I C 70/13

Sygnatura akt I C 70/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Jelenia Góra, dnia 24.10.2013 r. Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Jaromir Antoszewski Protokolant: Mariola Olechno po rozpoznaniu w dniu 24.10.2013 r. w Jeleniej Górze sprawy z powództwa G. P. (1) przeciwko (...) sp. z o.o. w Ś. - o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) sp. z o.o. w Ś. na rzecz powoda G. P. (1) kwotę 4454,87 zł (cztery tysiące, czterysta pięćdziesiąt cztery złote, osiemdziesiąt siedem groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 16.09.2012 r. do dnia zapłaty; II. dalej idące powództwo oddala; III. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powód G. P. (1) , reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika , w pozwie złożonym w dniu 11.01.2013 r. domagał się zasądzenia od pozwanej (...) Sp. z o.o. w Ś. kwoty 4455 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 16.09.2012 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu podał, że doszło do pożaru jego domu , na podstawie umowy o „dochodzenie roszczeń” z dnia 15.11.2011 r. pozwany zobowiązał się do powzięcia czynności mających na celu uzyskanie odszkodowania od podmiotu zobowiązanego do pokrycia szkody, został upoważniony do odbioru w imieniu powoda wszelkich świadczeń oraz zobowiązał się do przekazania powodowi uzyskanych świadczeń po odliczeniu należnego pozwanemu wynagrodzenia w wysokości 15 % plus vat wszystkich przyznanych powodowi i uzyskanych świadczeń z odsetkami po zawarciu umowy, w terminie 14 dni na wskazany rachunek. Jeszcze przed zawarciem umowy , w dniu 07.11.2011r. , (...) S.A. przyznał powodowi odszkodowanie w kwocie 26 699,19 zł, o czym zawiadomił wyłącznie powoda. Nadmienił , że pierwszymi czynnościami pozwanego było wysłanie do (...) dwóch pism informujących o wystawieniu „listu brokerskiego” z podaniem rachunku bankowego. W dniu 18.11.2011r. (...) przyznał odszkodowanie za mienie ruchome w budynku w kwocie 11 000 zł wypłaconej bezpośrednio na rachunek pozwanego . Po pobraniu odszkodowania przyznanego w dniu 07.11.2011r. , powód zlecił żonie G. P. (2) by udała się do pozwanego i rozliczyła. W dniu 28.11.2011r. pracownicy pozwanego pobrali od niej w gotówce 6105 zł oraz wypłacili jej 11 000 zł odszkodowania, zaś z odszkodowania przyznanego w dniu 20.01.2012r. w kwocie 9009,87 zł zapłacił pozwanej spółce 1388 zł w dniu 25.01.2012r. Zaznaczył , że wobec przedłużającej się bezczynności zwrócił się do pozwanego o rozwiązanie umowy za porozumieniem stron . W odpowiedzi pozwany zwrócił mu dokumentację sprawy. Po przeanalizowaniu tych dokumentów ustalił pobranie przez pozwanego niezgodnie z umową kwoty 4455 zł – 15 % odszkodowania przyznanego w dniu 07.11.2011r. W dniu 04.09.2012r. wezwał pozwanego do zapłaty tej kwoty. Na prośbę pozwanego przesłał mu kopię pokwitowania wpłaty KP nr 01/11 z 28.11.2011r. Pozwany w dniu 10.10.2012r. przesłał powodowi kopię pokwitowania KP 01/11 , na której przekreślono litery „KP” i wpisano „KW” , umieszczono podpis żony powoda i pieczęć firmową oraz poinformował , że żądana kwota została zwrócona G. P. (2) 28.11.2011r. Pozwany na wezwanie nie zareagował , nie zapłacił należności. Podniósł , iż pozwany wprowadził w błąd powoda , pobierając niezasadnie wynagrodzenie , zmienił treść pokwitowania wpłaty nr 01/11 . Gdyby zaś pozwany wypłacał faktycznie pieniądze powinien wystawić dokument KW na innym druku i wpisać prawidłowy tytuł zwrotu kwoty 6105, przy czym pozbawiłby się sam należnego wynagrodzenia w kwocie 1605 zł. W odpowiedzi na pozew z dnia 07.06.2013 r. pozwana (...) Sp. z o.o. w Ś. wniosła o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu przyznając prowadzenie postępowania likwidacyjnego szkody powoda , gdzie umówione wynagrodzenie stanowiło 15 % uzyskanej od ubezpieczyciela kwoty wskazała, że podjęła czynności niezwłocznie po zgłoszeniu przez G. P. (2) chęci korzystania z jej usług, podpisanie listu brokerskiego opóźniło się bo powód przebywał w szpitalu, pełnomocnictwo podpisano w dniu 15.11.2011r. Nadmieniła , że żona powoda poinformowała o przyznaniu kwoty 29 699,19 zł odszkodowania , z nią oraz powodem ustanie ustalono, że z uwagi na podjęte przed datą umowy czynności pozwana naliczy sobie prowizję od tej kwoty . Następna przyznana przez ubezpieczyciela kwota 11 000 zł rozliczona została zgodnie z § 3 p.3 umowy , gdzie pozwana wystawiła dwa dokumenty : jeden na wypłatę 11 000 zł , drugi na wpłatę 6105 zł . G. P. (2) zgodziła się na wysokość prowizji i dobrowolnie ja wpłaciła. Opisała dalsze rozliczenia kolejnych kwot odszkodowania. Dalej podała , iż żona powoda przyszła do biura pozwanej z żądaniem zwrotu kwoty 4454,87 zł bezpodstawnie pobranej prowizji od kwoty 29 699,19 zł . Wtedy prezes spółki wobec daty podpisania umowy i ponieważ z rozmów z żoną powoda wynikało, że leczyła się psychiatrycznie, postanowiła nie wdawać się w spory i wypłaciła pani P. żądaną kwotę , co tamta pokwitowała w tym samym dniu , na dokumencie z 28.11.2011r. Po otrzymaniu pieniędzy poprosiła o zwrot dokumentów , co uczyniono. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 25.10.2011r. miał miejsce pożar domu G. P. (1) , ubezpieczonego w (...) S.A. od szkody wynikłej z takiego zdarzenia W tej samej dacie szkoda zgłoszona została przez jego żonę G. P. (2) w zakładzie ubezpieczeń. W dniu 15.11.2011 r. G. P. (1) ( Zleceniodawca ) zawarł z (...) Sp. z o.o. w Ś. ( Zleceniobiorcą ) umowę o dochodzenie roszczeń, zlecając spółce prowadzenie sprawy dotyczącej szkody po pożarze z dnia 25.10.2011r. Wg. §3 pkt.3 umowy Zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenie w wysokości 15 % plus podatek vat wszystkich świadczeń przyznanych Zleceniodawcy z tytułu naprawienia szkody wraz z należnymi odsetkami po zawarciu niniejszej umowy. Razem z umową podpisany został list brokerski ustanawiający spółkę przedstawicielem poszkodowanego i udzielający jej pełnomocnictwa do czynności likwidacji szkody. W tej samej dacie (...) Sp. z o.o. w Ś. podjęła pierwszą czynność w sprawie tj. wystosowała dwa pisma do ubezpieczyciela , w których wskazała swój nr konta bankowego do przelewu należności z odszkodowania , zgłaszając się w sprawie i prosząc o informacje o jej stanie . ( dowód : umowa k.13-14 , list brokerski k.15, pisma pozwanej k.17,18, zeznania świadka G. P. (2) k.65, okoliczności bezsporne). W dniu 07.11.2011r. zobowiązany do naprawienia szkody (...) . przyznał G. P. (1) kwotę 29 699,19 zł odszkodowania i wypłacił ją na jego konto. W dniu 18.11.2011r. i 20.01.2012r. (...) . przyznał G. P. (1) odpowiednio kwoty 11 000 zł i 9009,87 zł dalszego odszkodowania, o czym poinformował (...) Sp. z o.o. w Ś. i na jej konto wypłacił wymienione sumy. W dniu 28.11.2011r. (...) Sp. z o.o. w Ś. wystawiła potwierdzenie wypłaty KW nr 01/11/11 kwoty 11 000 zł na rzecz G. P. (1) , które pokwitowała pełnomocnik poszkodowanego G. P. (2) i potwierdzenie wpłaty KP 01/11 wynagrodzenia na rzecz spółki za czynności brokerskie w kwocie 6105 zł , stanowiącej zaokrągloną sumę 15 % od kwot 29 699,19 zł ( 4454,87 zł ) i 11 000 zł ( 1650 zł). Wpłatę wynagrodzenia na żądanie firmy (...) na egzemplarzu Zleceniobiorcy pokwitowała adnotacją „otrzymałam” i swoim podpisem. Otrzymała ona wtedy faktycznie różnicę z kwoty 11 000 zł pomniejszonej o 6105 zł. W dniu 25.01.2012r. (...) Sp. z o.o. w Ś. wystawiła potwierdzenie wypłaty KW nr 01/01/12 kwoty 9009,87 zł na rzecz G. P. (1) , które pokwitowała G. P. (2) i potwierdzenie wpłaty KP 02/01/12 wynagrodzenia na rzecz spółki za czynności brokerskie w kwocie 1388 zł , stanowiącej sumę 15 % od kwoty 9009,87 i opłaty brokerskiej 36 zł. Podobnie z kolejnych transz odszkodowania Zleceniobiorca zatrzymywał 15 % należnego mu z umowy wynagrodzenia. Pozostałe kwoty zostały wypłacone. Pismem z dnia 26.07.2012r. G. P. (1) przez swojego pełnomocnika - G. P. (2) , wystąpił o rozwiązanie umowy , zwrot dokumentów i wypowiedział spółce pełnomocnictwo. W odpowiedzi z dnia 30.07.2012r. (...) Sp. z o.o. w Ś. zwróciła oryginały pism związanych ze sprawą. ( dowód : pisma (...) S.A. k.16, 20, potwierdzenia wpłaty k. 21, 23, 50, 70, potwierdzenia wypłaty k.22, 23, pismo powoda k.24, pismo pozwanego k.25, zeznania świadka G. P. (2) k.65, przesłuchanie powoda k. 71, . przesłuchanie pozwanej k. 71v., okoliczności bezsporne). Pismem z dnia 04.09.2012r. G. P. (1) przez swojego zawodowego pełnomocnika wezwał (...) Sp. z o.o. w Ś. do zapłaty kwoty 4455 zł do dnia 15.09.2012r. tytułem zwrotu wynagrodzenia pobranego niezgodnie z umową z dnia 15.11.2011r. tj. przyznanego przed zawarciem umowy. (...) Sp. z o.o. w Ś. pismem z dnia 14.09.2012r. zwróciła się do pełnomocnika G. P. (1) o przesłanie dowodu potrącenia ww. kwoty. Po otrzymaniu kopii dowodu wpłaty KP nr 01/11 z dnia 28.11.2011r. (...) Sp. z o.o. w Ś. pismem z dnia 15.10.2012r. przesłała kopię tego samego potwierdzenia wpłaty, w której przekreślono litery „KP” , a nadpisano „KW” oraz adnotacją żony Zleceniodawcy „otrzymałam” i jej podpisem. Odmówiła zapłaty. ( dowód : pisma powoda k.26, 28, pisma pozwanego k.27, 30, zmodyfikowane potwierdzenia wpłaty k. 50, zeznania świadka G. P. (2) k.65, przesłuchanie powoda k. 71, . przesłuchanie pozwanej k. 71v.). Sąd zważył, co następuje: Bezsporne są w niniejszej sprawie łącząca strony umowa, sposób naliczania wynagrodzenia pozwanej z tej umowy, działanie żony powoda - G. P. (2) jako jego pełnomocnika w kontaktach z pozwaną, pobranie przez pozwaną wbrew treści umowy tego części tego wynagrodzenia ( 4454,87 zł ) w dniu 28.11.2011r. także od kwoty 29 699,19 zł odszkodowania przyznanego przed podpisanie umowy. Sporna jest okoliczność zwrotu przedmiotowej sumy powodowi. Zgodnie z art. 6 kc. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie , która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W ocenie sądu w okolicznościach przedmiotowej sprawy powód wykazał bezsporny przy tym fakt zapłaty kwoty 4454,87 zł nienależnej na gruncie umowy stron. Pozwana nie wykazała natomiast zwrotu przedmiotowej sumy. Sąd dopuścił wnioskowane dowody z dokumentów, zeznań świadka i przesłuchania stron zgłoszone w procesie. Dowody z dokumentów nie były kwestionowane poza dowodem wpłaty z dnia 28.11.2011r. z odręczną zmianą oznaczenia „KP” na „KW” . Sąd uznał za wiarygodne przedmiotowe dokumenty poza dokumentem z opisaną modyfikacją. Niewiarygodne były tu zeznania za pozwaną prezesa jej zarządu E. M. , która twierdziła , iż zwróciła kwotę 4454,87 zł G. P. (2) , za pokwitowaniem stanowiącym zmodyfikowany druk KP , bo nie było sekretarki i nie miała dostępu do druków. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy , iż pozwany jako profesjonalnie działający na rynku podmiot nie powinien był pobierać niezgodnie z treścią umowy wynagrodzenia za świadczenie przyznane poszkodowanemu przed podpisaniem umowy. Po drugie, w sytuacji zaś gdyby jak twierdzi zwrócił takowe uprawnionemu , wystawiłby po temu stosowny i nie budzący wątpliwości dokument. Dokument potwierdzający zapłatę oraz wymagany na potrzeby księgowe. Odręczne przekreślenia na kopi dowodu wpłaty KP nr 01/11 okazanej przez pozwanego i nadpisanie „KW” oraz adnotacja „otrzymałam” z podpisem „ (...) . P. ” nie czynią z tej kopi takiego dokumentu. Na dokumencie bowiem pozostał ten sam nr porządkowy, kwota 6105 zł ( więc obejmująca i część należnej prowizji) i ten sam tytuł „ za co czynności brokerskie – likwidacja zgodnie z umową”. Pozostało także nadal potwierdzenie spółki , o otrzymaniu przedmiotowej kwoty z jej pieczęcią. Za wiarygodne w tym kontekście zarazem sąd uznał zeznania świadka G. P. (2) . Jakkolwiek jest to żona powoda , występująca jako pełnomocnik wobec pozwanego, to samo przez się nie przekreśla jej zeznań. W kontakcie z profesjonałem , naturalnym jest , że podpisała żądane przez niego dokumenty , w tym przedmiotowe pokwitowanie KP 01/11 , na którym odnotowano również otrzymanie kwoty przez pozwaną. Adnotacja odręczna „otrzymałam” mogła jednocześnie stanowić potwierdzenie otrzymania dokumentu KP , a nie zwrotu wymienionej tam kwoty. Tym samym sąd uwzględnił roszczenie w wysokości 4454,87 zł ( 15 % od kwoty 29 699,19 zł ), dalej idące powództwo jako nieuzasadnione oddalając . Na podstawie art. 481 §1 i §2 kpc . sąd zasądził ww. sumę z odsetkami ustawowymi, których termin określił od dnia 16.09.2012 r. tj. od dnia następnego po terminie płatności określonym przez powoda w wezwaniu do zapłaty. O kosztach procesu sąd orzekł w oparciu o art. 100 kpc . zasądzając je w całości na rzecz powoda , który uległ tylko w nieznacznej części.