I C 826/24

Sygn. akt: I C 826/24 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2025 r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Michał Wiśniewski Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Piskorz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2025 r. w K. sprawy z powództwa E. Ś. przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki E. Ś. kwotę 1.305 zł (tysiąc trzysta pięć złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od tej kwoty od dnia 10 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki E. Ś. kwotę 860,09 zł (osiemset sześćdziesiąt złotych i dziewięć groszy) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty; IV. zasądza od powódki E. Ś. na rzecz pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 207 zł (dwieście siedem złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty. asesor sądowy Michał Wiśniewski Sygn. akt I C 826/24 upr UZASADNIENIE w trybie art. 505 8 § 4 k.p.c. Pozwem z dnia 9 grudnia 2024 r. E. Ś. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. : 1) 1.690,48 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od: - kwoty 1.305 zł od dnia 10 czerwca 2024 r. do dnia zapłaty; - kwoty 385,48 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty; 2) zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że zgodnie z prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 kwietnia 2024 r. zapadłym w sprawie o sygn. (...) , utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w O. w sprawie (...) - umowa pożyczki nr (...) z dnia 11 czerwca 2021 r. została uznana za częściowo nieważną tj. w zakresie opłat dodatkowych. Powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 1.305 zł tytułem nienależnie zapłaconych rat pożyczki nr (...) . Następnie powódka złożyła pozwanemu oświadczenie o potrąceniu w/w kwoty z kwotą 4.310 zł wynikającą z pkt 1 wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 marca 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. (...) . Oświadczenie zostało odebrane przez pozwanego dnia 14 czerwca 2024 r. Mimo powyższych czynności w październiku 2024 r. pozwany wniósł do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. A. S. wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego co do pozostałej do zapłaty kwoty wynikającej z wyroku zapadłego w sprawie o sygn. (...) . Komornik wyegzekwował całą dochodzoną niniejszym pozwem kwotę tj. 1.690,48 zł (w tym kwotę 1.305 zł która miała zostać potrącona). Powódka dochodziła powyższej kwoty jako świadczenia nienależnego. W odpowiedzi na pozew pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej tutejszego sądu oraz wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwany podał, że roszczenie powódki nie istnieje, zaś powódka nie podjęła działań zmierzających do zakwestionowania tytułu wykonawczego wydanego w sprawie (...) . Pozwany podniósł, że nie jest bezpodstawnie wzbogacony kosztem powódki, ponieważ uzyskał świadczenie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego. Postanowieniem z dnia 5 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w K. oddalił wniosek powoda o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego dla W. (...) w W. . Sąd zważył co następuje: Powództwo było uzasadnione w znacznej części. Zgodnie z art. 505 8 § 4 k.p.c. w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, uzasadnienie wyroku ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym oraz wobec braku przekroczenia kwoty 4.000 zł wartości przedmiotu sporu - uzasadnienie wyroku ograniczono do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Fakty ustalone w sprawie zostały przytoczone w treści uzasadnienia prawnego. Fakty w sprawie zostały ustalone przez sąd, na podstawie załączonych przez strony dowodów z dokumentów oraz akt postępowań toczących się przed tutejszym sądem, objętych podstawą faktyczną powództwa (załączonych do akt niniejszej sprawy). Sąd nie miał wątpliwości co do wiarygodności przedłożonych przez strony dokumentów ora dokumentów zgromadzonych przez tutejszy sąd z urzędu. Należało wskazać, że sąd w obecnym składzie był związany zarówno treścią prawomocnych orzeczeń w sprawach o sygn. (...) i (...) na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. jak i tych części uzasadnień wskazanych wyroków - które miały istotne znaczenie dla ich sentencji. Uzasadnienie orzeczenia zapadłego w sprawie o sygn. (...) miało pod tym względem szczególnie istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podzielić należało w niniejszej sprawie pogląd zgodnie z którym, sąd nie jest związany ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia orzeczenia jednak w takim zakresie, w jakim nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia. Jest natomiast związany wskazanymi w uzasadnieniu ustaleniami mającymi wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie określonego wyroku lub postanowienia orzekającego co do istoty sprawy (vide: Postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 2023 r., (...) 184/22, LEX nr (...) ). Jak wskazuje się w judykaturze, chociaż powagą rzeczy osądzonej objęta jest w zasadzie jedynie sentencja wyroku, a nie jego uzasadnienie, to rozciąga się ona również na motywy wyroku w takich granicach, w jakich stanowią one konieczne uzupełnienie rozstrzygnięcia, niezbędne dla wyjaśnienia jego zakresu. W szczególności, powagą rzeczy osądzonej mogą być objęte ustalenia faktyczne w takim zakresie, w jakim indywidualizują one sentencję jako rozstrzygnięcie o przedmiocie sporu i w jakim określają istotę danego stosunku prawnego. Chodzi jednak tylko o elementy uzasadnienia dotyczące rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w których sąd wypowiada się w sposób stanowczy, autorytarny o żądaniu. Tak zwanej prekluzji ulega więc tylko ten materiał procesowy, który dotyczy podstawy faktycznej w zakresie hipotezy normy materialnoprawnej zastosowanej przez sąd, natomiast twierdzenia i dowody dotyczące innej podstawy prawnej są dla konkretnej sprawy obojętne (vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 7 kwietnia 2022 r., III AUa 1247/20, LEX nr (...) ). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należało wskazać, że w sprawie o sygn. akt (...) wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 12 kwietnia 2024 r. utrzymanym w całości w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w O. w sprawie (...) (k. 77 akt i (...) ) w punkcie I oddalono powództwo. Powództwo to dotyczyło żądania zapłaty od E. Ś. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej: (...) ) należności wynikających z umowy pożyczki nr (...) z dnia 11 czerwca 2021 r. Na ostatniej stronie uzasadnienia powyższego wyroku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienia wskazanej umowy pożyczki w zakresie opłat dodatkowych tj. opłaty przygotowawczej i prowizji były nieważne i niewiążące dla powódki. Sąd ten wskazał, że powódka była zobowiązana na podstawie wskazanej pożyczki jedynie do zwrotu na rzecz (...) kwoty 5.250 zł, zaś w sprawie tej zwróciła na rzecz (...) kwotę 6.555 zł. Różnica między tym co spłaciła powódka, a do czego była zobowiązana do spłaty wynosiła1.305 zł. Następnie powódka złożyła pozwanej oświadczenie o potrąceniu w/w kwoty z kwotą 4.310 zł wynikającą z pkt I wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 marca 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. (...) (k. 90 akt (...) ). Powódka E. Ś. wypłaciła na rzecz pozwanego resztę kwoty wynikającej z treści wyroku w sprawie o sygn. (...) . Był to fakt niezaprzeczony przez pozwanego i na podstawie art. 230 k.p.c. uznany jako fakt przyznany (k. 43v. i 44). Oświadczenie zostało odebrane przez pozwanego dnia 14 czerwca 2024 r. (k. 23-26 akt niniejszej sprawy). Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w K. A. S. w dniu 18 października 2024 r. na wniosek (...) wszczęła egzekucję co do kwoty wynikającej z wyroku zapadłego w sprawie o sygn. (...) pozostałej do zapłaty tj. 1.427,64 zł należności głównej i kwoty 110,88 zł tytułem odsetek. Komornik wyegzekwował kwotę 1.690,48 zł (w tym kwotę 1.305 zł która miała zostać potrącona). W pierwszej kolejności wskazać należało, że zgodnie z treścią prawomocnego wyroku w sprawie (...) upr powódka nadpłaciła na rzecz pozwanego kwotę 1.305 zł. Była zobowiązana do zapłaty na jego rzecz kwoty 5.250 zł, uiściła zaś na jego rzecz kwotę 6.555 zł. Niewątpliwie zatem w sprawie o sygn. (...) przesądzono, że umowa pożyczki nr (...) była nieważna w zakresie świadczeń dodatkowych tj. co do kwoty 1.305 zł. Stosownie do treści art. 405 k.c. kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Zgodnie zaś z art. 410 § 1 i 2 k.c. Przepisy artykułów poprzedzających (w tym art. 405 k.c. ) stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego. Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Tym samym należało uznać, że wobec prawomocnego stwierdzenia nieważności czynności prawnej tj. umowy pożyczki nr (...) w zakresie kwoty 1.305 zł oraz braku wystąpienia okoliczności wynikających art. 411 k.c. i 409 k.c. – pozwany był obowiązany do zwrotu na rzecz powódki powyższej kwoty. Czego też powódka dochodziła w niniejszym postępowaniu. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie potrącenia z dnia 14 czerwca 2024 r. nie można było uznać za skuteczne. Potrącenie to mogłoby odnieść faktyczny, procesowy skutek wyłącznie w przypadku wniesienia przez powódkę powództwa przeciwegzekucyjnego ( art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. ), skierowanego przeciwko tytułowi wykonawczemu – klauzuli wykonalności nadanej na wyrok w sprawie o sygn. (...) . Skoro komornik w postępowaniu (...) (k. 28-29) już wyegzekwował także kwotę 1.305 zł na podstawie tytułu wykonawczego – wyroku wydanego w sprawie (...) opatrzonego klauzulą wykonalności - to nie można uznać, że powódka mogła złożyć skutecznie powództwo przeciwegzekucyjne i podnieść w nim zarzut potrącenia. Żądanie pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności nie może być bowiem skuteczne, gdy w wyniku wyegzekwowania całej lub części należności, zgasła wykonalność tytułu wykonawczego w całości lub w części w jakiej tytuł wykonawczy został wykonany (vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 1 lutego 2024 r., I AGa 173/23, LEX nr (...) ). Co więcej, skuteczne złożenie pozwu przeciwegzekucyjnego należało uznać za nierealne biorąc także pod uwagę szybkość działania komornika w sprawie (...) . W sprawie tej zawiadomienie o wszczęciu egzekucji (a zatem także informacja o nadaniu klauzuli wykonalności) zostało sporządzone przez komornika dnia 18 października 2024, zaś nieco ponad 2 tygodnie później - egzekucja została już zakończona wobec wyegzekwowania całej należności (k. 28-29). Należy także mieć na uwadze, że korespondencja komornika kierowana była do powódki jako dłużniczki, nie zaś jej pełnomocnika procesowego. Zatem faktycznie pozbawiony wiedzy prawniczej konsument, w powyższej sytuacji nie miał żadnego rzeczywistego czasu na reakcję, co do toczącej się egzekucji. Brak było zatem realnej możliwości obrony przez egzekucją, w tym możliwości skutecznego podniesienia zarzutu potrącenia. Ponownie podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd w sprawie (...) przesądził, że powódka nadpłaciła pożyczkę na rzecz pozwanego tj. spłaciła kwotę 6.555 zł zamiast kwoty 5.250 zł (różnica to 1.305 zł – k. 85 v. akt (...) ). Zdaniem tegoż Sądu, powódka była obowiązana do zwrotu na rzecz pozwanego kwoty 5.250 zł, wobec uznania częściowej nieważności umowy pożyczki objętej tamtejszym postępowaniem. Skoro zatem powódka dokonała nienależnej nadpłaty świadczenia, to miała ona prawo domagać się w niniejszym postępowaniu zwrotu świadczenia nienależnego. Wynikało to także z treści uzasadnienia jej pozwu o zapłatę w niniejszej sprawie (k. 5v.). Zasądzona w punkcie I wyroku kwota 1.305 zł stanowi różnicę między nadpłaconą kwotą na rzecz pozwanego przez powódkę - wobec prawomocnego przesądzenia przez tutejszy sąd w sprawie I (...) faktu częściowej nieważności umowy pożyczki zawartej przez powódkę. Zasadnie także powódka domagała się zasądzenia od tej kwoty odsetek od dnia 10 czerwca 2024 r., ponieważ w dniu 6 czerwca 2024 r. powódka doręczyła pozwanemu wezwanie do zapłaty powyższej kwoty w terminie 3 dni (k. 19-22). Na dzień 10 czerwca 2024 r. kwota ta była zatem niewątpliwie wymagalna. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 2 k.c. W pozostałym zakresie powództwo oddalono w punkcie II wyroku. W ocenie sądu, niniejsze postępowanie, zwłaszcza w zakresie zakreślenia podstawy faktycznej żądania jako zwrotu nienależnego świadczenia - nie mogło służyć podważaniu zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie (...) . Komornik nie jest bowiem uprawniony do merytorycznego badania zasadności roszczenia stwierdzonego tytułem wykonawczym ( art. 804 § 1 k.p.c. ). Niniejsze postępowanie rozpoznawcze, nie mogło służyć faktycznie badaniu zgodności z prawem działań komornika, operującego na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego. Badaniu takiemu nie mogło podlegać zarówno roszczenie główne jak i odsetkowe egzekwowane przez komornika. Dlatego też co do innych należności wyegzekwowanych przez komornika, w tym odsetek od kwoty 1.305 zł – nie można było uznać, aby brak było podstawy prawnej dla świadczeń wyegzekwowanych przez komornika lub odpadła podstawa tych świadczeń. Skoro komornik dysponował tytułem wykonawczym musiał prowadzić egzekucję w granicach wniosku wierzyciela i tytułu wykonawczego (k. 28-29) zgodnie z art. 759 § 1 k.p.c. i art. 804 k.p.c. Podkreślić należało, że materialnym źródłem zasądzonej na rzecz powódki kwoty 1.305 zł była nienależna nadpłata stwierdzona w postępowaniu o sygn. akt (...) - nie zaś działania i zaniechania wierzyciela lub komornika w sprawie (...) i związanym z nim postępowaniem (...) . W przypadku kwestionowania zasadności czynności komornika, powódka może je zwalczać w toku postępowania ze skargi na czynności komornika. Zaś w przypadku twierdzenia, że do wyegzekwowania dalszych kwot prócz kwoty 1.305 zł doszło w wyniku nagannego zachowania pozwanego i niejako z jego winy (co powódka niejako sugerowała w uzasadnieniu pozwu - k. 5) powódka mogła skierować względem pozwanego roszczenie odszkodowawcze ( art. 414 k.c. ). Jednakże zarówno w pozwie jak i na rozprawie w dniu 30 czerwca 2025 r. pełnomocnik powódki wprost i wyraźnie zakreślił podstawę faktyczną niniejszego procesu jako zwrot nadpłaconej pożyczki tj. świadczenie nienależne. W świetle powyższego, co do kwoty 385,48 zł sąd oddalił powództwo – o czym orzeczono w punkcie II wyroku. W punkcie III i IV wyroku sąd orzekł o zwrocie wzajemnych kosztów procesu przez strony na podstawie art. 100 k.p.c. , w zw. z art. 98 § 1 1 k.p.c. w oparciu o zasadę stosunkowego ich rozdzielenia uznając, że powódka wygrała postępowanie w wymiarze 77% zaś pozwany przegrał je w wymiarze 23%. Sąd zatem stosunkowo rozdzielił wygenerowane koszty. Jednocześnie należało uznać, że poziom skomplikowania sprawy nie uzasadniał zasądzenia od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej stawce. Na koszty po stronie powódki złożyła się kwota opłaty od pozwu 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (k. 7) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 900 zł ustalone na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Pozwany winien był zatem zwrócić powódce kwotę 860,09 zł (77% z kwoty łącznie 1.117 zł). Na koszty po stronie pozwanego złożyła się wyłącznie kwota kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 900 zł ustalona na podstawie § 2 pkt 3 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Powódka winna była zatem zwrócić pozwanemu kwotę 207 zł (23 % z kwoty 900 zł).