I C 87/18

Sygnatura akt: I C 87/18 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 października 2018 roku Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Ludmiła Dulka - Twarogowska Protokolant: Grażyna Kosecka po rozpoznaniu w 10 października 2018 roku w W. na rozprawie sprawy z powództwa: (...) S.A. z siedzibą w G. przeciwko: M. Z. (1) - o zapłatę 1) oddala powództwo; 2) zasądza od powoda (...) S.A. z siedzibą w G. na rzecz pozwanej M. Z. (1) kwotę 214,00 zł (dwieście czternaście złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia Sądu Rejonowego Ludmiła Dulka – Twarogowska ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) - (...) SSR Ludmiła Dulka – Twarogowska W. , dnia 24 października 2018 r. Sygn. akt I C 87/18 upr UZASADNIENIE W dniu 8 listopada 2016 roku powód (...) S.A. z siedzibą w G. wystąpił do Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z powództwem przeciwko M. Z. (1) (...) - (...) Z. M. o zapłatę kwoty 483,17 zł z tytułu braku płatności za faktury wystawione w związku z dostarczaniem pozwanej energii elektrycznej w oparciu o łączącą strony umowę, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od poszczególnych kwot licząc od daty ich wymagalności do dnia zapłaty oraz kosztów procesu (k.2-7). Postanowieniem z 28 marca 2017 roku Sąd Rejonowy L. wobec stwierdzenia braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, przekazał rozpoznanie sprawy do Sądu Rejonowego w T. (k.8). W dniu 22 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy w T. V Wydział Gospodarczy uwzględniając w całości roszczenie powoda zawarte w pozwie, w sprawie o sygn. akt (...) wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k.61-62). W skutecznie wniesionym sprzeciwie od wskazanego nakazu zapłaty pozwana domagała się oddalenia powództwa i zasądzenia od powoda na swoją rzecz kosztów procesu, podnosząc zarzuty: niewłaściwości sądu gospodarczego oraz nieistnienia zobowiązania wobec spełnienia świadczenia (k.65-66v). W kolejnych pismach procesowych pozwana podała, iż zapłaciła każdą wystawioną przez powoda fakturę VAT, a we wszystkich potwierdzeniach wskazywała dług, na poczet którego miała zostać zaliczona zapłata. Pozwana nie zapłaciła jedynie za wezwania do zapłaty oraz noty odsetkowe - uważając je za bezprzedmiotowe, a także za faktury, które obejmowały okres rozliczeniowy, kiedy w nieruchomości nie było już licznika energii elektrycznej (k.102-103, k.126-127, k.138-139). W dalszych pismach procesowych strona powodowa podtrzymała powództwo oraz określiła sposób, w jaki zaksięgowała wpłaty dokonane przez pozwaną, który według jej oceny był zgodny z OWU (k.92-92v, k.129-129v, k.143-144). Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 roku pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, podtrzymała swoje stanowisko procesowe (k.123 - czas zapisu: od 00:02:24). Sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 17 kwietnia 2002 roku M. Z. (2) zawarł z (...) w T. umowę o świadczenie usług przesyłowych i sprzedaży energii elektrycznej. Wskazany podmiot, a następnie powód będący jego następcą prawnym, w oparciu o wskazaną umowę dostarczał energię elektryczną do budynku mieszkalnego pod adresem (...) . Zgodnie z umową M. Z. (2) był zobowiązany do regulowania należności w terminach wynikających z faktur wystawionych przez powoda. Po śmierci M. Z. (2) , pozwana będąca jego żoną wstąpiła we wskazany stosunek umowny. W dniu 24 czerwca 2015 roku powód wystawił fakturę VAT nr (...) za okres rozliczeniowy 07.04.2015 r. - 04.06.2015 r. obciążając pozwaną zapłatą 138,38 zł za zużycie 193 kWh energii elektrycznej wraz z kosztami dystrybucji, z terminem płatności do 13.07.2015 r. Pozwana 10.07.2015 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 138,38 zł wskazując w tytule przelewu: faktura VAT (...) . W dniu 19.08.2015 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 22,63 zł za okres rozliczeniowy 04.06.2015 r. - 12.08.2015 r., z terminem płatności określonym na 07.09.2015 r. Pozwana 04.09.2015 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 22,63 zł wskazując w tytule przelewu: faktura nr (...) . W dniu 19.08.2015 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 18,82 zł za okres rozliczeniowy 04.06.2015 r. - 12.08.2015 r., z terminem płatności określonym na 07.09.2015 r. Pozwana 04.01.2016 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 30,00 zł wskazując w tytule przelewu: faktura nr (...) plus odsetki za zwłokę. W dniu 31.10.2015 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 22,63 zł za okres rozliczeniowy 12.08.2015 r. - 17.10.2015 r., z terminem płatności określonym na 21.11.2015 r. Pozwana 18.11.2015 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 22,63 zł wskazując w tytule przelewu: faktura nr (...) . W dniu 31.10.2015 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 18,82 zł za okres rozliczeniowy 12.08.2015 r. - 17.10.2015 r., z terminem płatności określonym na 21.11.2015 r. Pozwana 09.12.2015 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 30,00 zł wskazując w tytule przelewu: faktura nr (...) plus odsetki za zwłokę. W dniu 31.12.2015 r. powód wystawił fakturę VAT nr (...) za okres rozliczeniowy 17.10.2015 r. - 08.12.2015 r. obciążając pozwaną zapłatą 26,80 zł za zużycie 6 kWh energii elektrycznej wraz z kosztami dystrybucji, z terminem płatności do 25.01.2016 r. Pozwana 20.01.2015 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 26,80 zł wskazując w tytule przelewu: faktura VAT (...) . W dniu 31.12.2015 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 18,82 zł za okres rozliczeniowy 17.10.2015 r. - 08.12.2015 r., z terminem płatności określonym na 25.01.2016 r. Pozwana 20.01.2016 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 18,82 zł wskazując w tytule przelewu: faktura VAT (...) . W dniu 16.02.2016 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 15,52 zł za okres rozliczeniowy 08.12.2015 r. - 08.02.2016 r., z terminem płatności określonym na 04.03.2016 r.. Pozwana 03.03.2016 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 15,52 zł wskazując w tytule przelewu: faktura VAT (...) . W dniu 29.02.2016 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 18,79 zł za okres rozliczeniowy 08.12.2015 r. - 08.02.2016 r., z terminem płatności określonym na 21.03.2016 r. Pozwana 17.03.2016 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 18,79 zł wskazując w tytule przelewu: faktura VAT (...) . W dniu 28.04.2016 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej fakturę VAT nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 18,79 zł za okres rozliczeniowy 08.02.2016 r. - 18.04.2016 r., z terminem płatności określonym na 17.05.2016 r. Pozwana 11.05.2016 r. dokonała zapłaty na rzecz powoda kwoty 18,79 zł wskazując w tytule przelewu: faktura VAT (...) . W dniu 14.04.2016 r. powód wystawił notę odsetkową nr (...) z terminem płatności do 17.05.2016 r., którą obciążył pozwaną zapłatą kwoty 1,54 zł tytułem odsetek za fakturę nr (...) z 18.06.2015 r. w wysokości 42,09 zł, której termin płatności upłynął 08.07.2015 r. W dniu 22.06.2016 r. powód wystawił notę odsetkową nr (...) z terminem płatności do 19.07.2016 r., którą obciążył pozwaną zapłatą kwoty 0,68 zł tytułem odsetek za fakturę nr (...) z 18.06.2015 r. w wysokości 42,09 zł, której termin płatności upłynął 08.07.2015 r. Na przełomie marca i kwietnia 2016 roku został zdemontowany licznik energii elektrycznej w nieruchomości położonej w (...) . W dniach 30.06.2016 r. i 25.07.2016 r. powód wystawił z tytułu dystrybucji energii elektrycznej faktury VAT o nr (...) obciążając pozwaną zapłatą 18,79 zł oraz 7,06 zł za okresy rozliczeniowe 18.04.2016 r. -13.06.2016 r. oraz 13.06.2016 r. - 21.07.2016 r., z terminami płatności określonymi na 19.07.2016 r. oraz 11.08.2016 r. Zgodnie z § 17 ust. 4 Ogólnych Warunków Umów Kompleksowych powoda (zatwierdzony uchwałą Zarządu z dnia 14.11.2007 r.), w razie zaległości w płatnościach, dostawca może zarachować dokonane przez odbiorcę wpłaty pieniężne w pierwszej kolejności na poczet odsetek od faktur uregulowanych z opóźnieniem, a następnie na poczet najdawniej wymagalnego długu. W myśl § 26 w/w OWU odbiorcy doręcza się informację o treści zmian ogólnych warunków i dacie ich wejścia w życie. Odbiorca, któremu doręczono wskazane OWU w czasie trwania umowy, na podstawie której pobierał energię elektryczną , był nimi związany, jeżeli nie wypowiedział umowy w terminie w niej przewidzianym lub niezwłocznie (§ 27 ust. 2 OWU). Powód nie doręczył pozwanej Ogólnych Warunków Umów (...) S.A. Okoliczności bezsporne, ponadto dowody: - odnowienie umowy o świadczenie usług przesyłowych i sprzedaży energii elektrycznej (k.37-40); - faktury VAT (k.21-33); - noty odsetkowe (k.34-35); - odpis pełny z rejestru przedsiębiorców nr KRS powoda (k.71-84); - dowody wpłat pozwanej (k.104-108v); - OWU (k.150-153v). Stan faktyczny w niniejszej sprawie miał co do zasady charakter bezsporny i został ustalony na podstawie wskazanych dokumentów, których autentyczność i prawdziwość nie budziła wątpliwości Sądu i nie była kwestionowana przez strony, a także w oparciu o twierdzenia strony pozwanej, którym powód nie zaprzeczył. Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się nieuzasadnione. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 roku Prawo energetyczne (Dz.U.1997.54.348) w brzmieniu obowiązującym w dniu 17 kwietnia 2002 roku, tj. w dacie zawarcia umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług przesyłowych, dostarczanie paliw lub energii odbywa się na podstawie umowy. Natomiast odbiorcą jest każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym (art. 3 pkt 13 wymienionej ustawy). W myśl art. 555 k.c. . przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii. Z kolei art. 535 k.c. stanowi, iż przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Odpowiednio przy umowie sprzedaży energii elektrycznej przedsiębiorstwo zobowiązuje się dostarczyć odbiorcy energię elektryczną w zamian za ustaloną cenę sprzedaży. Bezsporną w sprawie była okoliczność, iż od 17 kwietnia 2002 roku M. Z. (2) był związany najpierw z (...) w T. , a następnie z powodem, jako następcą prawnym, ważnym stosunkiem zobowiązaniowym w postaci umowy o świadczenie usług przesyłowych i sprzedaży energii elektrycznej. Z kolei po śmierci M. Z. (2) we wskazany stosunek umowny wstąpiła pozwana, czego nie kwestionowała w toku procesu. Umowa ta miała charakter mieszany, ponieważ łączyła elementy dwóch umów nazwanych: umowy sprzedaży energii elektrycznej i umowy przesyłowej. Na podstawie wskazanej umowy pozwanej była dostarczana energia elektryczna do budynku mieszkalnego pod adresem (...) , a rozliczenia za zużytą energię elektryczną wraz z opłatami przesyłowymi miały być dokonywane w oparciu o wystawiane faktury. Powód dochodził swojego roszczenia w oparciu o wskazaną umowę i w związku z nieuregulowaniem przez pozwaną płatności wynikających z wystawionych faktur VAT oraz not odsetkowych. Pozwana nie kwestionowała należności objętych większością opisanych w pozwie faktur (za wyjątkiem dwóch ostatnich), lecz sformułowała zarzut spełnienia świadczenia, przedstawiając dziesięć dowodów wpłat w formie przelewów (k.104-108v). W myśl art. 451 § 1 k.c. dłużnik w pierwszej kolejności (przed wierzycielem) ma uprawnienie do wskazania, który ze swoich długów chce zaspokoić, a temu wyborowi dłużnika wierzyciel nie może się sprzeciwić. Wskazane uprawnienie do zarachowania spełnionego świadczenia przechodzi na wierzyciela dopiero wówczas, gdy dłużnik nie skorzystał z przysługującego mu prawa ( art. 451 § 2 i 3 k.c. ). Wola dłużnika zaliczenia spełnionego świadczenia na poczet określonych długów może być określona w dowolny sposób, a jej interpretacja podlega ogólnym zasadom dotyczącym wykładni oświadczeń woli. Pozwana dokonując każdorazowo płatności na rzecz powoda dokładnie określiła w tytule przelewu, za którą z faktur nastąpiła zapłata, ponadto – poza dwoma przypadkami - wpłacona kwota była tożsama z tą wynikającą z danej faktury. We wskazanych dwóch przypadkach zapłata nastąpiła po terminie wymagalności, dlatego pozwana powiększyła wpłaty o wartość odsetek, co podała także w tytułach przelewów (k.105, k.106). Wprawdzie pozwany powołał się na uprawnienie wynikające z § 17 ust. 4 Ogólnych Warunków Umów (...) S.A. , do samodzielnego zarachowania dokonanych przez pozwaną wpłat, jednak jego stanowisko nie mogło zasługiwać na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, iż strona powodowa nie przedstawiła żadnego dowodu na doręczenie pozwanej OWU, a M. Z. (1) zanegowała tę okoliczność, dlatego Sąd uznał ją za niewykazaną na gruncie dowodowym. Skoro pozwanej nie doręczono OWU, zawarte w nich uregulowania - zgodnie § 27 ust. 2 – nie mogły obowiązywać pozwanej, co oznacza, iż powód nigdy nie dysponował pierwszeństwem (przed dłużnikiem) w uprawnieniu do zarachowania spełnionych świadczeń. Ponadto istotne zastrzeżenia może budzić także próba zaliczenia przez powoda wpłat pozwanej, które w kilku przypadkach zarachowano na poczet wierzytelności powstałych już po dokonaniu zapłaty (k.129-129v). Konsekwencją dokonania takich ustaleń było przyjęcie przez Sąd braku zasadności obciążenia pozwanej przez powoda kosztami wezwań do zapłaty oraz notami odsetkowymi, skoro należności wynikające z dziesięciu faktur, których dotyczył pozew zostały w całości zapłacone, natomiast zasadności wystawienia not odsetkowych i wysokości naliczonych tam kwot w żadnym momencie strona powodowa nie udowodniła. Odnośnie dwóch ostatnich chronologiczne faktur pozwana zarzuciła, iż wystawione zostały już po zdemontowaniu licznika w nieruchomości, a więc po zaprzestaniu świadczenia przez powoda usług wynikających z łączącej strony umowy. Ponieważ powód w toku procesu nie zakwestionował skutecznie wskazanej okoliczności (pomimo postawienia w tym zakresie zarzutów przez pozwaną w pierwszym piśmie przygotowawczym z dnia 01 kwietnia 2018 r. i posiadania takowej możliwości aż do ostatniego terminu rozprawy w dniu 10 października 2018 r.), w ocenie Sądu należało przyjąć, iż została ona przyznana w sposób dorozumiany ( art. 230 k.p.c. ), co czyni jego roszczenie nieuzasadnionym także w tym zakresie. W świetle powyższego powództwo podlegało oddaleniu w całości o czym Sąd orzekł w pkt 1 wyroku. O kosztach procesu w pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za jego wynik. Strona przegrywająca sprawę zwraca na żądanie przeciwnika koszty procesu. Zasądzona od powoda na rzecz pozwanej kwota 214,00 zł obejmuje: 180,00 zł wynagrodzenia adwokata ustalonego na podstawie § 2 pkt 1 w zw. z § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), w wysokości stanowiącej dwukrotność stawki minimalnej - przy uwzględnieniu konieczności uczestnictwa w kilku terminach rozprawy oraz sporządzenia kilku pism procesowych, a także 34,00 zł opłaty skarbowej od czynności złożenia dokumentów stwierdzających udzielenie pełnomocnictw. Sędzia Sądu Rejonowego Ludmiła Dulka-Twarogowska ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) (...) 3. (...) W. , 20.11.2018r. SSR Ludmiła Dulka-Twarogowska