I C 748/13

Sąd Rejonowy w ŚwidnicyŚwidnica2013-07-16
SAOSnieruchomościnajem lokaliŚredniarejonowy
najemlokal mieszkalnyprawo cywilnestosunek najmuspadekwstąpienie w najemcentrum życioweopieka

Sąd Rejonowy ustalił, że syn zmarłego najemcy wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, ponieważ stale z nim zamieszkiwał i dbał o jego utrzymanie.

Powód A. P. (1) domagał się ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swoim zmarłym ojcu, A. P. (2). Pozwana Gmina M. Ś. wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując wspólne zamieszkiwanie powoda z ojcem. Sąd, analizując zeznania świadków, dokumenty i zeznania powoda, ustalił, że powód stale zamieszkiwał z ojcem w spornym lokalu, dbał o jego utrzymanie i miał tam swoje centrum życiowe. W związku z tym sąd orzekł, że powód wstąpił w stosunek najmu.

Powód A. P. (1) wniósł pozew o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) po zmarłym najemcy A. P. (2). Stroną pozwaną była Gmina M. Ś. Powód argumentował, że mieszkał w lokalu przez większość życia, opiekował się ojcem i partycypował w kosztach utrzymania. Pozwana Gmina kwestionowała wspólne zamieszkiwanie, powołując się na oświadczenia najemcy. Sąd ustalił, że umowa najmu została zawarta w 1960 r. Powód A. P. (1) zamieszkał w lokalu z rodzicami w 1960 r., wyprowadził się w 1985 r. po zawarciu małżeństwa, a następnie w 2004 r. po rozwodzie. Po zakończeniu nieformalnego związku, od 2011 r. na stałe zamieszkał z ojcem, który potrzebował opieki. Powód miał w lokalu swój pokój, dbał o jego utrzymanie i remonty. Sąd uznał, że powód stale zamieszkiwał z ojcem do chwili jego śmierci (13 maja 2012 r.), spełniając przesłanki z art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji sąd orzekł, że powód wstąpił w stosunek najmu lokalu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, syn zmarłego najemcy wstępuje w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale z nim zamieszkiwał w tym lokalu do chwili jego śmierci.

Uzasadnienie

Sąd ustalił, że powód, będący synem zmarłego najemcy, stale zamieszkiwał z ojcem w spornym lokalu, miał tam swoje centrum życiowe, dbał o jego utrzymanie, remonty i opłaty. Spełnione zostały przesłanki z art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

ustalenie wstąpienia w stosunek najmu

Strona wygrywająca

A. P. (1)

Strony

NazwaTypRola
A. P. (1)osoba_fizycznapowód
Gmina M. Ś.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 691 § § 1

Kodeks cywilny

W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.

k.c. art. 691 § § 2

Kodeks cywilny

Osoby wskazane w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód stale zamieszkiwał z ojcem w spornym lokalu. Powód miał w lokalu swoje centrum życiowe. Powód dbał o utrzymanie lokalu, remonty i opłaty. Powód opiekował się schorowanym ojcem.

Odrzucone argumenty

Oświadczenia najemcy wskazujące na zamieszkiwanie tylko przez niego w lokalu.

Godne uwagi sformułowania

Lokal przy ul. (...) w Ś. stał się centrum spraw życiowych powoda. Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje na fakt przeciwny niż wynikający z owego oświadczenia...

Skład orzekający

Halina Grzybowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy oraz przesłanki stałego zamieszkiwania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji faktycznych analogicznych do opisanej, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa najmu lokali mieszkalnych, które jest częste w praktyce i dotyka wielu obywateli.

Czy po śmierci rodzica odziedziczysz jego mieszkanie? Kluczowe zasady wstąpienia w stosunek najmu.

Dane finansowe

koszty procesu: 817 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 748/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2013 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Halina Grzybowska Protokolant Ewa Dżugaj po rozpoznaniu w dniu 09 lipca 2013 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z p o w ó d z t w a A. P. (1) p r z e c i w k o Gminie M. Ś. z siedzibą w Ś. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego I. ustala, że powód A. P. (1) wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ulicy (...) po zmarłym najemcy A. P. (2) ; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda koszty procesu w kwocie 817,00 zł . UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w dniu 15 kwietnia 2013 r. powód A. P. (1) domagał się ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego znajdującego się w Ś. przy ul. (...) w miejsce zmarłego najemcy A. P. (2) . Stroną pozwaną w sprawie była Gmina M. Ś. , Miejski Zarząd (...) , będąca właścicielem spornego lokalu. W uzasadnieniu żądania powód podał, że mieszkał i wychowywał się w przedmiotowym lokalu przez pierwsze 32 lata swojego życia. Następnie zamieszkał wraz z żoną, a stan taki trwał do października 2004 r. Po rozwodzie ponownie zamieszkał z rodzicami w mieszkaniu przy ul. (...) w Ś. . Nie zmieniło się to nawet, gdy powód pozostawał w nowym, nieformalnym związku. Po śmierci matki powoda zamieszkiwał on nadal w tym lokalu wraz ze swym ojcem, A. P. (2) . Wspólnie prowadzili oni gospodarstwo domowe, a zamieszkiwanie z ojcem było konieczne ze względu na jego zły stan zdrowia. Powód w lokalu tym miał swoje centrum życiowe. Partycypował w kosztach utrzymania lokalu, inwestował w niego, wykonywał bieżące remonty. Mimo, iż powód mieszkał z ojcem od 2011 r., A. P. (2) dopiero w październiku 2011 r. uregulował stan prawny i zameldował powoda w tym lokalu. W odpowiedzi na pozew pozwana Gmina M. Ś. , Miejski Zarząd (...) wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała, że przeprowadzone przez Gminę M. Ś. postępowanie wyjaśniające mające na celu zbadanie faktu wspólnego zamieszkiwania powoda z ojcem w spornym lokalu, nie dało jednoznacznych rezultatów. Co prawda, jedna z sąsiadek zamieszkująca w budynku przy ul. (...) w Ś. , potwierdziła że powód zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wątpliwości strony pozwanej wynikły jednak ze składanych oświadczeń najemcy o osobach wspólnie zamieszkałych w lokalu przy ul. (...) w Ś. z dnia 5 stycznia 2012 r. oraz z dnia 2 marca 2001 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 19 kwietnia 1960 r. zawarta została umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) pomiędzy wynajmującym – Fabryką (...) a najemcą – A. P. (2) . Przedmiotowy lokal wszedł następnie w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. Ś. , która stała się stroną wskazanej umowy, stając się wynajmującym. Dowód: umowa najmu lokalu mieszkalnego z 19 kwietnia 1960 r. k. 39-40v stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu lokalu mieszkalnego z 31.12.1993 r. k. 41-43 Powód A. P. (1) , będący synem najemcy A. P. (2) zamieszkał razem z rodzicami w lokalu przy ul. (...) w 1960 r. Po zawarciu związku małżeńskiego w 1985 r. wyprowadził się do mieszkania swojej żony przy ul. (...) w Ś. . Z mieszkania tego wyprowadził się w styczniu 2004 r. a został z niego wymeldowany na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 23 listopada 2004 r. Po rozwiązaniu związku małżeńskiego i wyprowadzeniu się z mieszkania przy ul. (...) w Ś. , powód wstąpił w nowy, nieformalny związek. Pomimo pozostawania przez powoda w konkubinacie przez okres 5 lat nie mieszkał on na stałe z konkubiną przy ul. (...) . J. 10/4, a jedynie czasami tam przebywał. W mieszkaniu konkubiny posiadał jedynie ubrania. Jego centrum aktywności życiowej znajdowało się w lokalu przy ul. (...) w Ś. . Mieszkał tam wspólnie z rodzicami, którzy ze względu na podeszły wiek potrzebowali jego stałej pomocy. Matka powoda nie wstawała z łóżka, a ojciec miał duże problemy z samodzielnym chodzeniem. Opiekę nad nimi sprawował więc powód. Powód remontował też sporny budynek, wykonywał w nim wszelkie niezbędne prace, prowadził ogródek wokół domu. Zajmował jeden z dwóch pokoi w tym lokalu, gdzie miał swoje meble, telewizor i inne swoje rzeczy. Gdy żyła jeszcze matka powoda nalegała, aby zameldował się on na stałe w spornym lokalu, jednak on zwlekał z tą decyzją. Po śmierci matki A. P. (1) w 2010 r., a także po zakończeniu nieformalnego związku powoda, zamieszkał on na stałe z ojcem w lokalu przy ul. (...) w Ś. . Zameldował się w tym lokalu w dniu 31 października 2011 r. Ojciec powoda po śmierci swej żony był zniedołężniały i powód stale się nim opiekował. Przygotowywał mu posiłki, chodził razem z nim do lekarza, pilnował zażywania lekarstw przez ojca, robił zakupy. Wspólnie prowadzili oni gospodarstwo domowe, a powód nadal zajmował jeden pokój. Partycypował także w kosztach utrzymania mieszkania, w opłatach. Po śmierci ojca, A. P. (2) powód nadal zamieszkiwał i mieszka do chwili obecnej w przedmiotowym lokalu, dbając o jego utrzymanie. Dowód: decyzja z 23 listopada 2004 r. o wymeldowaniu A. P. (1) k. 5-6, zeznania świadków: G. C. k. 53-54, J. K. k. 54-55, M. T. k. 55, N. B. k. 55-56, H. B. k. 56, J. W. k. 76, E. S. k. 76 zeznania powoda k. 77,poświadczenie zamieszkania z dnia 31.10.2011 r. k. 10, odpis pisma M. P. do Sądu Okręgowego w Świdnicy w sprawie I C 3908/04 z datą wpływu 4.01.2005 r. k. 7,odpis umowy powoda z bankiem (...) SA k. 8 pismo (...) w Ś. z dnia 6.12.2012 r. Po śmierci A. P. (2) w dniu 13 maja 2012 r. powód wystąpił do Gminy M. Ś. z wnioskiem o zmianę najemcy spornego lokalu mieszkalnego. Pozwana Gmina wszczęła w związku z tym postępowanie wyjaśniające czy lokal przy ul. (...) w Ś. stanowi centrum spraw życiowych powoda i czy przebywał on stale w tym lokalu do chwili śmierci najemcy. W toku tego postępowania fakt zamieszkiwania powoda w przedmiotowym lokalu potwierdziła sąsiadka, zamieszkująca w budynku przy ul. (...) w Ś. . Jednak pozwana powzięła co do tego wątpliwości wynikające stąd, że A. P. (2) w oświadczeniu z dnia 5 stycznia 2012 r. wskazał jedynie siebie jako osobę zamieszkującą w spornym lokalu, natomiast w oświadczeniu z dnia 2 marca 2001 r. siebie i żonę – I. P. . W konsekwencji Gmina M. Ś. nie wyraziła zgody na przepisanie przedmiotowego lokalu na powoda, wskazując na możliwość wstąpienia na drogę sądową w celu ustalenia praw najmu lokalu i wyznaczając na to 1-miesięczny termin. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu A. N. (...) wniosek o zmianę najemcy lokalu mieszkalnego z 18.12.2012 r. k. 35 wraz z oświadczeniem do tego wniosku k. 36 notatka służbowa z wizji przeprowadzonej przez pracowników Referatu (...) k. 32 zeznania świadka E. K. k. 75 oświadczenie najemcy z 5 stycznia 2012 r. oświadczenie najemcy z 2 marca 2001 r. pisma Miejskiego Zarządu (...) w Ś. o odmowie przepisania lokalu k. 37, 38 Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie wyżej opisanych dokumentach urzędowych, zeznaniach świadków oraz zeznaniach powoda, potwierdzonych także dokumentami prywatnymi m.in. w postaci pisma M. P. w sprawie rozwodowej . Sąd nie uznał za wiarygodnego oświadczenia A. P. (2) z dnia 5 stycznia 2012 r., wskazującego że był on w tym okresie jedyną osobą zamieszkującą w spornym lokalu, a stanowiącego podstawę do odmowy przepisania lokalu na powoda. Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje bowiem na fakt przeciwny niż wynikający z owego oświadczenia, a mianowicie że osobą zamieszkującą w tamtym okresie w lokalu przy ul. (...) był powód A. P. (1) . W szczególności zgodne są co do tego zeznania wszystkich świadków. Jeśli chodzi zaś o oświadczenie najemcy z dnia 2 marca 2001 r. to wątpliwości, jakie podjęła na jego podstawie pozwana Gmina nie są uzasadnione. Powód nie kwestionował bowiem, że w tym okresie mieszkał w mieszkaniu swojej byłej żony przy ul. (...) w Ś. . Sąd zważył co następuje: Przepis art. 691 § 1 kc stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wskazane osoby wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Nie ma żadnych wątpliwości, że spełniona została pierwsza z przesłanek wstąpienia w stosunek najmu lokalu – powód będący synem zmarłego najemcy należy do kręgu osób uprawnionych do takiego wstąpienia. Sporna była natomiast druga przesłanka – czy powód stale zamieszkiwał z najemcą w spornym lokalu do chwili jego śmierci. Sąd ustalił, że również ta przesłanka została spełniona. Lokal przy ul. (...) w Ś. stał się centrum spraw życiowych powoda. Powód miał w tym lokalu własny pokój, gdzie przechowywał swoje rzeczy. Dbał o utrzymanie mieszkania, o porządek, wykonywał remonty, opłacał rachunki. Czynił nakłady na to mieszkanie, dokonał jego rozbudowy. Chociaż formalnie zameldował się w tym mieszkaniu ponownie dopiero 31 października 2011 r. (po okresie wyprowadzenia się z niego w związku z zawarciem małżeństwa), to jak wynika z zebranego materiału dowodowego, faktycznie mieszkał już w nim wcześniej przed zameldowaniem . W konsekwencji Sąd ustalił w punkcie I części dyspozytywnej wyroku, że powód A. P. (1) wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 k.p.c. a na ich wysokość składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 600 zł (zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu), opłata sądowa od pozwu w wysokości 200 zł (zgodnie z art. 27 pkt 12 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ) oraz opłata skarbowa w wysokości 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI