I C 763/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka H. G. wniosła pozew o zapłatę kwoty 1055 zł, twierdząc, że została ona nienależnie wyegzekwowana na jej szkodę w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie nakazu zapłaty z dnia 4 marca 2014 r. (sygn. akt I Nc 216/14). Nakaz ten zobowiązywał ją do zapłaty 685 zł z odsetkami i kosztami z tytułu bezumownego poboru energii elektrycznej. Powódka twierdziła, że regularnie opłacała faktury i wyegzekwowana kwota była wynikiem bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego. Pozwany (...) Spółka Akcyjna wniósł o oddalenie powództwa, wskazując na prawomocność nakazu zapłaty i tytułu wykonawczego. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego nakazu zapłaty, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, nie może być uznane za świadczenie nienależne. Sąd podkreślił, że prawomocny nakaz zapłaty ma moc wiążącą i stanowi podstawę prawną świadczenia, a powódka nie zaskarżyła go skutecznie. W kwestii kosztów procesu, sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył powódki kosztami z uwagi na jej trudną sytuację materialną i subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia. Nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążono Skarb Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że świadczenie spełnione na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego nie jest świadczeniem nienależnym, nawet jeśli strona uważa je za niesłuszne. Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której świadczenie zostało spełnione w wyniku egzekucji na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty. Nie dotyczy sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został uzyskany z naruszeniem prawa lub gdy istnieją inne podstawy do wzruszenia prawomocności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego nakazu zapłaty, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, może być uznane za świadczenie nienależne w rozumieniu przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego nakazu zapłaty nie jest świadczeniem nienależnym, gdyż prawomocny nakaz zapłaty stanowi podstawę prawną świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 405 k.c. i 410 § 2 k.c., stwierdzając, że świadczenie spełnione na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego nie jest pozbawione podstawy prawnej. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz zasadę prawomocności orzeczeń sądowych (art. 366 k.p.c.).
Czy w okolicznościach trudnej sytuacji materialnej strony przegrywającej, sąd może odstąpić od obciążania jej kosztami procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c. ze względu na trudną sytuację materialną powódki (emerytura, koszty leczenia) oraz jej subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia, uznając, że obciążenie jej kosztami byłoby nadmiernym obciążeniem finansowym i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. G. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w L. Oddziału Ł. -Miasto w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Definicja świadczenia nienależnego, w tym brak podstawy prawnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący prawomocności orzeczeń sądowych i powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążanie Skarbu Państwa nieuiszczonymi kosztami sądowymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny nakaz zapłaty stanowi tytuł wykonawczy i podstawę prawną świadczenia. • Świadczenie spełnione w wykonaniu prawomocnego tytułu wykonawczego nie jest świadczeniem nienależnym. • Prawomocność orzeczeń sądowych wiąże strony i sąd w późniejszym postępowaniu. • Trudna sytuacja materialna powódki i subiektywne przekonanie o słuszności roszczenia uzasadniają zastosowanie art. 102 k.p.c.
Odrzucone argumenty
Wyegzekwowana kwota była nienależna z powodu bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego. • Powódka regularnie opłacała faktury za energię elektryczną.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie spełnione w wyniku dokonania przez komornika sądowego czynności egzekucyjnych w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego nakazu zapłaty [...] nie miało charakteru świadczenia nienależnego • powódka skutecznie nie zaskarżyła wydanego przeciwko niej nakazu zapłaty [...] dopuszczając tym samym do powstania przeciwko niej prawomocnego tytułu wykonawczego • w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Skład orzekający
Agata Kłosińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że świadczenie spełnione na podstawie prawomocnego tytułu wykonawczego nie jest świadczeniem nienależnym, nawet jeśli strona uważa je za niesłuszne. Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której świadczenie zostało spełnione w wyniku egzekucji na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty. Nie dotyczy sytuacji, gdy tytuł wykonawczy został uzyskany z naruszeniem prawa lub gdy istnieją inne podstawy do wzruszenia prawomocności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawomocności orzeczeń i konsekwencje jej naruszenia. Pokazuje również, jak sąd może zastosować zasady słuszności w kwestii kosztów procesu.
“Czy można odzyskać pieniądze wyegzekwowane na podstawie prawomocnego nakazu zapłaty? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1055 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.