Orzeczenie · 2025-05-22

I C 785/24

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Miejsce
Gdynia
Data
2025-05-22
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
rachunek bankowyśmierć posiadaczaprawo bankowezamknięcie kontawypłata środkówkoszty procesuzasada słuszności

Sąd Rejonowy w Gdyni rozpoznał sprawę z powództwa J. K. przeciwko Bankowi (...) S.A. w W. o nakazanie i ustalenie. Powódka domagała się nakazania zamknięcia rachunku bankowego swojej zmarłej matki, C. K., oraz ustalenia nieistnienia opłat za jego prowadzenie. Sąd ustalił, że umowa o prowadzenie rachunku bankowego uległa rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci C. K. zgodnie z art. 59a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego. Jednakże, na mocy ustępu 4 tego artykułu, umowa pozostaje wiążąca do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny. W związku z tym, sąd uznał dalsze faktyczne prowadzenie rachunku przez bank za poprawne, gdyż na koncie znajdowały się środki z emerytury zmarłej. Powództwo o nakazanie zamknięcia rachunku zostało oddalone. Podobnie oddalono powództwo o ustalenie nieistnienia opłat, wskazując na brak interesu prawnego powódki, gdyż ewentualne roszczenia o zwrot opłat przysługiwałyby spadkobiercom, a powódka nie wykazała swojego statusu spadkobiercy. Sąd nie obciążył powódki kosztami procesu na mocy art. 102 k.p.c., kierując się zasadą słuszności, biorąc pod uwagę wiek powódki, jej brak rozeznania w materii prawnej oraz fakt, że sprawa dotyczyła niszowej problematyki, a także niekompetencję jej niezawodowej pełnomocniczki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa bankowego dotyczących rozwiązania umowy rachunku bankowego po śmierci posiadacza oraz kwestii kosztów procesu w sprawach o charakterze społecznym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci posiadacza rachunku i braku wykazania statusu spadkobiercy przez powoda. Kwestia kosztów oparta na zasadzie słuszności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa o prowadzenie rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 59a ust. 1 pkt 1 Prawa bankowego, który stanowi, że umowa rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku.

Czy umowa o prowadzenie rachunku bankowego pozostaje wiążąca po śmierci posiadacza rachunku i w jakim zakresie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Umowa pozostaje wiążąca do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 59a ust. 4 Prawa bankowego, który stanowi, że umowa jest wiążąca do czasu wypłaty środków uprawnionej osobie, co uzasadnia dalsze faktyczne prowadzenie rachunku.

Czy istnieje interes prawny w ustaleniu nieistnienia opłat za prowadzenie rachunku bankowego po śmierci posiadacza, jeśli powódka nie wykazała statusu spadkobiercy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie istnieje interes prawny w ustaleniu nieistnienia opłat, jeśli przysługuje dalej idący instrument prawny (np. powództwo o zwrot świadczenia) i powódka nie wykazała legitymacji procesowej jako spadkobierca.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że powódka nie wykazała, że jest spadkobiercą zmarłej, a tym samym nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia opłat, skoro roszczenie o zwrot ewentualnych opłat przysługiwałoby spadkobiercom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowódka
Bank (...) S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

P. bank. art. 59a § 1

Prawo bankowe

Umowa rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku.

P. bank. art. 59a § 4

Prawo bankowe

Umowa rachunku bankowego pozostaje wiążąca do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie może być uwzględnione tylko wtedy, gdy powód ma w tym interes prawny.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa rachunku bankowego ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci posiadacza rachunku (art. 59a ust. 1 Prawa bankowego). • Umowa rachunku bankowego pozostaje wiążąca do chwili wypłaty środków uprawnionej osobie (art. 59a ust. 4 Prawa bankowego). • Brak interesu prawnego w ustaleniu nieistnienia opłat, gdy przysługuje dalej idący środek prawny i powódka nie wykazała legitymacji procesowej.

Odrzucone argumenty

Nakazanie zamknięcia rachunku bankowego po śmierci posiadacza. • Ustalenie nieistnienia opłat za prowadzenie rachunku bankowego.

Godne uwagi sformułowania

umowa uległa rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą śmierci C. K. (1) • uznaje się ją za wiążącą do chwili wypłaty przez bank środków pieniężnych osobie posiadającej do nich tytuł prawny • poprawne jest dalsze faktyczne prowadzenie rachunku przez bank • nic bowiem nie wskazuje, że bank za okres po śmierci C. K. takie opłaty pobierał • przysługuje wyłącznie spadkobiercom, czyniąc jednocześnie powództwo ustalenie niezasadnym z powodu braku interesu prawnego w ustaleniu, skoro przysługuje dalej idący instrument prawny • nie posiada dostatecznego rozeznania w materii prawnej skutków śmierci posiadacza rachunku bankowego, materii – co należy podkreślić – niszowej (wysoko specjalistycznej) • obciążenie kosztami powódki byłoby niezgodne z elementarnym poczuciem sprawiedliwości

Skład orzekający

Tadeusz Kotuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa bankowego dotyczących rozwiązania umowy rachunku bankowego po śmierci posiadacza oraz kwestii kosztów procesu w sprawach o charakterze społecznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci posiadacza rachunku i braku wykazania statusu spadkobiercy przez powoda. Kwestia kosztów oparta na zasadzie słuszności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane ze śmiercią klienta banku i dziedziczeniem, a także pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności przy orzekaniu o kosztach.

Co dzieje się z kontem bankowym po śmierci? Sąd wyjaśnia.

0
Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst