Orzeczenie · 2021-02-19

I C 75/19

Sąd

Sąd Okręgowy w Suwałkach

Miejsce

Suwałki

Data

2021-02-19

SAOSAdministracyjnedotacje oświatoweWysokaokręgowy

dotacjeprzedszkola niepublicznegminafinansowanie oświatyprawo administracyjnedroga sądowaorzecznictwo SN

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia spółki (...) S.A. przeciwko Gminie M. E. o zapłatę kwoty 78 404,76 zł wraz z odsetkami, stanowiącej odszkodowanie za zaniżone dotacje przyznawane niepublicznemu przedszkolu w latach 2010-2013. Powódka, która nabyła wierzytelność na podstawie umowy cesji, argumentowała, że wysokość otrzymanych dotacji była niższa niż należna, powołując się na uchwały Rady Miasta i przepisy ustawy o systemie oświaty. Gmina wnosiła o odrzucenie pozwu, podnosząc zarzut niedopuszczalności drogi sądowej po wejściu w życie przepisów o finansowaniu zadań oświatowych, które miały przekierować takie sprawy do sądów administracyjnych. Sąd Okręgowy w Suwałkach, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2019 r. (sygn. akt III CZP 29/19), uznał, że droga sądowa jest dopuszczalna w przypadku roszczeń dotyczących dotacji przyznanych przed 1 stycznia 2017 r. Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości i finansów, który w jednym z wariantów (uznanym przez sąd za miarodajny) ustalił łączną kwotę niedopłaty dotacji w latach 2010-2013 na 233 414,15 zł. Sąd zasądził na rzecz powódki kwotę 78 404,76 zł (stanowiącą część ustalonej niedopłaty) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, a także koszty procesu. Rozstrzygnięcie opierało się na interpretacji przepisów dotyczących dotacji, zgodnie z którą przy ich obliczaniu należy uwzględniać wszystkie bieżące wydatki ponoszone w związku z funkcjonowaniem przedszkoli publicznych, niezależnie od źródeł ich finansowania (w tym wpłat rodziców).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o dotacje oświatowe oraz metodyka obliczania wysokości należnych dotacji dla niepublicznych placówek.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw o dotacje przyznane na podstawie ustawy o systemie oświaty przed 1 stycznia 2017 r. i wniesionych po 1 stycznia 2018 r.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sprawa o zapłatę zaniżonej dotacji dla niepublicznego przedszkola, przyznanej na podstawie ustawy o systemie oświaty, podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne po wejściu w życie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o zapłatę zaniżonej dotacji dla niepublicznego przedszkola, przyznanej na podstawie ustawy o systemie oświaty, podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne, nawet jeśli została wniesiona po 1 stycznia 2018 r., o ile dotyczy dotacji przyznanych przed 1 stycznia 2017 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 listopada 2019 r. (sygn. akt III CZP 29/19) jednoznacznie stwierdził, że art. 91 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie wyłącza drogi sądowej do dochodzenia roszczeń dotyczących dotacji przyznanych na podstawie ustawy o systemie oświaty przed 1 stycznia 2017 r.

Jak należy obliczać wysokość dotacji należnej niepublicznemu przedszkolu, uwzględniając wydatki ponoszone w przedszkolach publicznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawę naliczania dotacji dla niepublicznych przedszkoli powinny stanowić wszystkie bieżące wydatki ponoszone w związku z funkcjonowaniem przedszkoli na terenie gminy, które zostały uwzględnione w planie finansowym, w tym wydatki pokrywane z własnych dochodów gmin oraz wpłat rodziców dzieci uczęszczających do placówek.

Uzasadnienie

Przepisy ustawy o systemie oświaty (art. 90 ust. 2b) wskazują, że dotacja powinna być nie niższa niż 75% wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia. Cel tej regulacji, czyli zrównanie finansowania placówek publicznych i niepublicznych, nie zostałby osiągnięty, gdyby kwota dotacji była pomniejszana o dochody własne gminy lub wpłaty rodziców. Sąd oparł się na opinii biegłego oraz orzecznictwie NSA i SN.

Czy roszczenie o zapłatę zaniżonej dotacji ma charakter odszkodowawczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej różnicy między kwotą dotacji przysługującej a przyznanej nie ma charakteru odszkodowawczego. Powódka nie musi wykazywać poniesienia szkody w rozumieniu art. 471 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 grudnia 2018 r. (sygn. akt I ACa 568/18) jednoznacznie wskazał, że roszczenie o dotację nie ma charakteru odszkodowawczego. Sąd Okręgowy w Suwałkach podzielił to stanowisko, uznając, że wystarczające jest wykazanie realizacji dotowanego zadania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zasądzenie

Strona wygrywająca

(...) S.A.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) S.A.	spółka	powódka
Gmina M. E.	organ_państwowy	pozwana

Przepisy (5)

Główne

u.s.o. art. 90 § ust. 1 i 2b

Ustawa o systemie oświaty

Dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia.

u.f.z.o. art. 91 § ust. 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych

Czynność przyznania dotacji, o których mowa w art. 90 ust. 1a-8 ustawy o systemie oświaty, jest czynnością z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądów administracyjnych.

Pomocnicze

k.c. art. 509 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Przelew wierzytelności jest dopuszczalny, chyba że sprzeciwia się temu ustawa, zastrzeżenie umowne albo właściwość zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność za okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

u.f.p. art. 251

Ustawa o finansach publicznych

Reguluje kwestie związane z wypłatą, wykorzystaniem i zwrotem dotacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność drogi sądowej dla roszczeń o dotacje przyznane przed 2017 r. na podstawie uchwały SN. • Prawidłowość wyliczenia dotacji zgodnie z opinią biegłego, uwzględniającą wszystkie bieżące wydatki przedszkoli publicznych. • Skuteczność umowy cesji wierzytelności. • Roszczenie o dotację nie ma charakteru odszkodowawczego, nie wymaga wykazywania szkody.

Odrzucone argumenty

Niedopuszczalność drogi sądowej z uwagi na zmianę przepisów po 2018 r. • Zaniżenie dotacji nie stanowi szkody, którą gmina jest zobowiązana naprawić. • Należy pomijać wydatki finansowane z wpłat rodziców przy obliczaniu dotacji.

Godne uwagi sformułowania

art. 91 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych nie wyłącza drogi sądowej do dochodzenia po dniu 1 stycznia 2018 roku w postępowaniu przed sądem powszechnym roszczeń dotyczących dotacji przyznanych niepublicznym przedszkolom w okresie przed dniem 1 stycznia 2017 r. na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty • podstawa naliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych powinna uwzględniać wszystkie bieżące wydatki ponoszone w związku z funkcjonowaniem przedszkoli na terenie gminy, które uwzględnione zostały w planie finansowym. W tym zakresie winno się również zaliczyć wydatki pokrywane z własnych dochodów gmin oraz wpłat dokonywanych przez rodziców dzieci uczęszczających do tychże placówek. • Roszczenie o zapłatę kwoty odpowiadającej różnicy między kwotą dotacji przysługującej, a przyznanej ma [...] cechy roszczenia odszkodowawczego, jednakże kluczowe są tu [...] publicznoprawny charakter dotacji oraz rola dłużnika - w tym przypadku gminy.

Skład orzekający

Cezary Olszewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o dotacje oświatowe oraz metodyka obliczania wysokości należnych dotacji dla niepublicznych placówek."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o dotacje przyznane na podstawie ustawy o systemie oświaty przed 1 stycznia 2017 r. i wniesionych po 1 stycznia 2018 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o dotacje oświatowe, co jest istotne dla wielu placówek niepublicznych i samorządów. Wyjaśnia również skomplikowaną metodologię obliczania dotacji.

“Czy można dochodzić zaniżonych dotacji oświatowych przed sądem? Wyrok, który rozwiewa wątpliwości.”

Dane finansowe

WPS: 78 404,76 PLN

odszkodowanie: 78 404,76 PLN

odsetki: 6532,2 PLN

koszty procesu: 9665 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników