I C 748/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy ustalił, że syn zmarłego najemcy wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, ponieważ stale z nim zamieszkiwał i dbał o jego utrzymanie.
Powód A. P. (1) domagał się ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po swoim zmarłym ojcu, A. P. (2). Pozwana Gmina M. Ś. wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując wspólne zamieszkiwanie powoda z ojcem. Sąd, analizując zeznania świadków, dokumenty i zeznania powoda, ustalił, że powód stale zamieszkiwał z ojcem w spornym lokalu, dbał o jego utrzymanie i miał tam swoje centrum życiowe. W związku z tym sąd orzekł, że powód wstąpił w stosunek najmu.
Powód A. P. (1) wniósł pozew o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) po zmarłym najemcy A. P. (2). Stroną pozwaną była Gmina M. Ś. Powód argumentował, że mieszkał w lokalu przez większość życia, opiekował się ojcem i partycypował w kosztach utrzymania. Pozwana Gmina kwestionowała wspólne zamieszkiwanie, powołując się na oświadczenia najemcy. Sąd ustalił, że umowa najmu została zawarta w 1960 r. Powód A. P. (1) zamieszkał w lokalu z rodzicami w 1960 r., wyprowadził się w 1985 r. po zawarciu małżeństwa, a następnie w 2004 r. po rozwodzie. Po zakończeniu nieformalnego związku, od 2011 r. na stałe zamieszkał z ojcem, który potrzebował opieki. Powód miał w lokalu swój pokój, dbał o jego utrzymanie i remonty. Sąd uznał, że powód stale zamieszkiwał z ojcem do chwili jego śmierci (13 maja 2012 r.), spełniając przesłanki z art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji sąd orzekł, że powód wstąpił w stosunek najmu lokalu. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, syn zmarłego najemcy wstępuje w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale z nim zamieszkiwał w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że powód, będący synem zmarłego najemcy, stale zamieszkiwał z ojcem w spornym lokalu, miał tam swoje centrum życiowe, dbał o jego utrzymanie, remonty i opłaty. Spełnione zostały przesłanki z art. 691 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
ustalenie wstąpienia w stosunek najmu
Strona wygrywająca
A. P. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Gmina M. Ś. | instytucja | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 691 § § 1
Kodeks cywilny
W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą.
k.c. art. 691 § § 2
Kodeks cywilny
Osoby wskazane w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód stale zamieszkiwał z ojcem w spornym lokalu. Powód miał w lokalu swoje centrum życiowe. Powód dbał o utrzymanie lokalu, remonty i opłaty. Powód opiekował się schorowanym ojcem.
Odrzucone argumenty
Oświadczenia najemcy wskazujące na zamieszkiwanie tylko przez niego w lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Lokal przy ul. (...) w Ś. stał się centrum spraw życiowych powoda. Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje na fakt przeciwny niż wynikający z owego oświadczenia...
Skład orzekający
Halina Grzybowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy oraz przesłanki stałego zamieszkiwania."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji faktycznych analogicznych do opisanej, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu prawa najmu lokali mieszkalnych, które jest częste w praktyce i dotyka wielu obywateli.
“Czy po śmierci rodzica odziedziczysz jego mieszkanie? Kluczowe zasady wstąpienia w stosunek najmu.”
Dane finansowe
koszty procesu: 817 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 748/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2013 roku Sąd Rejonowy w Świdnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Halina Grzybowska Protokolant Ewa Dżugaj po rozpoznaniu w dniu 09 lipca 2013 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z p o w ó d z t w a A. P. (1) p r z e c i w k o Gminie M. Ś. z siedzibą w Ś. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego I. ustala, że powód A. P. (1) wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ulicy (...) po zmarłym najemcy A. P. (2) ; II. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda koszty procesu w kwocie 817,00 zł . UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w dniu 15 kwietnia 2013 r. powód A. P. (1) domagał się ustalenia, że wstąpił w stosunek najmu lokalu mieszkalnego znajdującego się w Ś. przy ul. (...) w miejsce zmarłego najemcy A. P. (2) . Stroną pozwaną w sprawie była Gmina M. Ś. , Miejski Zarząd (...) , będąca właścicielem spornego lokalu. W uzasadnieniu żądania powód podał, że mieszkał i wychowywał się w przedmiotowym lokalu przez pierwsze 32 lata swojego życia. Następnie zamieszkał wraz z żoną, a stan taki trwał do października 2004 r. Po rozwodzie ponownie zamieszkał z rodzicami w mieszkaniu przy ul. (...) w Ś. . Nie zmieniło się to nawet, gdy powód pozostawał w nowym, nieformalnym związku. Po śmierci matki powoda zamieszkiwał on nadal w tym lokalu wraz ze swym ojcem, A. P. (2) . Wspólnie prowadzili oni gospodarstwo domowe, a zamieszkiwanie z ojcem było konieczne ze względu na jego zły stan zdrowia. Powód w lokalu tym miał swoje centrum życiowe. Partycypował w kosztach utrzymania lokalu, inwestował w niego, wykonywał bieżące remonty. Mimo, iż powód mieszkał z ojcem od 2011 r., A. P. (2) dopiero w październiku 2011 r. uregulował stan prawny i zameldował powoda w tym lokalu. W odpowiedzi na pozew pozwana Gmina M. Ś. , Miejski Zarząd (...) wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podała, że przeprowadzone przez Gminę M. Ś. postępowanie wyjaśniające mające na celu zbadanie faktu wspólnego zamieszkiwania powoda z ojcem w spornym lokalu, nie dało jednoznacznych rezultatów. Co prawda, jedna z sąsiadek zamieszkująca w budynku przy ul. (...) w Ś. , potwierdziła że powód zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. Wątpliwości strony pozwanej wynikły jednak ze składanych oświadczeń najemcy o osobach wspólnie zamieszkałych w lokalu przy ul. (...) w Ś. z dnia 5 stycznia 2012 r. oraz z dnia 2 marca 2001 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Dnia 19 kwietnia 1960 r. zawarta została umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) pomiędzy wynajmującym – Fabryką (...) a najemcą – A. P. (2) . Przedmiotowy lokal wszedł następnie w skład mieszkaniowego zasobu Gminy M. Ś. , która stała się stroną wskazanej umowy, stając się wynajmującym. Dowód: umowa najmu lokalu mieszkalnego z 19 kwietnia 1960 r. k. 39-40v stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu lokalu mieszkalnego z 31.12.1993 r. k. 41-43 Powód A. P. (1) , będący synem najemcy A. P. (2) zamieszkał razem z rodzicami w lokalu przy ul. (...) w 1960 r. Po zawarciu związku małżeńskiego w 1985 r. wyprowadził się do mieszkania swojej żony przy ul. (...) w Ś. . Z mieszkania tego wyprowadził się w styczniu 2004 r. a został z niego wymeldowany na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 23 listopada 2004 r. Po rozwiązaniu związku małżeńskiego i wyprowadzeniu się z mieszkania przy ul. (...) w Ś. , powód wstąpił w nowy, nieformalny związek. Pomimo pozostawania przez powoda w konkubinacie przez okres 5 lat nie mieszkał on na stałe z konkubiną przy ul. (...) . J. 10/4, a jedynie czasami tam przebywał. W mieszkaniu konkubiny posiadał jedynie ubrania. Jego centrum aktywności życiowej znajdowało się w lokalu przy ul. (...) w Ś. . Mieszkał tam wspólnie z rodzicami, którzy ze względu na podeszły wiek potrzebowali jego stałej pomocy. Matka powoda nie wstawała z łóżka, a ojciec miał duże problemy z samodzielnym chodzeniem. Opiekę nad nimi sprawował więc powód. Powód remontował też sporny budynek, wykonywał w nim wszelkie niezbędne prace, prowadził ogródek wokół domu. Zajmował jeden z dwóch pokoi w tym lokalu, gdzie miał swoje meble, telewizor i inne swoje rzeczy. Gdy żyła jeszcze matka powoda nalegała, aby zameldował się on na stałe w spornym lokalu, jednak on zwlekał z tą decyzją. Po śmierci matki A. P. (1) w 2010 r., a także po zakończeniu nieformalnego związku powoda, zamieszkał on na stałe z ojcem w lokalu przy ul. (...) w Ś. . Zameldował się w tym lokalu w dniu 31 października 2011 r. Ojciec powoda po śmierci swej żony był zniedołężniały i powód stale się nim opiekował. Przygotowywał mu posiłki, chodził razem z nim do lekarza, pilnował zażywania lekarstw przez ojca, robił zakupy. Wspólnie prowadzili oni gospodarstwo domowe, a powód nadal zajmował jeden pokój. Partycypował także w kosztach utrzymania mieszkania, w opłatach. Po śmierci ojca, A. P. (2) powód nadal zamieszkiwał i mieszka do chwili obecnej w przedmiotowym lokalu, dbając o jego utrzymanie. Dowód: decyzja z 23 listopada 2004 r. o wymeldowaniu A. P. (1) k. 5-6, zeznania świadków: G. C. k. 53-54, J. K. k. 54-55, M. T. k. 55, N. B. k. 55-56, H. B. k. 56, J. W. k. 76, E. S. k. 76 zeznania powoda k. 77,poświadczenie zamieszkania z dnia 31.10.2011 r. k. 10, odpis pisma M. P. do Sądu Okręgowego w Świdnicy w sprawie I C 3908/04 z datą wpływu 4.01.2005 r. k. 7,odpis umowy powoda z bankiem (...) SA k. 8 pismo (...) w Ś. z dnia 6.12.2012 r. Po śmierci A. P. (2) w dniu 13 maja 2012 r. powód wystąpił do Gminy M. Ś. z wnioskiem o zmianę najemcy spornego lokalu mieszkalnego. Pozwana Gmina wszczęła w związku z tym postępowanie wyjaśniające czy lokal przy ul. (...) w Ś. stanowi centrum spraw życiowych powoda i czy przebywał on stale w tym lokalu do chwili śmierci najemcy. W toku tego postępowania fakt zamieszkiwania powoda w przedmiotowym lokalu potwierdziła sąsiadka, zamieszkująca w budynku przy ul. (...) w Ś. . Jednak pozwana powzięła co do tego wątpliwości wynikające stąd, że A. P. (2) w oświadczeniu z dnia 5 stycznia 2012 r. wskazał jedynie siebie jako osobę zamieszkującą w spornym lokalu, natomiast w oświadczeniu z dnia 2 marca 2001 r. siebie i żonę – I. P. . W konsekwencji Gmina M. Ś. nie wyraziła zgody na przepisanie przedmiotowego lokalu na powoda, wskazując na możliwość wstąpienia na drogę sądową w celu ustalenia praw najmu lokalu i wyznaczając na to 1-miesięczny termin. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu A. N. (...) wniosek o zmianę najemcy lokalu mieszkalnego z 18.12.2012 r. k. 35 wraz z oświadczeniem do tego wniosku k. 36 notatka służbowa z wizji przeprowadzonej przez pracowników Referatu (...) k. 32 zeznania świadka E. K. k. 75 oświadczenie najemcy z 5 stycznia 2012 r. oświadczenie najemcy z 2 marca 2001 r. pisma Miejskiego Zarządu (...) w Ś. o odmowie przepisania lokalu k. 37, 38 Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie wyżej opisanych dokumentach urzędowych, zeznaniach świadków oraz zeznaniach powoda, potwierdzonych także dokumentami prywatnymi m.in. w postaci pisma M. P. w sprawie rozwodowej . Sąd nie uznał za wiarygodnego oświadczenia A. P. (2) z dnia 5 stycznia 2012 r., wskazującego że był on w tym okresie jedyną osobą zamieszkującą w spornym lokalu, a stanowiącego podstawę do odmowy przepisania lokalu na powoda. Całokształt zebranego materiału dowodowego wskazuje bowiem na fakt przeciwny niż wynikający z owego oświadczenia, a mianowicie że osobą zamieszkującą w tamtym okresie w lokalu przy ul. (...) był powód A. P. (1) . W szczególności zgodne są co do tego zeznania wszystkich świadków. Jeśli chodzi zaś o oświadczenie najemcy z dnia 2 marca 2001 r. to wątpliwości, jakie podjęła na jego podstawie pozwana Gmina nie są uzasadnione. Powód nie kwestionował bowiem, że w tym okresie mieszkał w mieszkaniu swojej byłej żony przy ul. (...) w Ś. . Sąd zważył co następuje: Przepis art. 691 § 1 kc stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wskazane osoby wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. Nie ma żadnych wątpliwości, że spełniona została pierwsza z przesłanek wstąpienia w stosunek najmu lokalu – powód będący synem zmarłego najemcy należy do kręgu osób uprawnionych do takiego wstąpienia. Sporna była natomiast druga przesłanka – czy powód stale zamieszkiwał z najemcą w spornym lokalu do chwili jego śmierci. Sąd ustalił, że również ta przesłanka została spełniona. Lokal przy ul. (...) w Ś. stał się centrum spraw życiowych powoda. Powód miał w tym lokalu własny pokój, gdzie przechowywał swoje rzeczy. Dbał o utrzymanie mieszkania, o porządek, wykonywał remonty, opłacał rachunki. Czynił nakłady na to mieszkanie, dokonał jego rozbudowy. Chociaż formalnie zameldował się w tym mieszkaniu ponownie dopiero 31 października 2011 r. (po okresie wyprowadzenia się z niego w związku z zawarciem małżeństwa), to jak wynika z zebranego materiału dowodowego, faktycznie mieszkał już w nim wcześniej przed zameldowaniem . W konsekwencji Sąd ustalił w punkcie I części dyspozytywnej wyroku, że powód A. P. (1) wstąpił w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego. O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 k.p.c. a na ich wysokość składają się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 600 zł (zgodnie z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu), opłata sądowa od pozwu w wysokości 200 zł (zgodnie z art. 27 pkt 12 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ) oraz opłata skarbowa w wysokości 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI