I C 785/24
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o nakazanie zamknięcia rachunku bankowego zmarłej klientki, uznając umowę za rozwiązaną z mocy prawa, ale nadal wiążącą do czasu wypłaty środków uprawnionej osobie.
Powódka domagała się nakazania zamknięcia rachunku bankowego swojej zmarłej matki oraz ustalenia nieistnienia opłat. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, wskazując, że umowa rachunku bankowego uległa rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci klientki, jednak pozostaje wiążąca do czasu wypłaty środków uprawnionej osobie. Powództwo o ustalenie nieistnienia opłat również oddalono z powodu braku interesu prawnego.
Sąd Rejonowy w Gdyni rozpoznał sprawę z powództwa J. K. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. o nakazanie i ustalenie. Powódka domagała się nakazania zamknięcia rachunku bankowego swojej zmarłej matki, C. K., oraz ustalenia nieistnienia opłat za jego prowadzenie. Sąd ustalił, że umowa o prowadzenie rachunku bankowego uległa rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci C. K. zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego. Jednakże, na mocy ustępu 4 tego artykułu, umowa pozostaje wiążąca do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny. W związku z tym, sąd uznał dalsze faktyczne prowadzenie rachunku przez bank za poprawne, gdyż na koncie znajdowały się środki z emerytury zmarłej. Powództwo o nakazanie zamknięcia rachunku zostało oddalone. Podobnie oddalono powództwo o ustalenie nieistnienia opłat, wskazując na brak interesu prawnego powódki, gdyż ewentualne roszczenia o zwrot opłat przysługiwałyby spadkobiercom, a powódka nie wykazała swojego statusu spadkobiercy. Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu na mocy art. 102 k.p.c., kierując się zasadą słuszności, biorąc pod uwagę wiek powódki, jej brak rozeznania w materii prawnej oraz fakt, że sprawa dotyczyła niszowej problematyki, a także niekompetencję jej niezawodowej pełnomocniczki.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 59a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, który stanowi, że umowa rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
P. bank. art. 59a § 1
Prawo bankowe
Umowa rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku.
P. bank. art. 59a § 4
Prawo bankowe
Umowa rachunku bankowego pozostaje wiążąca do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie może być uwzględnione tylko wtedy, gdy powód ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku (art. 59a ust. 1 Prawa bankowego). Umowa rachunku bankowego pozostaje wiążąca do chwili wypłaty środków uprawnionej osobie (art. 59a ust. 4 Prawa bankowego). Brak interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia opłat, gdy przysługuje dalej idący środek prawny i powódka nie wykazała legitymacji procesowej.
Odrzucone argumenty
Nakazanie zamknięcia rachunku bankowego po śmierci posiadacza. Ustalenie nieistnienia opłat za prowadzenie rachunku bankowego.
Godne uwagi sformułowania
umowa uległa rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci C. K. (1) uznaje się ją za wiążącą do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny poprawne jest dalsze faktyczne prowadzenie rachunku przez bank nic bowiem nie wskazuje, że bank za okres po śmierci C. K. takie opłaty pobierał przysługuje wyłącznie spadkobiercom, czyniąc jednocześnie powództwo ustalenie niezasadnym z powodu braku interesu prawnego w ustaleniu, skoro przysługuje dalej idący instrument prawny nie posiada dostatecznego rozeznania w materii prawnej skutków śmierci posiadacza rachunku bankowego, materii – co należy podkreślić – niszowej (wysoko specjalistycznej) obciążenie kosztami powódki byłoby niezgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości
Skład orzekający
Tadeusz Kotuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa bankowego dotyczących rozwiązania umowy rachunku bankowego po śmierci posiadacza oraz kwestii kosztów procesu w sprawach o charakterze społecznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci posiadacza rachunku i braku wykazania statusu spadkobiercy przez powoda. Kwestia kosztów oparta na zasadzie słuszności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane ze śmiercią klienta banku i dziedziczeniem, a także pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności przy orzekaniu o kosztach.
“Co dzieje się z kontem bankowym po śmierci? Sąd wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I C 785/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 maja 2025 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. w G. sprawy z powództwa J. K. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. o nakazanie i ustalenie I. oddala powództwo; II. nie obciąża powódki kosztami procesu. Sygn. akt I C 785/24 UZASADNIENIE Stan faktyczny C. K. (1) była stroną umowy o prowadzenie rachunku bankowego z pozwanym bankiem. C. K. (1) zmarła 3.10.2022 r. W. zmarłej w dniu 20.10.2022 r. udała się do lokalnej placówki banku przedłożyła akt zgonu i domagała się zamknięcia „konta”. Ustnie poinformowaną ją, że jest to niemożliwe, gdyż na rachunku znajdują się środki pieniężne (emerytura z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych). Okoliczności bezsporna Ocena dowodów Stan faktyczny był bezsporny Kwalifikacja prawna Powództwo o „zamknięcie rachunku bankowego” jest bezzasadne. Zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego sporna umowa uległa rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci C. K. (1) . Jednakże – z uwagi na treść ustępu 4 w/w artykułu – uznaje się ją za wiążącą do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny. Tym samym poprawne jest dalsze faktyczne prowadzenie rachunku przez bank, skoro nadal znajdują się na nim środki pieniężne z emerytury zmarłej C. K. . Z tych przyczyn powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu na mocy art. 59a ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 Prawa bankowego . Powództwo o ustalenie nieistnienia opłaty i nieistnienia zadłużenia z tytułu opłat za prowadzenie rachunku jest w konsekwencji także niezasadne. Nic bowiem nie wskazuje, że bank za okres po śmierci C. K. takie opłaty pobierał. A jeżeli pobrał, to legitymacja do powództwa o ich zwrot (tj. o świadczenie) przysługuje wyłącznie spadkobiercom, czyniąc jednocześnie powództwo ustalenie niezasadnym z powodu braku interesu prawnego w ustaleniu, skoro przysługuje dalej idący instrument prawny. Powódka nie wykazała, że jest spadkobiercą zmarłej. W tym zakresie powództwo oddalono więc na podstawie art. 189 k.p.c. Koszty O kosztach orzeczono na mocy art. 102 k.p.c. (tzw. zasada słuszności) nie obciążając nimi powódki, która jako osoba w podeszłym wieku nie posiada dostatecznego rozeznania w materii prawnej skutków śmierci posiadacza rachunku bankowego, materii – co należy podkreślić – niszowej (wysoko specjalistycznej). Niezawodowa pełnomocniczka powódki także takiej wiedzy nie posiadała, skupiając się na problematyce zupełnie niezwiązanej z rozpoznawaną sprawą (wielokrotnie ponawiane wywody co do sposobu wystawiania faktur VAT). Rozpoznawane w niniejszym procesie roszczenia były w pewnym sensie drugorzędne względem zasadniczego problemu wypłaty zgromadzonych na rachunku środków (refinansowanie kosztów pochówku zmarłej, w tym zakresie toczy się odrębny proces) i jedynie z tego powodu wyznaczono drugi termin rozprawy (przewidując możliwość rozwiązania w międzyczasie głównej przyczyny konfliktu stron – ostatecznie bez skutku). Innymi słowy, obciążenie kosztami powódki byłoby niezgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości – po jednej stronie występuje duży bank detaliczny, po drugiej – niezorientowana w materii prawnej starsza kobieta, której zmarła matka.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę