I C 78/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd oddalił powództwo o ustalenie nabycia własności pojazdu, uznając brak interesu prawnego powoda.
Powód A. M. domagał się ustalenia, że nabył pojazd M. (...) od swojego ojca J. M. , wskazując na porzucenie pojazdu i posiadanie kluczy. Sąd ustalił, że pojazd nadal stanowi własność ojca, nie nadaje się do eksploatacji i nie został przez powoda skutecznie objęty w posiadanie ani nie wykazano jego porzucenia. Oddalono powództwo z powodu braku interesu prawnego powoda w ustaleniu prawa.
Powód A. M. wniósł pozew o ustalenie, że nabył pojazd marki M. (...) o numerze VIN (...) , argumentując, że właściciel pojazdu, jego ojciec J. M. , porzucił pojazd, a powód posiada komplet kluczy. Sąd Rejonowy w Głubczycach ustalił, że pojazd stanowi własność J. M. , z którym powód nie ma kontaktu od 15 lat. Pojazd nie jest sprawny technicznie, nie posiada przeglądu ani ubezpieczenia, a także blokuje podwórko, przy którym mieszka powód. W 2004 roku samochód ten przypadł J. M. w drodze podziału majątku. Sąd oddalił powództwo, opierając się na art. 189 k.p.c., stwierdzając brak interesu prawnego powoda w ustaleniu prawa. Sąd podkreślił, że powód nie wykazał, aby pojazd został porzucony, ani aby skutecznie objął go w samoistne posiadanie. Ponadto, powód nie wykazał, że jest właścicielem nieruchomości, na której stoi pojazd, ani że skutecznie wezwał właściciela do jego usunięcia. Sąd uznał, że powód nie traktuje samochodu jako swojej własności i nie dba o niego, a celem powództwa jest jedynie usunięcie pojazdu z nieruchomości, co nie stanowi wystarczającego interesu prawnego do ustalenia prawa własności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu nabycia własności pojazdu w sytuacji, gdy pojazd nie nadaje się do eksploatacji, nie został skutecznie objęty w posiadanie, a celem jest jedynie jego usunięcie z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 189 k.p.c. i uznał, że interes prawny w ustaleniu prawa istnieje tylko wtedy, gdy prawomocne orzeczenie zapewni powodowi ochronę prawną, definitywnie zakończy spór lub zapobiegnie jego powstaniu, a nie jest możliwe uzyskanie ochrony innymi środkami. W tej sprawie powód nie wykazał porzucenia pojazdu, samoistnego posiadania ani skutecznego wezwania właściciela do usunięcia pojazdu, a jego celem było jedynie pozbycie się pojazdu z nieruchomości, co nie stanowi wystarczającego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany J. M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przesłanką uwzględnienia powództwa jest wykazanie przez stronę czynnie legitymowaną interesu prawnego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 730 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja interesu prawnego przy instytucji zabezpieczenia roszczenia, która posiłkowo została zastosowana do rozumienia interesu prawnego w powództwie o ustalenie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa reguły dowodzenia, przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada, że ciężar przedstawiania materiału dowodowego spoczywa na stronach.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu - fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu prawa własności pojazdu. Pojazd nie został przez powoda skutecznie objęty w samoistne posiadanie. Nie wykazano porzucenia pojazdu przez właściciela. Celem powoda jest usunięcie pojazdu z nieruchomości, a nie ustalenie prawa własności.
Odrzucone argumenty
Powód nabył pojazd od ojca. Właściciel pojazdu porzucił pojazd. Powód posiada komplet kluczy do pojazdu.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przesłanką uwzględnienia tego rodzaju powództwa jest wykazanie przez stronę czynnie legitymowaną interesu prawnego. Interes prawny istnieje wówczas, gdy sam skutek prawomocnego orzeczenia ustalającego zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy istniejący spór lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu, a jednocześnie interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka. Kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty nie mogą opierać się wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach strony i jej przekonaniu, które nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
Skład orzekający
Kamil Nowecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki interesu prawnego w sprawach o ustalenie prawa własności, zwłaszcza w kontekście usuwania pojazdów z nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku kontaktu z właścicielem i celu usunięcia pojazdu. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie interes prawny jest oczywisty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przesłanki interesu prawnego w powództwie o ustalenie, co jest ważnym zagadnieniem dla praktyków prawa cywilnego.
“Czy można ustalić własność porzuconego samochodu, gdy celem jest tylko jego usunięcie?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 78/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2022 roku Sąd Rejonowy w Głubczycach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Kamil Nowecki Protokolant: starszy sekretarz sądowy Barbara Kaźmierczak po rozpoznaniu sprawy z powództwa A. M. przeciwko J. M. o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa oddala powództwo. Sygn. akt I C 78/21 UZASADNIENIE Pozwem z 15 października 2020 roku powód A. M. wniósł o uznanie, że nabył pojazd M. (...) o numerze VIN (...) . W uzasadnieniu wskazał, że właściciel pojazdu nie interesował się nim, porzucił go, powód posiada komplet kluczy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny Pojazd M. (...) o numerze VIN (...) stanowi własność J. M. , ojca A. M. . Dowód: kserokopia dowodu rejestracyjnego k. 8-9, przesłuchanie A. M. w charakterze strony k. 79v A. M. nie ma kontaktu z J. M. od 15 lat. A. M. i J. M. nie korzystają od 15 lat z przedmiotowego pojazdu. A. M. posiada do niego kluczyki. Pojazd nie jest sprawne technicznie, nie posiada przeglądu, nie posiada ubezpieczenia. Samochód zastawia podwórko, przy którym mieszka A. M. . Dowód: przesłuchanie A. M. w charakterze strony k. 79v W 2004 roku był przeprowadzony podział majątku między J. M. a D. M. , na mocy którego samochód M. (...) o numerze VIN (...) przypadł J. M. . Dowód: zeznania świadka D. M. k. 79v-80 Sąd zważył co następuje Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie Zgodnie z art. 189 kpc powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Z przepisu tego wynika, że tzw. powództwa o ustalenie mogą zmierzać w kierunku pozytywnym bądź negatywnym, a ich przedmiotem może być tylko prawo lub stosunek prawny. Przesłanką uwzględnienia tego rodzaju powództwa jest wykazanie przez stronę czynnie legitymowaną interesu prawnego. Jednocześnie przepis ten nie wskazuje, jak rozumieć to pojęcie. Definicję legalną interesu prawnego wprowadzono z kolei w art. 730 1 § 2 kpc - przy instytucji zabezpieczenia roszczenia. Zgodnie z tą normą interes prawy w udzieleniu zabezpieczenia, istnieje wówczas, jeżeli brak zabezpieczenia uniemożliwi albo poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. W sposób wyraźny ustawodawca łączy istnienie interesu prawnego z wynikiem postępowania, a ten - z jego celem. Korzystając jedynie posiłkowo z tej definicji trzeba stwierdzić, że powód ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie wtedy, gdy powództwo to może doprowadzić do udzielenia mu ochrony prawej. Interes prawny istnieje wówczas, gdy sam skutek prawomocnego orzeczenia ustalającego zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy istniejący spór lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu, a jednocześnie interes ten nie podlega ochronie w drodze innego środka (vide: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, M. Manowska (red.), Warszawa 2013, s. 366, a także wyrok SA w Białymstoku z dn. 23.05.2014 roku, sygn. I ACa 313/13). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar przedstawiania materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c., art. 3 k.p.c., art. 6 k.c.). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem. Artykuł 6 k.c. określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym sąd nie ma obowiązku dążenia do wszechstronnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy oraz nie jest zobowiązany do zarządzania dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Nie ma też obowiązku przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na tej stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (vide: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 28 listopada 2019 r. , I AGa 50/19). Kluczowe dla rozstrzygnięcia fakty nie mogą opierać się wyłącznie na gołosłownych twierdzeniach strony i jej przekonaniu, które nie znajduje oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności muszą zostać udowodnione (tak: Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 20 listopada 2019 r., III AUa 22/19, LEX nr 2764307). Powód domagał się ustalenia, że nabył pojazd M. (...) o numerze VIN (...) . W ocenie Sądu powód nie ma interesu prawnego w dochodzeniu tak skonstruowanego żądania. Sąd ustalił, że pojazd nie nadaje się do eksploatacji, natomiast celem powoda jest usunięcie go z nieruchomości. Powód nie wykazał przy tym, że jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości oraz nie wykazał skutecznego wezwania właściciela pojazdu do jego usunięcia. W ocenie Sądu nigdy nie nastąpiło przesuniecie z majątku właściciela pojazdu do majątku powoda. Powód jako syn właściciela pojazdu, otrzymał klucze do przedmiotowego samochodu M. (...) o numerze VIN (...) . Pojazd nie jest dopuszczony do ruchu i nie posiada ubezpieczenia. Nie jest również eksploatowany przez powoda. Powód nie wykazał również, że pojazd został porzucony, nie wykazał również objęcia pojazdu w samoistne posiadanie. Wręcz przeciwnie, powód nie traktuje samochodu M. (...) o numerze VIN (...) jako swojej własności, nie dba o niego i się nim nie interesuje. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak na wstępie wobec nie wykazania interesu prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. a contrario .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI