I C 825/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kamiennej Górze oddalił powództwo o ustalenie prawa do lokalu socjalnego, uznając brak podstaw prawnych do ponownego rozpatrzenia sprawy po prawomocnej eksmisji.
Powód G. F. domagał się ustalenia prawa do lokalu socjalnego po eksmisji z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że utrata lokalu nastąpiła z przyczyn niezawinionych. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze oddalił powództwo, wskazując na brak podstaw prawnych. Sąd podkreślił, że wyrok eksmisyjny z 2010 r. jest prawomocny, a powołane przez powoda przepisy (art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów, art. 189 k.p.c., art. 5 k.c.) nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia żądania w tej sprawie. Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną.
Powód G. F. wniósł o ustalenie istnienia prawa do lokalu socjalnego, argumentując, że został eksmitowany z lokalu mieszkalnego z powodu negatywnego zachowania współlokatorów, a sam jest osobą bezdomną wymagającą stałych warunków mieszkaniowych ze względu na stan zdrowia. Powód powołał się na przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów (art. 14 ust. 4, art. 35 ust. 4) oraz art. 5 Kodeksu cywilnego. Gmina L., jako strona pozwana, wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując przyczyny eksmisji i argumentując, że powołane przez powoda przepisy nie mają zastosowania. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze, opierając się na prawomocnym wyroku z dnia 8 października 2010 r. (sygn. akt I C 205/10), który nakazał eksmisję powoda i ustalił brak prawa do lokalu socjalnego, oddalił powództwo. Sąd uzasadnił, że przepis art. 35 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów dotyczy sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne jest w toku, a w tym przypadku wyrok został już wykonany. Podkreślono również, że art. 189 k.p.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia w sytuacji prawomocnego rozstrzygnięcia, a art. 5 k.c. ma charakter obronny i nie może być podstawą nabycia praw. Sąd nie oceniał prawidłowości decyzji Burmistrza Miasta L. o nieumieszczeniu powoda na liście przydziału do lokalu socjalnego. Ze względu na trudną sytuację materialną i bytową powoda, sąd postanowił nie obciążać go kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, po prawomocnym wyroku eksmisyjnym, który ustalił brak prawa do lokalu socjalnego, nie jest możliwe dochodzenie ustalenia takiego prawa na podstawie wskazanych przepisów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 35 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów ma zastosowanie tylko do sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne jest w toku, a w niniejszej sprawie wyrok eksmisyjny został już wykonany. Podkreślono, że art. 189 k.p.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia w sytuacji prawomocnego rozstrzygnięcia, a art. 5 k.c. ma charakter obronny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina L.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. F. | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina L. | instytucja | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
u.o.p.l. art. 35 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie ustawy Kodeks cywilny
Przepis ma zastosowanie do sytuacji osób, wobec których postępowanie egzekucyjne jest w toku; nie dotyczy sytuacji, gdy wyrok eksmisyjny został już wykonany.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 14 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie ustawy Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Przepis ma charakter tamujący, „obronny” i nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia lub powództwa.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia w sytuacji prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy eksmisyjnej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nieobciążania strony przegrywającej kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych przypadkach (trudna sytuacja materialna).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność wyroku eksmisyjnego z 2010 r. Niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów przez powoda. Art. 189 k.p.c. nie może być samodzielną podstawą roszczenia po prawomocnym rozstrzygnięciu. Art. 5 k.c. ma charakter obronny i nie może stanowić podstawy nabycia prawa.
Odrzucone argumenty
Eksmisja nastąpiła wyłącznie na skutek negatywnego zachowania współlokatorów. Powód jest osobą bezdomną i wymaga stałych warunków mieszkaniowych ze względu na stan zdrowia. Zastosowanie art. 14 ust. 4 i art. 35 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zastosowanie art. 5 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 5 k.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia lub powództwa. Norma ta ma charakter tamujący, „obronny”. Wykładnia literalna brzmienia ust. 4 art. 35 tej ustawy prowadzi do konkluzji, iż norma tam zawarta odnosi się do sytuacji osób, wobec których postępowanie egzekucyjne jest w toku, trwa.
Skład orzekający
Małgorzata Adamek-Rogowska
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do lokalu socjalnego po prawomocnej eksmisji, zastosowanie art. 5 k.c. i art. 189 k.p.c. w kontekście prawomocnych orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po wykonaniu wyroku eksmisyjnego i braku prawa do lokalu socjalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje, jak prawomocne orzeczenia sądowe i ich wykonanie zamykają drogę do ponownego dochodzenia praw, nawet w trudnej sytuacji życiowej powoda. Jest to przykład rutynowego zastosowania przepisów proceduralnych i materialnych.
“Czy można uzyskać lokal socjalny po prawomocnej eksmisji? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygnatura akt I C 825/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodnicząca: SSR Małgorzata Adamek-Rogowska Protokolant: Magdalena Mastej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. w K. sprawy z powództwa G. F. przeciwko Gminie L. o ustalenie istnienia prawa do lokalu socjalnego I powództwo oddala, II nie obciąża powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej. Sygn. akt I C 825/16 UZASADNIENIE Powód G. F. wniósł o ustalenie istnienia prawa do lokalu socjalnego z mieszkaniowych zasobów Gminy L. . W uzasadnieniu żądania twierdził, iż orzeczono wobec niego eksmisję z lokalu położonego w L. przy ul. (...) oraz ustalono, że nie przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego wobec braku przesłanek do przyznania takiego lokalu. Powód podniósł, że eksmisja nastąpiła wyłącznie na skutek negatywnego zachowania współlokatorów. Powód jest osobą bezdomną, wymaga okresowych hospitalizacji z uwagi na nieżyt żółciowy błony śluzowej, a w leczeniu ogromne znaczenie ma regularny tryb życia i sterylne, stałe warunki mieszkaniowe. Burmistrz Miasta L. nie wyraził zgody na umieszczenie powoda na liście osób przewidzianych do zawarcia umowy najmu na lokal socjalny w 2016 r. Z powodu braku miejsca zamieszkania oraz obecnego stanu zdrowia powód wskazał, że na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie ustawy kodeks cywilny , a także z mocy art. 35 ust. 4 tej ustawy i dodatkowo z mocy art. 5 k.c. , zasadne jest żądanie ustalenia prawa do lokalu socjalnego. W odpowiedzi na pozew Gmina L. wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 2 400 zł. W uzasadnieniu zaprzeczyła, aby eksmisja powoda była skutkiem wyłącznie nagannego zachowania osób wspólnie z nim zamieszkujących, gdyż w takim przypadku sąd orzekłby o posiadaniu przez powoda uprawnienia do lokalu socjalnego, w przeciwieństwie do pozostałych lokatorów. Przesłankami eksmisji były m.in. okoliczności urządzania przez powoda i innych lokatorów „spotkań towarzyskich”, które zagrażały bezpieczeństwu pozostałych mieszkańców budynku oraz fakt kilkukrotnego zaprószenia ognia w lokalu. Strona pozwana zaprzeczyła, aby podstawę roszczenia mógł stanowić art. 34 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie ustawy kodeks cywilny , gdyż odnosi się on do sytuacji osób, wobec których prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a strona powodowa nie prowadzi wobec powoda postępowania o opróżnienie lokalu mieszkalnego. Powód opuścił lokal przed pięcioma laty. Oparcie żądania o przepis art. 5 k.c. jest także błędne, gdyż przepis ten nie może stanowić podstawy nabycia praw podmiotowych, ponieważ norma ta ma charakter tamujący, „obronny”. Dodatkowo powód nie spełnia warunków określonych w uchwale nr XII/261/2005 Rady Miejskiej w L. z dnia 30 listopada 2005 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Wyrokiem zaocznym z dnia 8 października 2010 r., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie o sygn. akt I C 205/10, Sąd Rejonowy w Kamiennej Górze uwzględnił powództwo Gminy L. i nakazał pozwanym G. F. , K. F. i D. F. aby wraz z osobami prawa ich reprezentującymi opuścili i opróżnili z przedmiotów do nich należących lokal mieszkalny położony w L. przy ul. (...) oraz ustalił, że pozwanym nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Podstawą faktyczną zgłoszonego powództwa eksmisyjnego były twierdzenia o tym, że w przedmiotowym lokalu dochodziło do częstych awantur, wielokrotnie interweniowała policja, w lokalu dwukrotnie wybuchł pożar, pozwani nadużywali alkoholu, zdewastowali mieszkanie. /dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 8.10.2010 r. k. 30 akt I C 205/10/, pozew w wymienionej sprawie k1 akt I C 205/10/ Burmistrz Miasta L. postanowił nie umieszczać G. F. na liście przydziału do lokalu socjalnego. /dowód: pismo Burmistrza miasta L. z 16.05.2016 r., k. 54/. Sąd zważył, co następuje: Ustaleń stanu faktycznego dokonano w oparciu o dołączone do niniejszego postępowania akta sprawy tut. Sądu o sygn. I C 205/10, w tym przede wszystkim o wydany w dniu 8 października 2010 r. wyrok nakazujący m.in. G. F. eksmisję z lokalu położonego w L. przy ul. (...) , pozew oraz pismo Burmistrza Miasta L. o nieumieszczeniu powoda na liście przydziału do lokalu socjalnego. Powództwo nie mogło być uwzględnione z braku podstawy prawnej, która mogłaby być zastosowana w niniejszej sprawie. Powołane w pozwie podstawy prawne ustalenia istnienia prawa do lokalu socjalnego nie znajdują zastosowania w realiach niniejszej sprawy. W pierwszej kolejności powód uzasadniał roszczenie normą wywiedzioną z przepisu prawa materialnego, mianowicie z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie ustawy kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 31 poz.266 ze zm.) Powyższy przepis został przez ustawodawcę usytuowany w rozdziale 5 tej ustawy pt. „Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe”. Już sam tytuł rozdziału wskazuje, że mamy do czynienia z przepisami intertemporalnymi, przejściowymi. Zgodnie z ust. 1 cyt. art. 35 , osobie, o której mowa w art. 14 ust. 4, przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy została objęta orzeczeniem sądowym, chociażby nieprawomocnym, nakazującym opróżnienie lokalu, lub ostateczną decyzją administracyjną, o której mowa w art. 34, a orzeczenie to lub decyzja nie zostały wykonane przed dniem wejścia w życie ustawy. Przepis ten ma zatem zastosowanie do sytuacji osób objętych m.in. orzeczeniem sądowym, które zostało wydane przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a orzeczenie nie zostało jeszcze wykonane. Natomiast wykładnia literalna brzmienia ust. 4 art. 35 tej ustawy prowadzi do konkluzji, iż norma tam zawarta odnosi się do sytuacji osób, wobec których postępowanie egzekucyjne jest w toku, trwa. Sytuacja procesowa powoda jest natomiast odmienna. Opuścił on bowiem lokal socjalny przy ul. (...) położony w L. po wykonaniu wyroku eksmisyjnego w 2010 r. Dlatego też postępowanie egzekucyjne zostało zakończone, a wyrok został wykonany. Po wtóre podstawy prawnej dochodzonego roszczenia nie może stanowić sam art. 189 k.p.c. Chociaż przepis ten został umiejscowiony w kodeksie postępowania cywilnego , który w głównej mierze zawiera przepisy proceduralne, nie można odmówić temu konkretnemu przepisowi materialnoprawnego charakteru. Jednakże, wobec prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy eksmisyjnej, samodzielne zastosowanie podstawy prawnej z art. 189 k.p.c. mogłoby niejako wkroczyć w materialnoprawne skutki wydanego w 2010 r. wyroku eksmisyjnego, a także stanowić by mogło podstawę do zastosowania nieprzewidzianej prawem, jakiejś nadzwyczajnej rewizji tego już przecież prawomocnego orzeczenia. W tej mierze brak jest w prawie materialnym, koniecznej w ocenie sądu, dodatkowej podstawy, która dopuszczałaby możliwość ponownego przeanalizowania sytuacji powoda i ustalenia istnienia prawa, którego domaga się on w pozwie. Wreszcie powoływana w twierdzeniach pozwu podstawa prawna wynikająca z przepisu art. 5 k.c. także nie mogła uzyskać aprobaty. Zgodnie z utrwaloną już linią orzecznictwa przyjmuje się, że przepis art. 5 k.c. nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia lub powództwa (por. np. wyr. SN z 24.10.2000 r., V CKN 126/00, L. ) Zatem przepis ten znajdzie zastosowanie jedynie w przypadku obrony przed określonym powództwem. Sąd cywilny nie jest też uprawniony do oceny prawidłowości działania Burmistrza Miasta L. , który postanowił nie umieszczać G. F. na liście przydziału do lokalu socjalnego. Mając zatem na uwadze powołane wyżej motywy, Sąd uznał, że powództwo należało oddalić, o czym orzeczono w punkcie I części dyspozytywnej wyroku. Postanowienie o kosztach procesu oparte zostało o zasadę wyrażoną w art. 102 k.p.c. Zgodnie z tym zapisem w przypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Nie ulega wątpliwości, że sytuacja materialno – bytowa powoda jest trudna. Jest on osobą bezdomną, pobiera jedynie rentę socjalną w niewielkiej wysokości. Dlatego też Sąd, w punkcie II wyroku, zdecydował, aby nie obciążać go obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz strony pozwanej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI