I C 814/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J.Z. wniósł o stwierdzenie nieważności umowy dożywocia zawartej z pozwanymi T.Z. i B.Z., na mocy której przeniósł na nich własność udziału w nieruchomości w zamian za opiekę. Jako podstawę żądania wskazał błąd, podstęp (art. 84 k.c. w zw. z art. 86 k.c.) oraz stan wyłączający świadomość (art. 82 k.c.), argumentując, że pozwani wprowadzili go w błąd co do swoich zamiarów i nie wywiązują się z umowy, a on sam cierpi na schizofrenię. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut braku interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy, wskazując, że właściwą drogą jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu oddalił powództwo, podzielając stanowisko pozwanych co do braku interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy powód dąży do odzyskania własności nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej na rzecz pozwanych, właściwą drogą jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w ramach którego można podnosić zarzut nieważności umowy. Wobec braku interesu prawnego, sąd uznał za zbędne prowadzenie dalszego postępowania dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, gdy dostępna jest inna droga prawna (np. powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej).
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i braku interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy dożywocia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy dożywocia, gdy może dochodzić ochrony swoich praw w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy dożywocia, ponieważ może osiągnąć pełną ochronę swoich praw w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko pozwanych, że powód nie wykazał interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy dożywocia. W sytuacji, gdy celem powoda jest odzyskanie własności nieruchomości, właściwą drogą jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w ramach którego można podnosić zarzuty dotyczące ważności umowy.
Czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności umowy dożywocia z powodu błędu, podstępu lub stanu wyłączającego świadomość powoda w chwili jej zawierania?
Odpowiedź sądu
Sąd nie badał tej kwestii merytorycznie z powodu braku interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wobec braku interesu prawnego powoda w ustaleniu nieważności umowy dożywocia, zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie skuteczności uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, zaistnienia przesłanki bezwzględnej nieważności, wzajemnych relacji stron czy wywiązywania się przez pozwanych z obowiązków wynikających z umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. Z. | osoba_fizyczna | powód |
| T. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. Z. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa; wymaga wykazania interesu prawnego.
Pomocnicze
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
Podstawa żądania ustalenia nieważności umowy z powodu błędu.
k.c. art. 86
Kodeks cywilny
Podstawa żądania ustalenia nieważności umowy z powodu podstępu.
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
Podstawa żądania ustalenia nieważności umowy z powodu stanu wyłączającego świadomość.
k.c. art. 913 § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o rozwiązanie umowy dożywocia w przypadku niewykonywania obowiązków przez zobowiązanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w wytoczeniu powództwa o ustalenie nieważności umowy dożywocia, gdyż właściwą drogą jest powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Odrzucone argumenty
Nieważność umowy dożywocia z powodu błędu, podstępu lub stanu wyłączającego świadomość powoda. • Niewywiązywanie się przez pozwanych z obowiązków wynikających z umowy dożywocia.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie wykazał swojego interesu prawnego w dochodzeniu roszczenia o ustalenie nieważności umowy dożywocia. • W sytuacji, gdy powód dąży do odzyskania własności nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej na rzecz pozwanych w oparciu o przedmiotową umowę dożywocia to powód może wytoczyć powództwo o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i w tym postępowaniu podnosić zarzut nieważności umowy dożywocia.
Skład orzekający
Małgorzata Franczak – Opiela
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności umowy, gdy dostępna jest inna droga prawna (np. powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i braku interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy dożywocia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczową kwestię proceduralną dotyczącą interesu prawnego w postępowaniu cywilnym, co jest istotne dla praktykujących prawników.
“Czy można unieważnić umowę dożywocia, gdy istnieje inna droga prawna? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.