I C 762/16

Sąd Rejonowy w GdyniGdynia2016-09-05
SAOSubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotneŚredniarejonowy
ubezpieczenie zdrowotneNFZkoszty leczenialegitymacja procesowazasady współżycia społecznegoEKUZAustrialuka prawna

Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo Narodowego Funduszu Zdrowia przeciwko R. M. o zapłatę kosztów leczenia w Austrii, uznając roszczenie za bezzasadne z uwagi na brak legitymacji biernej pozwanej oraz sprzeczność z zasadami współżycia społecznego.

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) domagał się od R. M. zwrotu kosztów leczenia w Austrii, które pokrył w kwocie 1.853,73 zł. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo, wskazując na dwa główne powody. Po pierwsze, pozwana nie miała legitymacji biernej, gdyż obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny spoczywał na jej małżonku, a nie na niej. Po drugie, sąd uznał roszczenie za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), podkreślając, że pozwana działała w dobrej wierze, a NFZ miał możliwość zweryfikowania jej statusu ubezpieczeniowego przed wydaniem Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego.

Sprawa dotyczyła powództwa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) przeciwko R. M. o zapłatę równowartości kosztów leczenia poniesionych przez NFZ w Austrii, które wyniosły 1.853,73 zł. Sąd Rejonowy w Gdyni, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo i obciążył powoda kosztami procesu. Sąd uzasadnił swoje rozstrzygnięcie dwoma głównymi argumentami. Po pierwsze, stwierdzono brak legitymacji biernej pozwanej. Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny spoczywał na małżonku pozwanej, a nie na niej samej. W związku z tym pozwana nie naruszyła prawa i nie mogła być obciążana negatywnymi konsekwencjami swojej bierności w tym zakresie. Po drugie, sąd uznał roszczenie NFZ za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadą zaufania obywatela do instytucji publicznych (art. 5 k.c.). Sąd podkreślił, że pozwana podała we wniosku o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego prawdziwą informację o zgłoszeniu do ubezpieczenia jako członek rodziny, co miało miejsce wcześniej. Weryfikacja aktualności tej informacji leżała po stronie NFZ, który jako profesjonalny podmiot dysponował możliwościami technologicznymi do natychmiastowego wychwycenia ewentualnych problemów. Sąd wskazał, że NFZ miał możliwość zakomunikowania problemu pozwanej, która mogłaby wówczas uzyskać ponowne zgłoszenie od męża przed wyjazdem. Pozwana działała w dobrej wierze, ufając instytucji publicznej. Sąd zwrócił również uwagę na potencjalną lukę prawną w ustawie dotyczącą sytuacji, gdy osoba była zgłoszona jako członek rodziny, następnie uzyskała inny tytuł do ubezpieczenia, który wygasł, a nie było wyraźnego obowiązku ponownego zgłoszenia. Interpretacja NFZ została uznana za sprzeczną z ideą powszechności ubezpieczenia zdrowotnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwana nie posiada legitymacji biernej, ponieważ obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny obciążał jej małżonka, a nie ją.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy, obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny spoczywał na małżonku pozwanej. Skoro pozwana nie miała takiego obowiązku prawnego, nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami swojej bierności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwana

Strony

NazwaTypRola
Narodowy Fundusz Zdrowia z siedzibą w W.instytucjapowód
R. M.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

u.ś.o.z. art. 67 § ust. 3

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny obciążał małżonka, a nie osobę zgłaszaną.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Roszczenie powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, w szczególności z zasadą zaufania obywatela do instytucji publicznych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wyklucza badanie innych podstaw faktycznych odpowiedzialności pozwanej niż te wskazane w pozwie (np. z bezpodstawnego wzbogacenia).

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu na rzecz strony wygrywającej.

u.ś.o.z. art. 66

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Katalog tytułów do ubezpieczenia zdrowotnego, wskazujący na ideę powszechności ubezpieczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie posiadała legitymacji biernej, gdyż obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia spoczywał na jej małżonku. Roszczenie NFZ jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.) z uwagi na działanie pozwanej w dobrej wierze i bierność NFZ w weryfikacji danych. Interpretacja przepisów przez NFZ jest sprzeczna z ideą powszechności ubezpieczenia zdrowotnego.

Godne uwagi sformułowania

pozwana nie posiada w niniejszym procesie legitymacji biernej nie może być obciążana jakimikolwiek negatywnymi konsekwencjami swojej bierności, gdyż nie naruszyła obowiązującego prawa roszczenie powoda jest w okolicznościach sprawy sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ), a mianowicie z zasadą zaufania obywatela do instytucji publicznych Weryfikacja poprawności (aktualności) takiej informacji leżała po stronie powoda, jako podmiotu profesjonalnie zajmującego się gromadzeniem danych osób ubezpieczonych. Winę za niedojście do skutku takiego układu zdarzeń ponosi powód Pozwana działała więc w pełni w dobrej wierze i w zaufaniu do instytucji publicznej. Interpretacja w/w przepisu dokonana przez powoda w pozwie jest sprzeczna z ideą powszechności ubezpieczenia zdrowotnego i niezgodna z ratio legis ustawy. jest luka w prawie polegająca na tym, że ustawodawca nie unormował sytuacji, w której dana osoba była zgłoszona do ubezpieczenia jako członek rodziny ubezpieczonego (...), później przez pewien czas dysponowała innym (obowiązkowym) tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego, który następnie wygasł.

Skład orzekający

Tadeusz Kotuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad współżycia społecznego w kontekście działań instytucji publicznych i odpowiedzialności ubezpieczonych; analiza luk prawnych w systemie ubezpieczeń zdrowotnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ponownego zgłoszenia do ubezpieczenia jako członek rodziny po wygaśnięciu innego tytułu, przy braku wyraźnych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i brak weryfikacji po stronie instytucji publicznej mogą prowadzić do oddalenia roszczenia, nawet jeśli pozwany skorzystał z usług medycznych. Podkreśla znaczenie zasady zaufania obywatela do państwa.

NFZ przegrał sprawę o zwrot kosztów leczenia. Sąd: "Pozwana działała w dobrej wierze, a błąd leżał po stronie Funduszu".

Dane finansowe

WPS: 1853,73 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 762/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2016 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: SSR Tadeusz Kotuk Protokolant: stażysta Katarzyna Chachulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2016 r. w G. sprawy z powództwa Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w W. przeciwko R. M. o zapłatę I. oddala powództwo; II. kosztami procesu obciąża powoda, uznając je za poniesione. UZASADNIENIE Stan faktyczny R. M. była zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego w następujących okresach: 01/01/1999-30/08/2000 – pracownik młodociany 08/09/2000-30/09/2000 – osoba bezrobotna 01/10/2001-31/10/2001 – umowa o pracę 23/11/2001-30/04/2002 – osoba bezrobotna 18/03/2003-26/06/2003 – osoba bezrobotna 01/02/2004-28/02/2004 – umowa o pracę 02/03/2004-15/03/2004 – umowa zlecenia 19/03/2004-27/04/2004 – umowa zlecenia 29/06/2004-24/11/2004 – osoba bezrobotna od 14/03/2005 – umowa o pracę (brak wyrejestrowania) od 06/06/2005 – członek rodziny K. M. (brak wyrejestrowania) 04/06/2007-30/07/2007 – umowa zlecenia 01/10/2009-22/11/2009 – umowa o pracę 17/11/2009-24/08/2010 – umowa o pracę Dowód: zestawienie, k. 27 W dniu 23 sierpnia 2009 r. (...) Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wydał R. M. Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego. We wniosku R. M. podała, że została zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny przez K. M. . Okoliczności bezsporne W czasie pobytu w Austrii we wrześniu 2009 r. R. M. została poddana leczeniu. Okoliczność bezsporna Następnie Narodowy Fundusz Zdrowia pokrył koszty jej leczenia na terenie Austrii na sumę będącą równowartością 1.853,73 zł. Okoliczność bezsporna Ocena dowodów Stan faktyczny właściwie był bezsporny. Kwalifikacja prawna Powództwo jest bezzasadne. Po pierwsze, pozwana nie posiada w niniejszym procesie legitymacji biernej. Zgodnie z przepisem art. 67 ust. 3 z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązek zgłoszenia powódki do ubezpieczenia zdrowotnego obciążał jej małżonka. Skoro więc na pozwanej w tym zakresie nie ciążył obowiązek prawny, to nie może być obciążana jakimikolwiek negatywnymi konsekwencjami swojej bierności, gdyż nie naruszyła obowiązującego prawa. Szkody majątkowej po stronie powoda nie wywołała pozwana, lecz – co najwyżej – jej małżonek. (Na marginesie należy podkreślić, że pełnomocnik powódki na rozprawie wyraźnie oświadczył, że roszczenie zgłoszone w pozwie ma charakter odszkodowawczy – co w świetle art. 321 § 1 k.p.c. – wyklucza badanie innych podstaw faktycznych odpowiedzialności pozwanej, np. z bezpodstawnego wzbogacenia itp.). Po drugie, roszczenie powoda jest w okolicznościach sprawy sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 k.c. ), a mianowicie z zasadą zaufania obywatela do instytucji publicznych. Wskazanie przez pozwaną we wniosku o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (k. 28), że jest osobą, której przysługuje tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego wynikający ze zgłoszenia do ubezpieczenia przez członka rodziny nie jest niezgodny z prawdą, gdyż taki fakt miał miejsce (6 czerwca 2005 r.) i pozwana – od strony obiektywnej – spełniała warunki do objęcia jej ochroną ubezpieczeniową na tej właśnie podstawie. Weryfikacja poprawności (aktualności) takiej informacji leżała po stronie powoda, jako podmiotu profesjonalnie zajmującego się gromadzeniem danych osób ubezpieczonych. Do ustalenia aktualnego statusu ubezpieczeniowego – w świetle obecnego poziomu rozwoju technologii – wystarczy poprawnie funkcjonująca informatyczna baza danych. Powód miał więc możliwość natychmiastowego wychwycenia problemu, zakomunikowania tego pozwanej, która mogła poprosić męża o ponowne zgłoszenie do ubezpieczenia i uzyskać kartę (...) jeszcze przed wyjazdem do Austrii. Taki przebieg wypadków należy w okolicznościach sprawy uznać za pożądany i leżący w możliwościach oraz prawidłach staranności instytucji publicznej. Winę za niedojście do skutku takiego układu zdarzeń ponosi powód, gdyż nie zweryfikował statusu wnioskodawczyni i wydał jej kartę (...) , na podstawie której skorzystała z opieki medycznej w innym kraju Unii Europejskiej. Pozwana działała więc w pełni w dobrej wierze i w zaufaniu do instytucji publicznej. Należy też zwrócić uwagę, że przepisy w/w ustawy nie regulują skutku braku ponownego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego przez członka rodziny, po ustaniu innego tytułu do ubezpieczenia. Każdy obywatel ma więc prawo przypuszczać, że następuje automatycznie powrót do tytułu ubezpieczenia, który mu wcześniej przysługiwał i nadal spełnia jego warunki. Interpretacja w/w przepisu dokonana przez powoda w pozwie jest sprzeczna z ideą powszechności ubezpieczenia zdrowotnego i niezgodna z ratio legis ustawy. Zasada powszechności ubezpieczenia zdrowotnego wynika z bardzo obszernego katalogu tytułów ubezpieczenia zdrowotnego wymienionych w art. 66 w/w ustawy. W konkluzji należy uznać, że w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest luka w prawie polegająca na tym, że ustawodawca nie unormował sytuacji, w której dana osoba była zgłoszona do ubezpieczenia jako członek rodziny ubezpieczonego (i dalej nim jest), później przez pewien czas dysponowała innym (obowiązkowym) tytułem do ubezpieczenia zdrowotnego, który następnie wygasł. Brak w ustawie wyraźnego obowiązku ponownego zgłoszenia do ubezpieczenia przez członka rodziny lub wyraźnego unormowania skutku braku takiego ponownego zgłoszenia. Usunięcie tej luki jest zdaniem Sądu możliwe w drodze odpowiedniej wykładni i powinno być zgodne z ratio legis ustawy, a więc w kierunku objęcia ubezpieczeniem wszystkich tych, który materialnie spełniają warunki do ubezpieczenia, nawet patrząc z perspektywy późniejszej. Niezgodne z poczuciem sprawiedliwości byłoby odmawianie finansowania opieki medycznej ze środków publicznych osobie, która była w sytuacji spełniającej podstawy do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a jednocześnie to nie na niej ciążył obowiązek zgłoszenia do ubezpieczenia. Mając powyższe na uwadze powództwo oddalono na mocy art. 5 k.c. (punkt I. sentencji). W punkcie II. sentencji orzeczono o kosztach na mocy art. 98 § 1 k.p.c. , obciążając nimi przegrywającego powoda.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI