I C 72/23

Sygn. akt I C 72/23 UZASADNIENIE Powód T. P. wniósł o zasądzenie od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 6 580,01 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 16 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzanie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że w dniu 28 kwietnia 2022 roku miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której uszkodzeniu uległ samochód marki M. (...) o nr rej. (...) , stanowiący własność A. P. (1) , a sprawca zdarzenia posiadał ważne ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej. Powód wskazał, że poszkodowany zgłosił szkodę stronie pozwanej i w braku możliwości korzystania przez niego z innego pojazdu w okresie od 28 kwietnia 2022 roku do 31 maja 2022 roku wynajął pojazd zastępczy od powoda, przy czym stawkę najmu ustalono na kwotę 200,00 złotych netto (246 złotych brutto). Powód podniósł, że za świadczone usługi tj. najem pojazdu zastępczego, holowanie i zabezpieczenie na parkingu uszkodzonego pojazdu wystawił w dniu 30 maja 2022 roku fakturę VAT na kwotę 9 134,47 złotych brutto, zaś na mocy umowy cesji z dnia 31 maja 2022 roku nabył od poszkodowanego powyższą wierzytelność i mimo wezwania pozwanej jako ubezpieczyciela sprawcy kolizji do uregulowania należności, pozwana zaspokoiła roszczenie jedynie co do kwoty 2 554,46 złotych. Od wydanego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym strona pozwana wniosła sprzeciw i wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Strona pozwana zakwestionowała powództwo co do wysokości, zarzucając zawyżenie przez powoda zarówno stawki najmu, jak i okresu najmu, a także zawyżenie kosztów holowania uszkodzonego pojazdu. Strona pozwana podważyła także żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie podając, że skoro w toku likwidacji szkody wypłaciła odszkodowanie, nie pozostaje w opóźnieniu w spełnianiu świadczenia. Strona pozwana wskazała, że po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego zwróciła część żądanych kosztów z tytułu holowania pojazdu, tj. kwotę 241,80 złotych netto, koszty najmu pojazdu zastępczego za okres 21 dni po stawce 75 zł netto (stawka stosowana u partnerów pozwanej za pojazd klasy C) oraz w całości koszty parkowania pojazdu po stawce dobowej 20 zł netto za okres 13 dni. W ocenie strony pozwanej okres 21 dni był wystarczający do przywrócenia pojazdu poszkodowanego do stanu sprzed zdarzenia. Dodała, że poszkodowany miał możliwość nieodpłatnego wynajęcia pojazdu zastępczego u jednego z jej partnerów, o czym został poinformowany i w przypadku przyjęcia oferty, poszkodowany nie musiałby ponosić dodatkowych kosztów za m.in. holowania, podstawienie i odbiór pojazdu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 28 kwietnia 2022 roku miała miejsce kolizja drogowa, w wyniku której uległ uszkodzeniu należący do A. P. (1) pojazd osobowy marki M. (...) o nr rej. (...) . W chwili zdarzenia pojazdem kierowała żona poszkodowanego, A. P. (2) . Sprawca szkody powstałej w wyniku tego zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. . Okoliczności bezsporne Poszkodowany w dniu 29 kwietnia 2022 r. zgłosił szkodę stronie pozwanej, która wszczęła postępowanie likwidacyjne pod numerem szkody (...) . W okresie od 28 kwietnia 2022 roku do 31 maja 2022 roku, tj. przez 33 dni, poszkodowany korzystał z pojazdu zastępczego T. (...) (klasa C) o nr rej. (...) , udostępnionego przez powoda T. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) , przy ustaleniu stawki dziennej na 246,00 złotych brutto. Poszkodowany nie posiadał innego pojazdu niż uszkodzony. Potrzebował pojazd zastępczy do zaspokojenia codziennych potrzeb prywatnych i zawodowych. Poszkodowany odebrał własny pojazd od mechanika dzień po naprawie i tego samego dnia zwrócił powodowi pojazd zastępczy. Dowód: – podsumowanie zgłoszenia szkody – k. 57, płyta CD, plik (...) .pdf, s. 1 – 4. – umowa najmu pojazdu zastępczego z dnia 19 lipca 2022 roku – k. 11 – 11 verte – oświadczenie dot. celowości wynajęcia samochodu zastępczego – k. 13 – zeznania świadka A. P. (2) – k. 69 – 69 verte – zeznania świadka A. P. (1) – k. 69 – 70 Poszkodowany zgłaszając szkodę telefonicznie został poinformowany przez osobe z infolinii ubezpieczyciela o możliwości najmu pojazdu za jego pośrednictwem bez wskazywania marki pojazdu, który miałby otrzymać oraz za jaką stawkę dzienną najmu, lecz najpierw miał powiadomić ubezpieczyciela do godziny 20 – ej, czy zdarzenie było kolizją, czy wypadkiem drogowym. Na miejscu zdarzenia pojawił się mężczyzna, który zaproponował zorganizowanie holowania, parkowania i holowania uszkodzonego pojazdu. Poszkodowany podpisał oświadczenie, z którego wynikało, że powód nie współpracuje ze stroną pozwaną, o czym poinformował ubezpieczyciela już na etapie zgłoszenia szkody. Strona pozwana dopiero w dniu 4 maja 2022 roku w ogólnych informacjach powiadomiła poszkodowanego w mailu o najmie pojazdów zastępczych oraz o akceptowanych przez nią stawkach najmu pojazdu zastępczego. Dowód: – oświadczenie poszkodowanego – k. 14 – pismo strony pozwanej z dnia 4 maja 2022 r. – k. 57, płyta CD, plik (...) .pdf, s. 18 – 24 – zeznania świadka A. P. (1) – k. 69 – 70 Na łączne koszty holowania pojazdu z miejscowości B. do miejscowości B. (odległość 22,2 km) wynoszące 696,67 złotych składały się koszty dojazdu do poszkodowanego w wysokości 5,80 złotych za 1 kilometr, przewóz samochodu w wysokości 6,20 złotych za 1 kilometr, czynności załadunkowe i rozładunkowe po 150,00 złotych oraz podatek VAT. P. poszkodowanego stał na parkingu strzeżonym od dnia 28 kwietnia 2022 r. do dnia 10 maja 2022 r., łącznie 13 dni za dzienną stawkę w wysokości 20 złotych plus podatek VAT. Dowód: – formularz kosztów holowania i usługi parkingowej – k. 15 Na dochodzone przez powoda roszczenie składały się kwoty 8 118,00 złotych z tytułu najmu pojazdu, 696,67 złotych z tytułu holowanie pojazdu na parking strzeżony oraz 319,80 złotych z tytułu usługi parkingowej. Za wykonane usługi powód wystawił poszkodowanemu fakturę VAT na łączną kwotę 9 134,47 złotych. Dowód: – faktura VAT nr (...) z dnia 30 maja 2022 roku – k. 10 Przedsiębiorstwo (...) na podstawie umowy cesji z dnia 31 maja 2022 roku nabyło wierzytelność przysługującą poszkodowanemu względem strony pozwanej w zakresie zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego oraz usługi holowania i parkowania uszkodzonego pojazdu. Dowód: – umowa cesji wierzytelności – k. 11a Powód pismem z dnia 31 maja 2022 roku wezwał stronę pozwaną do wypłaty kwoty 9 134,47 złotych. Wezwanie zostało doręczone pozwanej w dniu 6 czerwca 2022 r. Strona pozwana decyzją z dnia 15 czerwca 2022 roku przyznała powodowi kwotę 1 937,25 złotych, uznając za uzasadnione koszty najmu pojazdu za okres 21 dni przy dobowej stawce w wysokości 75 złotych netto (92,25 złotych brutto). Strona pozwana decyzją z dnia 22 czerwca 2022 roku wypłaciła dodatkowe odszkodowanie w kwocie 617,21 złotych, która obejmowała sumę 319,80 złotych z tytułu usługi parkingowej świadczonej przez 13 dni (20 złotych za dobę plus podatek VAT) oraz 297,41 złotych za holowanie (ryczałtowa kwota 165 złotych za holowanie na dystansie do 30 km i stawki 4,80 złotych za każdy kolejny kilometr plus podatek VAT). Powód pismem z dnia 27 czerwca 2022 roku wezwał stronę pozwaną do wypłaty dodatkowego odszkodowania w kwocie 6 580,01 złotych. Strona pozwana nie wypłaciła powodowi żądanej kwoty. Dowód: – pismo powoda z dnia 31 maja 2022 roku wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 18 – 20 – decyzja strony pozwanej z dnia 15 czerwca 2022 roku – k. 21 – 21 verte – potwierdzenie wypłaty kwoty 1 937,25 złotych – k. 23 – decyzja strony pozwanej z dnia 22 czerwca 2022 roku – k. 24 – 24 verte – potwierdzenie wypłaty kwoty 617,21 złotych – k. 25 – pismo powoda z dnia 27 czerwca 2022 roku wraz z potwierdzeniem nadania i odbioru – k. 19 – 20 i 26 – 26 verte Sąd zważył, co następuje. Powództwo podlegało uwzględnieniu w całości co do należności głównej. W niniejszej sprawie bezsporna była odpowiedzialność strony pozwanej za skutki zdarzenia z dnia 28 kwietnia 2022 roku, jak również legitymacja czynna powoda do występowania w niniejszym procesie. Strona pozwana zakwestionowała okres najmu pojazdu zastępczego udostępnionego poszkodowanemu przez powoda, zaproponowaną stawkę najmu oraz koszty holowania uszkodzonego pojazdu na parking. Wysokość opłaty parkingowej oraz okres parkowania nie były przedmiotem sporu. Kwota z tytułu tej opłaty została zaakceptowana i zwrócona powodowi przez stronę pozwaną. Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Stosownie zaś do art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. W niniejszej sprawie odpowiedzialność strony pozwanej ograniczona była do uzasadnionych kosztów poniesionych przez poszkodowanego w związku ze szkodą z dnia 28 kwietnia 2022 roku. Rozstrzygając sprawę, sąd oparł się na dowodach z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, wskazanych przez stronę pozwaną dokumentach z akt szkody (płyta CD) oraz na zeznaniach świadków A. P. (1) oraz A. P. (2) . Zeznania świadków były logiczne, spójne i korelowały z treścią dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Świadkowie przedstawili okoliczności związane ze zgłoszeniem szkody i kwestie związane z przyczynami najmu pojazdu zastępczego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zasadności korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego u powoda, wymaga podkreślenia, że co do zasady poszkodowany nie ma obowiązku wynajęcia takiego pojazdu w wypożyczalni, z którą współpracuje ubezpieczyciel sprawcy, zwłaszcza jeżeli poniesione z tego tytułu koszty pozostają w związku ze szkodą oraz są ekonomicznie uzasadnione. Strona pozwana nie uczyniła zadość zobowiązaniu przez sąd, na wniosek powoda, do przedłożenia odpisów wystawionych faktur lub zawartych umów najmu przez jej asystorów z poszkodowanymi z terenu powiatu (...) , którzy zgłosili u niej szkodę w okresie od kwietnia do maja 2022 roku, z których wynikałaby stawki za najem pojazdu zastępczego przezeń stosowane. Podkreślić należy, że chociaż strona pozwana w formularzu zgłoszenia szkody zawarła informację dotyczącą najmu pojazdu zastępczego, to ubezpieczyciel nie wystąpił do poszkodowanego z konkretną ofertą zorganizowania takiego pojazdu, pomimo że poszkodowany w formularzu wskazał, iż korzysta już z pojazdu zastępczego. Skoro strona pozwana w chwili zgłoszenia szkody dowiedziała się, że poszkodowany korzysta już z usług wypożyczalni pojazdów spoza grona jej partnerów, to powinna podjąć starania, żeby poszkodowany skorzystał z tańszej i równie korzystnej oferty zagwarantowanej przez ubezpieczyciela. Obowiązkiem ubezpieczyciela wobec poszkodowanego jest przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego w taki sposób, aby skutki tego zdarzenia były jak najmniej dolegliwe i odczuwalne dla poszkodowanego. Gdyby strona pozwana wykazała, że poszkodowany – pomimo, iż została dla niego zorganizowana usługa holowania uszkodzonego pojazdu i pojazd zastępczy na warunkach akceptowanych przez ubezpieczyciela – nie skorzystał z tej oferty, wówczas można byłoby uznać za zasadny zarzut braku współdziałania poszkodowanego z ubezpieczycielem przy likwidacji szkody oraz zarzut naruszenia obowiązku minimalizacji szkody, czego ostatecznym wynikiem byłoby zawyżenie spornych stawek i okresu najmu. Tymczasem strona pozwana, nie składając poszkodowanemu żadnej indywidualnej oferty uznała, że zawarte w formularzu ogólne informacje dotyczące możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego, są wystarczające, aby na poszkodowanego przerzucić obowiązek minimalizacji szkody. Jako zasadne koszty za holowanie pojazdu strona pozwana wskazała kwotę 297,41 złotych. Podniosła, że niniejsza stawka została ustalona w oparciu o średnie ceny za tego typu usługi na rynku lokalnym, co jednak nie zostało przez nią wykazane zgodnie z art. 6 k.c. i art.232 zd. 1 k.p.c. Twierdziła również, że gdyby poszkodowany przyjął ofertę zorganizowania przedmiotowych usług przez ubezpieczyciela nie poniósłby z tego tytułu żadnych kosztów. Brak jest jednak jakiegokolwiek dowodu na zorganizowanie holowania przez ubezpieczyciela oraz ceny usług w powiecie (...) w takiej wysokości, na jaką powołuje się pozwana. Zdaniem sądu, ubezpieczyciel, jako profesjonalista, również powinien czynić wszystko, żeby minimalizować koszty związane z likwidacją szkód, przy jednoczesnym zapewnieniu poszkodowanym jak najbardziej dogodnych i nieuciążliwych warunków oczekiwania na zakończenie procesu likwidacji szkody. Strona pozwana nie wykazała, aby takie działania wobec poszkodowanego zostały podjęte. Ponadto, to powód zaoferował poszkodowanemu kompleksową usługę, w tym holowanie uszkodzonego pojazdu, zabezpieczenie go i parkowanie do momentu przekazania pojazdu do warsztatu, a ponadto zapewnienie poszkodowanemu pojazdu zastępczy na cały czas trwania postępowania likwidacyjnego, aż do dnia odebrania z serwisu naprawionego pojazdu. Sąd na podstawie (...) § 1 pkt 6 w zw. z art. 235 1 k.p.c. pominął wnioski dowodowe strony pozwanej w postaci cenników ze stron internetowych oferujących wynajem samochodów zastępczych (sąd nie będzie przeglądał stron internetowych z cennikami bliżej nie określonych wypożyczalni) oraz z cenników wypożyczalni pojazdów zastępczych współpracujących ze stroną pozwaną. Strona pozwania nie oznaczyła dowodów w sposób umożliwiający ich przeprowadzenie wskazując jedynie w pkt 9 i 10 sprzeciwu od nakazu zapłaty na dowody z cenników stron internetowych i wypożyczalni współpracujących. Nie dołączyła jednak ich do sprzeciwu, nie określiła też numerów stron z akt szkody. Nie jest rzeczą sądu poszukiwanie tych dokumentów, lecz obowiązkiem strony wnioskującej o ich przeprowadzenie jest takie ich oznaczenie, by sąd mógł takie dokument odnaleźć. Strona pozwana nie uczyniła tego w taki sposób, jak oznaczyła dowody z dokumentów z akt szkody. Strona pozwana nie wykazała, że powód rażąco zawyżył dobową stawkę z tytułu najmu pojazdu zastępczego klasy C (wynoszącą 246,00 złotych brutto), ani też stawkę za holowanie uszkodzonego pojazdu na strzeżony parking (wynoszącą 696,67 złotych brutto). Brak jest jakiegokolwiek dowodu przeciwnego na tę okoliczność. Z odpisów umów dotyczących najmu pojazdu zastępczego dołączonych do pism a z dnia 3 kwietnia 2023 r. nie wynikając wcale stawki najmu pojazdu zastępczego. Strona powodowa zobowiązana była do przedłożenia faktur lub umów, bowiem powód zgłosił ten wniosek, by wykazać, że istotnie strona pozwana była w stanie zapewnić najem pojazdu zastępczego za cenę 75 zł netto za dobę. Strona pozwana składając umowy najmu pojazdu zastępczego nie uznała za stosowne, by wynikała z nich stawka najmu pojazdu. Nie przedstawiła umów o współpracy z AUTO BLACHA&LAKIER K. P. Samochodowych K. K. . Tym samym nie wykazała, że informacja zawarta w mailu skierowanym do poszkodowanego A. P. (1) co do wysokości stawki najmu pojazdów zastępczych w ramach wypożyczalni współpracujących z pozwaną była prawdziwa. Dokument ten w żadnej mierze nie dowodzi, że istotnie wypożyczalnie współpracujące za taką cenę najmują pojazdy zastępcze. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut pozwanej dotyczący zawyżenia okresu najmu pojazdu zastępczego. Nieuzasadnione było stanowisko strony pozwanej, która jako okres przestoju pojazdu wskazała czas na zgłoszenie szkody (1 dzień), oczekiwanie na oględziny (7 dni), uzgodnienie kosztów naprawy (6 dni), technologiczny czas naprawy (5 dni) oraz 2 dni wolne od pracy; w sumie okres 21 dni. Na podstawie dokonanych ustaleń należało stwierdzić, że pojazd poszkodowanego był niezdatny do użytku od dnia 28 kwietnia 2022 roku. Z warsztatu został odebrany niezwłocznie po uzyskaniu informacji o jego naprawie w dniu 31 maja 2022 roku. Zatem poszkodowany był pozbawiony możliwości korzystania z własnego pojazdu przez okres 33 dni i – w przeciwieństwie do ubezpieczyciela – nie miał możliwości przyspieszenia procedury likwidacji szkody. Odnośnie okresu niezbędnego do naprawy pojazdu, powszechnie wiadomo, że wcześniej z mechanikami należy umówić termin, oczekiwać na części zamienne, a następnie na ich wymianę. Okres ten może być dłuższy niż zakładany technologiczny czas naprawy. Poszkodowany w dniu odebrania naprawionego pojazdu z serwisu zwrócił wynajmowany pojazd powodowi. Strona pozwana nie wskazała, kiedy wypłaciła poszkodowanemu odszkodowanie z tytułu szkody w pojeździe, które pozwoliło na naprawę uszkodzonego pojazdu marki M. (...) . Poszkodowany nie ma obowiązku wykładać z własnych środków kwot na naprawę pojazdu, by skrócić czas najmu pojazdu zastępczego, lecz strona pozwana winna tak przeprowadzić postępowanie likwidacyjne, by wypłacić poszkodowanemu należne odszkodowanie pozwalające na naprawę uszkodzonego pojazdu. Określanie więc uzasadnionego technologicznie czasu naprawy pojazdu bez odniesienia do daty wypłaty odszkodowania jest bezzasadne. W związku z powyższym – wbrew twierdzeniom strony pozwanej – okresu najmu wynoszący 33 dni nie został zawyżony. Mając powyższe na uwadze, powództwo o zapłatę należności głównej uwzględniono w całości, tj. co do kwoty 6 580,01 zł. Łączne należne powodowi odszkodowanie powinno wynosić 9 134,47 złotych brutto, obejmujące w pełnym zakresie koszty najmu pojazdu zastępczego oraz koszty holowania i parkowania uszkodzonego pojazdu. Skoro strona pozwana koszty te zapłaciła do kwoty 2 554,46 złotych, do zapłaty pozostała kwota 6 580,01 złotych. Sąd orzekł o należnych odsetkach ustawowych od zgłoszonego roszczenia w oparciu o art. 481 § 1 k.c. i 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. W przedmiotowej sprawie powód pismem doręczonym 6 czerwca 2022 roku, wezwał pozwanego ubezpieczyciela do zapłaty kwoty objętej fakturą, zatem szkoda w tym zakresie powinna być naprawiona najpóźniej do dnia 6 lipca 2022 roku, stąd odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia 7 lipca 2022 roku. W związku z tym żądanie dotyczące zasądzenia odsetek od 16 czerwca 2022 roku podlegało oddaleniu jako niezasadne w kontekście obowiązujących przepisów. O kosztach orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Powód wygrał proces w całości, ponosząc koszty w łącznej kwocie 2 217 złotych (400 złotych opłata sądowa od pozwu, 1 800 złotych koszty zastępstwa procesowego i 17 złotych opłata skarbowa od pełnomocnictwa).