieście dwadzieścia cztery złotych i osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 87/25 UZASADNIENIE Pozwem z 16 stycznia 2025 roku (data prezentaty) (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w F. wniósł o zasądzenie od (...) Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w P. kwoty 7457,25 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Na kwotę dochodzoną pozwem złożyły się: - kwota 6334,50 zł tytułem kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres od 2 grudnia 2023 r. do 11 stycznia 2024 r. po stawce 250 zł netto; - kwota 430,50 zł tytułem kosztów parkingu pojazdu; - kwota 692,25 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 16 kutego 2024 r. do dnia 12 maja 2025 r.. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, kwestionując: - stawkę najmu: w ocenie pozwanego stawka dochodzona przez powoda powinna być zredukowana do stawki, jaką stosują wypożyczalnie współpracujące z pozwanym, albowiem poszkodowany bezzasadnie nie skorzystał z oferty ubezpieczyciela w tym zakresie; - koszt parkowania, wskazując, iż gdyby poszkodowana zawarła umowę abonamentową na miesiąc odpłatnego parkowania, jego koszt byłby niższy. Stanowiska stron nie podlegały zmianom w toku procesu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 22 listopada 2023 r. doszło do kolizji drogowej, w której uszkodzeniu uległ pojazd marki (...) (segment D) należący do Ł. K. (1) . Sprawca kolizji posiadał zawartą umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych z pozwanym. bezsporne 2 grudnia 2023 r. poszkodowana najęła w (...) sp. z o.o. sp. k. pojazd zastępczy marki M. (...) , z segmentu E, za stawkę 450 zł netto. Podpisując umowę najmu pojazdu zastępczego, poszkodowana zaakceptowała również cennik obowiązujący w firmie (...) na rok 2023. W dniu 11 stycznia 2024 r. Ł. K. (2) zwróciła pojazd zastępczy. dowód: umowa wynajęcia pojazdu – k. 13,25, protokół odbioru pojazdu – k. 19, protokół podstawienia i odbioru – k. 20-21 2 grudnia 2023 r. poszkodowana Ł. K. (2) udzieliła (...) sp. z o.o. pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania jej przed wszystkimi organami i instytucjami w zakresie zgłoszenia i prowadzenia sprawy odnośnie szkody rzeczowej w towarzystwie ubezpieczeń, jak również w zakresie ustalania warunków najmu pojazdu zastępczego u pozwanej. dowód: pełnomocnictwo k. 24 Uszkodzony pojazd marki (...) służył poszkodowanej oraz jej mężowi do czynności dnia codziennego, było to ich rodzinne auto. Nie posiadali środków aby naprawić pojazd przed uzyskaniem odszkodowania. Poszkodowana nie miała szczególnych wymagań odnośnie wynajętego pojazdu zastępczego. Zależało jej jedynie na tym aby wynajęty pojazd odpowiadał gabarytami pojazdowi uszkodzonemu, tak aby zmieściła się w nim 4-osobowa rodzina. dowód: zeznania świadka Ł. K. (1) k. 161 4 grudnia 2023 r. poszkodowana, za pośrednictwem OC Szkody, dokonała zgłoszenia szkody do ubezpieczyciela w formie pisemnej - pocztą. W dniu 11 grudnia 2023 r. O. przesłała maila z propozycją bezgotówkowego najmu pojazdu za pośrednictwem wypożyczalni współpracującej z pozwanym, jednakże na błędny adres email pełnomocnika poszkodowanej. 28 grudnia 2023 r., wraz z kosztorysem, pozwany złożył ponownie, tym razem skutecznie, propozycję organizacji najmu pojazdu zastępczego dla poszkodowanej. W tym samym dniu pełnomocnik poszkodowanej, w odpowiedzi na powyższe, wysłał maila z informacją, że poszkodowana korzysta z pojazdu zastępczego, prosząc jednak o przesłanie umów i regulaminów, po zapoznaniu się z którymi odniesie się do oferty ubezpieczyciela. Pełnomocnik poszkodowanej poprosił także o informację, na jaki dokładnie okres pozwany zleci najem bezgotówkowy dla poszkodowanej. O godzinie 12:10 pełnomocnik poszkodowanej otrzymał maila od przedstawiciela firmy (...) wyznaczonej przez pozwanego do kontaktu w sprawach najmu pojazdu zastępczego w którym to przedstawiciel w/w firmy prosi o informację od kiedy poszkodowana wynajmuje pojazd zastępczy, jakie to auto oraz wysłanie umowy wynajmu i regulaminu. Jednocześnie o tej samej godzinie (12:10) powyższa firma w mailu skierowanym do pozwanego ubezpieczyciela wskazała, że zlecenie wynajmu pojazdu zastępczego zostało zamknięte. Jako powód wskazano korzystanie przez poszkodowaną z pomocy pełnomocnika. W kolejnym mailu pełnomocnik poszkodowanej odpowiedział na maila przedstawiciela firmy (...) wskazując szczegóły wynajmu pojazdu zastępczego przez poszkodowaną, jednocześnie wskazując, że czeka na kontakt ze strony wypożyczalni. Do powyższego kontaktu ze strony pozwanej jednakże nie doszło. dowód: zgłoszenie szkody wraz z dowodem nadania k.37-39, mail z propozycją najmu wysłany na nieprawidłowy adres k. 41,korespondencja mailowa k. 73-76 11 stycznia 2024 r. poszkodowana zwróciła pojazd zastępczy. Powód wystawił poszkodowanej fakturę Vat nr (...) na kwotę 23751,30 zł brutto obejmującą najem pojazdu zastępczego z segmentu E przez 41 dni po stawce 450 zł netto, opłaty z tytułu podstawienia i odbioru pojazdu – 60 zł netto, parkingu – 800 zł netto. W tym samym dniu Ł. K. (2) zawarła z (...) sp. z o.o. sp. k. umowę przelewu wierzytelności, na mocy której przelała przysługującą jej wobec ubezpieczyciela wierzytelność o odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego oraz opłat dodatkowych. dowód: protokół odbioru pojazdu – k. 21, faktura k. 22, umowa przelewu k. 18 11 stycznia 2024 r. nabywca wierzytelności skierował do ubezpieczyciela wezwanie do zapłaty kwoty objętej fakturą (...) , załączając umowę najmu pojazdu oraz umowę cesji wierzytelności z załącznikami. dowód: wezwanie do zapłaty k. 25 Decyzją z 1 lutego 2024 r. pozwany przyznał odszkodowanie z tytułu najmu pojazdu zastępczego w kwocie 6273 zł brutto oraz kwotę 553,50 zł brutto tytułem parkowania pojazdu. Ubezpieczyciel uznał za uzasadniony okres 41 dni najmu, po stawce 153 zł brutto, uzasadniając powyższe tym, iż za taką kwotę mógł zorganizować najem pojazdu zastępczego, z której to propozycji poszkodowana bezzasadnie nie skorzystała. Ponadto strona pozwana poinformowała, że zweryfikowała koszt parkowania do kwoty 400 zł netto odpowiadającej miesięcznemu abonamentowi. dowód: decyzja k. 35 Przed zdarzeniem z dnia 22 listopada 2023 r. poszkodowana parkowała auto na zamkniętym parkingu przed blokiem. Po szkodzie pojazd nie mógł być dalej parkowany w tym miejscu ze względu na jego uszkodzenie. Do czasu naprawy pojazd był zaparkowany na parkingu należącym do strony powodowej. dowód: zeznania świadka Ł. K. (1) k. 161 Powyższy stan faktyczny był w dużej mierze między stronami niesporny. W pozostałym zakresie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony i nie budziły wątpliwości Sądu. Za całkowicie wiarygodne uznano także zeznania świadka Ł. K. (1) . Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Postawę prawną odpowiedzialności strony pozwanej stanowią przepisy art. 822 § 1 k.c. oraz art. 34 ust. 1 oraz 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2214). Wynika z nich, że zakład ubezpieczeń obowiązany jest do wypłaty odszkodowania jeśli odpowiedzialność za szkodę ponosi posiadacz lub kierujący pojazdem objętym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Jednocześnie zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń jest taki sam jak zakres odpowiedzialności posiadacza bądź kierującego pojazdem. Podstawą prawną odpowiedzialności sprawcy zdarzenia jest w analizowanej sytuacji przepis art. 436 § 2 k.c. i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Zawinienie sprawcy zdarzenia za zderzenie się pojazdów mechanicznych, jak również związek przyczynowo skutkowy między tym zdarzeniem a zgłoszoną szkodą nie były przez stronę pozwaną kwestionowane. Tym samym przesądzona została odpowiedzialność strony pozwanej za doznaną szkodę w granicach odpowiedzialności sprawcy wypadku komunikacyjnego, a tym samym jego legitymacja bierna. Legitymacja czynna powoda nie była kwestionowana. W kwestii odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za szkodę w zakresie pokrycia kosztów najmu pojazdu zastępczego zwrócić uwagę należy na następujące utrwalone w praktyce orzeczniczej poglądy. Po pierwsze, wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione, także wtedy gdy pojazd nie służył poszkodowanemu do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże, ich zwrot winien ograniczać się do wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, „niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika". Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest celowe nadmierne rozszerzanie odpowiedzialności odszkodowawczej i w konsekwencji - gwarancyjnej ubezpieczyciela, gdyż mogłoby to prowadzić do wzrostu składek ubezpieczeniowych (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 17 listopada 2011 r. III CZP 5/11, OSNC 2012, Nr 3, poz. 28). Doprecyzowanie w/w poglądu nastąpiło w uchwale SN z 24.08.2017 r., III CZP 20/17, OSNC 2018, nr 6, poz. 56, zgodnie z którą wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Z treści w/w uchwały wynika, iż poszkodowany winien co do zasady zaakceptować propozycję bezkosztowego najmu przedkładaną mu przez ubezpieczyciela, który w ten sposób, działając na zasadzie skali, minimalizuje koszty likwidacji szkód w zakresie najmu pojazdów. Odmowa skorzystania z takiej oferty może wiązać się ze zmniejszeniem wysokości przyznanego odszkodowania, chyba że poszkodowany wykaże, iż istniały uzasadnione przyczyny, dla których nie mógł lub nie chciał skorzystać z tej oferty. Jednocześnie Sąd Najwyższy wskazuje, iż za taki uzasadniony powód nie mogą być uznane drobne niedogodności związane z koniecznością nawiązania kontaktu z ubezpieczycielem oraz nieznacznie dłuższy czas oczekiwania, łatwość uzyskania auta za pośrednictwem podmiotów zewnętrznych zajmujących się najmem pojazdów zastępczych oraz zaufanie, jakim poszkodowany darzy wybranego przez siebie kontrahenta. Powyższe stanowisko Sądu Najwyższego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela w całości. W związku z tym stwierdzić należy, że to na powodzie spoczywał ciężar wykazania, że poniesienie przez poszkodowanego wydatków na najem pojazdu zastępczego w zakresie przekraczającym koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu, było celowe i ekonomicznie uzasadnione. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie powód sprostał temu obowiązkowi. W niniejszej sprawie sporna była stawka najmu zastosowana przez powoda. Okolicznością znaną Sadowi z urzędu jest fakt, iż zastosowane przez powoda stawki najmu za pojazd segmentu E nie obiegają znacząco od stawek stosowanych przez firmy konkurencyjne działające w regionie. Należy zauważyć, że po zgłoszeniu szkody przez pełnomocnika poszkodowanej O. przesłała maila z propozycją bezgotówkowego najmu pojazdu za pośrednictwem wypożyczalni współpracującej z pozwanym pierwotnie na błędny adres email pełnomocnika poszkodowanej. Dopiero 28 grudnia 2023 r. pozwany przesłał skutecznie propozycję organizacji najmu pojazdu zastępczego dla poszkodowanej. Jednakże, jeszcze w tym samym dniu zlecenie organizacji pojazdu zastępczego w podmiocie partnerskim zostało zamknięte, a pozwany nie podjął żadnych dalszych kroków, celem realizacji swojej propozycji. W ocenie Sądu pozwany nie wykazał, że realnie był w gotowości do podstawienia poszkodowanej auta zastępczego. W ocenie Sądu działania pozwanego miały charakter pozorny. Zważyć jednak należy, iż żaden przepis prawa nie zakazuje poszkodowanej posługiwać się pełnomocnikiem w procesie likwidacji szkody z polisy OC sprawcy. Nie ma zatem uzasadnienia dla odmowy, czy też unikania podstawienia pojazdu zastępczego tylko z tego powodu, iż żądanie podstawienia tegoż pochodzi od pełnomocnika poszkodowanej, a nie od poszkodowanej osobiście. Pozwany nie wykazał zatem, aby w okresie objętym pozwem istniała rzeczywista kontrpropozycja ubezpieczyciela, z której poszkodowana mogłaby realnie skorzystać, a skoro tak, to brak jest podstaw do redukowania stawki najmu do stawek oferowanych przez partnerów pozwanego. Powyższe uzasadniło zasądzenie na rzecz powoda całości kwoty dochodzonej przez niego tytułem kosztów najmu pojazdu zastępczego, albowiem okres najmu nie był między stronami sporny. Na kwotę tę złożyło się 6334,50 zł tytułem kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres od 2 grudnia 2023 r. do 11 stycznia 2024 r. po stawce 250 zł netto, 307,50 zł brutto. Powód żądał także zapłaty kwoty 430,50 zł tytułem zwrotu kosztów parkowania pojazdu. Pozwany decyzją z dnia 1 lutego 2024 r. przyznał powodowi jedynie kwotę 400 zł netto tytułem kosztów parkowania. Pozwany nie zanegował jednocześnie ani potrzeby parkowania pojazdu na parkingu strzeżonym, ani czasu tego parkowania, ani wysokości stawki za dobę, a jedynie argumentował iż gdyby poszkodowana zawarła umowę abonamentową na miesiąc odpłatnego parkowania, jego koszt byłby niższy. Argument ten nie może się ostać. Poszkodowana pozostawiając pojazd na parkingu strzeżonym nie znała przecież z góry, ani w żaden sposób nie mogła przewidzieć, jak długo trwać będzie postępowanie likwidacyjne. Wymaganie od poszkodowanej zadeklarowania z góry chęci parkowania pojazdu przez miesiąc (co jest przecież wymagane, dla skorzystania z jakiegokolwiek abonamentu za parking) jest nieuzasadnione, albowiem mogłoby narazić poszkodowaną na konieczność poniesienia dodatkowych kosztów, gdyby opłaciła ona parking na cały miesiąc, a decyzję o wypłacie odszkodowania uzyskała w ciągu kilku dni. Wówczas pozwany z pewnością odmówiłby refundacji dalszych kosztów parkowania („niewykorzystanych” dni abonamentu), które poszkodowana musiałaby ponieść samodzielnie. Ocena działań poszkodowanego, jako potencjalnie zwiększających rozmiar szkody, nie może być dokonywana post factum po zakończonym postępowaniu likwidacyjnym i uzyskaniu pewności co jego przebiegu, ale winna uwzględniać zakres wiedzy, którą poszkodowany posiadał w chwili ich podejmowania. Powyższe uzasadnia przyznanie na rzecz powoda całości kwoty żądanej tytułem dopłaty do kosztów parkowania. Zgodnie z art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. i art. 14 ust. 1 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2018. 473 – t.j.) ubezpieczyciel pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia po upływie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku, co w niniejszej sprawie nastąpiło 16 stycznia 2024 r. Termin zapłaty upływał zatem 15 lutego 2024 r., a zatem od 16 lutego 2024 r. pozwany ubezpieczyciel pozostaje w opóźnieniu. W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż dochodzona pozwem kwota skapitalizowanych odsetek - 692,25 zł została obliczona za okres od 16 kutego 2024 r. do dnia 12 maja 2025 r., co teoretycznie pokrywa się częściowo z okresem żądania dalszych odsetek za opóźnienie, albowiem powództwo w niniejszej sprawie wniesiono 16 stycznia 2025 r.. Jednakże, data ta (12.05.2025 r.) została prawdopodobnie wskazana przez powoda omyłkowo, albowiem wysokość skapitalizowanych odsetek odpowiada ich wartości na dzień 12 stycznia 2025 r., a zatem pomimo pozornego zdublowania żądanych odsetek, w praktyce powód dochodzi ich jedynie jednokrotnie, a zatem powództwo w tym zakresie mogło zostać uwzględnione w całości. Zatem Sąd w pkt I wyroku zasądził łącznie kwotę 7457,25 zł. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty te złożyły się: 400 zł – opłata od pozwu, 1817 zł – koszty pełnomocnika wraz z opłatą od pełnomocnictwa, 7,80 zł tytułem kosztów wysyłki pisma.