I C 849/14

Sąd Rejonowy w GiżyckuGiżycko2014-10-22
SAOSCywilnespadkiŚredniarejonowy
zachowekspadektestamentdziedziczenielegitymacja procesowakrewni bocznikodeks cywilny

Sąd oddalił powództwo o zachowek, uznając, że powód nie należy do kręgu osób uprawnionych do jego dochodzenia.

Powód M. K. domagał się zasądzenia od pozwanej M. S. kwoty 25.000 zł tytułem zachowku po swojej zmarłej ciotce H. D. , która testamentem powołała do spadku pozwaną. Sąd oddalił powództwo, ponieważ powód, jako siostrzeniec spadkodawczyni, nie należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku zgodnie z art. 991 § 1 k.c. i art. 1002 k.c., który stanowi, że roszczenie o zachowek przechodzi na spadkobiercę tylko wtedy, gdy należy on do kręgu osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Pozwanej zasądzono zwrot kosztów procesu.

Powód M. K. wniósł pozew o zasądzenie od pozwanej M. S. kwoty 25.000 zł tytułem zachowku po zmarłej w dniu 22 listopada 2013 r. H. D. Powód, będący siostrzeńcem spadkodawczyni, wskazał, że spadkodawczyni pozostawiła testament, w którym jedyną spadkobierczynią uczyniła pozwaną, siostrzenicę. Powód podniósł, że zgodnie z ustawą dziedziczyłby 1/5 spadku, a jego wartość określił na 250.000 zł, obejmującą mieszkanie i udział w nieruchomości. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powód nie posiada legitymacji procesowej do dochodzenia zachowku, gdyż nie należy do kręgu osób uprawnionych na mocy art. 1002 k.c. Sąd ustalił, że spadkodawczyni H. D. była wdową, nie miała dzieci, a jej rodzice nie żyli. Miała pięcioro rodzeństwa, w tym zmarłą przed nią J. K., matkę powoda. Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. pozwana M. S. nabyła w całości spadek po H. D. na podstawie testamentu. Sąd zważył, że instytucja zachowku ma na celu ochronę majątkową najbliższej rodziny spadkodawcy. Krąg osób uprawnionych do zachowku jest ściśle określony w art. 991 § 1 k.c. i obejmuje zstępnych, małżonka oraz rodziców spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Roszczenie o zachowek jest dziedziczne, ale zgodnie z art. 1002 k.c., przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej tylko wtedy, gdy ten spadkobierca sam należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Ponieważ powód jest synem siostry spadkodawczyni, a nie jej zstępnym, rodzicem czy małżonkiem, nie należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku. W związku z tym powództwo zostało oddalone. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba będąca krewnym w linii bocznej spadkodawcy nie ma legitymacji procesowej do dochodzenia zachowku, ponieważ nie należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 991 § 1 k.c. i art. 1002 k.c., wskazując, że krąg osób uprawnionych do zachowku to zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy. Roszczenie o zachowek jest dziedziczne tylko wtedy, gdy spadkobierca sam należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Powód, jako siostrzeniec, nie spełnia tego kryterium.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana M. S.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
M. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 991 § § 1

Kodeks cywilny

Określa krąg osób uprawnionych do zachowku: zstępni, małżonek i rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy.

k.c. art. 1002

Kodeks cywilny

Stanowi, że roszczenie o zachowek przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie należy do kręgu osób uprawnionych do zachowku zgodnie z art. 991 § 1 k.c. i art. 1002 k.c.

Godne uwagi sformułowania

krąg osób, którym przysługuje roszczenie o zachowek jest ściśle określony roszczenie o zachowek jest dziedziczne, przy czym, zgodnie z art. 1002 k. c. , przechodzi ono na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Skład orzekający

Alina Kowalewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kręgu osób uprawnionych do zachowku i dziedziczenia roszczenia o zachowek (art. 991 § 1 k.c. i art. 1002 k.c.)."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji, gdy powód jest krewnym w linii bocznej i nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 991 § 1 k.c.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem spadkowym ze względu na jasną interpretację przepisów dotyczących zachowku i dziedziczenia roszczenia o zachowek.

Czy siostrzeniec może domagać się zachowku po ciotce? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 25 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 2417 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 849/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2014 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Alina Kowalewska Protokolant: st. sekr. sądowy Elwira Stopińska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko M. S. o zachowek 1.Oddala powództwo. 2.Zasądza od powoda M. K. na rzecz pozwanej M. S. kwotę 2417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. SSR Alina Kowalewska Sygn. akt I C 849/14 UZASADNIENIE Powód M. K. pozwem z dnia 8 września 2014 r. domagał się zasądzenia od pozwanej M. S. na swoją rzecz kwoty 25.000 zł tytułem zachowku z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, iż spadkodawczyni H. D. , zmarła dnia 22 listopada 2013 r. pozostawiła testament i na jego mocy jedyną spadkobierczynią uczyniła siostrzenicę M. S. . Pozwany podał, że jest jej siostrzeńcem i z ustawy dziedziczyłby 1/5 całości spadku. Powód podniósł, że w skład spadku wchodzi mieszkanie położone w G. przy ul. (...) oraz udział w wysokości 1/6 w nieruchomości przy ul. (...) w G. . Wartość spadku określił na 250.000 zł. Pozwana M. S. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała, iż powództwo jest bezzasadne, gdyż powód, zgodnie z art. 1002 k. c. , nie należy do kręgu osób dziedziczących roszczenie o zachowek i tym samym brak jest po jego stronie legitymacji procesowej w sprawie. Sąd ustalił, co następuje: Spadkodawczyni H. D. , ostatnio zamieszkała w G. , zmarła dnia 22 listopada 2013 r. Spadkodawczyni była wdową, nie posiadała dzieci, w chwili otwarcia spadku jej rodzice nie żyli. Miała pięcioro rodzeństwa: A. B. , L. K. , T. D. , B. I. oraz J. K. , która zmarła przed otwarciem spadku pozostawiając syna M. K. . Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. wydanym przez Sąd Rejonowy w Giżycku w sprawie o sygn. akt I Ns 37/14 pozwana M. S. na podstawie testamentu holograficznego z dnia 14 maja 2010 r. nabyła w całości spadek po H. D. , zmarłej dnia 22 listopada 2013 r. (akta sprawy I Ns 37/14: protokół z rozprawy z dnia 14.05.2014r. – k. 34, postanowienie z dnia 14.05.2014r. – k. 35) W skład spadku wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w G. oraz udział 1/6 w nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym położonej przy ul. (...) w G. . (niekwestionowane twierdzenia pozwanej – k. 29) Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało oddaleniu. Na wstępie należy zaznaczyć, że podstawowym celem instytucji zachowku jest ochrona i zabezpieczenie praw majątkowych najbliższej rodziny spadkodawcy, niezależnie od woli spadkodawcy, a nawet wbrew jego woli. W tym kontekście należy wskazać, że krąg osób, którym przysługuje roszczenie o zachowek jest ściśle określony. Na mocy art. 991 § 1 k. c. uprawnionymi do zachowku są jedynie zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy. Tym samym prawo do zachowku nie przysługuje osobom, które zrzekły się dziedziczenia po zmarłym, odrzuciły spadek, zostały uznane za niegodne dziedziczenia, wyłączone od dziedziczenia orzeczeniem sądu bądź wydziedziczone. Wymaga podkreślenia, że roszczenie o zachowek jest dziedziczne, przy czym, zgodnie z art. 1002 k. c. , przechodzi ono na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Powód jest synem J. K. – zmarłej siostry spadkodawczyni – a zatem jako krewny w linii bocznej pozostaje poza kręgiem osób uprawnionych do zachowku po zmarłej. W tym stanie rzeczy, powództwo podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k. p. c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W niniejszej sprawie stroną przegrywającą jest powód bowiem powództwo zostało oddalone. Z racji tego, że pozwana wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2.400 zł i opłaty skarbowej w kwocie 17 zł - Sąd obciążył powoda obowiązkiem zwrotu tych kosztów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI