I C 826/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy oddalił powództwo banku o zapłatę kwoty ponad 164 tys. zł, uznając, że bank nie wykazał skutecznego doręczenia wezwań i wypowiedzenia umowy pozwanej, która nie była obecna w procesie.
Bank (...) S.A. pozwał K. H. o zapłatę ponad 164 tys. zł tytułem niespłaconej pożyczki. Pozwana nie stawiła się w sądzie, ustanowiono dla niej kuratora procesowego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że bank nie udowodnił skutecznego doręczenia wezwań do zapłaty, restrukturyzacji ani wypowiedzenia umowy, ponieważ pisma te wysłano na adres inny niż wskazany w umowie, a nie na ostatni znany adres zamieszkania pozwanej. Sąd nie dopatrzył się również klauzul abuzywnych w umowie.
Powództwo Banku (...) S.A. przeciwko K. H. o zapłatę kwoty 164 973,22 zł zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Bank dochodził zwrotu pożyczki ekspresowej zawartej w 2017 roku. Pozwana nie odbierała korespondencji sądowej, co skutkowało ustanowieniem dla niej kuratora procesowego. Kluczowym argumentem sądu było stwierdzenie, że bank nie wykazał skutecznego doręczenia wezwań do zapłaty, wypowiedzenia umowy ani wezwania przedsądowego. Pisma te zostały wysłane na adres wskazany we wniosku o pożyczkę, a nie na adres wskazany w samej umowie, ani na ostatni znany adres zamieszkania pozwanej. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia skutecznego doręczenia spoczywa na powodzie, który nie podjął wystarczających starań w celu ustalenia aktualnego adresu pozwanej. Sąd odrzucił również argumenty pozwanej dotyczące abuzywności klauzul umownych, uznając umowę za zgodną z prawem. W konsekwencji, bank nie udowodnił wymagalności roszczenia ani skutecznego wypowiedzenia umowy, co doprowadziło do oddalenia powództwa. Sąd przyznał również wynagrodzenie kuratorowi procesowemu i obciążył powoda kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał skutecznego doręczenia, ponieważ pisma zostały wysłane na adres wskazany we wniosku o pożyczkę, a nie na adres wskazany w umowie, ani na ostatni znany adres zamieszkania pozwanej. Bank nie podjął też wystarczających starań w celu ustalenia aktualnego adresu pozwanej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysłanie korespondencji na adres inny niż wskazany w umowie, nawet jeśli był to adres z wniosku, nie stanowi skutecznego doręczenia, zwłaszcza gdy pozwana nie odbierała przesyłek osobiście, a jedynie przez osoby trzecie. Brak skutecznego doręczenia wezwań i wypowiedzenia uniemożliwia bankowi skuteczne dochodzenie roszczenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwana (K. H.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| K. H. | osoba_fizyczna | pozwana |
| P. P. | inne | kurator procesowy pozwanej |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
u.k.k. art. 30 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 143
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 144
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
u.p.b. art. 75 § ust. 2
Ustawa Prawo bankowe
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank nie wykazał skutecznego doręczenia wezwań i wypowiedzenia umowy na adres wskazany w umowie. Bank nie podjął wystarczających starań w celu ustalenia aktualnego adresu pozwanej. Doręczenie pism na adres inny niż wskazany w umowie, nawet jeśli pochodził z wniosku, nie jest skuteczne.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku jest udowodnione co do zasady i wysokości. Bank działał zgodnie z dyspozycją pozwanej, kierując korespondencję na adres wskazany we wniosku kredytowym. Umowa nie zawiera klauzul abuzywnych.
Godne uwagi sformułowania
Przesyłki nie zostały odebrane przez adresata, a osobę trzecią będącą pracownikiem firmy... Istotnym jest przy tym fakt, że adres, na który wysyłane były powyższe pisma co prawda zgodny jest z tym podanym przez pozwaną we wniosku o przyznanie pożyczki, jednakże w żaden sposób nie wynika z zawartej pomiędzy stronami postępowania Umowy. To na powodzie, jako podmiocie inicjującym postępowanie cywilne, ciąży obowiązek przedstawienia podstawy faktycznej dochodzonych roszczeń oraz dowodów na jej poparcie. Bezskuteczne pozostaje w stosunku do drugiej strony stosunku prawnego, złożenie oświadczenia woli wywołującego skutki materialnoprawne, w sytuacji w której oświadczenie to zostanie złożone wobec kuratora ustanowionego dla tej strony w trybie przepisu art. 144 k.p.c.
Skład orzekający
Ewa Ligoń-Krawczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Skuteczność doręczeń w przypadku nieobecności pozwanego i ustanowienia kuratora procesowego, obowiązki banku w zakresie ustalania adresu klienta, znaczenie adresu wskazanego w umowie w stosunku do adresu z wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kontaktu z pozwanym i ustanowienia kuratora. Interpretacja przepisów o doręczeniach i klauzulach abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla wyniku postępowania mogą być formalne aspekty doręczeń, nawet w przypadku dużych kwot i banków jako stron. Podkreśla znaczenie precyzji w dokumentacji i komunikacji.
“Bank przegrywa sprawę o 164 tys. zł przez błąd w adresie! Kluczowe znaczenie ma umowa, nie wniosek.”
Dane finansowe
WPS: 164 973,22 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 826/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Ligoń-Krawczyk Protokolant: starszy sekretarz sądowy Ewa Kocielnik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko K. H. o zapłatę 1. oddala powództwo, 2. przyznać kuratorowi adwokatowi P. P. wynagrodzenie w kwocie 2.160 zł (dwa tysiące sto sześćdziesiąt) złotych podwyższonej o należny podatek od towarów i usług, którą wypłacić w wysokości 2.160 (dwa tysiące sto sześćdziesiąt) złotych z zaliczki zaksięgowanej pod poz. 570018160305, a pozostałą kwotę z sum Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie, 3. kosztami postępowania obciążyć w całości powoda i pozostawić ich rozliczenie referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku. Sygn. akt I C 826/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 10 stycznia 2025 r. Pozwem z dnia 12 kwietnia 2019 r. (data wniesienia do Sądu) wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. (dalej: Bank lub Bank (...) ) wniósł o zasądzenie od K. H. kwoty 164 973,22 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 12 kwietnia 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie zwrotu kosztów sądowych w kwocie 2 063,00 zł. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że w dniu 31 maja 2017 r. zawarł z pozwaną umowę pożyczki ekspresowej nr (...) , na mocy której udzielił pozwanej pożyczki w kwocie 166 704,41 zł, zaś pozwana zobowiązała się do zwrotu pożyczki wraz z należnymi odsetkami oraz zapłacenia opłat i prowizji należnych powodowi zgodnie z umową najpóźniej do dnia 10 maja 2024 r. Jednocześnie dodał, że pozwana rozpoczęła obsługę pożyczki zgodnie z umową, jednak następnie zaprzestała wymaganych umową płatności. Powód wskazał, że w związku z wystąpieniem zadłużenia przeterminowanego i brakiem jego spłaty powód w dniu 12 kwietnia 2018 r. wezwał pozwanego do spłaty zadłużenia przeterminowanego pod rygorem wypowiedzenia umowy, z poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację. Zaznaczył kolejno, że ze względu na brak wymaganej płatności w dniu 17 maja 2018 r. wysłał pozwanej oświadczenie o wypowiedzeniu umowy, a w dniu 26 czerwca 2018 r. zobowiązanie stało się w całości wymagalne. Powód podkreślił nadto, że w dniu 18 stycznia 2019 r. wezwał pozwaną do dobrowolnego spełnienia świadczenia lub ustalenia ugodowych warunków spłaty. Podał, że wezwanie to pozostało bez wykonania. Podał, że zgodnie z księgami Banku powodowi przysługuje wymagalne roszczenie w łącznej kwocie 164 973,22 zł, na które składa się kapitał w kwocie 151 802,74 zł, odsetki umowne naliczone od dnia 10 lutego 2018 r. do dnia 11 kwietnia 2019 r. w kwocie 13 170,48 zł. Wskazał jednocześnie, że domaga się zasądzenia ww. kwoty wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, tj. aktualnie 14,00% liczonymi od kwoty 164 973,22 zł od dnia wniesienia powództwa, tj. od dnia 12 kwietnia 2019 r. także od naliczonych odsetek umownych do dnia zapłaty (pozew złożony w elektronicznym postępowaniu upominawczym – k. 4-6) . Z uwagi na wartość przedmiotu sporu, a w konsekwencji brak podstaw do wydania nakazu zapłaty sprawa – postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI Nc-e 678559/19 – została przekazana Sądowi Okręgowemu w Warszawie i od tego czasu toczyła się w trybie zwykłym (postanowienie Referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie z dnia 23 kwietnia 2019 r. – k. 7-8) . Kierowana do pozwanej korespondencja sądowa nie była odbierana (przesyłka zwrócona po terminie dnia 1 października 2019 r. – k. 51; przesyłka zwrócona po terminie dnia 18 grudnia 2019 r. – k. 60; przesyłka zwrócona po terminie dnia 30 września 2021 r. – k. 109; przesyłka zwrócona po terminie dnia 21 grudnia 2021 r. – k. 114; przesyłka zwrócona po terminie dnia 8 września 2022 r. – k. 137) . Sąd trzykrotnie zobowiązywał powoda do doręczenia odpisu pozwu pozwanej za pośrednictwem Komornika Sądowego (zarządzenie z dnia 21 stycznia 2020 r. – k. 45; zarządzenie z dnia 12 stycznia 2022 r. – k. 115; zarządzenie z dnia 20 września 2022 r. – k. 138) . Próby doręczania przesyłek na adresy wskazywane przez powoda okazywały się jednak bezskuteczne (postanowienie Komornika Sądowego z dnia 19 marca 2020 r. – k. 65-65v; protokół czynności z dnia 4 marca 2020 r. – k. 66; postanowienie Komornika Sądowego z dnia 12 kwietnia 2022 r. – k. 122-122v; odpis protokołu z dnia 17 marca 2022 r. – k. 123) . W rezultacie Sąd postanowieniem z dnia 16 czerwca 2021 r. na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie, a następnie – na skutek złożonego przez powoda wniosku – postanowieniem z dnia 2 września 2021 r. podjął zawieszone postępowanie (postanowienie z dnia 16 czerwca 2021 r. – k. 87; wniosek powoda o podjęcie zawieszonego postępowania – k. 92; postanowienie z dnia 2 września 2021 r. – k. 97) . Finalnie Sąd postanowieniem z dnia 3 stycznia 2023 r. ponownie zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 6 k.p.c. i podjął je – na wniosek powoda – w dniu 20 września 2023 r. ustanawiając jednocześnie na podstawie art. 143 k.p.c. i art. 144 k.p.c. dla nieznanej z miejsca pobytu K. H. kuratora procesowego w osobie adwokata M. P. do zastępowania nieobecnej (postanowienie z dnia 3 stycznia 2023 r. – k. 145; wniosek powoda o podjęcie zawieszonego postępowania i ustanowienie kuratora – k. 150-151; postanowienie z dnia 20 września 2023 r. – k. 183) . Postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. Sąd zmienił punkt 2. postanowienia z dnia 20 września 2023 r. i ustanowił w miejsce adwokata M. P. kuratora w osobie adwokata P. P. , z uwagi na skreślenie adwokata M. P. z listy adwokatów (postanowienie z dnia 7 marca 2024 r. – k. 204) . Pismem z dnia 8 maja 2024 r. (data stempla pocztowego) kurator procesowy nieznanej z miejsca pobytu K. H. – adwokat P. P. , wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz przyznanie wynagrodzenia kuratorowi procesowemu z art. 144 k.p.c. w wysokości 100% stosownie do par. 1 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, w tym należny podatek VAT. W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie pozwu jest nieudowodnione zarówno co do zasady, jak i co do wysokości. Podkreślił brak podstaw faktycznych i prawnych uzasadniających żądanie pozwu, nieskuteczne wypowiedzenie umowy przez powoda, brak skutecznego doręczenia dokumentów i wymagalności roszczeń. Nadto, strona pozwana zwróciła uwagę na posługiwanie się przez powoda wzorcem umownym, zawarcie przez powoda klauzul abuzywnych i brak związania konsumenta klauzulami abuzywnymi. Zaznaczono również, iż treść umowy nie była uzgodniona z pozwaną. Strona pozwana zaprzeczyła także, ażeby powód uruchomił i wypłacił pozwanej kwotę pożyczki, doręczył pozwanej korespondencję i skutecznie wypowiedział pozwanej umowę (pismo przygotowawcze – k. 224-225) . W dalszym toku postępowania powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 164 973,22 zł z dalszymi odsetkami umownymi za opóźnienie każdorazowo w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od kwoty 164 973,22 zł od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym kosztów wynikających z uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictw w wysokości 34,00 zł. Zaznaczył, że dokonywał doręczeń na adres wskazany przez pozwaną we wniosku kredytowym o udzielenie pożyczki z dnia 30 maja 2017 r., a co za tym idzie powód działał zgodnie z dyspozycją pozwanej kierując wezwanie i wypowiedzenie umowy na adres korespondencyjny, który wskazała pozwana. Dodał, że powód nie miał podstaw do kierowania korespondencji na inny adres (pismo procesowe powoda – k. 235-236v; pismo procesowe powoda – k. 261-262v) . Strona pozwana w odpowiedzi na ww. pismo podniosła, że wiążący jest adres wskazany w umowie nie zaś we wniosku, bowiem zawarcie umowy kreuje nowy stan prawny i umowa przesądza o adresie, pod którym kredytobiorca ma obowiązek zapewnić możliwość zapoznania się z korespondencją. Podkreśliła, iż pozwana w umowie podała inny adres niż wcześniej we wniosku (odpowiedź na zobowiązanie kuratora pozwanej – k. 270-271) . Do czasu zamknięcia rozprawy tak sformułowane stanowiska stron nie uległy zmianie (protokół z rozprawy z dnia 10 grudnia 2024 r. – k. 286) . Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 30 maja 2017 r. K. H. złożyła do Banku (...) wniosek o udzielenie pożyczki „ (...) ” w wysokości 165 870,89 zł obejmującej również koszty prowizji za udzielenie pożyczki. We wniosku pozwana, jako adres zamieszkania podała ul. (...) , (...)-(...) W. , a jako adres korespondencyjny ul. (...) (...) , (...)-(...) W. . W treści wniosku wskazała, iż zatrudniona jest w oparciu o umowę o pracę na czas nieokreślony w firmie (...) Sp. z o.o. działającej pod adresem ul. (...) , (...)-(...) W. . (dowód: wniosek nr (...) – k. 239-240v) W dniu 31 maja 2017 r. K. H. zawarła z Bankiem (...) umowę pożyczki ekspresowej nr (...) (dalej: Umowa) na podstawie której Bank udzielił jej pożyczki w kwocie 166 704,41 zł od dnia 31 maja 2017 r. do dnia 10 maja 2024 r. (§ 1 ust. 1 Umowy). Stosownie do § 1 ust 2 Umowy wypłata pożyczki nastąpić miała po zawarciu Umowy i ustanowieniu wszystkich prawnych zabezpieczeń spłaty pożyczki określonych w Umowie, jednak nie później niż w terminie 30 dni od dnia zawarcia Umowy poprzez przelew na rachunek nr (...) kwoty 30 000,00 zł oraz poprzez dokonanie przez Bank przelewu tytułem spłaty kredytu na rachunek nr (...) kwoty 135 870,89 zł. Kwota wypłacanej pożyczki miała zostać automatycznie pomniejszona o wysokość należnej prowizji za udzielenie pożyczki. Zgodnie z § 1 ust. 3 Umowy Pożyczka miała zostać przeznaczona na sfinansowanie celu konsumpcyjnego w kwocie 30 000,00 zł oraz spłaty kredytu w kwocie 135 870,89 zł. Całkowity koszt pożyczki w dniu zawarcia Umowy wynosić miał 41 321,36 zł. Na całkowity koszt pożyczki składały się: 1. odsetki w kwocie 40 487,84 zł; 2. prowizja za udzielenie pożyczki w kwocie 833,52 zł; 3. opłata za prowadzenie rachunku EUROKONTO w wysokości określonej w „Taryfie prowizji i opłat bankowych dla klientów detalicznych”, za okres na jaki została udzielona pożyczka. Na dzień zawarcia Umowy opłata ta wynosiła 0,00 zł. Całkowita kwota do zapłaty przez pożyczkobiorcę na dzień zawarcia Umowy wynosiła 207 192,25 zł. Na całkowitą kwotę do zapłaty przez pożyczkobiorcę składała się suma całkowitej kwoty pożyczki, o której mowa w § 7 ust. 1 oraz całkowitego kosztu pożyczki, o którym mowa w ust. 1 (§ 5 ust. 1-2, 4 Umowy). Stosownie do § 7 ust. 3 Umowy na dzień zawarcia Umowy wysokość raty kapitałowo-odsetkowej wynosić miała 2 466,58 zł. Należności Banku z tytułu udzielonej pożyczki miały być rozliczane według wyboru pożyczkobiorcy – w ciężar prowadzonego przez Bank dla pożyczkobiorcy rachunku Eurokonto/rachunku bankowego nr (...) , na podstawie odrębnego pełnomocnictwa udzielonego Bankowi przez pożyczkobiorcę (§ 10 ust. 1 Umowy). Na podstawie § 23 ust. 1-3 Umowy Bank miał prawo wypowiedzieć Umowę w całości lub w części jeśli pożyczkobiorca: 1. utracił zdolność kredytową lub; 2. nie zapłacił w terminie określonym w Umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim poinformowaniu Pożyczkobiorcy o konieczności spłaty zaległych rat w terminie 7 dni od otrzymania informacji o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia i pomimo wezwania Banku, nie ustanowi prawnego zabezpieczenia spłaty pożyczki, o którym mowa w § 22 ust. 2, w terminie 30 dni od daty wezwania. Okres wypowiedzenia wynosić miał 30 dni (ust. 1). Do końca ostatniego dnia okresu wypowiedzenia Pożyczkobiorca zobowiązany był do spłaty całości zadłużenia. W przypadku braku tej spłaty, Bank mógł przystąpić do dochodzenia swych wierzytelności z prawnych zabezpieczeń spłaty pożyczki i majątku pożyczkobiorcy (ust. 2). Jeżeli pożyczkobiorca nie przedłożył dokumentów, potwierdzających dokonanie spłaty kredytu, o którym mowa w § 1 ust. 3 i pomimo wezwania Banku, w ramach zmiany Umowy, nie ustanowił dodatkowego prawnego zabezpieczenia spłaty pożyczki, w terminie 30 dni od daty wezwania, Bank mógł podwyższyć marżę, o której mowa w § 2 ust. 1 o 3 punkty procentowe, przy czym: 1. zmiana oprocentowania nie wymagała zawarcia aneksu do Umowy; 2. informację o zmianie oprocentowania, wraz z uzasadnieniem, Bank przesłać miał pożyczkobiorcy listownie; 3. pożyczkobiorcy przysługiwało prawo do wypowiedzenia Umowy w terminie 14 dni od dnia doręczenia informacji, o której mowa w pkt 2 z uwzględnieniem ust.2; 4. w przypadku wypowiedzenia Umowy, do upływu okresu wypowiedzenia, pożyczka jest oprocentowana według dotychczasowej stopy procentowej. W przypadku dostarczenia dokumentów potwierdzających dokonanie spłaty kredytu lub ustanowienie dodatkowego prawnego zabezpieczenia spłaty pożyczki, od następnego dnia roboczego po dostarczeniu dokumentów lub ustanowieniu dodatkowego prawnego zabezpieczenia spłaty pożyczki, Bank miał obniżyć wysokość marży do poziomu sprzed podwyższenia (ust. 3). Na mocy § 25 ust. 1-6 Umowy w przypadku braku na rachunku, o którym mowa w § 10 ust. 1 środków, które mogłyby zostać wypłacone przez Bank z tego rachunku na spłatę zadłużenia w terminach spłat określonych w Umowie lub braku spłaty następnego dnia po upływie okresu wypowiedzenia: 1. powstałe zadłużenie traktowane miało być jako zadłużenie przeterminowane, w tym kwota kapitału / rata kapitałowa jako kapitał przeterminowany; 2. spłata zadłużenia nastąpić miała: a. w dniu wpływu środków na rachunek, o którym mowa w § 10 ust. 1 z uwzględnienie postanowień § 10 ust. 2 pkt 2, pod warunkiem, że środki te mogą być wypłacone z tego rachunku przez Bank i przeznaczone na spłatę; b. w wyniku spłaty dokonanej przez pożyczkobiorcę w Banku. Wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki była równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonej na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, która na dzień zawarcia Umowy stanowiła dwukrotność sumy: stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego oraz 5,5 punktów procentowych i wynosi 14,00% w stosunku rocznym. W przypadku każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki zmieniała się o tyle punktów procentowych, o ile każdorazowo zmieniała się wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie. Zmiana wysokości stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego nastąpić miała z dniem każdorazowej zmiany wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie i nie wymagała zawarcia aneksu do Umowy. W przypadku dokonania po dniu zawarcia Umowy zmiany powszechnie obowiązujących przepisów prawa skutkującej zmianą sposobu określenia wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, wysokość stopy oprocentowania zadłużenia przeterminowanego pożyczki miała być równa wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych zgodnie z dokonanymi zmianami przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Od kapitału przeterminowanego Bank pobierał odsetki w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, o której mowa odpowiednio w ust. 2 albo ust 3 albo ust. 4. Odsetki miały być naliczane od dnia powstania zadłużenia przeterminowanego do dnia poprzedzającego jego spłatę, zgodnie z obowiązującą wysokością odsetek maksymalnych za opóźnienie, z zastrzeżeniem ust. 6. W przypadku wytoczenia powództwa o zapłatę wierzytelności Banku z tytułu Umowy, Bank miał pobierać od całości zadłużenia przeterminowanego (tj. kapitału przeterminowanego, odsetek i należnych Bankowi prowizji i opłat bankowych) odsetki w wysokości, o której mowa w ust. 5, zgodnie z uzyskanym tytułem wykonawczym. Zgodnie z § 25 ust. 8-9 Umowy wysłanie pierwszego listu (informacji o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) nastąpić miało nie wcześniej niż w 7-mym dniu braku spłaty. Drugi list (informacja o braku spłaty wymagalnej części zadłużenia) miał być wysłany nie wcześniej niż w 30-tym dniu braku spłaty. W przypadku dalszego utrzymywania się zadłużenia przeterminowanego, nie wcześniej niż w 60-tym dniu braku spłaty, do pożyczkobiorcy miał być wysyłany trzeci list (wezwanie do dokonania spłaty wymagalnej części zadłużenia). Nie wcześniej niż w 80-tym dniu braku spłaty wysyłany miał być kolejny czwarty list (oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy). Zawierając Umowę pozwana podała miejsce zamieszkania: ul. (...) , (...)-(...) W. . (dowód: umowa pożyczki ekspresowej nr (...) z dnia 31 maja 2017 r. – k. 31-35v) Tego samego dnia pozwana udzieliła Bankowi pełnomocnictwa m.in. do potrącania z rachunku bankowego nr (...) prowadzonego przez Bank wierzytelności z tytułu pożyczki nr (...) z dnia 31 maja 2017 r. (dowód: pełnomocnictwo z dnia 31 maja 2017 r. – k. 36) Kredytobiorczyni podpisała również oświadczenie, że umowę pożyczki nr (...) z dnia 31 maja 2017 r. podpisała przy pełnej znajomości zawartych w jej treści warunków, po zapewnieniu jej przez Bank czasu niezbędnego do zapoznania się z treścią umowy i przeanalizowaniu zawartych w niej warunków i po udzieleniu wszystkich dodatkowych wyjaśnień i informacji, o które poprosiła. Nadto, oświadczyła, że została poinformowana o ryzyku wynikającym z zastosowania zmiennej stopy procentowej oraz ryzyku spadku wartości prawnego zabezpieczenia, w tym o ryzyku wzrostu wysokości oprocentowania wnioskowanej pożyczki, a co za tym idzie o możliwości wzrostu spłacanej raty oraz że jest świadoma tego ryzyka. (dowód: oświadczenie o zapoznaniu się z treścią umowy z dnia 31 maja 2017 r. – k. 37; oświadczeniu o ryzyku z dnia 31 maja 2017 r. – k. 38v) Środki przyznane pozwanej na podstawie zawartej Umowy pożyczki zostały uruchomione w dniu 31 maja 2017 r. (dowód: wyszczególnienie transakcji za okres od dnia 31 maja 2017 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. – k. 241-243v) Z uwagi na utrzymujące się zadłużenie przeterminowane, które według stanu na dzień sporządzenia niniejszego pisma wynosiło 7 073,27 zł Bank, pismem z dnia 12 kwietnia 2018 r. wezwał pozwaną do uregulowania należności w terminie 14 dni roboczych od otrzymania pisma. W treści pisma wskazano, iż bezpośrednią konsekwencją prawną ewentualnego dalszego uchylania się od wykonania zobowiązania wobec Banku może być rozwiązanie Umowy w trybie wypowiedzenia skutkujące obowiązkiem spłaty całej należności pod rygorem podjęcia przez Bank czynności w celu zaspokojenia roszczeń w ramach postępowania egzekucyjnego. Poinformowano także, że zgodnie z art. 75c ust. 2 ustawy Prawo bankowe w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania pisma pozwana mogła złożyć wniosek o restrukturyzacji zadłużenia. Wezwanie zostało przesłane na adres: (...) , (...)-(...) W. , w dniu 16 kwietnia 2018 r. i odebrane w dniu 19 kwietnia 2018 r. przez K. A. – pracownika (...) Sp. z o.o. (dowód: wezwanie z dnia 12 kwietnia 2018 r. – k. 40; potwierdzenie odbioru – k. 40v) W związku z brakiem spłaty zadłużenia przeterminowanego Bank, pismem z dnia 17 maja 2018 r., wypowiedział pozwanej Umowę wskazując na 30-dniowy okres wypowiedzenia od daty otrzymania pisma. W treści pisma podano, że kwota zadłużenia przeterminowanego wynosi 6 569,16 zł w tym kapitał w wysokości 5 746,06 zł, odsetki w wysokości 823,10 zł oraz opłaty i prowizje w wysokości 0,00 zł. Dodano, że powyższą kwotę powiększyć należy o odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczane za każdy kolejny dzień zwłoki w spłacie oraz o kwotę kolejnych rat, które będą wymagalne w dniu dokonywania płatności. Wypowiedzenie to zostało przesłane na adres: (...) , (...)-(...) W. , w dniu 21 maja 2018 r. i odebrane w dniu 25 maja 2018 r. przez P. S. – pracownika (...) Sp. z o.o. (dowód: wypowiedzenie umowy z dnia 17 maja 2018 r. – k. 41; potwierdzenie odbioru – k. 41v) W wezwaniu przedsądowym z dnia 18 stycznia 2019 r. Bank wskazał, że przysługuje mu wymagalna wierzytelność ewidencjonowana w Księgach Banku z tytułu Umowy pożyczki ekspresowej nr (...) z dnia 31 maja 2017 r. Podał, że zadłużenie na dzień 18 stycznia 2019 r. wynosi ogółem 160 014,33 zł w tym kapitał w wysokości 151 802,74 zł, odsetki w wysokości 8 211,59 zł wraz z dalszymi odsetkami od zadłużenia przeterminowanego wynikającymi z Umowy łączącej strony liczonymi od dnia 18 stycznia 2019 r. do dnia zapłaty. Wezwanie to zostało przesłane na adres: (...) , (...)-(...) W. i odebrane w dniu 1 lutego 2019 r. przez pracownika (...) Sp. z o.o. (dowód: wezwanie przedsądowe z dnia 18 stycznia 2019 r. – k. 42-42v; potwierdzenie odbioru – k. 43) W dniu 26 lipca 2019 r. Bank (...) wystawił zapytanie o rachunek oraz podsumowanie historii, w których stwierdził, że na rachunku (...) K. H. figuruje wymagalne zadłużenie w wysokości 164 973,22 zł, na które składa się kapitał w wysokości 151 802,74 zł oraz naliczone odsetki w wysokości 13 170,48 zł. (dowód: zapytanie o rachunek wraz z podsumowaniem historii – k. 44) Ostatnim adresem pobytu stałego pozwanej była ul. (...) , W. . (dowód: zaświadczenie systemu PESEL-SAD – k. 174) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do kwestionowania ich wiarygodności, bądź zawartej w nich treści z urzędu. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Podstawą dochodzonego roszczenia był art. 720 § 1 k.c. , zgodnie z którym, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Do umowy pożyczki miały ponadto zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim . W ocenie Sądu w sprawie niniejszej powód wykazał fakt zawarcia z pozwaną Umowy pożyczki ekspresowej nr (...) . Umowa ta została zawarta w odpowiedniej formie – pisemnej (art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim) – oraz zawierała wymagane przez prawo elementy (art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Podołał również – wbrew twierdzeniom strony pozwanej – wykazaniu wysokości dochodzonego roszczenia, w tym dochodzonej należności głównej, odsetek umownych oraz dalszych odsetek za opóźnienie (przeterminowane). Przedłożył bowiem zapytanie o rachunek wraz z podsumowaniem historii (k. 44) z których wynika wysokość wymagalnego zobowiązania, w tym należności głównej oraz odsetek umownych . Strona powodowa udowodniła też fakt uruchomienia środków udzielonej pożyczki, przedkładając wydruk – listę transakcji z rachunku bankowego za okres od dnia 31 maja 2017 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. (k. 241-243v) zgodnie z którą w dniu 31 maja 2017 r. (a więc w dniu zawarcia spornej Umowy) uruchomiono środki wynikające z zawartej tego dnia Umowy pożyczki ekspresowej . Strona powodowa nie wykazała jednak zasadności i wymagalności dochodzonego roszczenia. Przesądzające dla oddalenia powództwa było stwierdzenie przez Sąd, że powód nie udowodnił dokonania skutecznego ani wezwania, ani wypowiedzenia umowy, ani też wezwania przedsądowego z uwagi na przesłanie ww. pism na adres pozwanej, który nie widnieje w umowie. Załączone do akt sprawy wezwanie z dnia 12 kwietnia 2018 r. (k. 40) , wypowiedzenie umowy pożyczki z dnia 17 maja 2018 r. (k. 41) oraz wezwanie przedsądowe z dnia 18 stycznia 2019 r. (k. 42-42v) zostały skierowane na imię i nazwisko pozwanej, jednak na adres niewynikający z zawartej Umowy. Przesyłki nie zostały odebrane przez adresata, a osobę trzecią będącą pracownikiem firmy, w której adres pozwana wskazała w dniu składania wniosku o udzielenie pożyczki – co wykazują załączone potwierdzenia odbioru (k. 40v, 41v oraz 43). Istotnym jest przy tym fakt, że adres, na który wysyłane były powyższe pisma co prawda zgodny jest z tym podanym przez pozwaną we wniosku o przyznanie pożyczki, jednakże w żaden sposób nie wynika z zawartej pomiędzy stronami postępowania Umowy. Powód jednocześnie nie wyjaśnił dlaczego ostateczne wezwanie, oświadczenie o wypowiedzeniu Umowy, wezwanie przedsądowe oraz sam pozew zaadresował do pozwanej na adres inny, niż wynikający z Umowy pożyczki. Nadto, zdaniem Sądu nie poczynił dostatecznych starań prowadzących do ustalenia aktualnego adresu pozwanej, tym bardziej że skierowana do niej korespondencja została odebrana nie przez nią, ale osoby trzecie. Z zaświadczenia systemu PESEL-SAD (k. 174) wynika zaś, że ostatnim adresem pobytu stałego pozwanej była ul. (...) , W. . Co prawda korespondencja Sądowa kierowana była także na ten adres, co nie przyniosło zamierzonego rezultatu, jednakże strona powodowa ani razu nie wskazała w toku niniejszego postępowania, ażeby sama próbowała kierować pisma na dany adres. W tym miejscu zaakcentować należy, że to na powodzie, jako podmiocie inicjującym postępowanie cywilne, ciąży obowiązek przedstawienia podstawy faktycznej dochodzonych roszczeń ( art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. ) oraz dowodów na jej poparcie ( art. 232 k.p.c. ). Zaniechania na tej płaszczyźnie mogą prowadzić do stwierdzenia nieudowodnienia podnoszonych roszczeń i oddalenia powództwa, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ciężar dowodu stawia zatem wymaganie dostarczenia Sądowi dowodów potwierdzających podane fakty pod rygorem negatywnego rozstrzygnięcia. Tymczasem powód nie przedstawił Sądowi dowodów wskazujących na skuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki zawartej z pozwaną. Nie wykazał również by podjął dostateczne starania celem pozyskania aktualnego miejsca przebywania pozwanej. Okoliczności te świadczą o wyraźnym zaniedbaniu powoda i próbie przerzucenia ciężaru przedstawienia dowodu na Sąd, co w okolicznościach przedmiotowej sprawy jest niedopuszczalne. Stwierdzając zatem, że powód nie wywiązał się z obowiązku doręczenia pozwanej wezwania do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy kredytowej oraz informacji o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zobowiązania uznać należało, że powód nie dochował wszystkich wymienionych powyżej elementów pozwalających uznać wypowiedzenie umowy za skuteczne, a tym samym nie wykazał by stosunek prawny łączący strony postępowania wygasł. W konsekwencji powyższego nie spełnił on również obowiązków wynikających z art. 75 ust. 2 Ustawy Prawo bankowe (Dz.U.2023.2488 t.j.), czego skutkiem jest brak możliwości powoływania się przez powoda na skuteczne wypowiedzenie umowy. Nie można przy tym uznać wniesienia pozwu w niniejszej sprawie jako skuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki, albowiem dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej tutejszy Sąd ustanowił kuratora w osobie adwokata (postanowienie – k. 183) i szerokie w tym zakresie orzecznictwo neguje skuteczność wypowiedzenia umowy w taki właśnie sposób. „Bezskuteczne pozostaje w stosunku do drugiej strony stosunku prawnego, złożenie oświadczenia woli wywołującego skutki materialnoprawne, w sytuacji w której oświadczenie to zostanie złożone wobec kuratora ustanowionego dla tej strony w trybie przepisu art. 144 k.p.c. Ustanowiony w ten sposób kurator procesowy ma podejmować za nieobecnego wszystkie czynności procesowe, które są niezbędne dla obrony jego praw w toku całego procesu. Kurator uprawniony jest więc do składania oświadczeń woli w imieniu reprezentowanej strony, ale tylko oświadczeń mających charakter procesowy. Przyjęcie przez kuratora oświadczenia o odstąpieniu od umowy, którego istotą jest rozwiązanie stosunku prawnego, a więc wywołanie wyłącznie skutku materialnoprawnego, przekracza zakres ochrony praw osoby reprezentowanej, zatem należy je uznać za niedopuszczalne ze względu na sprzeczność z ustawowymi uprawnieniami kuratora wynikającymi z art. 143 k.p.c. ” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 18 czerwca 2014 r., sygn. I ACa 236/14, Legalis nr 1241503). Takie stanowisko wyraził ponadto m.in. Sąd Apelacyjny w Białymstoku (wyrok z 29 kwietnia 2020 r., I ACa 918/19) i Sąd Apelacyjny w Gdańsku ( wyrok z dnia 30 czerwca 2020 r., V ACa 592/19), co tutejszy Sąd w pełni podziela. Odnosząc się końcowo do bardzo ogólnikowego zarzutu strony pozwanej dotyczącego abuzywności zapisów spornej Umowy wskazać należy, że uznanie kwestionowanych przez stronę pozwaną postanowień za abuzywne wymaga subsumpcji przepisu art. 385 1 § 1 k.c. , zgodnie z którym postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Paragraf 2 powołanego przepisu wskazuje, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Z kolei paragraf 3 wskazanego artykułu definiuje nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy jako te, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zgodnie z § 4 powołanego przepisu ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione Zakres zastosowania przytoczonej regulacji art. 385 1 k.c. sprowadza się do umów zawieranych przez przedsiębiorców z konsumentami. Dotyczy on jedynie postanowień innych niż określające główne świadczenia stron, nieuzgodnionych z konsumentem indywidualnie. Ponadto przesłankami uznania postanowień umownych jest taka ich treść, która kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. Należy wobec tego zbadać umowę wiążącą strony w aspekcie wszystkich powołanych przesłanek. Oceniając kwestionowane przez stronę pozwaną postanowienia umowne zawarte w umowie pożyczki przez pryzmat przesłanek określonych w powyższych przepisach nie ulega wątpliwości, że zawarta przez strony umowa miała charakter umowy jednostronnie profesjonalnej, albowiem pozwana występowała jako konsument w rozumieniu art. 22 1 k.c. Natomiast powód bez wątpienia jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie udzielania m.in. pożyczek gotówkowych. Kolejną kwestią była ocena, czy postanowienia umowy zostały przez strony indywidualnie uzgodnione. W myśl art. 385 1 § 3 k.c. nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Oznacza to, że pozwana nie miała możliwości negocjowania i nie miała wpływu na kształt postanowień umownych w tym zakresie. Konsument mógł zatem albo podpisać umowę na proponowanych we wzorcu umownym warunkach albo odmówić zawarcia umowy. Powód posługiwał się wzorcami umownymi, które zostały przez niego przygotowane jeszcze przed zawarciem umowy z pozwaną. Nie można zatem uznać, by postanowienia umowy w tym zakresie zostały indywidualnie uzgodnione. Dla uznania spornych klauzul za abuzywne konieczne jest ustalenie, czy klauzule te kształtują prawa i obowiązki pozwanej, jako konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jej interesy. Najogólniej rzecz ujmując, postanowienia umowy lub wzorca umownego rażąco naruszają interes konsumenta, jeżeli poważnie, znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron. W wyroku z dnia 13 lipca 2005 r., sygn. I CK 832/04 Sąd Najwyższy stwierdził, że "w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. "rażące naruszenie interesów konsumenta" oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast "działanie wbrew dobrym obyczajom" w zakresie kształtowania treści takiego stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku". Sąd nie dopatrzył się jednak w spornej Umowie klauzul abuzywnych, tym bardziej, że strona pozwana nie wskazała na jakiekolwiek okoliczności wskazujące na abuzywny charakter jej zapisów. W ocenie Sądu zaś nie ma żadnych przesłanek do uznania wskazanych zapisów za niedozwolone klauzule umowne. Wprost przeciwnie, postanowienia te są zgodne z przepisami prawa bankowego , w sposób prosty i jasny regulują kwestie związane z uprawieniami Banku i obowiązkami pożyczkobiorcy. Z uwagi na powyższe powództwo podlegało oddaleniu w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku. Sąd w punkcie 2. sentencji wyroku przyznał na rzecz kuratora pozwanej – adwokata P. P. kwotę 2 160,00 zł podwyższoną o należny podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia, którą nakazał wypłacić częściowo z zaliczki zaksięgowanej pod poz. 570018160305, a częściowo z sum Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie. Wynagrodzenie zostało ustalone na podstawie § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Zgodnie z art. 108 §1 k.c. sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). W niniejszej sprawie Sąd, w myśl przepisu art. 108 § 1 zd. 2 k.p.c. , rozstrzygnął jedynie o zasadach ponoszenia kosztów procesu ustalając, że kosztami postępowania należy w całości obciążyć powoda i pozostawił rozliczenie kosztów postępowania referendarzowi sądowemu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, o czym orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku. Sędzia Ewa Ligoń-Krawczyk
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI