I C 860/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) z siedzibą w G. wniósł pozew o zapłatę 45.895,88 zł z tytułu umowy pożyczki zawartej z M. S. (1). W trakcie postępowania, w dniu 29 września 2022 r., powód zbył wierzytelność na rzecz (...) 1 (...) z siedzibą w K.. Nakaz zapłaty wydany w tej sprawie uprawomocnił się wobec jednego z pozwanych. Pozwana M. S. (1) została ustanowiona kuratorem, a jej miejsce pobytu nie było znane. Kurator wniósł sprzeciw, kwestionując wymagalność roszczenia i brak wykazania skutecznego wypowiedzenia umowy. Powód następnie cofnął pozew w części, wskazując na częściową spłatę należności przez dłużnika solidarnego. Sąd umorzył postępowanie w części ponad kwotę 33.364 zł wraz z odsetkami. Kluczowym zagadnieniem stała się legitymacja czynna powoda. Sąd ustalił, że zbycie wierzytelności nastąpiło 29 września 2022 r., natomiast odpis pozwu został doręczony pozwanej (reprezentowanej przez kuratora) dopiero 3 lipca 2023 r. W związku z tym, że zbycie nastąpiło przed doręczeniem pozwu, sąd uznał, że powód utracił legitymację czynną i oddalił powództwo w pozostałym zakresie. Sąd odrzucił wniosek powoda o zawiadomienie nabywcy wierzytelności o toczącym się postępowaniu na podstawie art. 196 § 1 k.p.c., uznając, że przepis ten nie ma zastosowania, gdy powód posiadał legitymację w momencie wniesienia pozwu, a utracił ją w toku postępowania. Kosztami postępowania obciążono powoda, a kuratorowi pozwanej przyznano wynagrodzenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej w przypadku zbycia wierzytelności w toku postępowania, w szczególności stosowania art. 192 pkt 3 k.p.c. i art. 196 § 1 k.p.c.
Dotyczy sytuacji, gdy zbycie wierzytelności nastąpiło przed doręczeniem pozwu pozwanemu. Sąd odrzucił możliwość analogicznego stosowania art. 196 § 1 k.p.c.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powód, który zbył wierzytelność będącą przedmiotem sporu w toku postępowania, ale przed doręczeniem pozwu pozwanemu, zachowuje legitymację czynną do dochodzenia roszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód utracił legitymację czynną, ponieważ zbycie wierzytelności nastąpiło przed doręczeniem odpisu pozwu pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zbycie wierzytelności przed doręczeniem pozwu skutkuje brakiem legitymacji czynnej powoda. Przepis art. 192 pkt 3 k.p.c. nie ma zastosowania, gdyż dotyczy sytuacji, gdy zbycie następuje po doręczeniu pozwu. Sąd nie podzielił poglądu, że można zastosować art. 196 § 1 k.p.c. w przypadku utraty legitymacji w toku postępowania.
Czy nabywca wierzytelności, zbytej przed doręczeniem pozwu, może wstąpić do sprawy w charakterze powoda na podstawie art. 196 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 196 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania w sytuacji, gdy powód posiadał legitymację czynną w momencie wniesienia pozwu, a utracił ją w toku postępowania przed doręczeniem pozwu pozwanemu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 196 § 1 k.p.c. odnosi się do sytuacji, w której powództwo zostało wniesione przez osobę, która już w momencie wniesienia pozwu nie powinna występować w sprawie w charakterze powoda. W niniejszej sprawie powód posiadał legitymację w momencie wniesienia pozwu, a utracił ją w wyniku własnej czynności prawnej.
Jak należy rozstrzygnąć o kosztach procesu, gdy powód częściowo cofnął pozew z powodu częściowej spłaty świadczenia przez dłużnika solidarnego, a jednocześnie przegrał sprawę z powodu braku legitymacji czynnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powód został obciążony kosztami procesu, uznając, że przegrał sprawę również w części, w której cofnął powództwo, z uwagi na brak legitymacji czynnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cofnięcie pozwu traktuje się jako przegranie sprawy, chyba że jest spowodowane spełnieniem świadczenia przez pozwanego po wytoczeniu powództwa. W tej sytuacji, z uwagi na podnoszony przez pozwaną zarzut braku legitymacji czynnej powoda, nie można było uznać jej za przegrywającą w zakresie cofniętego powództwa, a zatem powód jako strona przegrywająca został obciążony kosztami.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) w G. | spółka | powód |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| W. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| adw. K. B. | inne | kurator pozwanej |
| (...) 1 (...) z siedzibą w K. | spółka | nabywca wierzytelności |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zbycie prawa objętego sporem przed doręczeniem pozwu pozwanemu skutkuje brakiem legitymacji czynnej jednej ze stron.
k.p.c. art. 196 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis nie ma zastosowania, gdy powód posiadał legitymację w momencie wniesienia pozwu, a utracił ją w toku postępowania przed doręczeniem pozwu pozwanemu.
Pomocnicze
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 113 § ust. 1
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie wierzytelności przed doręczeniem pozwu skutkuje utratą legitymacji czynnej przez powoda. • Art. 196 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania w przypadku utraty legitymacji w toku postępowania po wniesieniu pozwu.
Odrzucone argumenty
Powód posiadał legitymację czynną w momencie wniesienia pozwu, a zbycie wierzytelności nastąpiło w trakcie postępowania. • Nabywca wierzytelności powinien zostać zawiadomiony o toczącym się postępowaniu na podstawie art. 196 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Z definicji legitymacji procesowej wynika, że jest to materialnoprawny uprawomocnienie strony procesowej do występowania w konkretnym procesie. • W konsekwencji oznacza to, iż powód i pozwany muszą być materialnoprawnie związani z przedmiotem procesu. • Sąd nie podziela przy tym zaprezentowanej wykładni art. 196 § 1 k.p.c. uznając ją za sprzeczną z literalnym brzmieniem przepisu. • Powód dobrowolnie dokonał zbycia wierzytelności będąc świadomym tego, że uprzednio wytoczył powództwo w jej przedmiocie oraz tego, że art. 192 pkt 3 k.p.c. nie znajdzie zastosowania z uwagi na to, że w chwili cesji wierzytelności pozew nie został jeszcze doręczony pozwanej.
Skład orzekający
Piotr Szutenberg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legitymacji procesowej w przypadku zbycia wierzytelności w toku postępowania, w szczególności stosowania art. 192 pkt 3 k.p.c. i art. 196 § 1 k.p.c."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zbycie wierzytelności nastąpiło przed doręczeniem pozwu pozwanemu. Sąd odrzucił możliwość analogicznego stosowania art. 196 § 1 k.p.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje pułapki procesowe związane ze zbyciem wierzytelności w trakcie postępowania i precyzyjną interpretację przepisów k.p.c. dotyczących legitymacji procesowej.
“Zbyłeś wierzytelność w trakcie procesu? Uważaj, możesz stracić prawo do dochodzenia zapłaty!”
Dane finansowe
WPS: 45 895,88 PLN
częściowa zapłata należności głównej: 33 364 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.