I C 683/15

Sąd Rejonowy w GiżyckuGiżycko2016-05-23
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
dzierżawanieruchomości rolnenakładyzwrot nakładówroszczeniakodeks cywilnygospodarka rolna

Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz dzierżawcy zwrot nakładów na grunt rolny po wygaśnięciu umowy dzierżawy, uznając je za uzasadnione i konieczne.

Powód domagał się zwrotu nakładów poniesionych na dzierżawiony grunt rolny po wygaśnięciu umowy. Mimo że umowa wygasła z końcem 2014 roku, a grunt wygrał inny dzierżawca w przetargu, sąd uznał, że powód wykonał zabiegi agrotechniczne (nawożenie, siew pszenżyta) zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki. Opinia biegłego potwierdziła zasadność i konieczność tych nakładów, co doprowadziło do zasądzenia części dochodzonej kwoty.

Powód J. P. (1) zawarł z pozwanym Skarbem Państwa umowę dzierżawy gruntu rolnego na okres do końca 2014 roku. Jesienią 2014 roku, po zbiorach, powód wykonał na gruncie zabiegi agrotechniczne, w tym nawożenie i zasiew pszenżyta, zamierzając kontynuować uprawę. Niestety, zapomniał o terminie wygaśnięcia umowy i nie złożył wniosku o jej przedłużenie. Po wygaśnięciu umowy, grunt został wydzierżawiony innemu podmiotowi w przetargu. Powód wezwał Skarb Państwa do zwrotu poniesionych nakładów, a po bezskutecznym wezwaniu wystąpił na drogę sądową. Sąd, opierając się na opinii biegłego, uznał zabiegi agrotechniczne wykonane przez powoda za uzasadnione i konieczne z punktu widzenia prawidłowej gospodarki rolnej, a także za zgodne z art. 706 k.c., który pozwala dzierżawcy na żądanie zwrotu nakładów na zasiewy, jeśli przy rozpoczęciu dzierżawy nie otrzymał odpowiednich zasiewów. Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powoda kwotę 3.570,26 zł wraz z odsetkami od daty otrzymania wezwania przez pozwanego, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Kosztami postępowania obciążono pozwanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dzierżawcy przysługuje roszczenie o zwrot nakładów na zasiewy, o ile wbrew wymaganiom prawidłowej gospodarki nie otrzymał odpowiednich zasiewów przy rozpoczęciu dzierżawy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 706 k.c., zgodnie z którym dzierżawca gruntu rolnego może żądać zwrotu nakładów na zasiewy, jeśli przy rozpoczęciu dzierżawy nie otrzymał ich w stanie zgodnym z zasadami prawidłowej gospodarki. W tym przypadku powód wykazał, że grunt był nieobsiany i zapuszczony przy przejmowaniu go od poprzednika, a wykonane przez niego zabiegi agrotechniczne były uzasadnione i konieczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części powództwa

Strona wygrywająca

J. P. (1)

Strony

NazwaTypRola
J. P. (1)osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa (...) G.organ_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 706

Kodeks cywilny

Jeżeli dzierżawca gruntu rolnego zgodnie ze swym obowiązkiem pozostawia zasiewy, może żądać zwrotu poczynionych na te zasiewy nakładów, o ile wbrew wymaganiom prawidłowej gospodarki nie otrzymał odpowiednich zasiewów przy rozpoczęciu dzierżawy.

Pomocnicze

k.c. art. 693 § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 705

Kodeks cywilny

k.c. art. 697

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd uznał fakty za przyznane, ponieważ pozwany nie sprzeciwił się twierdzeniom powoda dotyczącym stanu gruntu przy rozpoczęciu dzierżawy.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu przy orzekaniu o kosztach.

u.k.s.c. art. 113 § 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód wykonał zabiegi agrotechniczne (nawożenie, siew pszenżyta) zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki rolnej. Grunt rolny przy rozpoczęciu dzierżawy przez powoda był w stanie niezgodnym z zasadami prawidłowej gospodarki (nieobsiany, zapuszczony). Nakłady poniesione przez powoda były uzasadnione i konieczne.

Odrzucone argumenty

Pozwany zaprzeczył, by powód dokonał znaczących zabiegów agrotechnicznych. Pozwany twierdził, że powód miał obowiązek zwrotu przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. Pozwany zakwestionował wysokość poniesionych przez powoda nakładów.

Godne uwagi sformułowania

W myśl art. 693§1 kc przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić czynsz. Z kolei art. 705 kc stanowi , że po zakończeniu dzierżawy dzierżawca, w braku odmiennej umowy, jest obowiązany zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy. Przedmiot dzierżawy powinien być zachowany w stanie niepogorszonym( art.697 zd.2 kc ). W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art.706 kc. Wynika z niego ,że jeżeli dzierżawca gruntu rolnego zgodnie ze swym obowiązkiem pozostawia zasiewy , może żądać zwrotu poczynionych na te zasiewy nakładów, o ile wbrew wymaganiom prawidłowej gospodarki nie otrzymał odpowiednich zasiewów przy rozpoczęciu dzierżawy. Ciężar udowodnienia , że grunt rolny przy rozpoczęciu dzierżawy nie był w stanie zgodnym z zasadami prawidłowej gospodarki, spoczywa na dzierżawcy.

Skład orzekający

Anna Kurzynowska - Drzażdżewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Roszczenia dzierżawcy o zwrot nakładów na grunt rolny po wygaśnięciu umowy, zwłaszcza w kontekście zabiegów agrotechnicznych i stanu gruntu przy rozpoczęciu dzierżawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia umowy dzierżawy i wykonania nakładów na zasiewy. Interpretacja art. 706 k.c. może być stosowana w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących umowy dzierżawy i zwrotu nakładów, co jest istotne dla praktyków prawa rolnego i cywilnego. Pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie terminów i prawidłowa gospodarka.

Zapomniał o terminie, ale odzyskał pieniądze za zasiewy. Sąd chroni dzierżawcę.

Dane finansowe

WPS: 3570,26 PLN

zwrot nakładów: 3570,26 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 683/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2016 r. Sąd Rejonowy w Giżycku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska Protokolant: st.sekr. sąd. Urszula Szyszka po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 r. w Giżycku na rozprawie sprawy z powództwa J. P. (1) przeciwko Skarbowi Państwa (...) G. o zapłatę 1.Zasądza od pozwanego Skarbu Państwa (...) G. na rzecz powoda J. P. (1) kwotę 3.570,26 zł (trzy tysiące pięćset siedemdziesiąt złotych 26/100) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 14.04.2015r do dnia zapłaty. 2.Oddala powództwo w pozostałym zakresie. 3.Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1682,13 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4.Zwalnia pozwanego od obowiązku ponoszenia pozostałych kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa. SSR Anna Kurzynowska - Drzażdżewska Sygn. akt I C 683/15 UZASADNIENIE Powód J. P. (1) w pozwie z dnia 14.07.2015 r. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa (...) G. ( dalej (...) kwoty 2 750 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 10.03.2014 r. do dnia zapłaty. Wniósł również o zasądzenie kosztów procesu według norm przypisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż łączyła go z pozwanym umowa dzierżawy gruntu rolnego położonego w R. Gm. M. . Umowa powyższa wygasła wraz z upływem terminu na jaki była zawarta ale powód wcześniej tj. jesienią 2014 r. dokonał zabiegów agrotechnicznych na gruncie w postaci nawożenia oraz obsiania go pszenżytem. Poniósł w związku z tym faktem koszty opiewające na kwotę dochodzoną pozwem . Pozwany wezwany do ich zwrotu odmówił , stąd koniecznym jest wystąpienie na drogę sądową. Nakazem zapłaty z dnia 23.07.2015 r. Sąd Rejonowy w Giżycku uwzględnił powództwo w całości. ( zob. nakaz k.17 ). W sprzeciwie od tego nakazu pozwane Nadleśnictwo (...) wniosło o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu. Jednocześnie pozwany przyznał, że z powodem łączyła go umowa dzierżawy gruntu rolnego , która wygasła z końcem 2014 r. Powód przed jej wygaśnięciem nie wystąpił o jej przedłużenie i wobec powyższego pozwany ogłosił nowy przetarg, który wygrał J. R. . Pozwany zaprzeczył , by powód dokonał znaczących zabiegów agrotechnicznych, a ciążył na nim dodatkowo obowiązek zwrotu przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. Dodatkowo pozwany zakwestionował wysokość poniesionych przez powoda nakładów. Po sporządzeniu opinii przez biegłego powód rozszerzył powództwo i ostatecznie wniósł o zasądzenie kwoty 3 570,26 zł w raz z odsetkami od 14.marca 2014 r.( zob. pismo k.138 akt). Na rozprawie dnia 12.05.2016 r. Sąd zmienił tryb z uproszczonego na zwykły. ( zob. post. k 142 akt). Sąd Rejonowy ustalił i zważył co następuje: Powód J. P. (1) i pozwany Nadleśnictwo (...) w dniu 14 grudnia 2009 r. zawarli na okres do dnia 31 grudnia 2014 roku umowę dzierżawy nr (...) nieruchomości rolnej o powierzchni 2,85 ha położonej w R. , gmina M. . Powód objął ów grunt w dzierżawę po swoim ojcu, który dzierżawił go przez kilka lat wcześniej ( zob. zeznanie stron k.142-143). W momencie gdy powód przejmował grunt nie był on zasiany. Jego poprzednik tylko zebrał plony. ( zob. J. Pieńczykowski k.39). Jesienią 2014 r. po zbiorze plonów powód na dzierżawionym gruncie wykonał zabiegi agrotechniczne . W szczególności nawiózł obornika , zastosował nawóz mineralny , wykonał opryski i w końcu zasiał pszenżyto. Zamierzał w dalszym ciągu uprawiać ziemię. ( zob. tamże, k.142-143). Na skutek nieuwagi powód zapomniał ,że zbliża się termin wygaśnięcia umowy i nie złożył przed 31.XII.2014 r. deklaracji jej przedłużenia. Fakt wygaśnięcia umowy uświadomił mu pracownik pozwanego w styczniu 2015 r.( zob. k.142v). W tym stanie rzeczy, chcąc w dalszym ciągu uprawiać grunt, o czym świadczyły wykonane zabiegi agrotechniczne i wysianie pszenżyta- powód złożył ofertę przetargową. Przetarg odbył się dnia 05.03.2015 r. i zakończył się dla powoda niepowodzeniem. Wygrał J. R. , który złożył lepszą ofertę. Pismem z dnia 10.04.2015 r. powód wezwał pozwanego do zwrotu poniesionych nakładów. Pismo to pozwany otrzymał 14.04.2015 r.( zob. zeznania G. G. k.143) i pozostało ono bezskuteczne. W myśl art. 693§1 kc przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić czynsz. Z kolei art. 705 kc stanowi , że po zakończeniu dzierżawy dzierżawca, w braku odmiennej umowy, jest obowiązany zwrócić przedmiot dzierżawy w takim stanie w jakim powinien się znajdować stosownie do przepisów o wykonywaniu dzierżawy. Przedmiot dzierżawy powinien być zachowany w stanie niepogorszonym( art.697 zd.2 kc ) . W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art.706 kc. Wynika z niego ,że jeżeli dzierżawca gruntu rolnego zgodnie ze swym obowiązkiem pozostawia zasiewy , może żądać zwrotu poczynionych na te zasiewy nakładów, o ile wbrew wymaganiom prawidłowej gospodarki nie otrzymał odpowiednich zasiewów przy rozpoczęciu dzierżawy. Z zeznań powoda oraz pozwanej wynika ,ze poprzednikiem J. P. był jego ojciec. Ciężar udowodnienia , że grunt rolny przy rozpoczęciu dzierżawy nie był w stanie zgodnym z zasadami prawidłowej gospodarki, spoczywa na dzierżawcy. Powód zeznał, że grunt objął nieobsiany i zapuszczony, a więc nie ulega wątpliwośći , ze nie było to zgodne z zasadami prawidłowej gospodarki. Powyższym twierdzeniom powoda pozwany nie sprzeciwił się i nie wypowiedział się na ich temat. Wobec powyższego Sąd stosownie do treści art.230 kpc uznał te fakty za przyznane. Pozwany kwestionował zasadność i wysokość poniesionych przez powoda nakładów na sporny grunt. W związku z tym Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu rolnictwa w osobie K. Z. . Biegły w sporządzonej , obszernej opinii dał odpowiedź pozytywną w całej rozciągłości dla powoda. Wszystkie przeprowadzone przez niego zabiegi uznał nie tylko za zasadne ale wręcz konieczne z punktu widzenia prawidłowej gospodarki rolnej. ( zob. opinia i uzupełnienie opinii k.67-86 i k. 117-126). Opinii tej pozwany nie podważył skutecznie. W ocenie sądu jest ona miarodajna i sporządzona rzetelnie, a wnioski z niej płynące logicznie umotywowane. Jako całkowicie nieistotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd uznał zarzuty pełnomocnika pozwanego zgłoszone na rozprawie dnia 05.04.2016 r. i dlatego oddalił wniosek o przesłuchanie biegłego na rozprawie. Z opinii biegłego wynika, że wszystkie zabiegi agrotechniczne wykonane przez powoda były uzasadnione z punktu widzenia prawidłowej gospodarki rolnej. Wyliczył tez ,że ich wartość przewyższa kwotę wskazaną w pozwie., co spowodowało rozszerzenie powództwa przez powoda. Biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej argumentację Sąd uwzględnił powództwo powoda jako uzasadnione. Z uwagi na fakt, że pozwana wskazała, że pismo powoda wzywające do zwrotu równowartości poniesionych nakładów wpłynęło do pozwanego w dniu 14.04.2015 r. wobec powyższego od tej daty zasądzono odsetki oddalając żądanie powoda w pozostałym zakresie. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 98 § 1 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Składają się na nie wynagrodzenie biegłego, uiszczona opłata od pozwu oraz wynagrodzenie pełnomocnika. O pozostałych kosztach sądowych ( opłata od powództwa rozszerzonego) orzeczono na podstawie art.113 ust.4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI