I C 810/12

Sygn. akt I C 810/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2014 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Tadeusz Dereń Protokolant Magda Biernat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2014 roku w Kłodzku sprawy z powództwa K. M. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę kwoty 35000 zł I oddala powództwo, II nie obciąża powoda K. M. kosztami procesu na rzecz strony pozwanej, III nie uiszczoną przez strony opłatę sądową, od której powód był w całości zwolniony, ponosi Skarb Państwa, IV nie obciąża powoda kosztami opinii biegłych które ponosi Skarb Państwa. Sygn. akt I C 810/12 UZASADNIENIE Powód K. M. wniósł pozew o zasądzenie od strony pozwanej (...) S.A. w W. kwoty 35.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia z ustawowymi odsetkami od dnia 24.04.2011r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa w kwocie 2.400 zł a nadto o przyjęcie odpowiedzialności na przyszłość strony pozwanej wobec powoda za skutki zakażenia bakterią gronkowca. W uzasadnieniu pozwu podał , że był hospitalizowany w (...) w W. w okresie od 13.07.2007r. do 8.08.2007r. oraz od 2.04.2008r. do 26.04.2008r. W trakcie zabiegu przeprowadzonego w w/w placówce został zakażony bakterią gronkowca . Pozwany szpital w czasie powyższego zdarzenia posiadał polisę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakładu opieki zdrowotnej w (...) S.A. W dniu 3.03.2010r. powód był operowany w (...) Centrum Medycznym w P. i wtedy dowiedział się o zakażeniu bakterią gronkowca gdy przeprowadzone badania diagnostyczne potwierdziły obecność bakterii gronkowca staphylococcus epidermidis (gronkowiec skórny) typu (...) w miejscu uprzednio operowanym w (...) w W. . Bakteria ta była przyczyną ponownego stanu zapalnego u powoda w miejscu operowanym, stąd ta konieczna była ponowna operacja powstałego ropnia i ziarniaka śródczaszkowego . W szpitalu w W. już wcześniej były potwierdzone przypadki zakażenia bakteriami gronkowca. Powód zgłosił szkodę ubezpieczycielowi pozwanego szpitala pismem z dnia 23.03.2011r. , zaś pismem z dnia 27.05.2011r. pozwana odmówiła przyjęcia odpowiedzialności za przedmiotowe zdarzenie. Od czasu zakażenia powód znajduje się w złym stanie fizycznym i psychicznym , nie może normalnie funkcjonować , nawracający stan zapalny miejsca pooperacyjnego spowodował niezdolność powoda do pracy i przebywał na zwolnieniu lekarskim od grudnia 2009 do czerwca 2010r. Uszkodzenie ciała związane z dodatkowymi zabiegami w celu leczenia stanów zapalnych i oczyszczania rany wiązały się z ogromnym bólem fizycznym i psychicznym. Długotrwałe leczenie powoda, pobyt w szpitalu , dolegliwości bólowe powodujące cierpienie wskazują również krzywdy powoda w wyniku zakażenia i uzasadniają przyznanie zadośćuczynienia. Ustalenie odpowiedzialności na przyszłość pozwanego wynika z dalszych możliwych do wystąpienia negatywnych skutków zdrowotnych, będących konsekwencją zakażenia , a których nie można przewidzieć w chwili obecnej. Początkowa data od której powód żąda odsetek wynika z faktu, iż pismem z dnia 23.03.2011r. zapłacił szkodę pozwanemu. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych potwierdzając , że udzielała ochrony ubezpieczeniowej (...) w W. w okresie od 1.01.2007r. do 31.12.2007r. oraz zaprzeczyła, aby do zakażenia mogło dojść podczas pobytu powoda w ubezpieczonym szpitalu pomiędzy 13.07.2007r. a 8.08.2007r. gdyż powód tego nie udowodnił , zaś podczas pobytu w tym szpitalu po operacji w dniu 3.08.2007r. pozostawał pod obserwacją, podczas której nie stwierdzono i nie zaobserwowano niekorzystnych objawów lub reakcji. Również podczas kolejnego pobytu powoda w szpitalu w W. w dniu 19.04.2008r. pobrano wymaz z materiału śródoperacyjnego celem wykonania badania na posiew bakteriologiczny i badanie nie wykazało wirusa jakiejkolwiek bakterii. Dopiero po dwóch latach w lutym 2010r. gdy powód był hospitalizowany w (...) Centrum Medycznym w P. , badanie laboratoryjne wykazało zakażenie bakterią gronkowca skórnego lecz powód nie wykazał i nie udowadniał , aby zakażenie tym gronkowcem nastąpiło podczas jego pobytu w (...) w W. . Oddaleniu podlega także żądanie powoda w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, gdyż powód nie wykazał interesu prawnego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W okresie od 6 marca 2007 do 14 marca 2007 r. powód przebywał na oddziale Specjalistycznym (...) ZOZ w P. z rozpoznaniem kostniak zatoki czołowej lewej i w trakcie tego pobytu usunięto powodowi kostniaka zatoki lewej w znieczuleniu ogólnym. /dowód: karta informacyjna (...) ZOZ w P. k-11/. W okresie od 13 lipca 2007r. do 8 sierpnia 2007r. powód przebywał na Oddziale (...) w W. z rozpoznaniem guz zatoki czołowej lewej i stropu oczodołu lewego . W trakcie zabiegu operacyjnego w dniu 3.08.2007r. wykonano kraniotomię czołową lewostronną z przejściem na zatokę strzałkową na stronę prawą z totalnym wycięciem guza zatoki czołowej oraz stropu oczodołu lewego. Wyznaczono powodowi termin badań na 5.11.2007r. Powód wypisany w stanie ogólnym dobrym, samodzielnie sprawnie chodzący. W dniu 12.11.2007r. powód wykonał badania (...) głowy. /dowód: - karta informacyjna (...) k-12; - historia choroby k-13; - akta szkody pozwanego/. W dniu 14 stycznia 2008 r. powodowi zaczęła puchnąć lewa część głowy. Został przeniesiony do (...) Centrum Medycznego w P. na Oddział Laryngologiczny, gdzie był konsultowany neurochirurgicznie i w wyniku leczenia uzyskano niewielką poprawę , wypisany do domu z zaleceniami przyjmowania leków i dalszą kontrolę. /dowód : - przesłuchanie powoda k - 132 ; - historia choroby k-15; - wywiad epidemiologiczny k-17; - karta informacyjna zeznania k-18; - badania TK głowy k-19 /. W okresie od 2 do 26 kwietnia 2008r. powód ponownie przebywał na Oddziale (...) w W. z rozpoznaniem stan po operacji oczodołu lewego i przedniego dołu czaszki i w trakcie pobytu w tym szpitalu usunięto powodowi fragment kostnego obramowania oczodołu lewego, wykonano drenaż płuczący , który utrzymywano przez okres 8 dni. Wykonano także tomografię głowy. W trakcie zabiegu operacyjnego podano antybiotykoterapię profilaktyczną w bolusie. Powód wypisany w stanie ogólnym dobrym, rana wygojona , z zaleceniem kontroli neurochirurgicznej. Badanie mikrobiologiczne materiału śródoperacyjnego w dniu 19.04.2008r. nie wykazało wzrostu bakterii chorobotwórczych (posiew ujemny ) /dowód: - przesłuchanie powoda k-132; - karta informacyjna leczenia k-23; - historia choroby k-24; - pismo Szpitala w W. z 19.11.12r. k-129/. W okresie od 15 lutego 2010 r. do 5 marca 2010r. powód przebywał na Oddziale (...) w P. z rozpoznaniem ropień i ziarniniak śródczaszkowy . W trakcie pobytu powód był operowany, oczyszczono ranę operacyjną , miejscowo implantowano antybiotyk i wypisano powoda bez cech stanu zapalnego. W wyniku badań mikrobiologicznego wymazu z zatoki czołowej powoda z 2.03.2010r. stwierdzono gronkowca naskórkowego opornego na metycylinę. Wtedy też powoda poinformowano o zakażeniu bakterią gronkowca. Nie podjęto żadnego leczenia i nie skierowano powoda do innej placówki medycznej celem dalszego leczenia gronkowca. Dowód: - przesłuchanie powoda k-133; - sprawozdanie z badań laboratoryjnych k-35; - akta szkody pozwanego - karta informacyjna leczenia k-147 /. Pismem z dnia 23 marca 2011r. powód zgłosił szkodę stronie pozwanej która pismem z dnia 27.05.2011 r. odmówiła przyjęcia odpowiedzialności za zakażenie powoda bakterią gronkowca, odmawiając również wypłaty świadczenia z umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (...) w W. . /dowód - zgłoszenie szkody – pismo z 31.03.11r. k-28; - pismo pozwanego z 27.05.2011r. k-39; - akta szkody pozwanego /. Lista pacjentów Szpitala (...) im. dra A. S. w W. , u których wykryto S. aureus (...) wynosiła w 2006r. – 14 pacjentów , 2007r.- 29 pacjentów , 2008r.- 18 pacjentów,2009- 13 pacjentów i w 2010 – 15 pacjentów. W 2007 r (...) w W. został poddany kontroli sanitarnej przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w W. którego wyniki nie wykazały uchybień sanitarnych. / dowód: - pismo Państwowego Powiatowego Inspektora sanitarnego w W. z 26.10.2012r. k-89; - pismo (...) w W. z wynikami badań k 129-130; - akta szkody pozwanego /. Stwierdzona bakteria gronkowca naskórnego u powoda zaliczana jest do flory stałej skóry człowieka i powszechnie występuje w jego otoczeniu . Przyjmuje się zakażenie miejsca operowanego jeżeli pojawiło się do 30 dni od chwili wykonania zabiegu operacyjnego bez wszczepienia implantów lub materiału o podobnym charakterze , do 12 miesięcy gdy zabieg operacyjny był powiązany z wszczepieniem implantu . U powoda w (...) w W. na Oddziale Neurochirurgii nie zastosowano profilaktyki antybiotykowej okołooperacyjnej, ale podano antybiotyk śródoperacyjnie. Problem zakażenia u powoda jest niezwykle skomplikowany z uwagi na fakt, że miejsce operowane obejmowało fragment górnych dróg oddechowych , do których zalicza się zatoki uboczne nosa, które są miejscem skolonizowanym przez różnego rodzaju bakterie mogące w korzystnej sytuacji wywoływać zakażenie miejsca operowanego. Sytuacją , która sprzyjała powstaniu zakażenia było rozległe usunięcie guza, który obejmował kilka przestrzeni jednocześnie. Podanie antybiotykoterapii okołooperacyjnej mogła w istotny sposób zmniejszyć ryzyko zakażenia miejsca operowanego , nie mniej z uwagi na lokalizację pola operacyjnego również istniało wysokie ryzyko wystąpienia zakażenia miejsca operowanego niezależnie od podaży antybiotyku. W związku z zakażeniem gronkowcem naskórkowym doszło u powoda do wydłużenia okresu leczenia , brak z tego powodu uszczerbku na zdrowiu . Zakażenie u powoda było powikłaniem związanym z trudną sytuacją kliniczną jaką jest leczenie guzów w przestrzeni pierwotnie zakażonych , do których zalicza się górne drogi oddechowe. Obecnie należy uznać powoda za całkowicie wyleczonego z powikłania leczenia operacyjnego jakim było ropienie nadtwardówkowe. Również w trakcie zabiegu endoskopowego mogło dojść do zakażenia gronkowcem naskórkowym w miejscu operowanym. /dowód: - opinie biegłych z zakładu Medycyny Sądowej UI CM w K. k-185 /. Powód w chwili obecnej jest osobą bezrobotną , bez prawa do zasiłku , utrzymuje się z wynagrodzenia małżonki, korzysta z pomocy opieki społecznej w wysokości 600-700 zł. miesięcznie , na utrzymaniu powoda dwoje nieletnich dzieci w wieku 3 i 11 lat , nie posiada żadnych dochodów. /dowód: - przesłuchanie uzupełniające powoda k-226; - zaświadczenie PUP z 15.09.2014r. k-218/. Sąd zaważył , co następuje: Bezspornym jest w sprawie , iż strona pozwana udzielała ochrony ubezpieczeniowej (...) w W. w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej jako podmiotowi udzielającemu świadczeń opieki zdrowotnej z okresem ubezpieczenia od 1 stycznia 2007 r. do 31.grudnia 2007r. jak również , iż w okresie od 13.07.2007r. do 8.08.2007r. i od 2 do 26 kwietnia 2008r. powód był hospitalizowany w w/w szpitalu na oddziale neurochirurgii . Niespornym jest także, iż podczas pobytu powoda w (...) w P. w okresie od 15 lutego 2010r. do 5 marca 2010r. podczas badania mikrobiologicznego wymazu z zatoki czołowej powoda w dniu 2.03.2010r. stwierdzono gronkowca naskórkowego opornego na metycylinę. Powód dochodzi roszczenia podnosząc , iż do zakażenia bakterią gronkowca doszło w trakcie hospitalizacji powoda w Szpitalu (...) im. dra A. S. w W. w okresie od 13 lipca 2007r. do 8 sierpnia 2007r. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy w żadnym wypadku nie potwierdził , aby do zakażenia powoda bakterią gronkowca naskórkowego doszło podczas pobytu powoda w ubezpieczonym u strony pozwanej (...) im. dra A. S. w W. . Przede wszystkim wskazać należy , że zgodnie z przepisem art. 361 §1 kc zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła. Odpowiedzialność odszkodowawcza przejawia się w postaci stosunku zobowiązaniowego jaki łączy poszkodowanego – w tym wypadku powoda – z podmiotem , któremu zostanie przypisana ta odpowiedzialność tj. stroną pozwaną będącą ubezpieczycielem szpitala w W. , a przedmiotem zobowiązania jest świadczenie odszkodowawcze. Obowiązek naprawienia szkody uzależniony jest od zaistnienia przesłanek takich jak zdarzenie, szkoda i związek przyczynowy , pozwalający ustalić , że zdarzenie jest przyczyną szkody. Związek przyczynowy jest przesłanką każdej odpowiedzialności cywilnej . W judykaturze powszechnie przyjmuje się , że przepis art. 361 kc należy uznać za odwołanie się do teorii adekwatnego związku przyczynowego , która odpowiedzialnością podmiotu obejmuje jedynie zwykłe następstwa danej przyczyny. Spór pomiędzy stronami sprowadzał się do kwestii zasadniczej a mianowicie tego, czy podczas hospitalizacji powoda w (...) w W. w dniach 13 lipca do 8 sierpnia 2007r. doszło do zakażenia bakterią gronkowca i aby rozstrzygnąć tę okoliczność jako że wymagała ona specjalistycznej wiedzy, Sąd zlecił wydanie przez biegłych z Zakładu medycyny Sądowej UJ CM w K. . Sąd uznał opinie biegłych za w pełni wiarygodną, logiczną i wyczerpującą ( strony nie wnosiły o uzupełnienie opinii ani też zgłaszały zastrzeżeń do treści opinii) w której biegli przekonywująco przedstawili sposób rozumowania oraz wyciągnięte z niego wyniki , mogące stanowić podstawę do ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Biegli w opinii wyczerpująco ustosunkowali się do zagadnień sformułowanych przez powoda a będących przedmiotem ustalenia opinii. Sąd nie dopatrywał się niespójności opinii z pozostałym materiałem dowodowym i dokonując oceny opinii nie dostrzegł by wnioski opinii były sprzeczne z zasadami logicznego myślenia , doświadczenia życiowego i wiedzy powszechnej. Z przedmiotowej opinii biegłych jednoznacznie wynika, że stwierdzona u powoda bakteria gronkowca naskórkowego zaliczana jest do flory stałej skóry człowieka i powszechnie występuje w jego otoczeniu i wprawdzie podczas pierwszego zabiegu operacyjnego wykonanego w (...) w W. nie zastosowano profilaktyki antybiotykowej okołooperacyjnej w rozumieniu podania bolusu dożylnego antybiotyku dedykowanego do profilaktyki okołooperacyjnej a tylko podano antybiotyk śródoperacyjnie , ale w żadnym wypadku nie dowodzi to jeszcze odpowiedzialności odszkodowawczej w/w szpitala, gdyż biegli podkreślili , że problem zakażenia u powoda jest niezwykle skomplikowany z uwagi , że miejsce operowane obejmowało fragment górnych dróg oddechowych do których zalicza się zatoki oboczne nosa, będące miejscem skolonizowanym przez różnego rodzaju bakterie, mogące w korzystnej sytuacji wywoływać zakażenie miejsca operowanego. Występujący u powoda nowotwór łagodny jakim jest kostniak , ale o dużej miejscowej ekspansji nie stwarzał korzystnej sytuacji dla pełnego usunięcia bakterii z obrębu zatok . Ponadto , sytuacja która sprzyjała powstaniu zakażenia było rozległe usunięcie guza, który obejmował kilka przestrzeni jednocześnie dotykając różnorakiego rodzaju unaczynienia i po jego doszczętnym wycięciu mogło dochodzić do marginalnej martwicy w granicach usunięcia guza, która była wtórnie kolonizowana przez bakterie będące florą naturalną skóry i górnych dróg oddechowych. Biegli wprawdzie wskazali , że podanie antybiotykoterapii okołooperacyjnej mogła w sposób istotny zmniejszyć ryzyko powstania zakażenia miejsca operowanego ale jednocześnie podnieśli , że z uwagi na lokalizację pola operacyjnego istniało wysokie ryzyko wystąpienia zakażenia miejsca operowanego niezależnie od podaży antybiotyku. Z opinii wynika także , że stwierdzone u powoda zjawisko lekooporności mogła być efektem jej nabycia w związku z prowadzonymi antybiotykoterapiami w okresie poprzedzającym leczenie w szpitalu w W. lub w trakcie leczenia. Niezależnie od tego biegli stwierdzili , że również w trakcie zabiegu endoskopowego ( który miał miejsce w marcu 2007r.) mogło dojść do zakażenia gronkowcem naskórkowym w miejscu operowanym i w przypadku operacji endoskopowej tego rodzaju zakażenie należy traktować jako immanentnie związane z procesem chorobowym jakim było leczenie operacyjne kostniaka. Ponadto należy zaznaczyć, iż dopiero podczas pobytu powoda w szpitalu w P. w wyniku badań mikrobiologicznych wymazu z zatoki czołowej powoda z 2.03.2010r. stwierdzono gronkowca naskórkowego a więc po prawie trzech latach od pobytu powoda w szpitalu w W. gdzie miało, według powoda dojść do zakażenia bakterią gronkowca. Zgodnie z przepisem art.6 kc to na stronie powodowej spoczywa ciężar udowodnienia faktów uzasadniających jej roszczenie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wprawdzie przyjmuje się , że w braku dowodu pewnego- wystarczające jest ustalenie wysokiego , graniczącego z pewnością, stopnia prawdopodobieństwa ,że zakażenie nastąpiło w szpitalu , ale zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy w żaden sposób nie potwierdził wysokiego , czy wręcz graniczącego z pewnością stopnia prawdopodobieństwa , sprzeciwiają się temu również ustalenia opinii biegłych sądowych. Powód zatem nie udowodnił z wystarczającym stopniem prawdopodobieństwa , że zakażenie gronkowcem i jego stan zdrowia są następstwem nieprawidłowości w postepowaniu personelu (...) w W. , postępowanie dowodowe nie wykazało takich zaniedbań lub niedbalstwa ze strony szpitala , które by skutkowały jego odpowiedzialnością za szkodę powoda, powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności szpitala , a zebrany materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie błędu w sztuce lekarskiej, nie ma więc związku przyczynowego miedzy szkodą a działaniem szpitala ( jego personelu). Należy także podkreślić , że każdy zabieg lekarski na narządach i tkankach ciała wymagający ich przerwania wiąże się z pewnym ryzykiem zakażenia powstałej w ten sposób rany i ryzyka tego wykluczyć nie da się całkowicie nawet przy zachowaniu maksymalnej staranności w zachowaniu warunków aseptycznych i antyseptycznych. Dopiero zatem ewentualnie zaniedbania w tym zakresie przez szpital mogłyby prowadzić do ustalenia jego odpowiedzialności – co w przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane. Szpital czy też personel medyczny nie może ponosić absolutnej odpowiedzialności za wszystkie powikłania występujące przy wykonywaniu zabiegu operacyjnego a przesłanki takiej odpowiedzialności muszą być wykazane. Nadto podkreślić należy , iż jak wynika z opinii biegłych , bakteria gronkowiec naskórny stwierdzony u powoda zaliczany jest do flory stałej skóry człowieka i powszechnie występuje w jego otoczeniu w przeciwieństwie np. do gronkowca złocistego , który ma w zasadzie rodowód szpitalny, i nawet przyjęcie tezy , że wykryty u powoda gronkowiec ma rodowód szpitalny , , nie świadczy o zawinieniu szpitala w W. , a w konsekwencji o istnieniu związku przyczynowego miedzy zakażeniem powoda a szkodą , jakiej doznał. W ocenie Sądu powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności (...) w W. i w tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw co do tego , aby to w/w szpital poniósł odpowiedzialność odszkodowawczą za skutki zakażenia powoda bakterią gronkowca naskórkowego i tym samym powództwo skierowane przeciwko ubezpieczycielowi szpitala tj. stronie pozwanej podlegało oddaleniu w tym również co do żądania przyjęcia odpowiedzialności na przyszłość za skutki zakażenia. Należy zwrócić również uwagę , iż badanie mikrobiologiczne z materiału śródoperacyjnego w kwietniu 2008r. , pobranie od powoda w szpitalu w W. nie wykazało wzrostu bakterii chorobotwórczych ( posiew ujemny – k129 akt sprawy). W tym stanie rzeczy, mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego , orzeczono jak w sentencji. W oparciu o przepis art. 102 kpc Sąd uznał , iż w sprawie istnieją szczególne uzasadnione okoliczności , a w związku z tym nie obciążył powoda kosztami procesu na rzecz strony pozwanej. W niniejszej sprawie , należy przede wszystkim wskazać , iż powód był przekonany , że do zakażenia bakterią gronkowca doszło w szpitalu w W. i przekonanie powoda należy uznać za usprawiedliwione, bowiem dopiero dowód , z opinii biegłych pozwolił ustalić rzeczywisty stan faktyczny w sprawie. Nie można pomijać również sytuacji majątkowej powoda, która jest trudna, powód jest osobą bezrobotną , nie ma stałych dochodów , utrzymuje go żona z wynagrodzenia w granicach 400 zł m-nie , korzysta z pomocy opieki społecznej a na utrzymaniu posiada dwoje małoletnich dzieci w wieku , 3 i 11 lat. Wobec tego w tych okolicznościach , zdaniem Sądu , znajduje zastosowanie art. 102 kpc ( pkt. II wyroku). Na podstawie art. 113 ust.4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28.07.2005r. ( tekst jednolity : Dz. U. z 2010r. nr 90 poz. 594 ) Sąd uznał , że istnieje szczególny wypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia powoda pozostałymi kosztami w sprawie ( pkt. III i IV wyroku).