I C 74/15
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego dotyczącego służebności drogi koniecznej, uznając, że oświadczenie o zrzeczeniu się służebności złożone po wydaniu tytułu nie wygasiło zobowiązań za lata 2012 i 2013.
Powodowie domagali się pozbawienia wykonalności postanowienia sądu ustanawiającego służebność drogi koniecznej i zasądzającego wynagrodzenie. Argumentowali, że zrzekli się służebności przed notariuszem. Sąd uznał, że oświadczenie o zrzeczeniu się służebności, złożone po wydaniu tytułu wykonawczego, nie wygasiło zobowiązań za lata 2012 i 2013, ponieważ terminy płatności już upłynęły, a powodowie nie udowodnili, że oświadczenie dotarło do pozwanego przed terminem płatności za rok 2013. Ponadto, klauzula wykonalności obejmowała tylko lata 2012 i 2013, co uniemożliwiało pozbawienie wykonalności tytułu w zakresie przyszłych lat.
Sprawa dotyczyła powództwa D. J. (1), L. J. i D. J. (2) przeciwko B. Ł. (1) o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011 r. (sygn. akt I Ns 343/10), opatrzonego klauzulą wykonalności przez Sąd Rejonowy w Kępnie z dnia 14.08.2013 r. Postanowieniem z 2011 r. ustanowiono służebność drogi koniecznej na działce nr (...) na rzecz właścicieli działek nr (...) i (...) oraz zasądzono od powodów solidarnie kwotę 502 zł rocznie tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności, płatną z góry do 31 stycznia każdego roku. Klauzula wykonalności została nadana na lata 2012 i 2013. Powodowie argumentowali, że w dniu 11.01.2013 r. złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się służebności. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie oddalił powództwo, wskazując, że oświadczenie o zrzeczeniu się służebności, złożone po wydaniu tytułu wykonawczego, nie stanowi zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane, zwłaszcza w odniesieniu do zobowiązań za rok 2012, których termin płatności upłynął przed złożeniem oświadczenia. Powodowie nie udowodnili również, że oświadczenie dotarło do pozwanego przed terminem płatności za rok 2013, co jest konieczne do zastosowania art. 840 § 1 pkt 2 kpc. Dodatkowo, sąd zauważył, że klauzula wykonalności obejmowała jedynie lata 2012 i 2013, co uniemożliwiało pozbawienie wykonalności tytułu w zakresie, który nie stanowił tytułu wykonawczego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego już istnieje i nie wygasło wskutek tego oświadczenia, a termin płatności upłynął przed złożeniem oświadczenia lub nie udowodniono jego skuteczności wobec wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie o zrzeczeniu się służebności złożone po wydaniu tytułu wykonawczego nie wygasiło zobowiązań za lata 2012 i 2013, ponieważ terminy płatności upłynęły, a powodowie nie udowodnili skuteczności oświadczenia wobec pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
B. Ł. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. J. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| L. J. | osoba_fizyczna | powód |
| D. J. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| B. Ł. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
Pomocnicze
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone albo z chwilą, gdy doszło do tej osoby w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią, albo gdy zostało wysłane za pomocą środków komunikacji elektronicznej w taki sposób, że adresat mógł zapoznać się z jego treścią.
k.p.c. art. 6
Kodeks postępowania cywilnego
Każdy, kto powołuje się na fakt mający istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, obowiązany jest udowodnić ten fakt.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może dopuścić dowód z urzędu, jednakże strony na ogół są zobowiązane do przedstawienia dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o zrzeczeniu się służebności złożone po wydaniu tytułu wykonawczego nie wygasiło zobowiązań za lata 2012 i 2013, ponieważ terminy płatności upłynęły. Powodowie nie udowodnili, że oświadczenie o zrzeczeniu się służebności dotarło do pozwanego przed terminem płatności za rok 2013. Klauzula wykonalności obejmowała jedynie lata 2012 i 2013, co uniemożliwia pozbawienie wykonalności tytułu w zakresie, który nie stanowi tytułu wykonawczego.
Odrzucone argumenty
Zrzeczenie się służebności przed notariuszem powinno skutkować pozbawieniem wykonalności tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
Oświadczenia te jako zdarzenia nastąpiły już po wydaniu tytułu egzekucyjnego, jednakże poprzez ich złożenie nie wygasły zobowiązania powodów wynikające z punktu 2 i 3 tytułu wykonawczego z dnia 30.12.2011r. Nie można bowiem przyjąć, że zakres żądania pozwu L. J. , D. J. (1) oraz D. J. (2) jest tożsamy. Tym samym nie mozna pozbawić wykonalności orzeczenia, któremu nie nadano klauzuli wykonalności, gdyż nie stanowi ono tytułu wykonawczego, a jedynie tytuł egzekucyjny.
Skład orzekający
Małgorzata Wierzba - Golicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 840 § 1 pkt 2 kpc w kontekście zrzeczenia się służebności po wydaniu tytułu wykonawczego oraz znaczenie klauzuli wykonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie termin płatności upłynął przed złożeniem oświadczenia o zrzeczeniu się służebności i braku udowodnienia skuteczności tego oświadczenia wobec wierzyciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z egzekwowaniem świadczeń z tytułu służebności i znaczenie prawidłowego udowodnienia zdarzeń prawnych.
“Czy zrzeczenie się służebności przed notariuszem uchroni Cię przed zapłatą? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 1004 PLN
wynagrodzenie za służebność: 502 PLN
wynagrodzenie za służebność: 502 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: I C 74/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSR Małgorzata Wierzba - Golicka Protokolant: Sekretarka Magdalena Wika po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. w Ostrzeszowie na rozprawie sprawy z powództwa D. J. (1) , L. J. , D. J. (2) przeciwko B. Ł. (1) o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego oddala powództwo. /-/ Małgorzata Wierzba – Golicka Sygn. akt I C 74/15 UZASADNIENIE D. J. (1) i L. J. oraz D. J. (2) wystąpoli z powództwem przeciwko B. Ł. (1) domagając się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego - postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011r. w sprawie I Ns 343/10 opatrzonego klauzulą wykonalności na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 14.08.2013r.. Ponadto wnieśli o zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu podnieśli, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011r. ustanowiona została na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr (...) służebność drogi koniecznej na działce nr (...) w K. A. Powodowie to właściciele działek nr (...) , pozwany to właściciel działki nr (...) . Ponadto postanowieniem z dnia 30.12.2011r. [ punkt 2 postanowienia ] Sąd zasądził od D. J. (1) i L. J. solidarnie kwotę 502,- złotych rocznie z tytułu wynagrodzenia za ustanowienie służebności, płatną z góry, do 31 stycznia każdego roku, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki. Punktem 3 postanowienia z dnia 30.12.2011r. Sąd zasądził od D. J. (2) kwotę 502,- złotych rocznie z tytułu wynagrodzenia za ustanowienie służebności, płatną z góry, do 31 stycznia każdego roku, z ustawowymi odsetkami w razie zwłoki. Postanowieniem z dnia 14.08.2013r. Sąd Rejonowy w Kępnie nadał klauzulę wykonalności co do punktu 2 i 3 postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011r. za lata 2012 i 2013. Powodowie podnieśli również, iż w dniu 11.01.2013r. złożyli stosowne oświadczenia przed notariuszem o zrzeczeniu się przysługującej im służebności drogi koniecznej. Na rozprawie w dniu 10.12.2015r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, co następuje. W dniu 20.09.2010r. D. J. (1) , L. J. i D. J. (2) złożyli wniosek o ustanowienie służebności drogi koniecznej za wynagrodzeniem na nieruchomości – działka nr (...) , stanowiącej własność uczestnika postępowania B. Ł. (1) , na rzecz właścicieli działek nr (...) - D. J. (1) i L. J. oraz właściciela działki nr (...) - D. J. (2) . Dowód: wniosek k. 2-3 akt I Ns 343/10. Postanowieniem z dnia 30.12.2011r. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie w sprawie z wniosku D. J. (1) , L. J. i D. J. (2) o ustanowienie drogi koniecznej, ustanowił na rzecz każdoczesnych właścicieli nieruchomości położonych w K. A, a stanowiących działki nr (...) służebność drogi koniecznej polegającej na przejściu i przejeździe przez pas drogi o szerokości 5 metrów przez działkę nr (...) . W punkcie 2 wyżej wymienionego postanowienia Sąd zasądził solidarnie od D. J. (1) i L. J. na rzecz uczestnika postępowania B. Ł. (2) kwotę 502,- złotych rocznie tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, płatną z góry do dnia 31 stycznia każdego roku, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności którejkolwiek z rat. W punkcie 3 wyżej wymienionego postanowienia Sąd zasądził od D. J. (2) na rzecz uczestnika postępowania B. Ł. (2) kwotę 502,- złotych rocznie tytułem wynagrodzenia za ustanowienie służebności drogi koniecznej, płatną z góry do dnia 31 stycznia każdego roku, z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia płatności którejkolwiek z rat. Postanowienie Sądu z dnia 30.12.2011r. jest prawomocne. Dowód: postanowienie Sądu z dnia 30.12.2011r. k. 96 i k. 115 akt I Ns 343/10. Na wniosek wierzyciela – B. Ł. (1) Sąd Rejonowy w Kępnie postanowieniem z dnia 14.08.2013r. nadał klauzulę wykonalności punktom 2 i 3 prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011r. za lata 2012 i 2013. Tytuł wykonawczy wydano wierzycielowi B. Ł. (1) . Dowód: postanowienie Sądu z dnia 14.08.2013r. k. 140 akt I Ns 343/10, zwrotne potwierdzenie odbioru k. 142 akt I Ns 343/10. D. J. (1) , L. J. i D. J. (2) w dniu 11.01.2013r. złożyli przed notariuszem oświadczenie, że D. J. (1) i L. J. jako właściciele nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie prowadzi księgę wieczystą (...) oraz D. J. (2) jako właściciel nieruxhomości stanowiącej działkę nr (...) , dla której Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie prowadzi księgę wieczystą (...) zrzekają się służebności drogi koniecznej. Dowód: oświadczenia k. 8-9. Termin płatności wynagrodzenia za korzystanie z drogi koniecznej za rok 2012 upłynął powodom L. J. , D. J. (1) i D. J. (2) z końcem dnia 31.01.2012r.. Natomiast termin płatności wynagrodzenia za korzystanie z drogi koniecznej za rok 2013 upłynął powodom L. J. , D. J. (1) i D. J. (2) z końcem dnia 31.01.2013r.. Pozwany B. Ł. (1) został poinformowany o zrzeczeniu się przez powodów L. J. , D. J. (1) i D. J. (2) oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do korzystania z służebności drogi koniecznej, jednakże nie pamięta w jakiej dacie to nastąpiło. Nie jest znana data zapoznania pozwanego z oświadczeniami powodów o zrzeczeniu się służebności. Wniosek o wszczęcie egzekucji pozwany złożył w dniu 24.09.2013r.. Dowód: wniosek o wszczęcie egzekucji k. 1 akt Km 30485/13, przesłuchanie pozwanego B. Ł. (1) k. 104, 00:06:35 do 00:16:37 nagrania. Sąd zważył, co następuje. Powodowie wnieśli o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011r. w sprawie I Ns 343/10 opatrzonego klauzulą wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Kępnie z dnia 14.08.2013r.. Przepis art.840 § 1 kpc wskazuje enumeratywnie przesłanki pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Zgodnie z tym przepisem dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia. Jak wynika z akt sprawy powodowie L. J. , D. J. (1) i D. J. (2) będący dłużnikami na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30.12.2011r. w sprawie I Ns 343/10 wytoczyli powództwo przeciwko pozwanemu B. Ł. (1) , będącemu wierzycielem na podstawie tego tytułu wykonawczego, żądając pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności, nie określając, w jakim zakresie żądają tego pozbawienia. Tytuł wykonawczy stanowią punkty 2 i 3 prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie z dnia 30.12.2011r. zaopatrzone w klauzulę wykonalności postanowieniem z dnia 14.08.2013r., ograniczone do lat 2012 i 2013. Poprzez żądanie pozbawienia wykonalności punktu 2 prawomocnego postanowienia z dnia 30.12.2011r. powodowie L. J. oraz D. J. (1) zmierzali do uwolnienia się od odpowiedzialności zaspokojenia wymagalnych zobowiązań za lata 2012 i 2013 wynikających dla nich właśnie z tytułu wykonawczego z dnia 30.12.2011r.. Analogiczna sytuacja dotyczy powoda D. J. (2) , który żądając pozbawienia wykonalności punktu 3 prawomocnego postanowienia z dnia 30.12.2011r. działał w celu uchylenia się od obowiązku uiszczenia wierzycielowi B. Ł. (1) należnych mu wynagrodzeń za lata 2012 i 2013 z tytułu ustanowienia drogi koniecznej. Na podstawie powyższego z treści pozwu należy wnioskować, że powodowie L. J. i D. J. (1) domagają się pozbawienia wykonalności punktu 2 prawomocnego postanowienia z dnia 30.12.2011r., natomiast powód D. J. (2) domaga się pozbawienia wykonalności punktu 3 prawomocnego postanowienia z dnia 30.12.2011r.. Tylko tak określone żądania pozwu mieszczą się w zakresie przysługujących stronom uprawnień. Nie można bowiem przyjąć, że zakres żądania pozwu L. J. , D. J. (1) oraz D. J. (2) jest tożsamy. D. J. (1) oraz L. J. są dłużnikami w oparciu o punkt 2 wykonalnego postanowienia z dnia 30.12.2011r., natomiast D. J. (2) jest dłużnikiem z uwagi na treść punktu 3 wykonalnego postanowienia z dnia 30.12.2011r.. Konsekwencją powyższego są legitymacje procesowe czynne powodów, których zakresy nie pokrywają się. D. J. (1) oraz L. J. są legitymowani czynnie do wystąpienia z powództwem o pozbawienie wykonalności punktu 2 postanowienia z dnia 30.12.2011r., nie są natomiast uprawnieni do wystąpienia z takim roszczeniem jeśli chodzi o punkt 3 tego postanowienia. Analogicznie D. J. (2) jest legitymowany do wytoczenia powództwa o pozbawienie wykonalności punktu 3 postanowienia z 30.12.2011r., nie posiada natomiast takiej legitymacji jeśli chodzi o punkt 2 postanowienia z 30.12.2011r.. Punktem więc wyjściowym rozważań w niniejszej sprawie stanowiły dwa żądania pozwu: - żądanie powodów L. J. i D. J. (1) pozbawienia wykonalności punktu 2 postanowienia z dnia 30.12.2011r., - żądanie powoda D. J. (2) pozbawienia wykonalności punktu 3 postanowienia z dnia 30.12.2011r.. Oba żądania nie zasługują jednak na uwzględnienie. Powodowie powołują się na fakt, że z drogi nie korzystali, a ponadto, że w dniu 11.01.2013r. złożyli oświadczenia przed notariuszem o zrzeczeniu się służebności drogi koniecznej na działce nr (...) . Odnosząc powyższe twierdzenia do przesłanek pozbawienia wykonalności z art. 840 § 1 kpc rozważenia wymaga zasadność ich roszczeń w świetle art. 840 § 1 pkt 2 kpc . Zgodnie ze wskazanym przepisem dłużnik może żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane. Tytuł egzekucyjny, jakim jest postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie wydane zostało w dniu 30.12.2011r., natomiast oświadczenia powodów złożone zostały przed notariuszem w dniu 11.01.2013r.. Oświadczenia te jako zdarzenia nastąpiły już po wydaniu tytułu egzekucyjnego, jednakże poprzez ich złożenie nie wygasły zobowiązania powodów wynikające z punktu 2 i 3 tytułu wykonawczego z dnia 30.12.2011r.. Przede wszystkim zauważyć należy, że zobowiązania powodów dotyczą lat 2012 i 2013. Termin płatności zobowiązań za rok 2012 upłynął z końcem dnia 31.01.2012r., jako wynagrodzenie płatne z góry. Powodowie jako wnioskodawcy w sprawie I Ns 343/10 domagali się ustanowienia służebności drogi koniecznej, co ostatecznie Sąd postanowieniem z dnia 30.12.2011r. rozstrzygnął zgodnie z żądaniem wniosku. Postanowienia tego, w tym między innymi terminów oraz wysokości wynagrodzenia rocznego wnioskodawcy nie skarżyli. Poprzez samo złożenie oświadczenia przed notariuszem nie uwolnili się więc od obowiązku opłacenia tego wynagrodzenia. Wprawdzie pozwany przyznaje, że informację taką od powodów otrzymał, jednakże to na powodach spoczywał obowiązek udowodnienia że oświadczenia o zrzeczeniu się służebności dotarło do pozwanego [ art. 61 kc ], czego powodowie nie uczynili. Nie sprostali w tym przypadku regule korzystania z dobrodziejstwa faktów udowodnionych z art. 6 kc w związku z art. 232 kpc . O ile oświadczenia o zrzeczeniu się przed notariuszem prawa do korzystania ze służebności drogi koniecznej [ w sytuacji wykazania przez powodów, że oświadczenia te dotarły do pozwanego zanim nastąpił termin płatności zobowiązań za rok 2013, czego nie uczynili ] mogłoby stanowić podstawę rozważenia czy są one zdarzeniami, o których mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc , wskutek którego zobowiązanie wygasło czy też nie może być egzekwowane, jeżeli chodzi o zobowiązania powodów za rok 2013, o tyle oświadczenia te kategorycznie nie mieszczą się w zakresie pojęcia „ zdarzenia ”, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc , jeżeli chodzi o zobowiązania za rok 2012. Poza tym postanowienie Sądu z dnia 30.12.2011r. za kolejne lata nie stanowi tytułu wykonawczego, gdyż klauzulę wykonalności ograniczono do lat 2012 i 2013r., zgodnie z wnioskiem wierzyciela [ tu pozwanego ], tym samym nie mozna pozbawić wykonalności orzeczenia, któremu nie nadano klauzuli wykonalności, gdyż nie stanowi ono tytułu wykonawczego, a jedynie tytuł egzekucyjny. W świetle powyższych ustaleń, Sąd nie znalazł podstaw do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku. /-/ SSR Małgorzata Wierzba-Golicka
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę