I C 697/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał sprawę z powództwa banku przeciwko M. J. o zapłatę należności z umowy pożyczki. Bank domagał się zasądzenia 117 565,08 zł wraz z odsetkami, argumentując skuteczne wypowiedzenie umowy z powodu zaległości w spłatach. Pozwana, której reprezentantem był kurator procesowy, wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując m.in. umocowanie przedstawicieli banku, fakt wypłaty środków oraz skuteczność doręczenia wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy. Podniosła również zarzuty przedawnienia roszczeń dotyczących rat z lat 2017-2018 oraz nieważności umowy z powodu abuzywnych zapisów dotyczących prowizji i oprocentowania. Sąd ustalił, że umowa pożyczki została zawarta w 2017 roku na kwotę 81 250 zł, z czego część środków przeznaczono na prowizję i ubezpieczenie. Pozwana rozpoczęła spłatę, ale zaprzestała jej w czerwcu 2017 roku. Bank wystosował wezwanie do zapłaty w lipcu 2022 roku, a następnie wypowiedział umowę we wrześniu 2022 roku, kierując pisma na adres wskazany przez pozwaną, które nie zostały podjęte. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące umocowania reprezentantów banku, wypłaty pożyczki i skuteczności wypowiedzenia nie zasługują na uwzględnienie, podobnie jak zarzut nieważności umowy z powodu abuzywności prowizji. Skuteczny okazał się jednak zarzut przedawnienia części roszczeń, obejmujących raty wymagalne w latach 2017-2018, zgodnie z 3-letnim terminem przedawnienia dla roszczeń przedsiębiorcy. W związku z tym, sąd zasądził na rzecz banku kwotę 99 904,12 zł, która stanowiła pozostały kapitał i skapitalizowane odsetki od wymagalnej części zadłużenia, oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, a sąd przyznał również wynagrodzenie kuratorowi procesowemu pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń banków o zapłatę rat pożyczki/kredytu, skuteczności doręczeń pism procesowych na adres wskazany w umowie, a także kwestii prowizji w kredycie konsumenckim.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część rat przedawniła się przed wypowiedzeniem umowy. Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim może być szersza.
Zagadnienia prawne (5)
Czy zarzut braku umocowania osób reprezentujących bank przy zawieraniu umowy pożyczki może skutkować jej nieważnością lub brakiem skuteczności?
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli czynności zostały dokonane bez pełnomocnictwa lub z przekroczeniem jego granic, bank mógł je potwierdzić, a dalsza obsługa umowy i spłata rat przez pozwaną świadczyły o potwierdzeniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ewentualne działanie bez pełnomocnictwa mogłoby rodzić pretensje między bankiem a osobami działającymi w jego imieniu, ale bank mógł potwierdzić te czynności. Fakt spłaty rat przez pozwaną świadczył o potwierdzeniu umowy.
Czy brak wykazania przez bank faktycznej wypłaty środków z pożyczki na rzecz pozwanej może skutkować oddaleniem powództwa?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest sprzeczny z treścią dokumentów i logiką, zwłaszcza w kontekście rozpoczęcia spłaty pożyczki przez pozwaną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fakt rozpoczęcia spłaty pożyczki przez pozwaną świadczy o jej uruchomieniu, a zarzut ten jest sprzeczny z pozostałymi zarzutami kwestionującymi tryb wypowiedzenia czy zapisy umowy.
Czy doręczenie wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy na adres wskazany w umowie, mimo niepodjęcia przez pozwaną korespondencji, jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie woli złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Przesłanie na wskazany adres wypełnia ten warunek.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 61 § 1 k.c., oświadczenie woli jest złożone z chwilą, gdy doszło do adresata w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią. Niepodjęcie korespondencji pod wskazanym adresem obciąża pozwaną.
Czy pobieranie przez bank odsetek od prowizji objętej kredytem konsumenckim może prowadzić do nieważności umowy lub sankcji kredytu darmowego?
Odpowiedź sądu
Nie, katalog naruszeń pozwalających na uznanie nieważności umowy lub skorzystanie z sankcji kredytu darmowego jest zamknięty i nie obejmuje pobierania odsetek od prowizji, jeśli jej wysokość nie jest zawyżona i nie narusza limitów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że kwestia prowizji powinna być przedmiotem zainteresowania tylko wtedy, gdy jej wysokość budzi wątpliwości co do obejścia limitu odsetek lub stanowi ukryty zysk banku. W tym przypadku wysokość prowizji (15% kwoty pożyczki) mieściła się w granicach i nie była zawyżona.
Czy roszczenia banku o zapłatę rat pożyczki, których wymagalność przypadała na lata przed wypowiedzeniem umowy, ulegają przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia banku o zapłatę rat, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem umowy, przedawniają się po 3 latach od ich powstania, niezależnie od późniejszego wypowiedzenia umowy.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na ujednoliconej wykładni Sądu Najwyższego (art. 118 k.c.), zgodnie z którą roszczenia przedsiębiorcy o zapłatę rat kredytu/pożyczki przedawniają się po 3 latach od ich powstania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) | spółka | powódka |
| M. J. | osoba_fizyczna | pozwana |
| D. J. | osoba_fizyczna | kurator procesowy pozwanej |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Przesłanie dokumentu na adres wskazany przez stronę umowy wypełnia warunki tego przepisu.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Bieg terminu przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy o zapłatę rat kredytu/pożyczki, które stały się wymagalne przed wypowiedzeniem umowy, wynosi 3 lata od ich powstania.
Prawo bankowe art. 78
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Reguluje umowę pożyczki.
Prawo bankowe art. 69
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego, stosowany odpowiednio do pożyczki bankowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 243
Kodeks postępowania cywilnego
Dokumenty elektroniczne składające się na logiczny i spójny obraz stanu faktycznego mogą stanowić dowód w zakresie okoliczności wynikających z ich treści.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny nie stanowi dowodu rzeczywistego stanu rzeczy, a jedynie dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady dotyczące obowiązku zwrotu kosztów niezbędnych do celowego prowadzenia procesu oraz odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady dotyczące wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
Prawo bankowe art. 95 § ust. 1a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Wyciągi z ksiąg rachunkowych banku pozbawione są mocy prawnej dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym, mają walor dokumentu prywatnego.
Prawo bankowe art. 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Wydruki elektroniczne posiadają moc dowodową właściwą dla dokumentów.
u.k.k. art. 36a
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
Określa limity dotyczące kosztów kredytu konsumenckiego, w tym prowizji.
Dz.U. 2018 poz. 536
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej
Reguluje zasady przyznawania wynagrodzenia kuratorowi procesowemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczeń obejmujących raty wymagalne w latach 2017-2018.
Odrzucone argumenty
Brak umocowania reprezentantów banku przy zawieraniu umowy. • Brak wykazania faktycznej wypłaty środków z pożyczki. • Nieskuteczność doręczenia wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy. • Nieważność umowy z powodu abuzywności zapisów dotyczących prowizji i oprocentowania.
Godne uwagi sformułowania
Niepodejmowanie korespondencji pod wskazanym przez siebie adresem to okoliczność obciążająca pozwaną. • Katalog naruszeń pozwalających na uznanie nieważności umowy czy np. skorzystanie z tzw. sankcji kredytu darmowego ma charakter zamknięty i nie obejmuje pobierania przez instytucje finansowe odsetek od prowizji, która została objęta kredytem. • Roszczenia banku w tym zakresie przedawniają się po 3 latach od ich powstania, a żadnego wpływu na to nie ma wypowiedzenie w międzyczasie umowy przez bank.
Skład orzekający
Piotr Suchecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń banków o zapłatę rat pożyczki/kredytu, skuteczności doręczeń pism procesowych na adres wskazany w umowie, a także kwestii prowizji w kredycie konsumenckim."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie część rat przedawniła się przed wypowiedzeniem umowy. Interpretacja przepisów o kredycie konsumenckim może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (pożyczka/kredyt) i porusza istotne dla konsumentów kwestie przedawnienia, kosztów (prowizja, odsetki) oraz skuteczności doręczeń, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
“Bank wygrał sprawę o pożyczkę, ale musiał uznać przedawnienie części długu. Kluczowa była interpretacja przepisów o 3-letnim terminie.”
Dane finansowe
WPS: 117 565,08 PLN
kapitał i odsetki: 99 904,12 PLN
zwrot kosztów procesu: 7492 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.