I C 739/23

sygn. akt I C 739/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 2 sierpnia 2023 roku Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w W. w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 2 sierpnia 2023 roku w W. sprawy z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzizalnością z siedzibą we W. przeciwko Uniwersyteckiemu Centrum (...) z siedzibą w W. o zapłatę oddala powództwo (w części zaskarżonej sprzeciwem od nakazu zapłaty); zasądza od pozwanego na rzecz powódki 6 517,26 zł (sześć tysięcy pięćset siedemnaście złotych dwadzieścia sześć groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu. UZASADNIENIE I. Stanowiska stron (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosła o zasądzenie od Uniwersyteckiego Centrum (...) z siedzibą w W. 61 158,93 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Wskazała, że dochodzi zapłaty za kilkadziesiąt nieuregulowanych faktur za dostawy wyrobów medycznych oraz rekompensaty za koszty odzyskiwania należności (pozew k. 3-8). Referendarz sądowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 195-196). Pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty w części – co do dochodzonej zapłaty za jedną fakturę ( (...) ) tj. co do 3 554,28 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 25 października 2022 r. do dnia zapłaty, wnosząc w tym zakresie o oddalenie powództwa z uwagi na niewykazanie przez powódkę dostawy towaru i doręczenia faktury . Ponadto wniosła o zasądzenie od powódki proporcjonalnego zwrotu kosztów procesu, a w razie ewentualnego zasądzenia należności, o rozłożenie jej na raty i odstąpienie od obciążania pozwanej kosztami procesu z uwagi na trudną sytuację finansową (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 205-210). Zawodowy pełnomocnik powódki został zobowiązany do złożenia pisma przygotowawczego z podaniem wszystkich twierdzeń i dowodów na fakt rzeczywistego wykonania dostawy w zakresie kwestionowanej faktury oraz na fakt jej doręczenia pozwanej pod rygorem z art. 205 3 § 2 k.p.c. tj. pominięcia później zgłoszonych twierdzeń i dowodów (k. 254), czego nie wykonał (k. 261). II. Ustalenia faktyczne Strony wiązała umowa, w świetle której powódka dostarczała pozwanej wyroby medyczne (bezsporne). Powódka wystawiła w ciężar pozwanej fakturę nr (...) z 23 sierpnia 2022 r. na kwotę 3 554,28 zł płatną do 22 października 2022 r. (faktura k. 108-109). III. Ocena dowodów Powyżej ustalone fakty były bezsporne i wynikały z dokumentów zgromadzonych w aktach. Powódka nie wykazała natomiast spornego faktu (zaprzeczonego przez pozwaną), żeby zrealizowała dostawę, na którą opiewa faktura, i to mimo wyraźnego zobowiązania Przewodniczącego. Nie wykazała też kwestionowanego przez pozwaną doręczenia jej faktury. To na powódce spoczywał ciężar dowodu, bo to ona wywodziła z tego korzystne dla siebie skutki prawne ( art. 6 k.c. ). Stąd w ramach ustaleń faktycznych fakt zrealizowania przez powódkę dostawy (kluczowy dla rozstrzygnięcia) należało uznać za niewykazany. Faktura sama w sobie nie jest dowodem rzeczywistego wykonania usługi czy dostawy towaru. Podkreślenia wymaga, że faktura została jedynie wystawiona przez powódkę tj. powódka złożyła oświadczenie, że zrealizowała dostawę ( art. 245 k.p.c. ), co nie jest równoznaczne (w kontradyktoryjnym procesie) z tym, że rzeczywiście ją zrealizowała. Faktura, co istotne, nie została przez pozwaną przyjęta. Brak też dowodu, że została przez pozwaną zaksięgowana i ujęta w księgach rachunkowych. Sam fakt wystawienia faktury przez powódkę jest niewystarczający do czynienia domniemania, że powódka zrealizowała dostawę kwestionowaną przez pozwaną. Nie można też przerzucić ciężaru dowodzenia okoliczności przeciwnej na stronę pozwaną. Strona pozwana ma prawo zaprzeczyć zrealizowaniu dostawy, i to powódka winna wówczas ją wykazać – wynika to niedwuznacznie z art. 6 k.c. Istotne było też i to, że dołączona karta wszczepu (k. 110-111) nie została podpisana przez żadną osobę z ramienia pozwanego, a więc nie stanowi dowodu, że pozwana zużyła wyroby medyczne, dokonała zamówienia tudzież uznała dochodzoną wierzytelność. IV. Ocena prawna Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Przesłanką dochodzonej należności (w części zaskarżonej sprzeciwem od nakazu zapłaty) tj. wynagrodzenia za dostawę towaru, jest zrealizowanie tej dostawy. Nie zostało to przez powódkę wykazane. V. Koszty procesu O kosztach sąd orzekł na podstawie odpowiedzialności za wynik procesu stosownie do art. 98 § 1 i 3 k.c. , zgodnie z art. 100 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając. Powódka wygrała w 94,2% (uwzględniono 57 604,65 zł z dochodzonych 61 158,93 zł). Poniosła 6 975 zł kosztów procesu: 3 058 zł opłaty od pozwu, 3 900 zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa. Z kolei pozwana poniosła 917 zł kosztów procesu (900 zł wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty skarbowej od złożonego dokumentu pełnomocnictwa). Łącznie koszty procesu wyniosły 7 892 zł, z czego pozwana powinna ponieść 7 434,26 zł (94,2%). Różnica między poniesionymi przez pozwaną kosztami (917 zł) a kosztami na nią przypadającymi (7 434,26 zł) stanowi zasądzoną w pkt. 2. wyroku kwotę 6 517,26 zł. O odsetkach za opóźnienie od kosztów procesu sąd orzekł stosownie do art. 98 § 1 1 k.p.c. Wynagrodzenie pełnomocnika powódki zostało ustalone suma 3 600 zł zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz 300 zł zgodnie z § 2 pkt 3 w zw. z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Taki sposób ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika wynikał z przebiegu niniejszego postępowania. Postępowanie to bowiem „w wyniku skutecznego wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty” (vide § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia) stało się postępowaniem o 3 554,28 zł – tym samym postępowaniem o kwotę „powyżej 1500 zł do 5000 zł”. O ile zatem powódka niewątpliwie zmuszona była do wytoczenia powództwa o całą kwotę (61 158,93 zł), o tyle w zasadniczej części sprawa zakończyła się na etapie postępowania upominawczego uprawomocnieniem się nakazu zapłaty. Niezasadne byłoby zatem ustalanie wynagrodzenia pełnomocnika w całości w oparciu o stawki z postępowania zwykłego (§ 2), mimo że postępowanie w zasadniczej części zakończyło się w postępowaniu upominawczym. Dla zobrazowania problemu, weźmy jako przykład: zaskarżenie nakazu zapłaty wydanego na kwotę 3 000 000 zł jedynie co do 25 zł. Oczywiste jest, że w takiej sytuacji powód, któremu nakazem zapłaty przyznano wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 7 200 zł (§ 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych) nie nabędzie wynagrodzenia w stawce 15 000 zł zgodnie z § 2 pkt 8 tego rozporządzenia w związku z kontynuowaniem przez pozwanego sporu co do 25 zł. Inne postawienie rzeczy prowadziłoby w istocie do efektu niemożności zaskarżenia nakazu w razie zawyżenia dochodzonego roszczenia o kwotę rzędu 25 zł, bowiem nawet w razie wykazania swoich racji byłoby to skrajnie nieopłacalne, bowiem wprawdzie powództwo co do 25 zł byłoby oddalone, jednakże równolegle zasądzane wynagrodzenie w o wiele wyższej stawce. Skoro zatem powódka zmuszona była do wytoczenia powództwa w postępowaniu upominawczym o 61 158,93 zł – należne jej było wynagrodzenie w wysokości 3 600 zł (§ 3 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia). Ponieważ w postępowaniu zwykłym spór był kontynuowany o zaledwie 3 554,28 zł – należało dokonać w świetle § 3 ust. 2 rozporządzenia zwiększenia zasądzonego wynagrodzenia. Zwiększenie to należało jednak uwzględnić wg stawki z § 2 pkt 3, bowiem w takiej wysokości „skutecznie wniesiono sprzeciw” w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia. Zwiększenie to wynosi 300 zł (różnica między 900 zł a 600 zł tj. między stawką z § 3 ust. 1 pkt 3 i stawką z § 2 pkt 3). Natomiast pozwana uczestniczyła w postępowaniu li tylko w zakresie zaskarżonej sprzeciwem od nakazu zapłaty kwoty 3 554,28 zł, stąd po jej stronie wynagrodzenie radcy prawnego sąd ustalił na 900 zł zgodnie z § 2 pkt 3 ww. rozporządzenia. Wniosek pozwanego o odstąpienie od obciążania kosztami procesu ( art. 102 k.p.c. ) nie zasługiwał na uwzględnienie. To postawa pozwanego wygenerowała poniesione przez powódkę koszty. Szpitale tak jak wszyscy inni dłużnicy muszą terminowo płacić swoje zobowiązania. Państwo, które zdecydowało się na nadanie podmiotom leczniczym osobowości prawnej, nie może w ten sposób kredytować działalności leczniczej w publicznym sektorze kosztem sektora prywatnego. W ten sposób państwo, które regularnie znajduje środki na coraz to nowe transfery społeczne czy inwestycje publiczne, mogłoby nadając osobowość prawną kolejnym jednostkom budżetowym (szkołom, urzędom etc.), a następnie nie zapewniając im należytego finansowania, kredytować ogół swojej działalności kosztem sektora prywatnego, co jest niedopuszczalne. Państwo, żeby uzyskać środki z sektora prywatnego, musi wyemitować obligacje na tyle rentowne, żeby znaleźli się chętni do finansowania działalności państwa, ewentualnie ściągnąć te środki w formie danin publicznych wprowadzonych przepisami o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Nie jest szczególnie uzasadnionym wypadkiem w rozumieniu art. 102 k.p.c. fakt nadania szpitalom osobowości prawnej i niedofinansowanie ich przez państwo. Zarządzenia: - urlop referenta od 21.08.2023 r. do 11.09.2023 r. - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powódki r. pr. T. W. przez umieszczenie w portalu informacyjnym. W. , 21 września 2023 roku asesor sądowy Mateusz Janicki