I C 853/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie A. L. i P. L. wnieśli pozew przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W., domagając się ustalenia nieważności umowy kredytu budowlano-hipotecznego nr (...) z dnia 18 sierpnia 2010 roku oraz zasądzenia od banku kwoty 221,10 zł i 79.956,06 EUR z odsetkami. Głównym zarzutem powodów było uznanie postanowień umowy dotyczących indeksacji kredytu do waluty obcej EUR za abuzywne. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, po analizie materiału dowodowego, uznał umowę za nieważną w całości. Sąd stwierdził, że klauzule indeksacyjne nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentami, a bank nie sprostał ciężarowi dowodu w tym zakresie. Ponadto, postanowienia te nie były sformułowane w sposób jasny i zrozumiały, co uniemożliwiało konsumentom pełne zrozumienie konsekwencji finansowych związanych z ryzykiem walutowym. Eliminacja abuzywnych klauzul prowadziła do niewykonalności umowy, co skutkowało jej nieważnością w całości na podstawie art. 58 § 1 k.c. Sąd uznał, że powodowie mieli interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, mimo że toczyło się postępowanie o zapłatę. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot nienależnie pobranych świadczeń w łącznej kwocie 221,10 zł i 79.956,06 EUR wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Sąd oddalił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego, uznając, że roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia nie są okresowe i stają się wymagalne po podjęciu przez konsumenta wiążącej decyzji o nieważności umowy. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy, zasądzając od pozwanego na rzecz powodów kwotę 11.834,00 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do waluty obcej z powodu abuzywnych klauzul przeliczeniowych i braków informacyjnych banku.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych z konsumentami, gdzie klauzule indeksacyjne nie były indywidualnie negocjowane i były niejasne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej dotyczące sposobu ustalania kursu waluty mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione i nie są sformułowane w sposób jasny i zrozumiały, rażąco naruszając interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule indeksacyjne nie były indywidualnie uzgodnione, a bank nie wykazał wpływu konsumentów na ich treść. Ponadto, postanowienia te nie były jasne i zrozumiałe, nie pozwalały konsumentom na oszacowanie konsekwencji finansowych i dawały bankowi swobodę w ustalaniu kursów walut, co rażąco naruszało interesy konsumentów.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Eliminacja abuzywnych klauzul indeksacyjnych, które określają główne świadczenia stron, prowadzi do nieważności całej umowy kredytu, jeśli na podstawie pozostałej treści nie da się odtworzyć praw i obowiązków stron.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że klauzule indeksacyjne stanowią essentialia negotii umowy kredytu. Po ich wyeliminowaniu, nie jest możliwe ustalenie wysokości rat i kapitału, co czyni umowę niewykonalną i tym samym nieważną w całości na podstawie art. 58 § 1 k.c.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, jeśli dochodzi zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, nawet jeśli dochodzi zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, ponieważ takie ustalenie zapewnia mu pełną ochronę prawną i zapobiega przyszłym sporom.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo dochodzenie zwrotu świadczeń nie eliminuje niepewności prawnej co do dalszego istnienia stosunku prawnego. Ustalenie nieważności umowy w wyroku deklaratoryjnym zapewnia jednoznaczne określenie sytuacji prawnej stron i umożliwia np. wykreślenie hipoteki.
Czy roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy kredytu jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy kredytu nie jest przedawnione, jeśli konsument podjął wiążącą decyzję o nieważności umowy dopiero w momencie wniesienia pozwu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia nie są okresowe i stają się wymagalne dopiero po podjęciu przez konsumenta świadomej decyzji o nieważności umowy. Wniesienie pozwu przez powodów było momentem podjęcia takiej decyzji, co wykluczyło przedawnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. L. | osoba_fizyczna | powód |
| P. L. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące nieuczciwych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Umowa kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.c. art. 385³
Kodeks cywilny
Domniemanie nieuzgodnienia indywidualnego postanowień umowy przejętych z wzorca.
k.c. art. 385¹ § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia klauzul spoczywa na przedsiębiorcy.
k.c. art. 221
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych z uwagi na brak indywidualnego uzgodnienia. • Niedozwolony charakter klauzul indeksacyjnych z uwagi na brak jasności i zrozumiałości. • Rażące naruszenie interesów konsumentów przez klauzule indeksacyjne. • Nieważność całej umowy kredytu w wyniku eliminacji klauzul abuzywnych. • Istnienie interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Brak przedawnienia roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczeń strony powodowej. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter okresowy.
Godne uwagi sformułowania
umowa jest nieważna w całości • klauzule dotyczące indeksacji kredytu mają charakter niedozwolony • eliminacja niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji umowy, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć praw i obowiązków stron • brak jest podstaw do uznania umowy kredytu za bezwzględnie nieważną • powodowie posiadają interes prawny w ustaleniu treści stosunku prawnego łączącego ją z pozwanym bankiem w zakresie w jakim domaga się uznania, że umowa kredytu jest nieważna • nie można podzielić stanowiska pozwanego, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia jest roszczeniem okresowym
Skład orzekający
Dorota Krawczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów indeksowanych do waluty obcej z powodu abuzywnych klauzul przeliczeniowych i braków informacyjnych banku."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych z konsumentami, gdzie klauzule indeksacyjne nie były indywidualnie negocjowane i były niejasne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie konsumentów i prawników.
“Kredyt frankowy okazał się nieważny! Sąd zasądził zwrot dziesiątek tysięcy euro od banku.”
Dane finansowe
zwrot nienależnie pobranych kwot: 221,1 PLN
zwrot nienależnie pobranych kwot: 79 956,06 EUR
zwrot kosztów procesu: 11 834 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.