I C 821/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A.W. dochodził od pozwanego ubezpieczyciela K. z siedzibą w P. zapłaty 12 000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wypadku drogowym, który miał miejsce 26 września 2013 r. na terenie Republiki Czeskiej. W wyniku wypadku powód odniósł obrażenia ciała, a ZUS orzekł u niego 8% długotrwały uszczerbek na zdrowiu. Pozwany ubezpieczyciel uznał odpowiedzialność i wypłacił 490,20 zł. Sąd Rejonowy w Kłodzku, rozpoznając sprawę, ustalił jurysdykcję krajową na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 44/2001, dopuszczającego wytoczenie powództwa przeciwko ubezpieczycielowi przed sądem miejsca zamieszkania poszkodowanego. Wskazał również, że właściwym prawem materialnym jest prawo czeskie, zgodnie z Konwencją o prawie właściwym dla wypadków drogowych z Hagi oraz umową między PRL a CSRS. Na podstawie opinii biegłych lekarzy, sąd ustalił uszczerbek na zdrowiu powoda na 20 punktów za ból i 100 punktów za pogorszenie sytuacji społecznej, co przy wartości 1 punktu wynoszącej 120 koron czeskich (przeliczone na ok. 2416,32 zł) i uwzględnieniu już wypłaconej kwoty, skutkowało zasądzeniem 1926,12 zł. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części, nie znajdując podstaw do podwyższenia odszkodowania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 102 kpc i art. 113 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych, odstępując od obciążania powoda kosztami procesu ze względu na nieproporcjonalność zasądzonego świadczenia do kosztów, a koszty sądowe tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa (6723,68 zł) obciążono pozwanego w 16%.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie jurysdykcji sądu polskiego w sprawach transgranicznych z udziałem zagranicznych ubezpieczycieli oraz zastosowanie prawa obcego w zakresie oceny roszczeń odszkodowawczych. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w specyficznych okolicznościach.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zastosowania prawa czeskiego. Kwestia kosztów procesu oparta na art. 102 kpc, który jest przepisem uznaniowym.
Zagadnienia prawne (4)
Jaka jest właściwość sądu polskiego do rozpoznania sprawy o zadośćuczynienie przeciwko zagranicznemu ubezpieczycielowi, gdy wypadek miał miejsce za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd polski ma jurysdykcję na podstawie art. 9 ust. 1b w zw. z art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 44/2001, jeśli bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne i ubezpieczyciel ma siedzibę w państwie członkowskim UE, a poszkodowany ma miejsce zamieszkania w Polsce.
Uzasadnienie
Rozporządzenie nr 44/2001 dopuszcza wytoczenie powództwa przeciwko ubezpieczycielowi przed sądem miejsca zamieszkania poszkodowanego, o ile takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne w obu państwach (w tym przypadku w Polsce i Czechach).
Jakie prawo materialne należy zastosować do oceny roszczenia o zadośćuczynienie za wypadek drogowy, który miał miejsce za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwe jest prawo państwa, w którym nastąpił wypadek, zgodnie z Konwencją o prawie właściwym dla wypadków drogowych z Hagi oraz umową o pomocy prawnej między PRL a CSRS.
Uzasadnienie
Konwencja z Hagi oraz umowa dwustronna wskazują, że odpowiedzialność deliktowa wynikająca z wypadków drogowych podlega prawu państwa, na którego terytorium wypadek miał miejsce. W tym przypadku jest to prawo czeskie.
Jak ustalić wysokość zadośćuczynienia za ból i pogorszenie sytuacji społecznej w przypadku wypadku drogowego w Czechach, stosując czeskie przepisy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wysokość zadośćuczynienia ustala się na podstawie Rozporządzenia Ministra Zdrowia Republiki Czeskiej z dnia 30 listopada 2001 r., poprzez punktową ocenę uszczerbku na zdrowiu i przeliczenie na wartość pieniężną (1 punkt = 120 CZK).
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłych, którzy ocenili uszczerbek na zdrowiu powoda w punktach zgodnie z czeskim rozporządzeniem. Następnie przeliczył te punkty na kwotę pieniężną, uwzględniając już wypłaconą przez ubezpieczyciela sumę.
Czy można odstąpić od obciążania powoda kosztami procesu, mimo częściowego oddalenia powództwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można odstąpić od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc, jeśli zasądzone świadczenie jest niewielkie w stosunku do kosztów, a jego obciążenie nimi pozbawiłoby je kompensacyjnego charakteru.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasądzone zadośćuczynienie (1926,12 zł) było znacznie niższe niż koszty procesu, które powód jako przegrywający w części (84%) musiałby zwrócić pozwanemu (ok. 3038,28 zł). Obciążenie powoda tymi kosztami zniweczyłoby cel zadośćuczynienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | powód |
| K. | spółka | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 art. 9 § 1 pkt b
Ubezpieczyciel mający siedzibę w Państwie Członkowskim może być pozwany przed sądem miejsca zamieszkania powoda (poszkodowanego).
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 art. 11 § 2
Przepis art. 9 ma zastosowanie do powództw wytoczonych przez poszkodowanego bezpośrednio przeciwko ubezpieczycielowi, jeżeli takie bezpośrednie powództwo jest dopuszczalne.
Konwencja o prawie właściwym dla wypadków drogowych art. 3
Prawo właściwe dla pozaumownej odpowiedzialności cywilnej wynikającej z wypadków drogowych to prawo wewnętrzne państwa, w którym nastąpił wypadek.
Ustawa o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych (między PRL a CSRS) art. 38 § 1
Odpowiedzialność z tytułu czynów niedozwolonych podlega prawu państwa, na którego terytorium nastąpiło zdarzenie.
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
W przypadku uszczerbku na zdrowiu wypłacane jest odszkodowanie za ból i pogorszenie sytuacji społecznej (prawo czeskie).
Rozporządzenie Ministra Zdrowia Republiki Czeskiej o zadośćuczynieniu za ból oraz pogorszenie sytuacji społecznej art. 2
Odszkodowanie za ból ustala się zgodnie ze stawkami punktowej oceny uszczerbku.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia Republiki Czeskiej o zadośćuczynieniu za ból oraz pogorszenie sytuacji społecznej art. 3
Odszkodowanie za pogorszenie sytuacji społecznej określa się zgodnie ze stawkami oceny punktowej.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia Republiki Czeskiej o zadośćuczynieniu za ból oraz pogorszenie sytuacji społecznej art. 7 § 1
Wysokość odszkodowania określa się na podstawie oceny punktowej w opinii lekarskiej.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia Republiki Czeskiej o zadośćuczynieniu za ból oraz pogorszenie sytuacji społecznej art. 7 § 2
Wartość 1 punktu wynosi 120 koron czeskich.
Ustawa o ubezpieczeniu od odpowiedzialności za szkody spowodowane eksploatacją pojazdu art. 9 § 2
Termin płatności świadczenia ubezpieczyciela wynosi do 15 dni po zakończeniu dochodzenia lub otrzymaniu prawomocnego postanowienia sądu.
Ustawa o ubezpieczeniu od odpowiedzialności za szkody spowodowane eksploatacją pojazdu art. 9 § 4
W przypadku niespełnienia zobowiązania w terminie, kwota odszkodowania jest podwyższana o odsetki za zwłokę.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej wcale kosztami.
u.k.s.c. art. 113 § 4
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może odstąpić od obciążania stron kosztami sądowymi, jeśli zasądzone świadczenie utraciłoby swój kompensacyjny charakter.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Koszty sądowe obciążają stronę przegrywającą sprawę.
Pomocnicze
k.p.c. art. 1096
Kodeks postępowania cywilnego
u.u.o. art. 19
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Dopuszcza bezpośrednie powództwo poszkodowanego przeciwko ubezpieczycielowi.
Ustawa o ubezpieczeniu od odpowiedzialności za szkody spowodowane eksploatacją pojazdu art. 9 § 1
Dopuszcza bezpośrednie powództwo poszkodowanego przeciwko ubezpieczycielowi (prawo czeskie).
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2000/26/WE art. 3
p.p.m. art. 31
Prawo prywatne międzynarodowe
Zobowiązanie niewynikające z czynności prawnej podlega prawu państwa, w którym nastąpiło zdarzenie.
Rozporządzenie Ministra Zdrowia Republiki Czeskiej o zadośćuczynieniu za ból oraz pogorszenie sytuacji społecznej art. 7 § 3
Sąd może w wyjątkowych przypadkach podwyższyć ustalone odszkodowanie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jurysdykcja sądu polskiego na podstawie rozporządzenia nr 44/2001. • Zastosowanie prawa czeskiego jako właściwego prawa materialnego. • Ustalenie wysokości zadośćuczynienia na podstawie czeskiego rozporządzenia i opinii biegłych. • Możliwość odstąpienia od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 kpc.
Odrzucone argumenty
Żądanie zasądzenia pełnej kwoty 12 000 zł zadośćuczynienia. • Próba zastosowania polskiego prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie obciążył powoda kosztami postępowania, gdyż w przeciwnym razie zasądzone na jego rzecz zadośćuczynienie utraciłoby swój kompensacyjny charakter. • Kosztami tymi obciążono stronę pozwaną zgodnie z wynikiem procesu, tj. w 16 %
Skład orzekający
Daria Ratymirska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji sądu polskiego w sprawach transgranicznych z udziałem zagranicznych ubezpieczycieli oraz zastosowanie prawa obcego w zakresie oceny roszczeń odszkodowawczych. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w specyficznych okolicznościach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zastosowania prawa czeskiego. Kwestia kosztów procesu oparta na art. 102 kpc, który jest przepisem uznaniowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy wypadku drogowego za granicą i zastosowania obcego prawa, co jest interesujące z perspektywy prawników zajmujących się prawem międzynarodowym prywatnym. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu również stanowi ciekawy przykład zastosowania art. 102 kpc.
“Wypadek w Czechach, polski sąd i czeskie prawo – jak zasądzono odszkodowanie?”
Dane finansowe
WPS: 12 000 PLN
zadośćuczynienie: 1926,12 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.