I C 856/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Szczytnie oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych, uznając, że zarzuty dotyczące stanu świadomości powódki istniały przed wydaniem tytułów i nie mogą być podstawą do powództwa przeciwegzekucyjnego.
Powódka, osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, wniosła o pozbawienie wykonalności dwóch nakazów zapłaty, twierdząc, że w momencie zawierania umów, z których wynikały długi, znajdowała się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji, co czyniło umowy nieważnymi. Sąd oddalił powództwo, argumentując, że zarzuty dotyczące stanu świadomości powódki istniały przed wydaniem tytułów wykonawczych i nie mogą być podstawą do powództwa przeciwegzekucyjnego zgodnie z art. 840 k.p.c. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądowe wiąże inne sądy, a powództwo o pozbawienie wykonalności nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Powódka D. O., osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, działając przez swojego opiekuna J. P., wniosła pozew o pozbawienie wykonalności dwóch tytułów wykonawczych: nakazu zapłaty z dnia 7.08.2012 r. (sygn. akt (...) ) oraz nakazu zapłaty z dnia 20.11.2013 r. (sygn. akt (...) ), wydanych przez Sąd Rejonowy Lublin Zachodni w Lublinie. Roszczenie swoje uzasadniała tym, że w momencie zawierania umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, z których wynikały dochodzone wierzytelności, znajdowała się w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji z powodu upośledzenia umysłowego, co czyniło te umowy nieważnymi. Pozwany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że zarzuty dotyczące stanu świadomości powódki powinny były być podniesione w pierwotnych postępowaniach, a powództwo przeciwegzekucyjne (art. 840 k.p.c.) nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Sąd Rejonowy w Szczytnie oddalił powództwo. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 840 k.p.c., powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może być oparte na zarzutach dotyczących istnienia obowiązku lub zdarzeń, które nastąpiły po powstaniu tytułu egzekucyjnego. W niniejszej sprawie, okoliczności podnoszone przez powódkę (stan wyłączający świadome powzięcie decyzji) istniały już w dacie zawierania umów i przed wydaniem tytułów wykonawczych. Sąd podkreślił, że prawomocne orzeczenie sądowe wiąże inne sądy (art. 365 § 1 k.p.c.), a powództwo przeciwegzekucyjne nie może prowadzić do podważenia treści prawomocnego orzeczenia. Z tych względów sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako zbędny. Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu ze względu na jej sytuację materialną (art. 102 k.p.c.) i orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące stanu psychicznego dłużnika, które istniały przed wydaniem tytułu wykonawczego i nie były przedmiotem rozpoznania w pierwotnej sprawie, nie mogą być podstawą do pozbawienia wykonalności prawomocnego orzeczenia sądowego w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 840 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c., wskazując, że powództwo przeciwegzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Okoliczności istniejące przed wydaniem tytułu wykonawczego, które nie były przedmiotem rozpoznania, nie mogą być podstawą do jego podważenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. O. | osoba_fizyczna | powódka (ubezwłasnowolniona) |
| J. P. | osoba_fizyczna | opiekun powódki |
| I. J. D. (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny | instytucja | pozwany |
| N. W. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia, jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności, gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo, gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście, 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane, gdy tytułem jest orzeczenie sadowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 843 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W pozwie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty jakie w tym czasie mógł zgłosić pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy, organy państwowe, organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.
k.c. art. 840
Kodeks cywilny
Nie podano konkretnego przepisu, ale odniesiono się do instytucji powództwa przeciwegzekucyjnego.
k.c. art. 102
Kodeks cywilny
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę niż według zasad obowiązujących przy ustalaniu opłat za czynności adwokackie lub radcowskie. Sąd może w takich wypadkach nie obciążać strony przegrywającej kosztami w całości lub w części.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące stanu świadomości powódki istniały przed wydaniem tytułów wykonawczych i nie mogą być podstawą do powództwa przeciwegzekucyjnego. Prawomocne orzeczenie sądowe wiąże inne sądy i nie może być podważane w postępowaniu przeciwegzekucyjnym. Powództwo przeciwegzekucyjne nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Odrzucone argumenty
Umowy zawarte przez powódkę są nieważne z powodu jej stanu psychicznego wyłączającego świadome powzięcie decyzji w momencie ich zawierania.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo to jednak nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym lub natychmiast wykonalnym orzeczeniem sądowym. Jakkolwiek podstawą powództwa opozycyjnego może być kwestionowanie istnienie tytułu egzekucyjnego ( art. 840 § 1 pkt. 1 k.p.c. ), to jeżeli chodzi o orzeczenia sądowe, prawomocne orzeczenie sądowe wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy, organy państwowe, organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.( art.365 § 1 k.p.c. ) W powództwie przeciwegzekucyjnym nie jest zatem dopuszczalne zwalczanie sądowego tytułu wykonawczego poprzez odwołanie się do faktów, dowodów, istniejących przed powstaniem tego tytułu i zmierzających w istocie do podważenia orzeczenia objętego tym tytułem.
Skład orzekający
Sylwia Staniszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności podnoszenia zarzutów w powództwie przeciwegzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście prawomocnych orzeczeń sądowych i stanu świadomości dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty istniały przed wydaniem tytułu wykonawczego i nie były przedmiotem rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca ze względu na aspekt ochrony osób ubezwłasnowolnionych i potencjalną nieważność umów, jednak rozstrzygnięcie opiera się na formalnych przesłankach procesowych, a nie na merytorycznej ocenie ważności umów.
“Czy można pozbawić wykonalności tytuł wykonawczy, jeśli dłużnik nie rozumiał, co podpisuje?”
Dane finansowe
koszty pomocy prawnej: 1200 PLN
podatek VAT od kosztów pomocy prawnej: 276 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 856/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Sylwia Staniszewska Protokolant: st. sekr. sądowy Dorota Cichorz-Dąbrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2016 r. w S. sprawy z powództwa ubezwłasnowolnionej D. O. działającej przez opiekuna J. P. przeciwko (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny w W. o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności I. oddala powództwo, II. nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego, III. przyznaje radcy prawnemu N. W. tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu kwotę 1200 zł oraz podatek VAT w kwocie 276 zł, które wypłacić ze Skarbu Państwa – kasa Sądu Rejonowego w Szczytnie. IC 856/16 UZASADNIENIE Powódka D. O. całkowicie ubezwłasnowolniona reprezentowana przez opiekuna J. P. w pozwie skierowanym przeciwko I. J. D. (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W. wniosła o pozbawienie wykonalności w całości, tytułu wykonawczego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 20.11.2013 r. Sądu Rejonowego Lublin Zachodni w Lublinie w sprawie (...) (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 14.01.2014 r. i tytułu wykonawczego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 7.08.2012 r. Sądu Rejonowego Lublin Zachodni w Lublinie w sprawie (...) zaopatrzonego w klauzulę wykonalności w dniu 16.10.2012 r. Roszczenie swoje uzasadnił tym, że powódka jest osobą ubezwłasnowolnioną. Z powodu upośledzenia umysłowego nie potrafi pisać, czytać. Potrafi jedynie się podpisać ale nie rozumie tego co podpisuje. W tym stanie rzeczy powódka zawierając umowę z bankiem znajdowała się w stanie wyłączjącym świadome powzięcie decyzji. Nie wiedziała co podpisuje a zatem umowa jest nieważna Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i orzeczenie o kosztach procesu. Stanowisko swoje uzasadnił tym, że przy istniejących tytułach wykonawczych strona powodowa może dochodzić roszczenia wskazanego w pozwie, a mającego stanowić powództwo przeciwegzekucyjne. W przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 840 k.p.c. gdyż subiektywna ocena zasadności roszczenia nie jest przesłanką do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Orzeczenia, których pozbawienia wykonalności domaga się strona powodowa mają swe źródło w umowach łączących powódkę z podmiotem oferującym usługi z zakresu telefonii komórkowej. Strona powodowa nie wskazała przesłanek, że po powstaniu tytułu egzekucyjnego spełniła świadczenie, a inne przesłanki wskazane w art. 840 k.p.c. nie maja zastosowania do niniejszej sprawy. Skoro stan wyłączający świadome powzięcie decyzji przez powódkę istniał już w czasie orzekania, to zarzut ten winien być zgłoszony w tych sprawach. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 7.08.2012 r. w sprawie (...) Sąd Rejonowy Lublin Zachodni w Lublinie zasądził od D. O. na rzecz I. J. D. (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W. kwotę 879,11 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 12.07.2012 r. i kwotę 210 zł tytułem kosztów procesu. Nakaz ten został zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 16.10.2012 r. (dowód: akta (...) ) W dniu 12 listopada 2012 r. wierzyciel I. J. D. (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W. złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko D. O. na podstawie tego tytułu wykonawczego. Obecnie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Szczytnie M. K. pod sygn. akt (...) . W toku postępowania egzekucyjnego Komornik dokonał zajęcia renty dłużniczki. (dowód: dokumenty akt (...) k. 6-71) Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 20.11.2013 r. w sprawie (...) Sąd Rejonowy Lublin Zachodni w Lublinie zasądził od D. O. na rzecz I. J. D. (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W. kwotę 345,03 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1.08.2013 r. i kwotę 90 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Nakaz zapłaty został zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 14.01.2014 r. (dowód: akta Km (...) k. 2) W dniu 18.02.2014 r. wierzyciel I. J. D. (...) 1 Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Niestandaryzowany Fundusz Sekurytyzacyjny z siedzibą w W. złożyła wniosek o wszczęcie egzekucji przeciwko D. O. w celu wyegzekwowania należności wynikającej z tego nakazu zapłaty. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Szczytnie M. K. pod sygn. akt (...) . W toku egzekucji Komornik dokonał zajęcia renty dłużniczki. (dowód: dokumenty k. 1, 3-53) Wierzytelność objęte tym orzeczeniami wynikały z umów zawartych przez D. O. o świadczenie usług telekomunikacyjnych. (dowód: dokument k.36-38 k. 41-43, k.60-70) D. O. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, jej opiekunem został ustanowiony J. P. . (dowód: dokumenty k. 4-6) Sąd Rejonowy zważył, co następuje: W ocenie Sądu roszczenie powódki, nie zasługuje na uwzględnienie. W pozwie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności powód powinien przytoczyć wszystkie zarzuty jakie w tym czasie mógł zgłosić pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu. ( art.843 § 3 k.p.c. ) Zgodnie z art.840 k.p.c. dłużnik może w drodze procesu żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części albo ograniczenia jeżeli: 1) przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności, a w szczególności, gdy kwestionuje istnienie obowiązku stwierdzonego tytułem egzekucyjnym niebędącym orzeczeniem sądu albo, gdy kwestionuje przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście, 2) po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane, gdy tytułem jest orzeczenie sadowe, dłużnik może powództwo oprzeć także na zdarzeniach, które nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a także zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie. Powódka powództwo w całości o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności oparła na twierdzeniu, że jest upośledzona umysłowo, nie potrafi pisać ani czytać. W dacie zawierania umów, z których wynikają wierzytelności objęte tytułami wykonawczymi była w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Umowy zatem są nieważne. Powódka powołuje się zatem na okoliczność, która istniała już w dacie zawierania umów, z których wynikają wierzytelności objęte tytułami wykonawczymi, okoliczność która istniała także przed powstaniem tytułu egzekucyjnego. Przedmiotem sporu w sprawach opartych o przepis art. 840 k.p.c. jest wykonalność tytułu wykonawczego. Powództwo to jednak nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym lub natychmiast wykonalnym orzeczeniem sądowym. Ma ono na celu pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, a nie podważenie treści orzeczenia sądowego. Jakkolwiek podstawą powództwa opozycyjnego może być kwestionowanie istnienie tytułu egzekucyjnego ( art. 840 § 1 pkt. 1 k.p.c. ), to jeżeli chodzi o orzeczenia sądowe, prawomocne orzeczenie sądowe wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz także inne sądy, organy państwowe, organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby.( art.365 § 1 k.p.c. ) W powództwie przeciwegzekucyjnym nie jest zatem dopuszczalne zwalczanie sądowego tytułu wykonawczego poprzez odwołanie się do faktów, dowodów, istniejących przed powstaniem tego tytułu i zmierzających w istocie do podważenia orzeczenia objętego tym tytułem. Natomiast w art. 840 § 1 pkt. 2 k.p.c. mowa jest o wygaśnięciu zobowiązania lub niemożności jego egzekwowania na skutek zdarzenia, które zaszły po wydaniu tytułu egzekucyjnego. Chodzi o zdarzenia materialnoprawne, z którymi łączy się powstanie, zmiana albo wygaśniecie stosunku cywilnoprawnego. W tej sytuacji, sąd pominął zatem wniosek pełnomocnika powódki o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jako zbędny. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności na mocy powołanych przepisów. Z uwagi na sytuację materialną powódki Sąd nie obciążył jej kosztami procesu na rzecz pozwanego na mocy art. 102 k.p.c. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powódce przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na mocy Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. z/ 1. (...) 2. (...) 3. (...)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI