I C 714/23 upr
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanej A. S. kwoty 15 404,40 zł z tytułu zaległych rat umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z dnia 20 marca 2017 roku. Pozwana zobowiązała się do spłaty 25 000 zł kapitału wraz z całkowitym kosztem w wysokości 30 392 zł, co dawało sumę do zapłaty 55 392 zł w 48 ratach. Pozwana wpłaciła już 39 987,60 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że skorzystała z instytucji "kredytu darmowego" i kwestionując abuzywność niektórych postanowień umownych. Sąd Rejonowy w Kętrzynie, po analizie materiału dowodowego, ustalił, że umowa pożyczki stanowiła kredyt konsumencki. Sąd uznał, że wynagrodzenie prowizyjne w kwocie 22 231 zł oraz opłata za usługę (...) w kwocie 2 600 zł, stanowiące znaczną część całkowitego kosztu pożyczki, miały charakter obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i były klauzulami abuzywnymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. Sąd podkreślił, że koszty te nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem, rażąco naruszały jego interesy finansowe i dobre obyczaje. W związku z uznaniem tych postanowień za niewiążące, sąd stwierdził, że wpłacona przez pozwaną kwota 39 987,60 zł przekroczyła należność główną pożyczki (25 000 zł) pomniejszoną o spłacone raty, a także po uwzględnieniu odsetek umownych (5 432 zł). W konsekwencji, powództwo o zapłatę zostało oddalone jako niezasadne. Sąd zaznaczył również, że powód nie wykazał należycie wypłaty części środków na konto pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że sądy mają obowiązek badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, nawet jeśli koszty mieszczą się w ustawowych limitach, oraz że wysokie prowizje i opłaty mogą być uznane za obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji kosztów pożyczki i może wymagać analizy indywidualnych umów pod kątem ich charakteru i proporcjonalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wynagrodzenie prowizyjne i inne opłaty w umowie pożyczki konsumenckiej, mimo mieszczenia się w limicie pozaodsetkowych kosztów kredytu, mogą zostać uznane za klauzule abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty kredytu, nawet mieszczące się w limicie z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, podlegają ocenie pod kątem ich abuzywności i mogą zostać uznane za niedozwolone, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy dotyczące pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyłączają stosowania przepisów o klauzulach abuzywnych (art. 385¹ k.c.). Wynagrodzenie prowizyjne i opłata za usługę, które były niemal równe kwocie kapitału pożyczki, zostały uznane za dodatkowe wynagrodzenie za korzystanie z kapitału, stanowiące obejście przepisów o odsetkach maksymalnych i rażąco naruszające interesy konsumenta.
Czy sąd krajowy ma obowiązek zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umowy konsumenckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy warunki umowy konsumenckiej mają nieuczciwy charakter i do zniwelowania braku równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazując, że sąd krajowy musi badać z urzędu klauzule umowne pod kątem ich nieuczciwości, aby zapewnić konsumentowi skuteczną ochronę.
Czy postanowienia umowy dotyczące głównych świadczeń stron (np. ceny) mogą być uznane za abuzywne?
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia określające główne świadczenia stron (w tym cenę lub wynagrodzenie) nie podlegają ocenie pod kątem abuzywności, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd zaznaczył, że klauzule abuzywne nie dotyczą głównych świadczeń stron, chyba że są niejednoznaczne. W tym przypadku jednak, sąd uznał, że prowizja i opłata za usługę nie stanowiły głównego świadczenia, a jedynie dodatkowe koszty, które mogły być abuzywne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
u.k.k. art. 3 § 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255.550,00 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki.
u.k.k. art. 36a
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określa maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu. Przed zmianą z 18 grudnia 2022 r. pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogły być wyższe od całkowitej kwoty kredytu.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) jako postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Pomocnicze
k.c. art. 359 § 1-4
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie za korzystanie z kapitału pożyczkodawcy stanowią odsetki kapitałowe.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
u.k.k. art. 5 § 6
Ustawa o kredycie konsumenckim
Całkowity koszt kredytu stanowią wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności: odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, jeżeli są znane kredytodawcy oraz koszty usług dodatkowych.
pr. bank. art. 69 § 1
Prawo bankowe
Określa elementy umowy o kredyt bankowy, w tym prowizję.
k.c. art. 385 § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie prowizyjne i opłata za usługę (...) stanowią klauzule abuzywne, ponieważ obejściem przepisów o odsetkach maksymalnych i rażąco naruszają interesy konsumenta. • Sąd ma obowiązek zbadania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umowy konsumenckiej. • Wpisanie przez powoda kosztów prowizji i opłaty za usługę (...) do umowy nie stanowiło indywidualnego uzgodnienia z pozwaną.
Godne uwagi sformułowania
koszty kredytu nawet mieszczące się w limicie z art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim podlegają ocenie pod kątem ich abuzywności i mogą zostać uznane za niedozwolone. • nieuczciwe warunki umowne, mają nieuczciwy charakter, a także do tego, aby dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą • zastrzeżone wynagrodzenie prowizyjne przybrało formę dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, stanowiącego obejście przepisów o odsetkach maksymalnych • rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości , i godzi w interes finansowy pozwanej jako konsumenta.
Skład orzekający
Sławomir Szubstarski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że sądy mają obowiązek badania z urzędu klauzul abuzywnych w umowach konsumenckich, nawet jeśli koszty mieszczą się w ustawowych limitach, oraz że wysokie prowizje i opłaty mogą być uznane za obejście przepisów o odsetkach maksymalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji kosztów pożyczki i może wymagać analizy indywidualnych umów pod kątem ich charakteru i proporcjonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nadmiernymi kosztami pożyczek, nawet jeśli formalnie mieszczą się one w limitach. Jest to ważny temat dla wielu osób korzystających z kredytów.
“Bank chciał ponad 55 tys. zł za pożyczkę 25 tys. zł. Sąd powiedział "nie" i uznał koszty za nielegalne!”
Dane finansowe
WPS: 15 404,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.