Orzeczenie · 2025-06-02

I C 818/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Kętrzynie
Miejsce
Kętrzyn
Data
2025-06-02
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
wierzytelnościfundusz inwestycyjnyspadekgminaodpowiedzialność spadkobiercyograniczenie odpowiedzialnościkoszty procesuart. 102 k.p.c.art. 319 k.p.c.art. 1023 k.c.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie rozpoznał sprawę z powództwa (...) 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności przeciwko Gminie B. o zapłatę. Powód, jako nabywca wierzytelności z umowy pożyczki zawartej przez zmarłego J. L., domagał się od Gminy B., jako spadkobiercy ustawowego, zapłaty kwoty 18.193 zł wraz z odsetkami. Gmina B. wniosła o oddalenie powództwa, ewentualnie o ograniczenie swojej odpowiedzialności do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku oraz o odstąpienie od obciążania jej kosztami procesu. Sąd ustalił stan faktyczny, w tym zawarcie umowy pożyczki, śmierć dłużnika, nabycie spadku przez Gminę B. z dobrodziejstwem inwentarza, nabycie wierzytelności przez powoda oraz skierowanie wezwania do zapłaty. Sąd uznał powództwo za zasadne w części, zasądzając od Gminy B. na rzecz powoda kwotę 18.193 zł wraz z odsetkami, jednakże z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności pozwanej do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku po zmarłym J. L., zgodnie z art. 319 k.p.c. Powództwo w pozostałym zakresie zostało oddalone. Sąd odstąpił również od obciążania Gminy B. kosztami postępowania, powołując się na art. 102 k.p.c. i szczególny charakter odpowiedzialności gminy jako spadkobiercy ustawowego, brak ujawnionego majątku spadkowego oraz fakt, że powód jest profesjonalnym podmiotem zajmującym się obrotem wierzytelnościami.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ograniczenie odpowiedzialności gminy jako spadkobiercy ustawowego, zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach z udziałem gmin, specyfika kosztów procesu w sprawach spadkowych z udziałem gmin.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji gminy jako spadkobiercy ustawowego i braku majątku spadkowego. Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy gmina jako spadkobierca ustawowy ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe w pełnej wysokości, czy też odpowiedzialność ta jest ograniczona do wartości ustalonego w spisie inwentarza stanu czynnego spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiedzialność gminy jako spadkobiercy ustawowego jest ograniczona do wartości ustalonego w spisie inwentarza lub wykazie inwentarza stanu czynnego spadku, zgodnie z art. 1023 § 1 i 2 k.c. oraz art. 319 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy k.c. dotyczące dziedziczenia przez Skarb Państwa i gminy z dobrodziejstwem inwentarza oraz na art. 319 k.p.c. pozwalający na zastrzeżenie ograniczenia odpowiedzialności pozwanego w wyroku.

Czy sąd może odstąpić od obciążenia pozwanej gminy kosztami postępowania w sytuacji, gdy gmina jest spadkobiercą ustawowym, a jej odpowiedzialność jest ograniczona do wartości spadku, który nie został jeszcze ujawniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążenia pozwanej gminy kosztami postępowania na podstawie art. 102 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że szczególny przypadek uzasadniający zastosowanie art. 102 k.p.c. zachodzi ze względu na specyfikę odpowiedzialności gminy jako przymusowego spadkobiercy, brak majątku spadkowego, który mógłby zaspokoić roszczenie powoda, oraz fakt, że powód jest profesjonalnym podmiotem obracającym wierzytelnościami, co minimalizuje jego pokrzywdzenie.

Jaki jest termin wymagalności roszczenia o zapłatę długu spadkowego wobec gminy będącej spadkobiercą ustawowym po śmierci dłużnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie staje się wymagalne po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku przez gminę oraz po skierowaniu przez wierzyciela wezwania do zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez gminę było prawomocne w październiku 2024 r., a nabycie nastąpiło z chwilą otwarcia spadku. Wezwanie do zapłaty zostało odebrane przez gminę 6 listopada 2024 r., a termin zapłaty upłynął 14 listopada 2024 r., co czyniło roszczenie wymagalnym.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie częściowe z ograniczeniem odpowiedzialności i odstąpienie od kosztów
Strona wygrywająca
powód (w części)

Strony

NazwaTypRola
(...) 1 Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelnościinstytucjapowód
Gmina B.instytucjapozwany
J. L.osoba_fizycznaspadkodawca
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im. F. S.instytucjapierwotny wierzyciel

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 1023 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Skarb Państwa ani gmina nie mogą odrzucić spadku, który im przypadł z mocy ustawy. Spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiedzialność spadkobiercy ogranicza się do wartości ustalonego w wykazie inwentarza lub spisie inwentarza stanu czynnego spadku.

k.p.c. art. 319

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uwzględnić powództwo, zastrzegając pozwanemu prawo do powołania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności, jeżeli pozwany ponosi odpowiedzialność z określonych przedmiotów majątkowych albo do wysokości ich wartości.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Pomocnicze

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

u.k.k. art. 3 § ust. 1

Ustawa o kredycie konsumenckim

k.c. art. 922

Kodeks cywilny

k.c. art. 1031 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 509

Kodeks cywilny

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

u.s.g. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 2 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie wierzytelności przez fundusz inwestycyjny jest skuteczne. • Roszczenie stało się wymagalne po śmierci dłużnika i skierowaniu wezwania do zapłaty. • Wartość zadłużenia pierwotnego wraz z naliczonymi odsetkami mieści się w dochodzonej kwocie.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o zapłatę odsetek od dnia wniesienia pozwu (nie od dnia wymagalności). • Pełne obciążenie gminy kosztami procesu bez uwzględnienia ograniczenia odpowiedzialności spadkowej.

Godne uwagi sformułowania

zastrzegając pozwanej Gminie B. prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie jej odpowiedzialności do wartości ustalonego w spisie inwentarza lub wykazie inwentarza stanu czynnego spadku • Sąd odstępuje od obciążenia pozwanej Gminy B. kosztami postępowania. • W ocenie sądu, w sprawie zachodził szczególny wypadek, uzasadniający skorzystanie z dobrodziejstwa instytucji z art 102 k.p.c. • Powód uzyskałby zwrot kosztów za postępowanie, w sytuacji w której nie udowodnił, aby pozwany wszedł w posiadanie majątku, mogącego zaspokoić jego roszczenie materialne.

Skład orzekający

Michał Wiśniewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ograniczenie odpowiedzialności gminy jako spadkobiercy ustawowego, zastosowanie art. 102 k.p.c. w sprawach z udziałem gmin, specyfika kosztów procesu w sprawach spadkowych z udziałem gmin."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy jako spadkobiercy ustawowego i braku majątku spadkowego. Interpretacja art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ograniczeniu odpowiedzialności spadkowej gminy oraz wyjątkowe zastosowanie art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów procesu, co jest istotne dla praktyków prawa i samorządowców.

Gmina nie zapłaciła długu zmarłego, ale sąd zwolnił ją też z kosztów procesu. Wyjątkowe orzeczenie!

Dane finansowe

WPS: 18 193 PLN

zapłata kwoty głównej: 18 193 PLN

odsetki ustawowe za opóźnienie: 105,92 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst