I C 750/15
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłej matce, uznając, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyłączają zastosowanie art. 691 Kodeksu cywilnego.
Powódka domagała się sądowego ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłej matce, która była żołnierzem zawodowym. Pozwana Agencja Mienia Wojskowego wniosła o oddalenie powództwa, wskazując na przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że powódka nie spełnia ustawowych kryteriów do wstąpienia w stosunek najmu, a przepisy dotyczące lokali wojskowych wyłączają zastosowanie art. 691 Kodeksu cywilnego.
Powódka A. Ł. wniosła o sądowe ustalenie, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swojej zmarłej matce, S. K., która była poprzednią najemczynią. Lokal stanowił własność Skarbu Państwa i był w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, a następnie Agencji Mienia Wojskowego. Pozwana Agencja Mienia Wojskowego wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka nie spełnia kryteriów określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Sąd, analizując stan faktyczny i prawny, ustalił, że powódka mieszkała z matką od 27 lat i po jej śmierci w 2015 roku znalazła się w trudnej sytuacji materialnej. Mimo to, sąd oddalił powództwo, opierając się na art. 29 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, który stanowi, że członkowie rodziny stale zamieszkujący ze zmarłym najemcą mają prawo zajmowania lokalu, ale umowę najmu zawiera się na ich wniosek do końca okresu obowiązywania tytułu prawnego poprzedniego najemcy. Sąd podkreślił, że powódka nie spełniała kryteriów wskazanych w art. 26 ust. 3 tej ustawy (np. nie była małżonkiem, a jako dziecko nie mieściła się w definicji do 25 roku życia). Sąd odrzucił argumentację powódki o zastosowaniu art. 691 Kodeksu cywilnego, wskazując, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ma charakter przepisów szczególnych i wyłącza stosowanie przepisów o ochronie praw lokatorów do lokali wojskowych. Sąd uznał, że powódka nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 189 kpc, a jej trudna sytuacja życiowa, choć zauważona, nie stanowi podstawy do uwzględnienia roszczenia wbrew przepisom prawa. O kosztach procesu orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mają charakter szczególny i wyłączają zastosowanie art. 691 Kodeksu cywilnego do lokali wojskowych. Powódka nie spełniała ustawowych kryteriów do zawarcia umowy najmu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP reguluje odrębnie zasady najmu lokali wojskowych, wyłączając stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy. Powódka nie spełniała kryteriów podmiotowych określonych w ustawie szczególnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Agencja Mienia Wojskowego w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ł. | osoba_fizyczna | powódka |
| Agencja Mienia Wojskowego w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.z.S.Z.RP art. 29 § 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
W przypadku śmierci osoby, o której mowa w ust. 2, członkowie rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3, stale z nią zamieszkujący do chwili jej śmierci, mają prawo zajmowania lokalu mieszkalnego. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego zawiera na ich wniosek umowę najmu do końca okresu obowiązywania tytułu prawnego, który przysługiwał osobie zmarłej.
u.z.S.Z.RP art. 26 § 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Określa krąg osób uprawnionych do ubiegania się o zawarcie nowej umowy najmu na zasadach poprzedniego najemcy (małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci do 25 roku życia, chyba że stały się niezdolne do pracy i nie zawarły związku małżeńskiego).
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 691
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy, który nie ma zastosowania do lokali wojskowych.
u.o.p.l. art. 1a
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Wyłącza zastosowanie ustawy do lokali wojskowych.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego i zakazu nadużywania prawa podmiotowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mają charakter przepisów szczególnych i wyłączają zastosowanie art. 691 Kodeksu cywilnego do lokali wojskowych. Powódka nie spełniała ustawowych kryteriów podmiotowych określonych w art. 26 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, aby móc wstąpić w stosunek najmu po zmarłej matce.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 691 Kodeksu cywilnego do ustalenia wstąpienia w stosunek najmu lokalu wojskowego. Argumentacja oparta na zasadach współżycia społecznego (art. 5 k.c.) w kontekście trudnej sytuacji życiowej powódki.
Godne uwagi sformułowania
sporny lokal był lokalem resortowym ustawodawca zachował nadal szczególny tryb najmu lokali na zaspokojenie potrzeb żołnierzy zawodowych i ich rodzin przepisy te mają charakter przepisów odrębnych w rozumieniu art. 1a ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów nie przewidują możliwości wstąpienia z mocy prawa przez osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego Ocena sytuacji prawnej powódki, dramatycznie prezentowana w uzasadnieniu pozwu, nie została przyjęta przez Sąd Rejonowy
Skład orzekający
Anna Mikołajczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w kontekście wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy oraz wyłączenie stosowania art. 691 k.c. do lokali wojskowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii lokali (wojskowych) i określonego kręgu osób.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy szczególne mogą wyłączać ogólne zasady prawa cywilnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym. Choć stan faktyczny jest ludzki, rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej wykładni przepisów.
“Czy po śmierci rodzica-żołnierza można odziedziczyć jego wojskowy lokal? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty procesu: 197 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt. I C 750/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2016r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu Wydział I Cywilny w następującym składzie : Przewodniczący: SSR Anna Mikołajczak Protokolant: Joanna Grześkowiak po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa A. Ł. przeciwko Agencji Mienia Wojskowego w W. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w P. w miejsce poprzedniego najemcy S. K. 1. powództwo oddala; 2. kosztami procesu obciążą powoda i z tego tytułu zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 197zł ; SSR Anna Mikołajczak UZASADNIENIE Pani A. Ł. domagała się sądowego ustalenia, że wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. (...) w miejsce zmarłej matki S. K. . Pozew został skierowany przeciwko Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. . W odpowiedzi na pozew (k. 48-51 ) pełnomocnik Agencji Mienia Wojskowego w W. wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki kosztów procesu wg norm przepisanych. Pełnomocnik pozwanego nie wdał się w spór co do okoliczności faktycznych, wyjaśnił jedynie, że z uwagi na przesłanki merytoryczne wynikające z art.26 ust.3 i 29 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 8 ustawy z 22.01.2010r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W piśmie procesowym z dnia 9 maja 2016r. powódka podtrzymała twierdzenia i wnioski pozwu a nadto złożyła wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków oraz ponownie o ustanowienie adwokata z urzędu. Na rozprawę 13 grudnia 2016r. powódka stawiła się wraz z pełnomocnikiem ustanowionym z wyboru. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Lokal nr (...) znajdujący się w budynku położonym w P. przy ul. (...) stanowi własność Skarbu Państwa. Dotychczas był on w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Oddział (...) w P. , a począwszy od dnia 01 października 2015r. w dyspozycji Agencji Mienia Wojskowego, która powstała na skutek połączenia Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z Agencją Mienia Wojskowego. Okoliczność bezsporna Matka powódki Pani S. K. posiadała samodzielny tytuł prawny do zajmowania spornego lokalu w postaci decyzji przydziału zamiennego lokalu mieszkalnego Nr (...) z 07.11.1986r. – na jej podstawie nawiązana została cywilnoprawna umowa najmu. Pan S. K. zmarła 12 lutego 2015r. W dacie jej śmierci razem z nią od 27 lat w spornym lokalu zamieszkiwała jej córka A. Ł. , która w tej dacie miała 56 lat. Powódka aktualnie jest bez pracy, jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna i jedynym jej dochodem jest świadczenie w kwocie 601zł. Powódka mieszka sama, nie ma nikogo na utrzymaniu, jednocześnie z uwagi na złą sytuację korzysta z pomocy rzeczowej siostry. Aktualnie nie ma gdzie się wyprowadzić. Podejmuje wysiłki w celu znalezienia pracy, ale także liczy na uzyskanie świadczenia przedemerytalnego. Powódka nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Powódka obawia się, że przez fakt utraty tytułu prawnego do lokalu będzie zmuszona płacić wyższe o połowę opłaty za mieszkanie. Powódka nie była uprzedzana o zmianach w przepisach regulujących kwestie przydziału lokali WAM. Okoliczność bezsporna , nadto przesłuchanie powódki Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów prywatnych i urzędowych, w tym także zgromadzonych w aktach lokalowych prowadzonych przez administratora lokalu. Autentyczności dokumentów nie kwestionowała żadna ze stron, a i Sąd nie miał podstaw, by czynić to z urzędu. Nadto podstawą ustaleń faktycznych w sprawie były zeznania powódki. Na wstępie oceny zeznań złożonych w sprawie przez powódkę należy podkreślić, że okoliczności faktyczne, na które powoływała się powódka, nie były w żadnej mierze kwestionowane przez pozwanego, to zaś wyznaczało poziom zaangażowania w przebieg postępowania dowodowego – należy zaakcentować, że sąd prowadzi postępowanie dowodowe wyłącznie co do okoliczności spornych ( art.229 kpc w zw. z art. 212 § 1 kpc ). Sąd w całości dał wiarę faktom prezentowanym przez powódkę. Z uwagi na stanowisko pozwanego, który nie zakwestionował okoliczności dotyczących trudnej sytuacji materialnej i bytowej powódki oraz faktu, że sporny lokal stanowił centrum jej życia - sąd oddalił wnioski powódki o przesłuchanie w charakterze świadków G. S. , M. S. i M. T. uznając wskazane w tezie dowodowej fakty za przyznane - art.230 k.p.c. Kierując się nadto względami ekonomiki procesowej sąd uznał, że wnioski te były zbędne dla oceny sprawy. Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się nieuzasadnione. Przeprowadzone postępowanie dowodowe potwierdziło legitymację czynną i bierną stron procesu. Sąd potwierdził nadto, że powódka posiadała interes prawny warunkujący wystąpienie z powództwem w trybie art. 189 k.p.c. , natomiast nie wystąpiły dalsze przesłanki warunkujące skuteczność roszczenia. Zgodnie z art. 29 ust. 3. ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (w brzmieniu obowiązującym na dzień 12 lutego 2015r. ) w przypadku śmierci osoby, o której mowa w ust. 2, członkowie rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3, stale z nią zamieszkujący do chwili jej śmierci, mają prawo zajmowania lokalu mieszkalnego. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego zawiera na ich wniosek umowę najmu do końca okresu obowiązywania tytułu prawnego, który przysługiwał osobie zmarłej. Odesłanie do art. 26 ust.3 ustawy wskazuje na ustawowe kryteria podmiotowe, które decydują kto może ubiegać się o zawarcie nowej umowy najmu na zasadach obowiązujących poprzedniego, zmarłego najemcę. Do tego kręgu ustawodawca zaliczył : 1) małżonka, 2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Powódka nie spełniała żadnego z wymienionych kryteriów. Sąd nie podzielił stanowiska powódki, że w odniesieniu do zgłoszonego roszczenia winna być uwzględniona norma prawa zawarta w art. 691 kodeksu cywilnego – sporny lokal był lokalem resortowym, pozostającym w dyspozycji poprzednio Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, aktualnie Agencji Mienia Wojskowego, zaś ustawodawca zachował nadal szczególny tryb najmu lokali na zaspokojenie potrzeb żołnierzy zawodowych i ich rodzin, jak również emerytów i rencistów żołnierskich oraz ich rodzin. Należy wyjaśnić, że w art. 1 a obowiązującej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego wyłączono zastosowanie tejże ustawy do lokali wojskowych. Zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji wojska regulują odrębnie przepisy ustawy z 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które mają charakter przepisów odrębnych w rozumieniu art. 1a ustawy z 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego . Przepisy te w sposób odrębny, uzasadniony potrzebami służby, regulują powstanie uprawienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji wojska i nie przewidują możliwości wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu przez osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego. Do takich lokali nie stosuje się art. 691 kc ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2010 roku , I OSK 837/10, LEX 787152) . Sąd Rejonowy zauważa również, że sporne zagadnienie było przedmiotem analizy prawnej prezentowanej w postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2013r. w sprawie Ts252/12. Ocena sytuacji prawnej powódki, dramatycznie prezentowana w uzasadnieniu pozwu, nie została przyjęta przez Sąd Rejonowy, który nie dopatrzył się wystąpienia sprzeczności systemu prawnego, czy nawet pogwałcenia zasad współżycia społecznego. Sąd pochylając się nad sytuacją faktyczną powódki przyjmuje jej punkt widzenia i potwierdza, że zmiana, która została spowodowana śmiercią jej matki była dla powódki wielopłaszczyznowa i trudna do zaakceptowania. Wywoływała również konieczność podjęcia działań, na które powódka nie była przygotowana i stąd jej dramat życiowy, w którym powódka została sama. Jednak taka sytuacja nie oznacza, że normy prawne w zróżnicowany sposób określające zasady nawiązania najmu lokali mieszkalnych, modyfikacji tych stosunków w ujęciu podmiotowym oraz przedmiotowym , są przez to a priori obarczone błędem legislacyjnym. Niewątpliwie w płaszczyźnie społecznej brak jest dostatecznych komunikatów wyzwalających u najemców świadomość, że zamieszkiwanie na takich zasadach ma zawsze charakter tymczasowy i może być z różnych powodów zakończone. Odnosząc się do dalszego argumentu powódki bazującego na normie prawnej zawartej w art. 5 kc , sąd stwierdził, iż zarzut nadużycia prawa w kontekście badanego roszczenia stronie powodowej nie przysługiwał. W analizowanej sprawie nie sposób twierdzić, iż strona pozwana dopuściła się takiego działania lub zaniechania, które jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dotychczasowe działanie pozwanego polegało bowiem na skierowaniu do powódki pisemnego wezwania do zwrotu lokalu. Sąd uznał, że takie działanie pozwanego miało oparcie w przepisach prawa. Z uwagi na powyższe Sad uznał, że powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc obciążając kosztami w całości powódkę zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik rozstrzygnięcia. SSR Anna Mikołajczak
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę