I C 778/18

Sygn. akt: I C 778/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lutego 2019 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marek Makowczenko Protokolant: Agnieszka Ulatowska po rozpoznaniu w dniu 06.02.2019 r. w Giżycku sprawy z powództwa W. N. przeciwko Z. N. przy udziale interwenienta ubocznego Gminy P. o eksmisję 1. Nakazuje pozwanemu Z. N. opróżnienie i wydanie powodowi W. N. lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w P. przy ul. (...) wskazując, że powodem opróżnienia lokalu jest stosowanie przemocy w rodzinie w rozumieniu art. 17 ust 1 ustawy o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie Gminy i o zmianie kodeksu cywlinego. 2. Ustala, iż pozwanemu nie przysługuje prawo do otrzymania lokalu socjalnego. 3. Nie obciąża pozwanego kosztami postępowania w sprawie. Sygn. akt I C 778/18 UZASADNIENIE Powód W. N. domagał się nakazania pozwanemu Z. N. , aby opróżnił i wydał powodowi lokal mieszkalny położony w P. przy ulicy (...) . W uzasadnieniu podał, że jest współwłaścicielem lokalu. Zamieszkuje w nim matka stron wraz z pozwanym. Matka jest w podeszłym wieku, choruje na cukrzyce i demencję starczą, wymaga opieki, którą sprawuje powód. Pozwany natomiast odbywał karę więzienia orzeczoną za znęcanie się fizyczne oraz psychiczne nad matką. Po wyjściu z zakładu karnego pozwany zamieszkał u matki. Powód zgodził się na chwilowe zamieszkanie, ponieważ zbliżały się święta. Pomimo wielokrotnych wezwań pozwany nie wyprowadził się. Pozwany groził powodowi pobiciem, źle traktuje matkę, ubliża jej, domaga się pieniędzy. Powód podobnie jak matka jest chory, potrzebuje spokoju i życia bez stresu. Pozwany Z. N. nie zgadzał się z powództwem. Podnosił, że po wyjściu z więzienia opiekował się matką, robił zakupy. Interwenient uboczny Gmina P. wskazała, że posiada osiem lokali socjalnych i żaden obecnie nie jest wolny. Sąd ustalił, co następuje: Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2005r. pozwany Z. N. został w sprawie II K 375/05 skazany przez Sąd Rejonowy w Giżycku za to, że o okresie od 1 sierpnia 2005r. do 17 sierpnia 2005r. znęcał sie fizycznie i psychicznie nad swoją matką A. N. (k. 34). W dniu 12 grudnia 2011r. tutejszy Sąd w wyroku w sprawie V K 176/11 uznał pozwanego winnym tego, że w okresach od lutego 2009r. do sierpnia 2009r. i od grudnia 2010r. do 12 sierpnia 2011r. w miejscu swojego zamieszkania znęcał się fizycznie oraz psychicznie nad swoją matką A. N. w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe w trakcie których wyzywał ją słowami wulgarnymi, powszechnie uznawanymi za obelżywe, niszczył przedmioty domowego użytku, wyganiał z domu oraz groził pobiciem (k. 35 akt V K 200/15). Orzeczoną karę pozbawienia wolności pozwany odbył w okresie od 25 lutego 2012r. do dnia 25 lutego 2013r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016r. wydanym w sprawie V K 200/15 pozwany został skazany za to, że od marca 2013r. do 17 lipca 2015r. w miejscu swojego zamieszkania znęcał sie fizycznie oraz psychicznie nad swoją matką A. N. w ten sposób, że będąc pod wpływem alkoholu wszczynał awantury domowe, w trakcie których wyzywał ją słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, poniżał, groził pozbawieniem życia, popychał, szarpał za ubranie, zakłócał spoczynek nocny, wyganiał z domu, rzucał przedmiotami oraz niszczył wyposażenie mieszkania (k. 171 akt V K 200/15). W dniu 8 marca 2017r. A. N. ( matka stron) darowała powodowi oraz jego żonie H. N. własność stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w budynku numer (...) w P. przy ulicy (...) . Lokal składa się z dwóch pokoi, kuchni oraz łazienki o łącznej powierzchni 40,80 m2 i zapisany jest w księdze wieczystej (...) (k. 28 – 30). W akcie tym ustanowiona została nieodpłatna dożywotnia służebność osobista polegająca na prawie korzystania przez A. N. z całego lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia 6 lipca 2017r. Wójt Gminy P. odmówił wymeldowania z opisywanego wyżej lokalu pozwanego uznając, że osadzenie w zakładzie karnym nie jest podstawą do przyjęcia iż opuścił lokal dobrowolnie (k. 31 – 32). W dniu 8 listopada 2017r. pozwany zakończył odbywanie orzeczonej w sprawie V K 200/15 kary pozbawienia wolności (k. 207 akt V K 200/15). Po wyjściu z zakładu karnego ponownie , za zgodą powoda, zamieszkał w przedmiotowym lokalu w którym zamieszkiwała jego matka. Pozwany w lokalu nadużywał alkoholu. Pod jego wpływem staje się agresywny oraz głośny ( zeznania świadków H. C. k 54, K. K. k. 81 – 81v, I. S. k. 81v, przesłuchanie stron k. 81v – 82). W dniu 30 kwietnia 2018r. pełnomocnik powoda skierował do pozwanego pisemne wezwanie do opuszczenia lokalu (k. 11, 12). Powód nie jest zdrowy, przebył zawał serca, ma przewlekłą chorobę wieńcową oraz zdiagnozowany guz płuca prawego (k. 16- 18). A. N. choruje na cukrzycę, przewlekłą niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą chorobę nerek, miażdżycę, zespół otępienny, zaćmę (k. 19 – 25). Opiekę nad nią sprawuje powód. Pozwany ma obecnie 51 lat. Pomimo zamieszkania z matką wymagającą pomocy nie sprawował nad nią opieki. Matka bała się mieszkania z pozwanym. W październiku 2018r. przeprowadziła się do powoda ( zeznania świadków H. C. k 54, K. K. k. 81 – 81v, I. S. k. 81v, przesłuchanie stron k. 81v – 82). Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 222 § 1 kc właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Roszczenie windykacyjne służy właścicielowi przeciwko osobie, która jego rzeczą faktycznie włada, tak więc jego koniecznymi przesłankami jest nie tylko status właściciela i fakt, że nie włada on (sam lub przez inną osobę) swoją rzeczą, ale także fakt, że rzeczą tą faktycznie włada osoba do tego nieuprawniona (wyrok SN z dnia 23 września 1992r, II CRN 99/92, LEX nr 9086). W przedmiotowej sprawie bezsporne było, iż powód jest współwłaścicielem nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. W ocenie sądu pozwany korzystał, po wyjściu z zakładu karnego, z nieruchomości na podstawie konkludentnie nawiązanego stosunku użyczenia. W myśl art.710 kc użyczenie jest umową, przez którą użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu przez czas oznaczony lub nieoznaczony na bezpłatne używania danej rzeczy. Świadczenia użyczającego polegające na znoszeniu tego, by biorący używał rzecz, w sposób istotny zbliża instytucję użyczenia do najmu (uchwała SN z dnia 18 lipca 1984r., III CZP 42/84, OSNC 1985/2-3/25). Powód natomiast wzywając pozwanego do opuszczenia należącego do niego lokalu wypowiedział wiążący ich stosunek prawny. Nie ma wątpliwości, że pozwany przedmiotu użyczenia używał w świetle art. 716 kc w sposób sprzeczny z umową oraz z przeznaczeniem rzeczy. Mieszkając w przedmiotowym lokalu nadużywał alkoholu. Pod jego wpływem stawał się agresywny oraz głośny. Wymagająca opieki i będąca w podeszłym wieku matka pozwanego bała się z nim mieszkać, co doprowadziło do jej wyprowadzki do powoda. W konsekwencji uznać należy, iż pozwany włada nieruchomością bez tytułu prawnego. Powód może zatem skutecznie dochodzić wydania nieruchomości w drodze roszczenia windykacyjnego albowiem pozwanemu, która nie posiada uprawnienia do władania nieruchomością nie służą zarzuty hamujące. Natomiast należy zwrócić uwagę na fakt, iż pozwany w czasie trwania umowy użyczenia posiadała tytuł prawny do korzystania z przedmiotowej nieruchomości. W świetle ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 ze zm.) lokatorem jest najemca lokalu lub osoba używającą lokal na podstawie innego tytułu prawnego niż prawo własności. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż pozwany, któremu przysługiwał tytuł prawny inny niż prawo własności do przedmiotowego lokalu uzyskała status lokatora w rozumieniu cytowanej ustawy. Natomiast za lokal w rozumieniu ustawy może być uznane każde pomieszczenie zdatne do zamieszkania i służące zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych lokatora, nie zaś jedynie te lokale, które wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie ma zastosowanie przepis art. 14 i następne ustawy regulujące zasady przyznawania lokali socjalnych. Z art. 14 ust. 1 ustawy wynika zasada obligatoryjnego zamieszczania przez sąd w wyroku eksmisyjnym pozytywnego lub negatywnego rozstrzygnięcia o uprawnieniu do lokalu socjalnego osób, których dotyczy nakaz opróżnienia lokalu. W tym zakresie Sąd opierając się na treści art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu Cywilnego ustalił, iż pozwanemu takie prawo nie przysługuje. Zgodnie z art. 14 ust. 1 w/w ustawy, w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu Sąd orzeka o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego bądź o braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. W treści art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów zawarty został katalog osób, wobec których Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do lokalu socjalnego, tj.: 1) kobiety w ciąży, 2) małoletniego, niepełnosprawnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 roku, poz. 414 ze zm.) lub ubezwłasnowolnionego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą, 3) obłożnie chorych, 4) emerytów i rencistów spełniających kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej, 5) osoby posiadającej status bezrobotnego, 6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały – chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany. W niniejszej sprawie zastosowanie ma jednak art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów zgodnie z którym art. 14 oraz 16 ustawy nie stosuje się gdy powodem opróżnienia jest stosowanie przemocy w rodzinie lub wykraczanie w sposób rażący lub uporczywy przeciwko porządkowi domowemu albo niewłaściwe zachowanie czyniące uciążliwym korzystanie z innych lokali w budynku. Stosownie do art. 11 kpc Sąd w niniejszej sprawie związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku karnego. Jak wskazano wyżej pozwany wielokrotnie był skazywany za znęcanie się psychiczne oraz fizyczne nad swoją matką, która zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Po powrocie z zakładu karnego pozwany zamieszkał z matką, która bała się go i co w ostateczności doprowadziło do opuszczenia przez nią lokalu . W sprawie zatem należało uznać, że brak jest podstaw do przyznania pozwanemu uprawnienia do lokalu socjalnego. Na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów Sąd o powodach takiego rozstrzygnięcia uczynił wzmiankę w orzeczeniu. Z uwagi na sytuację osobistą i finansową pozwanego, fakt, iż utrzymuje się z prac dorywczych , Sąd postanowił na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciążać go kosztami procesu. Z przytoczonych powodów należało orzec jak w wyroku.