I C 859/16

Sąd Rejonowy w SzczytnieSzczytno2017-02-14
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneŚredniarejonowy
tytuł wykonawczybankowy tytuł egzekucyjnyubezwłasnowolnieniewady oświadczenia wolizdolność do czynności prawnychpostępowanie opozycyjneart. 840 kpcart. 365 kpc

Sąd Rejonowy w Szczytnie oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, uznając, że zarzuty dotyczące nieważności umowy z powodu ubezwłasnowolnienia powódki nie mogły być skutecznie podniesione w postępowaniu opozycyjnym.

Powódka, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, wniosła o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego, twierdząc, że zawierała umowę z bankiem w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji. Sąd Rejonowy w Szczytnie oddalił powództwo, wskazując, że zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli, które istniały przed powstaniem tytułu egzekucyjnego, nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu opozycyjnym na podstawie art. 840 kpc. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądowe wiąże inne sądy, a postępowanie opozycyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Powódka D. O., osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, reprezentowana przez opiekuna J. P., wniosła pozew o pozbawienie wykonalności bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Uzasadniała swoje żądanie tym, że z powodu upośledzenia umysłowego nie rozumiała treści podpisywanej umowy z bankiem, co czyniło ją nieważną. Pozwany bank wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka nie przedstawiła dowodów na wady oświadczenia woli, nie była ubezwłasnowolniona w momencie zawierania umowy, a część należności została już wyegzekwowana. Sąd Rejonowy w Szczytnie ustalił, że bankowy tytuł egzekucyjny został zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r., a następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że zarzuty dotyczące stanu psychicznego powódki w dacie zawierania umowy, które istniały przed powstaniem tytułu egzekucyjnego, nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu opozycyjnym na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 kpc. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądowe wiąże inne sądy (art. 365 § 1 kpc), a postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako zbędny. Rozstrzygając o kosztach, sąd nie obciążył powódki kosztami procesu ze względu na jej sytuację materialną, a koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznał radcy prawnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli, które istniały przed powstaniem tytułu egzekucyjnego, nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu opozycyjnym na podstawie art. 840 § 1 pkt 1 kpc, zwłaszcza gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, które wiąże inne sądy na mocy art. 365 § 1 kpc.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, a zarzuty dotyczące faktów istniejących przed powstaniem tytułu egzekucyjnego, zmierzające do podważenia orzeczenia, są niedopuszczalne. W przypadku orzeczeń sądowych, wiążą one inne sądy na mocy art. 365 § 1 kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
D. O.osoba_fizycznapowódka
(...) Bank (...) S.A.spółkapozwany
J. P.osoba_fizycznaopiekun powódki
Ł. W.osoba_fizycznapełnomocnik powódki z urzędu

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dłużnik może żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności, gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo, gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście.

Pomocnicze

k.p.c. art. 843 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W pozwie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty jakie w tym czasie mógł zgłosić pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy, organy państwowe, organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości art. 22.10.2015

Podstawa orzeczenia o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli powódki istniały przed powstaniem tytułu egzekucyjnego i nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu opozycyjnym. Prawomocne orzeczenie sądowe wiąże inne sądy i nie może być podważane w postępowaniu o pozbawienie wykonalności. Część należności została już wyegzekwowana, co uniemożliwia pozbawienie wykonalności w tej części.

Odrzucone argumenty

Umowa zawarta przez powódkę jest nieważna z powodu jej stanu psychicznego (upośledzenie umysłowe) w dacie jej zawierania, co wyłączało świadome powzięcie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

nie można pozbawić tytułu wykonawczego w części już wyegzekwowanej nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym lub natychmiast wykonalnym orzeczeniem sądowym nie jest zatem dopuszczalne zwalczanie sądowego tytułu wykonawczego poprzez odwołanie się do faktów, dowodów, istniejących przed powstaniem tego tytułu i zmierzających w istocie do podważenia orzeczenia objętego tym tytułem.

Skład orzekający

Sylwia Staniszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ograniczenia postępowania opozycyjnego w kontekście zarzutów dotyczących wad oświadczenia woli istniejących przed powstaniem tytułu wykonawczego oraz mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą stanu psychicznego dłużnika w momencie zawierania umowy, a tytułem jest bankowy tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w postępowaniu egzekucyjnym, szczególnie w kontekście ochrony osób o ograniczonej zdolności do czynności prawnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonych zasadach interpretacji przepisów.

Czy ubezwłasnowolnienie chroni przed długami zaciągniętymi przed jego orzeczeniem? Sąd wyjaśnia ograniczenia pozwu opozycyjnego.

Dane finansowe

WPS: 1859,28 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 859/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Sylwia Staniszewska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Cichorz-Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. w S. sprawy z powództwa D. O. przeciwko (...) Bank (...) S.A. we W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności ( art.840 kpc ) I. oddala powództwo, II. nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego, III. przyznać radcy prawnemu Ł. W. tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu kwotę 600 zł oraz kwotę 82,80 zł tytułem podatku VAT które wypłacić ze Skarbu Państwa Kasa Sądu Rejonowego w (...) IC 859/16 UZASADNIENIE Powódka D. O. całkowicie ubezwłasnowolniona reprezentowana przez opiekuna J. P. w pozwie skierowanym przeciwko (...) Bank (...) S.A. we W. wniosła o pozbawienie wykonalności w całości, tytułu wykonawczego bankowego tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w (...) z dnia 9.05.2012 r. w sprawie (...) Roszczenie swoje uzasadnił tym, że powódka jest osobą ubezwłasnowolnioną. Z powodu upośledzenia umysłowego nie potrafi pisać, czytać. Potrafi jedynie się podpisać ale nie rozumie tego co podpisuje. W tym stanie rzeczy powódka zawierając umowę z bankiem znajdowała się w stanie wyłączjącym świadome powzięcie decyzji. Nie wiedziała co podpisuje a zatem umowa jest nieważna Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i orzeczenie o kosztach procesu. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że podniesione przez powódkę zarzuty nie stanowią podstawy pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Powódka nie przedstawiła dowodów, że występują wady oświadczenia woli w dniu zawarcia umowy. W dniu zawarcia umowy powódka nie była ubezwłasnowolniona. Ponadto podniósł, że powódka dokonała wielokrotnie wpłat na konto zobowiązanego. W związku z brakiem rozliczenia zobowiązania, pozwany skierowała wniosek o wszczęcie egzekucji. W toku egzekucji, Komornik Sądowy przekazał na konto zobowiązanego wpłaty w łącznej kwocie 6.276,23 zł. Nie można pozbawić tytułu wykonawczego w części już wyegzekwowanej. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem z dnia 9.05.2012 r. w sprawie (...) , Sąd Rejonowy w (...) nadał klauzulę wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 25.11.2011 r. wydanemu przez (...) Bank S.A. we W. zgodnie z którym dłużnik D. O. zobowiązana jest do zapłaty kwoty 1859,28 zł wraz z odsetkami i kosztami wynikającymi z tytułu egzekucyjnego, lecz nie więcej niż do kwoty 2.400 zł oraz zasądził od dłużnika na rzecz wierzyciela kwotę 96,52 zł. (dowód: orzeczenie k. 13 akt (...) W dniu 15 listopada 2012 r. wierzyciel (...) Bank (...) S.A. we W. złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko D. O. na podstawie tego tytułu wykonawczego. Obecnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w (...) M. K. pod sygn. akt (...) . W toku postępowania egzekucyjnego Komornik dokonał zajęcia renty dłużniczki. (dowód: dokumenty akt (...) D. O. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, jej opiekunem został ustanowiony J. P. . (dowód: dokumenty k. 4-6) Sąd Rejonowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu roszczenie powódki, nie zasługuje na uwzględnienie. W pozwie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty jakie w tym czasie mógł zgłosić pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu. ( art.843 § 3 k.p.c. ) Zgodnie z art.840 k.p.c. dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności, gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo, gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście, 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane, gdy tytułem jest orzeczenie sadowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Powódka powództwo w całości o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności oparła na twierdzeniu, że jest upośledzona umysłowo, nie potrafi pisać ani czytać. W dacie zawierania umów, z których wynikają wierzytelności objęte tytułami wykonawczymi była w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Umowy zatem są nieważne. Powódka powołuje się zatem na okoliczność, która istniała już w dacie zawierania umów, z których wynikają wierzytelności objęte tytułami wykonawczymi, okoliczność która istniała także przed powstaniem tytułu egzekucyjnego. Przedmiotem sporu w sprawach opartych o przepis art. 840 k.p.c. jest wykonalność tytułu wykonawczego. Powództwo to jednak nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym lub natychmiast wykonalnym orzeczeniem sądowym. Ma ono na celu pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a nie podważenie treści orzeczenia sądowego. Jakkolwiek podstawą powództwa opozycyjnego może być kwestionowanie istnienie tytułu egzekucyjnego ( art. 840 § 1 pkt. 1 k.p.c. ), to jeżeli chodzi o orzeczenia sądowe, prawomocne orzeczenie sądowe wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy, organy państwowe, organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.( art.365 § 1 k.p.c. ) W powództwie przeciwegzekucyjnym nie jest zatem dopuszczalne zwalczanie sądowego tytułu wykonawczego poprzez odwołanie się do faktów, dowodów, istniejących przed powstaniem tego tytułu i zmierzających w istocie do podważenia orzeczenia objętego tym tytułem. Natomiast w art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c. mowa jest o wygaśnięciu zobowiązania lub niemożności jego egzekwowania na skutek zdarzenia, które zaszły po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Chodzi o zdarzenia materialnoprawne, z którymi łączy się powstanie, zmiana albo wygaśniecie stosunku cywilnoprawnego. W tej sytuacji, sąd pominął zatem wniosek pełnomocnika powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako zbędny. Ponadto tytuł wykonawczy nie może być pozbawiony wykonalności w części w jakiej należność została wyegzekwowana. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności na mocy powołanych przepisów. Z uwagi na sytuacje materialna powódki sąd nie obciążył jej kosztami procesu na rzecz pozwanego O kosztach pomocy prawnej udzielonej powódce przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na mocy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. uwzględniając nakład pracy pełnomocnika powódki ustanowionego z urzędu. z/ 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI