I C 807/16

Sąd Rejonowy w WieluniuWieluń2016-09-06
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
autocascoszkoda całkowitaodszkodowaniewartość pojazdusuma ubezpieczeniaogólne warunki ubezpieczeniawykładnia umowyochrona konsumentaSąd Najwyższy

Sąd zasądził od ubezpieczyciela na rzecz ubezpieczonej pełne odszkodowanie za szkodę całkowitą pojazdu, zgodnie z wartością ustaloną w polisie, a nie zaniżoną wyceną ubezpieczyciela.

Powódka dochodziła odszkodowania od ubezpieczyciela za szkodę całkowitą samochodu, kwestionując wycenę wartości pojazdu przed szkodą dokonaną przez pozwanego. Strony łączyła umowa ubezpieczenia autocasco z ustaloną stałą wartością pojazdu. Sąd, opierając się na warunkach umowy i orzecznictwie Sądu Najwyższego, uznał, że odszkodowanie powinno być obliczone od wartości pojazdu ustalonej w polisie, a nie według zaniżonej wyceny ubezpieczyciela. W konsekwencji zasądzono na rzecz powódki kwotę 22 100 zł odszkodowania oraz zwrot kosztów procesu.

Powódka A. G. pozwała (...) S.A. w W. o zapłatę 22 100 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania. Sprawa dotyczyła likwidacji szkody całkowitej samochodu marki B., objętego umową ubezpieczenia autocasco. Kluczową kwestią sporną była wartość pojazdu przed szkodą, którą ubezpieczyciel zaniżył, podczas gdy powódka domagała się ustalenia jej na kwotę 121 800 zł, zgodną z sumą ubezpieczenia określoną w polisie. Sąd, analizując treść umowy ubezpieczenia oraz ogólne warunki ubezpieczenia, zwrócił uwagę na zapis o stałej wartości pojazdu i niepomniejszaniu sumy ubezpieczenia. Sąd oparł się na wykładni celowościowej umowy ubezpieczenia, zgodnie z którą ochrona ubezpieczonego powinna być realizowana z uwzględnieniem jego interesu. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (II CSK 295/14), sąd podkreślił, że interpretacja postanowień wzorca umowy powinna uwzględniać ochronny charakter stosunku prawnego ubezpieczenia i nie może prowadzić do ograniczenia obowiązków ubezpieczyciela. Sąd uznał, że ustalenie odszkodowania na podstawie wartości pojazdu z chwili zawarcia umowy jest dopuszczalne, nawet jeśli przekracza poniesioną szkodę, o ile zostało to umówione. W związku z tym, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 22 100 zł (różnica między wartością pojazdu z polisy a wartością pozostałości, pomniejszona o już wypłacone świadczenie) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

W przypadku szkody całkowitej, odszkodowanie powinno być ustalone jako różnica między wartością pojazdu określoną w umowie (sumą ubezpieczenia) a wartością pozostałości, z uwzględnieniem warunków umowy AC, w tym stałej wartości pojazdu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na treści umowy ubezpieczenia, która przewidywała stałą wartość pojazdu i niepomniejszanie sumy ubezpieczenia. Podkreślono ochronny charakter umowy ubezpieczenia i konieczność interpretowania niejasności na korzyść ubezpieczającego, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego. Uznano, że strony mogły umówić się na odmienne ustalenie odszkodowania niż wynikające z ogólnej zasady, że suma pieniężna nie może być wyższa od poniesionej szkody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie

Strona wygrywająca

A. G.

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznapowódka
(...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 805 § § 1 i § 2 pkt. 1

Kodeks cywilny

Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega na zapłacie odszkodowania za szkodę.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Wykładnia postanowień wzorca umowy musi uwzględniać określony cel umowy ubezpieczenia, którym jest ochrona ubezpieczonego.

k.c. art. 824 § 1 § 1

Kodeks cywilny

Suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela nie może być wyższa od poniesionej szkody, o ile nie umówiono się inaczej.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Zasady dotyczące odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.c. art. 476

Kodeks cywilny

Pojęcie opóźnienia.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Miejsce i termin spełnienia świadczenia.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

t .jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 783 ze zm. art. 1 § ust. 1 pkt. 2

Ustawa o opłacie skarbowej

Podstawa naliczenia opłaty skarbowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość pojazdu przed szkodą powinna być ustalona zgodnie z sumą ubezpieczenia określoną w polisie, a nie zaniżoną wyceną ubezpieczyciela. Umowa ubezpieczenia przewidywała stałą wartość pojazdu i niepomniejszanie sumy ubezpieczenia, co wiąże ubezpieczyciela. Wykładnia umowy ubezpieczenia powinna uwzględniać jej ochronny charakter i być korzystna dla ubezpieczającego w przypadku niejasności.

Odrzucone argumenty

Wartość pojazdu przed szkodą została prawidłowo ustalona przez ubezpieczyciela zgodnie z jego wewnętrznymi wycenami. Odszkodowanie nie może przekroczyć wartości poniesionej szkody, zgodnie z art. 824¹ § 1 k.c.

Godne uwagi sformułowania

wszelkie tego typu niejasności powinny być interpretowane na korzyść ubezpieczającego wykładnia postanowień wzorca umowy stworzonego m.in. przez ubezpieczyciela musi uwzględniać określony cel umowy ubezpieczenia ochrona ubezpieczonego realizowana poprzez uwzględnienie jako zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela wykładnia postanowień wzorca umowy stworzonego przez ubezpieczyciela nie może prowadzić do zaostrzenia wymagań stawianych ubezpieczającemu i ograniczania obowiązków ubezpieczyciela ustawodawca dopuścił możliwość odmiennej od ustawowej zasady zakazu wzbogacenia się ubezpieczonego, przewidzianej w umowie stron

Skład orzekający

Ewelina Puchalska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania w szkodzie całkowitej w ubezpieczeniach komunikacyjnych, gdy umowa zawiera zapisy o stałej wartości pojazdu i niepomniejszaniu sumy ubezpieczenia, a ubezpieczyciel stosuje zaniżone wyceny. Interpretacja klauzul umownych w kontekście ochrony konsumenta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zapisów umownych (stała wartość pojazdu, niepomniejszanie sumy ubezpieczenia) oraz sytuacji szkody całkowitej. Interpretacja oparta na konkretnych warunkach umowy i orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne czytanie umów ubezpieczeniowych i jak sądy interpretują zapisy na korzyść konsumentów, nawet wbrew praktyce ubezpieczycieli. Jest to praktyczny przykład walki o należne odszkodowanie.

Ubezpieczyciel zaniżył wycenę? Sąd nakazał wypłatę pełnego odszkodowania z polisy!

Dane finansowe

WPS: 22 100 PLN

odszkodowanie: 22 100 PLN

zwrot kosztów procesu: 5922 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 807/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 06 września 2016 roku Sąd Rejonowy w Wieluniu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Ewelina Puchalska Protokolant: sekr. D. A. po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2016 roku w Wieluniu sprawy z powództwa A. G. przeciwko (...) S.A. w W. o odszkodowanie zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powódki A. G. kwoty: a) 22 100 zł (dwadzieścia dwa tysiące sto złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty, b) 5 922 zł (pięć tysięcy dziewięćset dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 807/16 UZASADNIENIE Powódka A. G. wystąpiła z pozwem przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę kwoty 22 100 zł tytułem odszkodowania z ustawowymi odsetkami od dnia 18 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na pozew (...) S.A. w W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony łączyła umowa ubezpieczenia autocasco dotycząca samochodu B. o nr rej. (...) zawarta w dniu 26 marca 2015r. na okres od 27 marca 2015r. do dnia 26 marca 2016r., potwierdzona polisą (...) . Integralną częścią umowy było ogólne warunków ubezpieczeń komunikacyjnych. Wartość pojazdu na dzień zawarcia umowy, a także suma ubezpieczenia określona została na kwotę 121 800 zł. Jednymi z warunków ubezpieczenia były określenie stałej wartości pojazdu oraz niepomniejszanie sumy ubezpieczenia. (bezsporne – kopia polisy k. 11-13) W dniu 16 marca 2016r. miał miejsce wypadek drogowy, w którym został uszkodzony należący do powódki samochód marki B. o nr rej. (...) . W dniu 17 marca 2016r. powódka zgłosiła u pozwanego szkodę, której likwidację przeprowadzono z polisy autocasco (...) . Szkoda została zakwalifikowana przez ubezpieczyciela jako całkowita. Koszt naprawy pojazdu wyliczony zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia do zawartej umowy ubezpieczenia wynosił 101 004,32 zł, a więc przekraczał 70% jego wartości. Wartość pojazdu ustalona przez ubezpieczyciela przed szkodą została wyceniona na kwotę 99 700 zł. Rozmiar szkody został określony jako różnica między wartością pojazdu w stanie nieuszkodzonym, tj. 99 700 zł, a jego wartością w stanie uszkodzonym tj. 62 250 zł. Wyliczone w ten sposób odszkodowanie w kwocie 37 400 zł zostało wypłacone powódce. (bezsporne, kopia decyzji k. 41, kopia kolejnej decyzji k. 43-44) Pozwany nie uznał argumentacji powódki A. G. , która w odwołaniu od decyzji ubezpieczyciela kwestionowała dokonaną przez niego wycenę wartości pojazdu przed szkodą i domagała się ustalenia tej wartości na kwotę 121 800 zł, gdyż suma taka została określona w polisie przez towarzystwo ubezpieczeniowe, której wcześniej nie podważano. (bezsporne, kopia odwołania k. 42) Sąd zważył, co następuje: Powództwo jest uzasadnione. Zgodnie z treścią art. 805 § 1 i § 2 pkt. 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku. Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostawał sposób ustalenia odszkodowania należnego powódce za uszkodzenie należącego do niej pojazdu ubezpieczonego w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń. Niekwestionowane jednak było, iż na skutek zdarzenia z dnia 16 marca 2016 r. doszło do szkody całkowitej pojazdu powódki. Zgodnie z § 20 pkt. 4 ogólnych warunków ubezpieczeń komunikacyjnych w razie powstania szkody całkowitej wysokość odszkodowania ustala się w kwocie odpowiadającej wartości pojazdu w dniu ustalenia odszkodowania pomniejszonej o wartość rynkową pozostałości, z uwzględnieniem warunków umowy AC, przy czym wartość rynkowa pozostałości jest ustalana indywidualnie, w zależności od rozmiaru uszkodzeń i stopnia zużycia eksploatacyjnego pojazdu lub jego części (zespołów). Podkreślić należy, iż w tak określonych warunkach ustalenia odszkodowania jest wyraźne odniesienie do warunków umowy AC. Takimi warunkami, które określiły strony w niniejszej sprawie, były m.in. stała wartość pojazdu oraz niepomniejszanie sumy ubezpieczenia. Pierwszy z tych warunków w sposób logiczny wskazuje na to, iż strony ustaliły, że przez cały okres umowy wartość pojazdu nie będzie określana na inną kwotę, aniżeli ustalaną w chwili zawarcia umowy. Ten warunek wiązał się niewątpliwie z koniecznością opłacania przez powódkę wyższej składki ubezpieczeniowej i nie mógł zapewne pozostawać bez żadnych konsekwencji dla drugiej strony umowy. Niemniej jednak, w sytuacji gdy ubezpieczyciel, jako profesjonalista przypisuje brzmieniu umowy inną interpretację, aniżeli wynikającą z jej treści, wszelkie tego typu niejasności powinny być interpretowane na korzyść ubezpieczającego. W wyroku z dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, iż wykładnia postanowień wzorca umowy stworzonego m.in. przez ubezpieczyciela musi uwzględniać określony cel umowy ubezpieczenia ( art. 65 § 2 k.c. ), którym jest ochrona ubezpieczonego realizowana poprzez uwzględnienie jako zasady odpowiedzialności ubezpieczyciela, przy jednoczesnym ograniczonym rozumieniu przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność. Ma to szczególne znaczenie zwłaszcza przy interpretacji postanowień nieostrych czy wprowadzających kryteria ocenne. Cel umowy jako kryterium wykładni także postanowień wzorca umowy nakazuje położenie nacisku na ochronny charakter stosunku prawnego ubezpieczenia. Wykładnia postanowień wzorca umowy stworzonego przez ubezpieczyciela nie może prowadzić do zaostrzenia wymagań stawianych ubezpieczającemu i ograniczania obowiązków ubezpieczyciela. Taki kierunek wykładni przesądzałby o naruszeniu art. 65 § 2 k.c. w powiązaniu z celem i istotą umowy ubezpieczenia wynikającymi z art. 805 § 1 k.c. (II CSK 295/14, Legalis nr 1187394). Wskazać należy także, wbrew twierdzeniom pozwanego, iż ustalenie odszkodowania na podstawie kryterium stałej wartości pojazdu, nie pozostaje w żadnej sprzeczności z treścią art. 824 1 § 1 k.c. , zgodnie z którym o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. W tym przypadku bowiem ustawodawca dopuścił możliwość odmiennej od ustawowej zasady zakazu wzbogacenia się ubezpieczonego, przewidzianej w umowie stron. Zatem dopuścił, by warunki świadczenia wynikającego z umowy ubezpieczenia, określiły strony w zawartej przez siebie umowie. Nie ma więc żadnych przeszkód, by ustalenie odszkodowania nastąpiło według wartości pojazdu ustalonej w chwili zawarcia umowy. Wobec powyższego, Sąd uznał, mając na uwadze treść zawartej przez strony umowy, iż należne powódce odszkodowanie powinno zostać określone jako różnica pomiędzy wartością pojazdu ustaloną w chwili zawarcia umowy na kwotę 121 800 zł, a wartością pozostałości tj. 62 250 zł. Wyliczone w ten sposób odszkodowanie, po pomniejszeniu o dotychczas wypłacone świadczenie w kwocie 37 400 zł, wynosi 22 150 zł i tę kwotę zasądził w pkt. 1 wyroku na podstawie art. 805 § 1 i § 2 pkt. 1 k.c. Odsetki od przyznanego odszkodowania zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu, po dacie wydanej przez pozwanego decyzji, na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 476 k.c. i art. 455 k.c. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Obejmują one opłatę stosunkową 1 105 zł i wynagrodzenie pełnomocnika wraz z opłatą skarbową w wysokości 4 817 zł ustalone na podstawie § 2 pkt. 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. poz. 1804) oraz art. 1 ust. 1 pkt. 2 ustawy o opłacie skarbowej z dnia 16 listopada 2006 r. (t .jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 783 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI