I C 813/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo banku o zapłatę od gminy, uznając, że bank nie udowodnił, iż gmina jest spadkobiercą zmarłego dłużnika.
Powódka spółka akcyjna wniosła o zasądzenie od pozwanej gminy kwoty ponad 87 tys. zł tytułem niespłaconej pożyczki udzielonej zmarłemu M. S. Bank argumentował, że gmina jako ostatnia w kolejności dziedziczenia ustawowego powinna przejąć długi. Pozwana gmina zakwestionowała swoją legitymację bierną, twierdząc, że nie jest spadkobiercą. Sąd oddalił powództwo, uznając, że powód nie udowodnił, iż gmina jest spadkobiercą zmarłego.
Powódka (...) Spółka Akcyjna w W. domagała się od Gminy Miejskiej w G. zapłaty 87.358,97 zł z odsetkami, tytułem niespłaconej pożyczki udzielonej zmarłemu M. S. (1). Powódka argumentowała, że pożyczkobiorca zmarł, a wszyscy spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek, co czyni gminę ostatnim spadkobiercą ustawowym. W związku z tym, powódka wniosła o zasądzenie należności od gminy, z zastrzeżeniem ograniczenia odpowiedzialności do stanu czynnego spadku. Pozwana Gmina Miejska w G. wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując swoją legitymację bierną jako spadkobiercy. Sąd oddalił wniosek powódki o zawieszenie postępowania, gdyż wniosek o stwierdzenie nabycia spadku przez gminę został zwrócony przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy w Gdańsku oddalił powództwo, stwierdzając, że powódka nie udowodniła, iż pozwana gmina jest spadkobiercą ustawowym zmarłego M. S. (1). Sąd podkreślił, że zgodnie z Kodeksem cywilnym, gmina dziedziczy dopiero w ostatniej kolejności, a powódka nie przedstawiła dowodów na brak innych spadkobierców ani na istnienie testamentu. Wobec braku wykazania legitymacji biernej pozwanej, sąd nie badał zasadności roszczenia co do wysokości. Kosztami postępowania obciążono powódkę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Gmina dziedziczy w sytuacji, gdy brak jest innych spadkobierców ustawowych, w tym spadkobierców testamentowych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 935 k.c., gmina jest ostatnim kręgiem spadkobierców ustawowych i dziedziczy tylko w przypadku braku innych spadkobierców. Powódka nie udowodniła braku innych spadkobierców ani istnienia testamentu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina Miejska w G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powód |
| Gmina Miejska w G. | instytucja | pozwana |
| M. S. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik/spadkodawca |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 935
Kodeks cywilny
Gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy należy do ostatniego kręgu spadkobierców ustawowych i dziedziczy w sytuacji, gdy brak jest innych spadkobierców ustawowych.
Pomocnicze
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Z chwilą śmierci prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktów spoczywa na stronie, która z nich wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku niemożności wydania orzeczenia co do istoty sprawy z powodu braku prejudykatu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwana gmina nie jest spadkobiercą zmarłego, ponieważ powód nie udowodnił tego faktu. Powód nie wykazał istnienia testamentu ani braku innych spadkobierców ustawowych, którzy mieliby pierwszeństwo przed gminą.
Odrzucone argumenty
Gmina jako ostatni spadkobierca ustawowy powinna przejąć długi zmarłego. Należy zawiesić postępowanie do czasu prawomocnego ustalenia praw do spadku.
Godne uwagi sformułowania
Gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy należy dopiero do ostatniego kręgu spadkobierców ustawowych i dziedziczy w sytuacji, gdy brak jest innych spadkobierców ustawowych. Powód w niniejszej sprawie nie udowodnił, że pozwana gmina jest spadkobiercą ustawowym po zmarłym dłużniku.
Skład orzekający
Ewa Kulawik – Rudzińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu spadkobierców ustawowych, w tym roli gminy, oraz ciężaru dowodu w sprawach spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku innych spadkobierców i braku testamentu. Konieczność udowodnienia przez stronę powodową wszystkich przesłanek dziedziczenia przez gminę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dziedziczeniem i odpowiedzialnością za długi, szczególnie w kontekście dziedziczenia przez gminy. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym.
“Czy gmina zawsze dziedziczy długi? Sąd wyjaśnia, kiedy ostatni spadkobierca przejmuje zobowiązania.”
Dane finansowe
WPS: 87 358,97 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 813/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2018 roku Sąd Okręgowy w Gdańsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: del. SSR Ewa Kulawik – Rudzińska Protokolant: sekretarz sądowy Iwona Krótkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 roku w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna w W. przeciwko Gminie Miejskiej w G. o zapłatę I. powództwo oddala, II. zasądza od powoda (...) Opieki Spółka Akcyjna w W. na rzecz pozwanej Gminy Miejskiej w G. kwotę 5.400zł (pięć tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 28 sierpnia 2017 r. , powód (...) Spółka Akcyjna w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej Gminy Miejskiej w G. kwoty 87.358,97 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty , z prawem powoływania się przez pozwaną na ograniczenie odpowiedzialności do wysokości stanu czynnego spadku po M. S. (1) zmarłym w dniu 1 listopada 2014r. Nadto powód wniósł o obciążenie pozwanej kosztami postępowania oraz o zawieszenie postępowania do chwili prawomocnego ustalenia praw do spadku po M. S. (1) . W uzasadnieniu powód podał, że udzielił M. S. (1) pożyczki z dnia 6 sierpnia 2012 r., z terminem spłaty do dnia 1 lutego 2015 r. Wobec tego, że pożyczka nie była spłacana terminowo bank wypowiedział umowę i korzystając z dyspozycji art. 97 prawa bankowego obowiązującego w dacie zdarzenia, wystąpił o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. Na dzień wystawienia tytułu wymagalne zobowiązanie na rzecz banku wynosiło 77.317,19 zł tytułem kapitału oraz 5.881,83 zł tytułem odsetek wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości 4-krotności stopy kredytu lombardowego NBP w stosunku rocznym od 3 lipca 2014 r. do dnia zapłaty. Prowadzone postepowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania zobowiązania, a spadkodawca w toku postępowania egzekucyjnego zmarł. Wszyscy spadkobiercy ustawowi odrzucili spadek po zmarłym. W tej sytuacji spadkobiercą ustawowym jest Gmina Miejska w G. . Powód podał, iż złożył do Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku wniosek o stwierdzenie nabycia spadku do M. S. (1) , w związku z powyższym wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu stwierdzenia nabycia spadku w w/wym. przez Gminę Miejską w G. . Do pozwu została dołączona kopia wniosku powoda o stwierdzenie praw do spadku po M. S. (1) . Pozwana Gmina Miasta G. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania. Pozwana nie wyraziła zgody na zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego ustalenia praw do spadku po M. S. (1) . W pierwszej kolejności pozwana zarzuciła, iż nie jest legitymowana biernie w niniejszym postepowaniu, bowiem nie jest spadkobiercą M. S. (1) . Zakwestionowała powództwo także co do wysokości i wniosła - w przypadku uznania, że jest następcą prawnym w/wym. o zastrzeżenie prawa powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie odpowiedzialności do ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Pozwana zarzuciła, iż powód poza kopią wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (1) nie przedstawił żadnych dowodów na to, że pozwana jest jego spadkobiercą, którą to okoliczność Gmina Miasta G. kwestionuje. Odnośnie wysokości roszczenia pozwana zarzuciła, iż załączony do pozwu wyciąg z ksiąg banku nie korzysta z domniemania mocy prawnej dokumentów urzędowych. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sąd oddalił wniosek powoda o zawieszenie postepowania do chwili prawomocnego ustalenia praw do spadku po M. S. (1) . Jak wynika z informacji Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku , wniosek Banku (...) Spółka Akcyjna w W. o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (1) został zwrócony w dniu 26 marca 2018 r. ( vide: pismo k.74). W tej sytuacji wniosek o zawieszenie postepowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c był bezprzedmiotowy. S ąd ustalił i zważył, co następuje. Poza sporem pozostawała okoliczność, iż M. S. (1) , który zmarł w dniu 1 listopada 2014 r. był dłużnikiem powodowego (...) Spółka Akcyjna w W. z tytułu umowy pożyczki. Bezsporna jest także okoliczność iż, wniosek (...) Spółka Akcyjna w W. wniesiony do Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku o stwierdzenie nabycia spadku po M. S. (1) został zwrócony w dniu 26 marca 2018 r. Wobec zakwestionowania przez pozwaną w niniejszej sprawie legitymacji biernej, sąd pominął dowody z dokumentów przedłożonych przez stronę powodową, albowiem nie miały one znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Na stronie powodowej jako wywodzącej skutki prawne z faktów na które się powołuje ciążył obowiązek udowodnienia wskazywanych okoliczności ( art. 6 k.c. ). Powód w niniejszej sprawie nie udowodnił, że pozwana gmina jest spadkobiercą ustawowym po zmarłym dłużniku M. S. (1) . W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 922 § 1 kc z chwilą śmierci prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi IV kodeksu cywilnego . Następstwo prawne spadkobierców ma charakter sukcesji generalnej i wynika z mocy ustawy. Jak wynika z twierdzeń powoda spadkodawca pozostawił spadkobierców ustawowych dziedziczących zarówno w pierwszej kolejności ( małżonek i zstępni), jak i w drugiej kolejności ( rodzeństwo i dzieci rodzeństwa), którzy to spadkobiercy odrzucili spadek. Na potwierdzenie powyższej okoliczności powód nie zaoferował jednakże poza własnymi twierdzeniami żadnych dowodów. Ponadto powód nie udowodnił, że w przypadku skutecznego odrzucenia spadku przez spadkobierców dziedziczących w pierwszej kolejności , do dziedziczenia po M. S. (1) nie doszli spadkobiercy dziedziczący w dalszej kolejności. W wypadku bowiem, gdy brak jest zarówno zstępnych oraz małżonka, jak i rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy - do dziedziczenia dochodzą w dalszej kolejności dziadkowie spadkodawcy lub ich zstępni ( art. 934 k.c. ), a w razie ich braku -dzieci małżonka spadkodawcy tzw. pasierbowie ( art. 934 1 kc ) . Zgodnie z art. 935 k.c. , gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy należy dopiero do ostatniego kręgu spadkobierców ustawowych i dziedziczy w sytuacji, gdy brak jest innych spadkobierców ustawowych. Powód ponadto nie wykazał, czy spadkodawca pozostawił testament, a w takiej sytuacji miałoby miejsce dziedziczenie testamentowe ( art. 941 i nast. k.c. ) . Wobec tego, że strona powodowa nie wykazała, iż pozwana gmina jest spadkobiercą ustawowym po zmarłym M. S. (2) , powództwo należało uznać jako co najmniej przedwczesne i w konsekwencji oddalić z powodu niewykazania legitymacji biernej po stronie pozwanej . Wobec braku legitymacji biernej pozwanej , sąd nie badał zasadności roszczenia co do wysokości. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art.98 kpc , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu , obciążając nimi w całości powoda. Na koszty postępowania składają się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 5.400 zł. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono w oparciu o §2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym na dzień wytoczenia powództwa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI