I C 76/24

Sąd Okręgowy w GliwicachGliwice2024-03-27
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt hipotecznynieważność umowyrozliczeniaodsetkikoszty procesuprawomocność orzeczeniateoria salda

Podsumowanie

Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo banku o zapłatę odsetek za opóźnienie od kwoty kredytu, uznając, że wcześniejsze prawomocne orzeczenie rozliczyło już roszczenia stron, a pozwany nie pozostawał w opóźnieniu.

Powódka Spółka Akcyjna domagała się zasądzenia odsetek za opóźnienie od kwoty 145.200,01 zł. Sprawa wynikała z wcześniejszego postępowania, w którym Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego i rozliczył wzajemne świadczenia stron. Sąd uznał, że prawomocne orzeczenie wiąże strony i rozstrzygnęło kwestię wzajemnych rozliczeń, w tym wypłaconego kapitału. W związku z tym, powództwo o odsetki zostało oddalone, a postępowanie w pozostałym zakresie umorzone. Zasądzono również koszty zastępstwa procesowego na rzecz pozwanego.

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa (...) Spółki Akcyjnej przeciwko M. S. o zapłatę. W ostatecznie ukształtowanym żądaniu powód domagał się zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 145.200,01 zł od dnia 11 listopada 2023 roku do 22 stycznia 2024 roku, jednocześnie cofając pozew w pozostałym zakresie. Uzasadnienie powoda opierało się na wezwaniu do zapłaty kapitału udzielonego w ramach umowy kredytu hipotecznego z 2006 roku, której nieważność została wcześniej ustalona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach (sygn. IC 484/20), a następnie potwierdzona przez Sąd Apelacyjny w Katowicach. Sąd pierwszej instancji, stosując teorię salda, ustalił, że bank był wzbogacony jedynie o różnicę między uiszczonymi ratami a wypłaconym kapitałem, zasądzając na rzecz pozwanego kwotę 2.235,56 zł. Sąd Okręgowy w niniejszej sprawie uznał, że prawomocne orzeczenie z 24 marca 2021 roku wiąże strony zgodnie z art. 365 kpc i rozliczyło już wzajemne roszczenia stron co do wypłaconego kapitału. W związku z tym, żądanie banku dotyczące zwrotu kapitału było nieuzasadnione, a pozwany nie pozostawał w opóźnieniu. Nawet gdyby przyjąć odmienny pogląd, pozwany nie mógł pozostawać w opóźnieniu, ponieważ bank dysponował kwotą 145.200,01 zł i nie zwrócił jej pozwanemu. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w zakresie odsetek, umorzył postępowanie w pozostałym zakresie i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli prawomocne orzeczenie sądu rozliczyło już wzajemne świadczenia stron, w tym wypłacony kapitał.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 365 kpc, zgodnie z którym prawomocne orzeczenie wiąże inne organy państwa. W poprzednim postępowaniu sąd rozliczył strony stosując teorię salda, co oznaczało, że bank był wzbogacony jedynie o różnicę między ratami a wypłaconym kapitałem. Tym samym, kwestia zwrotu kapitału została już rozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa w zakresie odsetek, umorzenie w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

M. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnejspółkapowód
M. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 365

Kodeks postępowania cywilnego

Każdy organ państwa jest związany prawomocnym orzeczeniem. Granice przedmiotowe mocy wiążącej należy oceniać według reguł powagi rzeczy osądzonej, obejmując ustalenia dotyczące podstawy sporu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Reguły dotyczące granic przedmiotowych powagi rzeczy osądzonej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocność wcześniejszego orzeczenia rozliczającego strony zgodnie z art. 365 kpc. Brak opóźnienia pozwanego w zwrocie kapitału, gdyż bank dysponował tą kwotą.

Godne uwagi sformułowania

każdy organ państwa jest związany prawomocnym orzeczeniem sąd stosując teorię salda przyjął, że bank jest wzbogacony kosztem kredytobiorcy jedynie w zakresie różnicy pomiędzy uiszczonymi ratami (...) a wypłaconym kapitałem

Skład orzekający

Wojciech Hajduk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia art. 365 kpc w kontekście rozliczeń stron po prawomocnym ustaleniu nieważności umowy kredytowej i stosowania teorii salda."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wcześniejsze orzeczenie sądu rozliczyło już wszystkie wzajemne roszczenia stron.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawomocne orzeczenia sądowe definitywnie rozstrzygają spory, nawet jeśli jedna ze stron próbuje dochodzić roszczeń ponownie. Podkreśla znaczenie teorii salda w sprawach o kredyty frankowe.

Czy można dochodzić zapłaty, gdy sąd już raz rozliczył strony? Gliwicki sąd odpowiada: nie!

Dane finansowe

WPS: 145 200,01 PLN

nadwyżka ponad wypłacony kapitał: 2235,56 PLN

Sektor

finanse

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I C 76/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2024 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Wojciech Hajduk Protokolant: Sandra Conrad po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 roku w Gliwicach sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko M. S. o zapłatę 1. oddala powództwo w zakresie ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 145.200,01 złotych ( sto czterdzieści pięć tysięcy dwieście złotych jeden grosz ) od dnia 11 listopada 2023 roku do 22 stycznia 2024 roku, 2. w pozostałym zakresie postepowanie umarza, 3. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5.400 złotych ( pięć tysięcy czterysta złotych ) kosztów zastępstwa procesowego. SSO Wojciech Hajduk IC 76/24 UZASADNIENIE W ostatecznie ukształtowanym żądaniu powód domagał się zasądzenia od pozwanego ustawowych odsetek za opóźnienie od kwoty 145.200,01zł od dnia 11.11.2023 do dnia 22.01.2024r. (pismo powoda z 28.02.2024 k-109-110). Jednocześnie powód cofnął pozew w pozostałym zakresie . Uzasadnił, że przed Sądem Okręgowym w Gliwicach toczyła się między stronami sprawa z powództwa pozwanego o ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny (...) z 11 maja 2006 roku zawartej z poprzednikiem prawnym powoda (...) w W. oraz o zapłatę uiszczonych bankowi rat. Wyrokiem z 24.03.2021 sygn. IC 484/20 Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił żądanie. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację banku. W dniu 10.10.2023r. powód wezwał pozwanego do zapłaty udzielonego kapitału w kwocie 145.200,01zł. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa. Zarzucił, że spłacił cały kapitał z naddatkiem 29.049,06zł, ponadto złożył oświadczenie o potrąceniu. USTALENIA FAKTYCZNE Przed Sądem Okręgowym w Gliwicach toczyła się między stronami sprawa z powództwa M. S. o ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny (...) nr (...) z 11 maja 2006 roku zawartej przez niego z poprzednikiem prawnym powoda (...) Spółce Akcyjnej w (...) w W. oraz o zapłatę nienależnie uiszczonych bankowi rat. Wyrokiem z 24.03.2021 sygn. IC 484/20 Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił żądanie w zakresie ustalenia nieważności umowy oraz częściowo w zakresie żądania zapłaty. Sąd stosując teorię salda przyjął, że bank jest wzbogacony kosztem kredytobiorcy jedynie w zakresie różnicy pomiędzy uiszczonymi ratami (świadczeniem nienależnym na rzecz banku) , a wypłaconym kapitałem (tzn ratami przewyższającymi ten kapitał) . Z tego względu zasądził na rzecz M. S. kwotę 2.235,56zł [wyrok SO k-26, uzasadnienie wyroku k- 27-31] . Wyrokiem z dnia 2.06.2022r. sygn. VACa 290/21 Sąd Apelacyjny w Katowicach, na skutek apelacji banku, zmienił zaskarżony wyrok w zakresie odsetek od kwoty 2.235,56zł w pozostałym zakresie apelację oddalił [Wyrok SA z uzasadnieniem k-32-40] . Pismem z dnia 26.08.2023r. doręczonym w dniu 10.10.2023 powodowy bank wezwał pozwanego do rozliczenia roszczeń wynikających z bezskuteczności umowy i uiszczenia wypłaconego kapitału 145.200,01zł. W odpowiedzi na pozwany w dniu 22.01.2024r złożył oświadczenie o potrąceniu, które to rozwiązanie zostało zasugerowane przez powodowy bank [mail banku z 17.11.2023 k-93, oświadczenie o potrąceniu k-97] . ROZWAŻANIA PRAWNE Żądanie zasądzenia odsetek jest nieuzasadnione. Zgodnie z art. 365kpc każdy organ państwa jest związany prawomocnym orzeczeniem. Granice przedmiotowe mocy wiążącej ( art. 365kpc ) należy oceniać według reguł przyjętych w art. 366 k.p.c. w odniesieniu do przedmiotowych granic powagi rzeczy osądzonej. W konsekwencji moc wiążącą z perspektywy kolejnych postępowań uzyskują ustalenia dotyczące tego, o czym orzeczono w związku z podstawą sporu (rozstrzygnięcie o żądaniu w połączeniu z jego podstawą faktyczną). Prawomocnym wyrokiem z dnia z 24.03.2021 sygn. IC 484/20 Sąd Okręgowy w Gliwicach dokonał rozliczenia między stronami z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia banku względem pozwanego (przyjmując za podstawę rozliczenia teorię salda, a nie teorię kondykcji) i zasądził od banku na rzecz pozwanego kwotę 2.235,56zł nadwyżki ponad wypłacony kapitał, uznając że w tym zakresie bank jest wzbogacony tytułem kredytobiorcy ( uzasadnienie wyroku k- 27-31 ). Tym samym doszło do rozliczenia stron co do wypłaconego pozwanemu kapitału. Żądanie banku dotyczące zwrotu kapitału było w takim przypadku nieuzasadnione, a pozwany nie pozostawał w opóźnieniu co do zwrotu tej kwoty. Ponadto nawet gdyby przyjąć odmienny pogląd, pozwany nie mógł pozostawać w opóźnieniu z uiszczeniem kwoty 145.000zł ponieważ bank dysponował tą kwotą i nie zwrócił jej pozwanemu. W świetle powyższego w pkt 1 oddalono powództwo w zakresie odsetek od kwoty 145.200,01zł od dnia 11.11.2023 do dnia 22.01.2024r, w pkt 2 umorzono postepowanie w pozostałym zakresie, w pkt 3 zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego .

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę