I C 776/25

Sygn. akt I C 776/25 UZASADNIENIE Powód L. I. domagał się zasądzenia od strony pozwanej (...) S.A., kwoty 4 856,71 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 lutego 2025 r. oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej. Powód w uzasadnieniu pozwu wskazał, że w dniu 28 stycznia 2025 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód marki P. (...) (1) o nr rej. (...) należący do S. U. . Sprawca szkody był ubezpieczony u strony pozwanej od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W związku z likwidacją szkody poszkodowana na okres 21 dni od 29 stycznia 2025 r. do 11 lutego 2025 r. wynajęła od powoda samochód zastępczy marki P. (...) (2) o nr rej. (...) , uzgadniając stawkę dobową w wysokości 250 zł + 23% VAT. Powód 19 lutego 2025 r. wystawił poszkodowanej fakturę VAT nr (...) na kwotę 7 943,83 zł brutto, w tym: dzienna stawka najmu pojazdu w wysokości 307,50 zł brutto x 21 dni, holowanie uszkodzonego pojazdu na parking strzeżony w wysokości 453,13 zł brutto oraz usługa parkingowa w wysokości 1 033,20 zł brutto. Powód nabył wierzytelności przysługujące poszkodowanej wobec pozwanego zakładu ubezpieczeń z tytułu odszkodowania za szkodę wynikającą z konieczności najmu pojazdu zastępczego i pismem z dnia 20 lutego 2025 r. wezwał pozwaną do zapłaty. Strona pozwana uznała swoją odpowiedzialność co do zasady, lecz wypłaciła jedynie kwotę 3 087,12 zł, odmawiając wypłaty pozostałej należności. Nakazem zapłaty z dnia 24 lipca 2025 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt (...) Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w K. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Strona pozwana (...) S.A. z siedzibą w O. wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozwana wskazała, że spór między stronami dotyczy dobowej stawki najmu, ilości dni najmu pojazdu zastępczego oraz kosztów parkowania. Podała, że nie kwestionuje swojej odpowiedzialności za zdarzenie komunikacyjne z 28 stycznia 2025 roku, o czym świadczy przyznane i wypłacone odszkodowanie z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 3 087,12 zł. Podniosła, że zastosowała dobową stawkę najmu w kwocie 153 zł brutto za pojazd wynajmowany przez poszkodowaną, uznając jednakże 14 dni. Wskazała także, iż poszkodowana przeprowadziła postępowanie likwidacyjne w sposób rzetelny, a dokonana analiza skutkowała decyzją o wypłacie odszkodowania w wysokości 2 142 zł brutto z tytułu najmu uznając za zasadne 14 dni najmu wg stawki 153 zł brutto za dobę, 492 zł brutto z tytułu parkowania oraz 453,12 zł brutto z tytułu holowania. Podniosła, że bezpośrednio po zgłoszeniu szkody przez O. U. , poinformowała poszkodowaną o możliwości nieodpłatnego najmu pojazdu zastępczego, bez kosztów podstawienia, odbioru i kaucji. Strona pozwana wskazała, że nie może ponosić odpowiedzialności za zachowanie poszkodowanej, która zrezygnowała z możliwości najmu pojazdu zastępczego u ubezpieczyciela. Dalej, osoba uprawniona wynajęła pojazd zastępczy na 21 dni, czyniąc to z pełną świadomością i podejmując ryzyko znacznego zwiększania rozmiarów szkody. W odniesieniu do kosztów parkowania, strona pozwana zaznaczyła, że przyjęła parkowanie za zasadne co do 14 dni, uznając kwotę 492 zł brutto. Oprócz powyższego, pozwana uznała koszty związane z holowaniem pojazdu w wysokości 453,13 zł brutto. W dalszych pismach strony procesu podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 28 stycznia 2025 r. doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód marki P. (...) (1) o nr rej. (...) należący do S. U. . Strona pozwana przyjęła odpowiedzialność z tytułu ww. szkody i wypłaciła poszkodowanej kwotę 2 142 zł tytułem odszkodowania za najem pojazdu zastępczego przez 14 dni z zastosowaniem dobowej stawki w wysokości 153 zł brutto, tj. za pojazd z segmentu C. Oprócz powyższego, strona pozwana wypłaciła kwotę 453,13 zł tytułem holowania z miejsca wypadku na parking strzeżony oraz 492 zł za koszty parkowania, co dało łączną sumę 3 087,12 zł brutto. /bezsporne/ Z samochodu P. (...) (1) o numerze rej. (...) , bezpośrednio przed wypadkiem z 28 stycznia 2025 roku korzystał O. U. , syn właścicielki samochodu S. U. . S. U. zdecydowała się zatem w dniu 29 stycznia 2025 r. na wynajęcie pojazdu zastępczego od powoda w celu dowożenia dzieci do szkoły lub przedszkola oraz do lekarza. Prowadzący samochód w dniu kolizji, O. U. , samodzielnie zgłosił szkodę w dniu 28 stycznia 2025 roku. Właścicielka samochodu, S. U. , zgłosiła szkodę internetowo w dniu 29 stycznia 2025 roku za pośrednictwem pełnomocnika – powoda. Strona pozwana, w internetowym formularzu zgłoszenia szkody, przedstawiła, iż w ciągu 2 dni roboczych opiekun szkody skontaktuje się z poszkodowaną. Załączono poszkodowanej informację o warunkach najmu pojazdu zastępczego w ramach Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej Posiadaczy Pojazdów Mechanicznych (OC). Pozwana, zgodnie z ww. informacją, poinformowała poszkodowaną o akceptowanych stawkach najmu w przypadku nieskorzystania z jej usług w tym zakresie – w przypadku najmu pojazdu zastępczego klasy C stawka ta wynosiła 109 zł brutto za dobę. W dniu 29 stycznia 2025 roku, powód poinformował stronę pozwaną drogą mailową o tym, że poszkodowana korzysta z pojazdu zastępczego wynajętego z jego firmy od dnia 29 stycznia 2025 roku na kwotę 250 zł netto za dobę najmu. /dowód: - upoważnienie z dn. 29.01.2025 r., k. 10, - oświadczenie o warunkach najmu pojazdu zastępczego, k. 11, - oświadczenie dot. poinformowania poszkodowanego przez (...) o aucie zastępczym, k. 12, - oświadczenie dotyczące celowości wynajęcia samochodu zastępczego z dn. 19.02.2025 r., k.13, - wiadomość mailowa z dn. 29.01.2025 r., - otrzymanie zlecenia wraz z potwierdzeniem przyjęcia zgłoszenia szkody z dn. 28.01.2025 r. i informacją o warunkach najmu pojazdu zastępczego, k. 47-50, - zeznania świadka O. U. , k. 82, 82-verte/ S. U. zawarła z powodem ww. umowę najmu pojazdu zastępczego, na mocy której wynajęła od powoda samochód zastępczy marki P. (...) (2) o nr rej. (...) , uzgadniając stawkę dobową w wysokości 250 zł netto (tj. 307,50 zł brutto). Przekazanie pojazdu nastąpiło w dn. 29 stycznia 2025 r. Umowa najmu nie obciążała poszkodowanej wpłatą własną, kaucją, nie zawierała też limitu kilometrów. Zgodnie z umową rozliczenie najmu pojazdu miało nastąpić poprzez bezpośrednie rozliczenie się wynajmującego z ubezpieczycielem OC sprawcy szkody, tj. (...) S.A., w związku z kolizją drogową z 28 stycznia 2025 r. /dowód: - umowa najmu pojazdu z dn. 29.01.2025 r., k. 9. Strona pozwana w dniu 31 stycznia 2025 r. poinformowała, że nie organizuje wynajmu pojazdu dla szkody o numerze (...) , ponieważ został wynajęty pojazd zastępczy z innej wypożyczalni. W dniu 5 lutego 2025 r. ubezpieczyciel przesłał decyzję w sprawie niniejszej szkody, przyznając odszkodowanie w wysokości 3 080 zł brutto. W sposobie ustalenia tego odszkodowania wziął pod uwagę wartość rynkową pojazdu, określoną na 4 480 zł i wartość rynkową pojazdu uszkodzonego w wysokości 1 400 zł. W swoim uzasadnieniu wskazał, że wartość odszkodowania ustalono jako różnicę pomiędzy wartością rynkową pojazdu na dzień wypadku a wartością rynkową pojazdu uszkodzonego. Powód w dniu 19 lutego 2025 r. wystawił poszkodowanej fakturę VAT nr (...) na kwotę 7 943,83 zł brutto (tj. 6 458,40 zł netto) obejmującą koszt najmu pojazdu w wysokości 6 457,50 zł brutto (tj. 5 250 zł netto) za 21 dni najmu pojazdu przy stawce dobowej 250 zł netto, holowanie uszkodzonego pojazdu na parking strzeżony w wysokości 453,13 zł brutto (tj. 368,40 zł netto) oraz usługę parkingową od 30 stycznia 2025 r. do 19 lutego 2025 r. w wysokości 1 033,20 zł brutto (tj. 840 zł netto). Powód L. I. zawarł z S. U. w dniu 19 lutego 2025 r. umowę cesji wierzytelności, obejmującą prawo do zwrotu kosztów z tytułu najmu auta zastępczego zgodnie z fakturą z (...) przysługującą poszkodowanej wobec pozwanego zakładu ubezpieczeń z tytułu odszkodowania OC za szkodę likwidowaną pod numerem (...) . Powód pismem z dnia 20 lutego 2025 r. wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty 7 943,83 zł za fakturę nr (...) za wynajem auta zastępczego. Do pisma dołączono oryginał faktury VAT, kopię umowy najmu, kopię umowy cesji, pełnomocnictwa, oświadczenia poszkodowanej o konieczności najmu auta zastępczego. Strona pozwana pismem z dnia 28 lutego 2025 r. poinformowała, że przyznała odszkodowanie wysokości 3 087,12 zł brutto, uznając najem pojazdu na 14 dni za stawkę 153 zł brutto, koszty parkowania 492 zł oraz koszty holowania uznając stawkę za kilometr we wysokości 6,15 zł brutto i załadunek z rozładunkiem w wysokości 184,50 zł brutto. Powód pismem z dnia 4 marca 2025 r. wezwał pozwaną do zapłaty pozostałej należności wynikającej z faktury, czyli 4 856,71 zł brutto. Powód w przedmiotowym piśmie opisał, że poszkodowany otrzymał wypłatę odszkodowania w dniu 7 lutego 2025 r. Oprócz powyższego, zaznaczył, że powód korzystał z auta od 29 stycznia 2025 r. do 11 lutego 2025 r., czyli przez 21 dni, nie przez 14 dni, jak uznała to strona pozwana. Strona pozwana pismem z 21 marca 2025 r. odmówiła wypłaty dalszej części odszkodowania. /dowód: - rezygnacja z wynajmu pojazdu zastępczego z dn. 31.01.2025 r., k. 52, - decyzja w sprawie szkody z dn. 05.02.2025 r., k. 21, - faktura VAT o nr (...) , k. 8, - umowa cesji wierzytelności z dn. 19.02.2025 r., k. 7, - wezwanie do zapłaty z dn. 20.02.2025 r., k. 15, - wezwanie do zapłaty z dn. 04.03.2025 r., k. 16, - informacja o przyznaniu odszkodowania z dn. 28.02.2025 r., k. 17-18, - odpowiedź na pismo z dn. 21.03.2025 r., k. 19-20. W tak ustalonym stanie faktyczny Sąd zważył, co następuje: Powództwo jako zasadne podlegało uwzględnieniu w części. Według art. 822 § 1 k.c. , powstanie obowiązku zapłaty przez zakład ubezpieczeń (ubezpieczyciela) odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakłada powstanie odpowiedzialności ubezpieczonego, czyli samego ubezpieczającego lub osoby, na której rzecz ubezpieczający zawarł umowę ubezpieczenia, za szkody wyrządzone osobom trzecim. Zobowiązanie do zapłaty odszkodowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ma więc ze swej istoty charakter akcesoryjny, tylko zatem wtedy, gdy ubezpieczony stanie się zgodnie z przepisami prawa cywilnego odpowiedzialny za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej, dochodzi do powstania odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń wobec tej osoby z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zakres odpowiedzialności ubezpieczonego wobec osoby trzeciej wyznacza co do zasady zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (por. np. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04, OSNC 2005, nr 10, poz. 166 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r., II CKN 353/99, nie publ.). Akcesoryjny, wynikający z art. 822 § 1 k.c. , charakter zobowiązania ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzają w odniesieniu do obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przepisy art. 23, 34, 35 i 36 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 ze zm. - dalej: "ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych" lub "u.u.o."). W myśl tych przepisów, na podstawie umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, do której zawarcia obowiązany jest posiadacz bezpośrednio eksploatujący pojazd (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2005 r., III CZP 99/04), zakład ubezpieczeń jest zobowiązany, w granicach ustalonej sumy gwarancyjnej, do zapłaty odszkodowania za szkodę na osobie lub w mieniu wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, objętą odpowiedzialnością posiadacza ( art. 436 § 1 zdanie pierwsze lub art. 436 § 1 zdanie drugie k.c. ). Odpowiedzialność za szkody wyrządzone ruchem wszelkich pojazdów mechanicznych oparta została na zasadzie ryzyka ( art. 436 k.c. w związku z art. 435 k.c. ). Uzasadnieniem tej zaostrzonej odpowiedzialności jest przede wszystkim szczególne i wzmożone niebezpieczeństwo jakie wiąże się z użyciem tych środków komunikacji. W tak ukształtowanej odpowiedzialności posiadacza pojazdu mechanicznego przesłanki stanowią powstanie szkody w mieniu lub na osobie, spowodowanie szkody przez ruch mechanicznego środka komunikacji, oraz związek przyczynowy między szkodą a ruchem pojazdu. Szkoda wywołująca odpowiedzialność z tytułu ryzyka musi być wyrządzona przez ruch mechanicznego środka komunikacji. Ponadto pomiędzy działaniem sprawcy szkody a skutkiem tego działania musi zachodzić związek przyczynowy (opisany w art. 361 kc ). W Świetle tego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa swojego działania. Szkodą w mieniu jest wszelki uszczerbek majątkowy. Przy ustaleniu wysokości szkody należy posługiwać się przyjętą w piśmiennictwie i orzecznictwie teorią różnicy. Oznacza to, że dla ustalenia wysokości szkody zestawia się obecną wartość samochodu z tą, jaką by on przedstawiał gdyby nie było wypadku (tak, G. Bieniek, Odpowiedzialność cywilna za wypadki drogowe , Warszawa 2006 str.140). Zasada pełnego odszkodowania w ujęciu kodeksu cywilnego przejawia się w tym, że naprawienie szkody obejmuje zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści które mógł osiągnąć gdyby mu szkody nie wyrządzono. Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania z którego szkoda wynikła. W oparciu o powołane orzeczenia należało podzielić pogląd powoda, że pełne odszkodowanie w niniejszej sprawie obejmować powinno rzeczywiście poniesione i uzasadnione koszty najmu pojazdu. Powód domagał się zasądzenia kosztów najmu pojazdu zastępczego za okres 21 dni według stawki 250 zł netto, 307,50 zł brutto. W ocenie Sądu wskazana stawka nie została zawyżona. Strona pozwana uznała za zasadną stawkę 153 zł/dobę brutto za wynajęcie pojazdu klasy C, takie stawki nie są stawkami rynkowymi. Sąd nie wyklucza, że pozwana miała możliwość zorganizowania najmu pojazdu zastępczego za tę stawkę, lecz w niewyjaśnionych powodów zrezygnowała z tej możliwości. Należy zauważyć, że strona pozwana w piśmie z 31 stycznia 2025 r. poinformowała, że nie organizuje wynajmu pojazdu dla szkody o numerze (...) , ponieważ został wynajęty pojazd zastępczy z innej wypożyczalni. Zatem to strona pozwana odstąpiła od możliwości zorganizowania dla poszkodowanej pojazdu zastępczego. Stąd w ocenie Sądu należało przyznać należne odszkodowanie za koszty najmu pojazdu zastępczego według rynkowej stawki obowiązującej u powoda. Twierdzenia i zarzuty strony pozwanej wskazujące na okoliczność, że uszkodzony pojazd poszkodowanej był nieznacznej wartości są natomiast chybione. Nie ma bowiem znaczenia, jaka była wartość uszkodzonego pojazdu, skoro przed zdarzeniem wywołującym szkodę pojazd ten był sprawy i wypełniał rolę środka transportu poszkodowanej i jej rodziny. Poszkodowana na skutek zdarzenia, za które odpowiedzialność ponosi sprawca szkody ubezpieczony u strony pozwanej, utraciła możliwość korzystania ze swojego środka transportu, który był jej niezbędny do codziennego funkcjonowania, w tym, wożenia dzieci do szkoły i dojazdów do lekarzy. Do czasu wypłaty odszkodowania i możliwości zakupu innego pojazdu w rozsądnym terminie, poszkodowana miała więc prawo korzystać z pojazdu zastępczego, a koszty z tym związane pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym z kolizją powodującą szkodę. Jednocześnie słusznie zarzuciła strona pozwana, że uzasadniony czas najmu powinien wynosić 14 dni. W ocenie Sądu uzasadniony był okres trwania umowy najmu w liczbie 14 dni, gdyż poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego od 29 stycznia 2025 r. do 11 lutego 2025 r. Poszkodowana potrzebowała pojazd do realizacji codziennych czynności, jak wożenie dzieci do szkoły i przedszkola, czy też na inne dojazdy. Z powyższych względów Sąd uznał za zasadne żądanie zapłaty czynszu najmu pojazdu zastępczego za okres 14 dni przy stawce 307,50 zł brutto, które winno wynosić 4305,00 zł oraz koszty parkingu w całości tj. 1 033, 20 zł brutto i koszty holowania 453,13 zł, łącznie powodowi przysługiwała należności w kwocie 5791,33 zł. Skoro pozwana w postępowaniu likwidacyjny wypłaciła powodowi 3087,12 zł , stąd do dopłaty pozostała kwota 2704,21 zł. Dalej idące powództwo w podlegało oddalaniu Podkreślić należy, że powód zapewnił poszkodowanej pojazd zastępczy niezwłocznie po zgłoszeniu takiego zapotrzebowania i bez jakichkolwiek ograniczeń, na cały okres trwania postępowania likwidacyjnego, przejmując jednocześnie ryzyko związane z dochodzeniem od ubezpieczyciela zwrotu poniesionych kosztów z tym związanych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. , przyjmując że powód wygrał proces w 55,68 %. Strony poniosły koszty postępowania w łącznej wysokości 2234 zł, w tym opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 zł; kwota 34 zł tytułem opłat skarbowych od pełnomocnictw pełnomocników stron oraz kwota 1800 zł tj. 2 x po 900 zł tytułem kosztów wynagrodzenia obu pełnomocników. Dokonując stosunkowego rozdzielenia tych kosztów powód powinien te koszty ponieść do kwoty 990,11 zł, a strona pozwana do kwoty 1243,89 zł. Skoro powód poniósł koszty w łącznej kwocie 1317 zł, to pomniejszając tę kwotę o 990,11 zł, należy mu się zwrot kosztów od strony pozwanej w kwocie 326,89 zł.