I C 721/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka I. K. wniosła pozew przeciwko Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. domagając się zwrotu kwoty 7.878,51 zł wraz z odsetkami, która została wyegzekwowana z jej wynagrodzenia w toku postępowania egzekucyjnego. Powódka argumentowała, że spadek po jej ojcu, H. M., przyjęła z dobrodziejstwem inwentarza, co oznaczało jej odpowiedzialność za długi spadkowe jedynie do wysokości wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Wartość ta wynosiła zaledwie 50,17 zł. Pozwany SKOK, mimo wiedzy o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, uzyskał od sądu klauzulę wykonalności bez zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności powódki. Sąd Rejonowy w Mysłowicach dopiero po wyegzekwowaniu całej należności sprostował swoje postanowienie, dodając wymagane zastrzeżenie. Sąd w niniejszej sprawie uznał, że wyegzekwowana kwota stanowiła świadczenie nienależne, a działanie pozwanego było celowe i nacechowane złą wolą, co uzasadniało odpowiedzialność deliktową. Sąd podkreślił, że pozwany, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, miał wiedzę o sytuacji spadkowej powódki i świadomie skierował egzekucję, licząc na wyegzekwowanie całości zadłużenia przed skutecznym ograniczeniem odpowiedzialności powódki. Wobec powyższego, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 7.878,51 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 10 września 2014 roku do dnia zapłaty, a także zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza, obowiązków sądu przy nadawaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy oraz konsekwencji wyegzekwowania należności bez odpowiedniego zastrzeżenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spadkobiercy i wadliwości postępowania egzekucyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyegzekwowanie przez wierzyciela pełnej kwoty zadłużenia od spadkobiercy, który przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza, jest dopuszczalne, jeśli klauzula wykonalności nie zawierała zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobiercy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyegzekwowanie pełnej kwoty jest niedopuszczalne, jeśli klauzula wykonalności nie zawierała zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobiercy, nawet jeśli pierwotnie sąd pominął to zastrzeżenie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił obowiązek sądu zamieszczenia w klauzuli wykonalności zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobiercy dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza, zgodnie z art. 792 k.p.c. i art. 837 k.p.c. Nawet jeśli sąd początkowo pominął to zastrzeżenie, a następnie je sprostował po wyegzekwowaniu należności, wyegzekwowane świadczenie jest nienależne. Działanie wierzyciela, który mimo wiedzy o ograniczonej odpowiedzialności spadkobiercy, dąży do wyegzekwowania pełnej kwoty, może być uznane za czyn niedozwolony.
Czy działanie wierzyciela, który uzyskał klauzulę wykonalności bez zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobiercy i wyegzekwował całą należność, może stanowić czyn niedozwolony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie działanie może stanowić czyn niedozwolony, jeśli jest celowe, nacechowane złą wolą i narusza zasady współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany SKOK, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, miał wiedzę o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza przez powódkę i świadomie wykorzystał błąd sądu przy nadawaniu klauzuli wykonalności. Dążenie do wyegzekwowania całej należności, mimo wiedzy o ograniczonej odpowiedzialności powódki, oraz próby opóźniania sporządzenia spisu inwentarza, świadczą o celowym działaniu sprzecznym z dobrymi obyczajami i naruszeniu przepisów chroniących spadkobiercę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa im. F. S. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna żądania zwrotu nienależnie wyegzekwowanych należności jako bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności pozwanego z tytułu czynu niedozwolonego.
Pomocnicze
k.c. art. 1032 § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
Określa, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku.
k.c. art. 837
Kodeks cywilny
Dłużnik może powoływać się na ograniczenie odpowiedzialności tylko wówczas, gdy ograniczenie to zostało zastrzeżone w tytule wykonawczym.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Określa termin spełnienia świadczenia bezterminowego, stosowany do odsetek od nienależnego świadczenia.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu zamieszczenia w wyroku zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności dłużnika.
k.p.c. art. 792
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku sądu zamieszczenia w klauzuli wykonalności zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności następcy prawnego dłużnika.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 6 pkt. 4
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu art. § 2 ust. 1
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadek przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza odpowiedzialność spadkobiercy do wartości spadku. • Konieczność zamieszczenia w klauzuli wykonalności zastrzeżenia o ograniczeniu odpowiedzialności spadkobiercy. • Wyegzekwowanie należności bez takiego zastrzeżenia stanowi świadczenie nienależne. • Działanie wierzyciela było celowe, nacechowane złą wolą i naruszało zasady współżycia społecznego (czyn niedozwolony).
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że powódka nie zwalczała klauzuli wykonalności w terminie i że egzekucja była słuszna. • Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powódki. • Pozwany twierdził, że przysporzenie miało ważną podstawę prawną (tytuł wykonawczy).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Rejonowy w Mysłowicach wskutek niedopatrzenia uwzględnił ten wniosek w całości. • Po interwencji powódki Sąd z urzędu zlecił komornikowi sporządzenie spisu inwentarza. • Sąd Rejonowy w Mysłowicach dostrzegł swoją pomyłkę i postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014r. sprostował oczywistą niedokładność w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności. • Pozwany z premedytacją skierowała egzekucję przeciwko powódce, albowiem liczyła na wyegzekwowanie całości zadłużenia stwierdzonego tytułem wykonawczym, nim powódka skutecznie wniesie o dokonanie spisu inwentarza. • Takie zachowanie pozwanego jest sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz stanowi naruszenie przepisów chroniących spadkobiercę nabywającego spadek z dobrodziejstwem inwentarza przez egzekucją pomimo tego iż pozwana dysponowała tytułem wykonawczym.
Skład orzekający
Adrianna Gołuńska - Łupina
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności spadkobiercy dziedziczącego z dobrodziejstwem inwentarza, obowiązków sądu przy nadawaniu klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercy oraz konsekwencji wyegzekwowania należności bez odpowiedniego zastrzeżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spadkobiercy i wadliwości postępowania egzekucyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak błąd sądu i celowe działanie wierzyciela mogą prowadzić do wyegzekwowania należności od osoby, która formalnie nie powinna być obciążona pełną kwotą. Podkreśla znaczenie dokładności w postępowaniu sądowym i egzekucyjnym.
“SKOK wyegzekwował dług od spadkobiercy z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd: celowe działanie i błąd sądu.”
Dane finansowe
WPS: 7878,51 PLN
zwrot wyegzekwowanych należności: 7878,51 PLN
zwrot kosztów postępowania: 1611 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.