I C 742/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Lublinie rozpoznał sprawę z powództwa Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przeciwko spółce (...) sp. z o.o. w Z. oraz G. N., domagającego się uznania umów darowizny udziałów w spółce za bezskuteczne wobec wierzyciela oraz zapłaty. Sprawa dotyczyła dwóch umów: darowizny 1465 udziałów w spółce (...) przez T. N. na rzecz G. N. z dnia 12 stycznia 2007 r. oraz darowizny tych samych udziałów przez G. N. na rzecz spółki (...) z dnia 27 maja 2010 r. Sąd uznał obie umowy za bezskuteczne wobec Skarbu Państwa, któremu przysługiwały stwierdzone tytułami wykonawczymi wierzytelności wobec T. N. z tytułu zaległości podatkowych. Dodatkowo, sąd zasądził od pozwanych spółki (...) sp. z o.o. oraz G. N. solidarnie na rzecz powoda kwotę 732.500 złotych wraz z ustawowymi odsetkami, uznając, że działania pozwanych stanowiły czyn niedozwolony, który wyrządził szkodę wierzycielowi. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania i opłatach sądowych nastąpiło zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność stosowania skargi pauliańskiej do ochrony wierzytelności publicznoprawnych oraz odpowiedzialność za udaremnienie egzekucji.
Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, które doprowadziły do zastosowania skargi pauliańskiej i odpowiedzialności deliktowej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga pauliańska może być stosowana do ochrony wierzytelności publicznoprawnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarga pauliańska może być wykorzystana jako środek ochrony wierzytelności publicznoprawnych, gdy prawo publiczne nie przewiduje odpowiedniego instrumentu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które dopuszcza stosowanie instytucji prawa cywilnego, w tym skargi pauliańskiej, do ochrony wierzytelności publicznoprawnych, zwłaszcza gdy zobowiązanie zostało definitywnie ustalone, a prawo publiczne nie oferuje alternatywnych środków ochrony.
Czy umorzenie udziałów w spółce przez osobę trzecią, która otrzymała je w drodze darowizny od dłużnika, może być uznane za bezskuteczne wobec wierzyciela dłużnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umorzenie udziałów przez spółkę, która nabyła je nieodpłatnie od osoby trzeciej (która otrzymała je w drodze darowizny od dłużnika), może być uznane za bezskuteczne wobec wierzyciela dłużnika, jeśli spełnione są przesłanki skargi pauliańskiej, w tym wiedza o pokrzywdzeniu wierzyciela lub nieodpłatność nabycia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umorzenie udziałów przez spółkę, która nabyła je nieodpłatnie od G. N. (który otrzymał je w darowiźnie od T. N.), było czynnością bezskuteczną wobec Skarbu Państwa. Kluczowe było ustalenie, że spółka nabyła udziały nieodpłatnie, a jej organy (w tym T. N. jako prezes zarządu) miały świadomość pokrzywdzenia wierzyciela.
Czy wierzyciel może dochodzić odszkodowania od osoby trzeciej (lub kolejnej) za szkodę wynikającą z udaremnienia egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel może dochodzić odszkodowania od osoby trzeciej (lub kolejnej) na zasadach odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.) lub bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c.), jeśli jej zachowanie nosi znamiona czynu niedozwolonego i wyrządziło szkodę.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że działania pozwanych, polegające na umorzeniu udziałów w celu udaremnienia egzekucji, stanowiły delikt, za który ponoszą odpowiedzialność in solidum. Wina pozwanych (w tym spółki działającej przez swoje organy) została uznana za umyślną, gdyż mieli oni świadomość wierzytelności powoda i celowo uniemożliwili jej zaspokojenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. | organ_państwowy | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. | spółka | pozwany |
| G. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. N. | osoba_fizyczna | dłużnik |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | zastępstwo procesowe powoda |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Przesłanki skargi pauliańskiej: czynność dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli, uzyskanie korzyści przez osobę trzecią, świadomość dłużnika pokrzywdzenia, wiedza osoby trzeciej o tym lub możliwość dowiedzenia się.
k.c. art. 531 § § 2
Kodeks cywilny
W przypadku rozporządzenia korzyścią przez osobę trzecią, wierzyciel może wystąpić przeciwko osobie, na rzecz której rozporządzenie nastąpiło, jeśli ta osoba wiedziała o okolicznościach uzasadniających bezskuteczność lub rozporządzenie było nieodpłatne.
Pomocnicze
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę wyrządzoną z winy.
k.c. art. 416
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność osoby prawnej za szkody wyrządzone przez jej organy.
k.c. art. 533
Kodeks cywilny
Wezwanie osoby trzeciej do zapłaty równowartości otrzymanej korzyści lub wskazania mienia dłużnika.
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1, § 3 i § 3a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Podstawa wydania decyzji określającej zwrot różnicy podatku.
u.p.t.u. art. 10 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis dotyczący prawa do odliczenia podatku naliczonego.
u.p.t.u. art. 19 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis dotyczący zwrotu różnicy podatku.
u.p.t.u. art. 26 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis dotyczący zwrotu różnicy podatku.
u.p.t.u. art. 27 § ust. 4, 6 i 8 pkt 1
Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Przepis dotyczący zwrotu różnicy podatku.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
u.P.G.S.P. art. 11 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Koszty zastępstwa procesowego.
rozp. MS art. 6 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie...
Stawka opłat za czynności adwokackie.
rozp. MS art. 13 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie...
Opłaty w postępowaniu zażaleniowym.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie przeciwnika kosztami sądowymi.
u.k.s.c. art. 94
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwolnienie Skarbu Państwa z obowiązku uiszczania opłat.
u.k.s.c. art. 13 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obciążenie pozwanych opłatą od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Możliwość stosowania skargi pauliańskiej do ochrony wierzytelności publicznoprawnych. • Darowizna udziałów przez dłużnika na rzecz osoby trzeciej, a następnie zbycie tych udziałów przez osobę trzecią na rzecz spółki w celu ich umorzenia, stanowiło czynność z pokrzywdzeniem wierzyciela. • Spółka nabyła udziały nieodpłatnie, a jej organy miały świadomość pokrzywdzenia wierzyciela. • Działania pozwanych stanowiły delikt, za który ponoszą odpowiedzialność in solidum.
Odrzucone argumenty
Niedopuszczalność drogi sądowej dla roszczeń Skarbu Państwa wynikających z należności publicznoprawnych. • Skarb Państwa nie jest poszkodowanym wierzycielem w rozumieniu prawa cywilnego. • G. N. nie uzyskał korzyści majątkowej z posiadania udziałów, gdyż spółka nie wypłacała dywidendy. • Umorzenie udziałów nastąpiło zgodnie z umową spółki i przepisami prawa.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w pełni popiera linię orzeczniczą dopuszczającą wykorzystanie skargi pauliańskiej, jako merytorycznego środka ochrony wierzytelności publicznoprawnych. • Nieprzyznanie organom władzy wykonawczej kompetencji do rozstrzygania o skuteczności czynności cywilnoprawnych podejmowanych przez osoby trzecie z podatnikami naruszałoby porządek konstytucyjny. • Wierzyciel może być też chroniony na zasadach ogólnych: na podstawie przepisów o czynach niedozwolonych i przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Świadome umożliwienie uniknięcia zaspokojenia wierzyciela poprzez wyzbycie się majątku jest działaniem bezprawnym, godzącym w zasady współżycia społecznego.
Skład orzekający
Zofia Homa
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność stosowania skargi pauliańskiej do ochrony wierzytelności publicznoprawnych oraz odpowiedzialność za udaremnienie egzekucji."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, które doprowadziły do zastosowania skargi pauliańskiej i odpowiedzialności deliktowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wykorzystania skargi pauliańskiej przez Skarb Państwa do odzyskania należności podatkowych, co jest istotne z punktu widzenia prawa podatkowego i cywilnego. Pokazuje, jak można walczyć z unikaniem płacenia podatków poprzez skomplikowane transakcje majątkowe.
“Skarb Państwa odzyskuje miliony dzięki skardze pauliańskiej: jak chronić wierzytelności publiczne?”
Dane finansowe
WPS: 732 500 PLN
zapłata: 732 500 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.