I C 681/15

Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w GdańskuGdańsk2015-10-02
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
ubezpieczeniaodpowiedzialność cywilnaszkoda komunikacyjnaposiadanie pojazdufundusz gwarancyjnyroszczenie zwrotnekoszty procesu

Sąd Rejonowy zasądził od sprawcy kolizji drogowej (W.G.) zwrot kosztów odszkodowania wypłaconego przez Fundusz, oddalając powództwo wobec właścicielki pojazdu (M.F.), która nie była jego posiadaczem.

Powód (Fundusz) dochodził zwrotu odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu w kolizji drogowej od sprawcy (W.G.) oraz właścicielki pojazdu (M.F.), który nie był ubezpieczony OC. Sąd ustalił, że sprawcą był W.G., a M.F. była jedynie formalnym nabywcą pojazdu na prośbę W.G. i jego małżonki, którzy faktycznie korzystali z pojazdu i mieli spłacać raty. Sąd uznał, że M.F. nie była posiadaczem pojazdu w rozumieniu przepisów, a tym samym nie ciążył na niej obowiązek zawarcia umowy OC. W związku z tym, powództwo przeciwko niej zostało oddalone, a zasądzono jedynie od W.G.

Powód, Fundusz, wniósł pozew o zapłatę kwoty 812,13 zł wraz z odsetkami od pozwanych W.G. i M.F. Roszczenie regresowe wynikało z faktu wypłacenia przez Fundusz odszkodowania za szkodę spowodowaną ruchem pojazdu M.F., którego sprawcą był W.G. Pojazd nie był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem OC. Sąd Rejonowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, jednak M.F. wniosła sprzeciw, wskazując, że pojazd był użytkowany przez W.G. i jego małżonkę, a ona jedynie zgodziła się na ratalny zakup na ich prośbę. W.G. nie zajął stanowiska. Sąd ustalił, że W.G. spowodował kolizję, a pojazd nie był ubezpieczony OC. Samochód F. był użytkowany wyłącznie przez W.G., a M.F. jedynie zawarła umowę zakupu na prośbę W.G. i jego małżonki, którzy mieli spłacać raty i korzystać z pojazdu. Sąd uznał, że M.F. nie była posiadaczem pojazdu w rozumieniu art. 336 k.c., gdyż decydujące jest faktyczne władztwo nad rzeczą, a nie formalne kryterium uprawnień. W.G. od razu po zakupie przejął władztwo nad autem i stał się jego posiadaczem, zobowiązanym do zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Powód nie wykazał, aby M.F. posiadała jakiekolwiek władztwo nad autem w chwili wypadku. W związku z tym, powództwo przeciwko M.F. zostało oddalone, a zasądzono od W.G. kwotę 812,13 zł wraz z odsetkami oraz koszty procesu, nadając wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, osoba ta nie jest posiadaczem pojazdu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, jeśli decydujące jest faktyczne władztwo nad rzeczą, a nie formalne kryterium uprawnień. Obowiązek zawarcia umowy OC spoczywa na faktycznym posiadaczu pojazdu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji posiadania z art. 336 k.c., wskazując na decydujące kryterium faktycznego władztwa nad rzeczą. W analizowanym przypadku, mimo formalnego nabycia pojazdu przez pozwaną, faktyczne władztwo i korzystanie z pojazdu, wraz z obowiązkiem spłaty rat i ponoszenia kosztów użytkowania, należało do pozwanego W.G. Powód nie wykazał, aby pozwana posiadała jakiekolwiek władztwo nad autem w chwili wypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wyrok zaoczny w stosunku do W. G.

Strona wygrywająca

(...) w W.

Strony

NazwaTypRola
(...)instytucjapowód
W. G.osoba_fizycznapozwany
M. F.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

u.u.o. art. 110 § 1

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych

Fundusz ma roszczenie zwrotne do sprawcy szkody i osoby, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego.

Pomocnicze

u.u.o. art. 4

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych

Ubezpieczeniami obowiązkowymi są m.in. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.

u.u.o. art. 23

Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych

Obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych spoczywa na posiadaczu pojazdu.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadacza samoistnego i zależnego, gdzie decydujące jest faktyczne władztwo nad rzeczą.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przedmiot dowodu - fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana M.F. nie była faktycznym posiadaczem pojazdu, a jedynie formalnym nabywcą na prośbę W.G., który faktycznie korzystał z pojazdu i miał obowiązek zawarcia umowy OC. Powód nie wykazał, aby pozwana M.F. posiadała jakiekolwiek władztwo nad pojazdem w chwili wypadku. Ciężar udowodnienia faktu posiadania pojazdu przez pozwaną M.F. spoczywał na powodzie.

Odrzucone argumenty

Pozwana M.F. jako formalny właściciel pojazdu była zobowiązana do zawarcia umowy OC i odpowiada za szkodę. Roszczenie regresowe Funduszu obejmuje również formalnego właściciela pojazdu, nawet jeśli nie był on jego faktycznym posiadaczem.

Godne uwagi sformułowania

Do uznania kogoś za posiadacza decydujące jest bowiem kryterium fatycznego władztwa nad rzeczą, a nie formalne kryterium uprawnień do samochodu. W istocie, pozwana jako strona umowy zakupu auta, została jego właścicielem. Jednak, z uwagi na okoliczności zawarcia umowy, to że została ona faktycznie zawarta na rzecz W. G., który od razu po zakupie przejął władztwo nad autem, pozwana nigdy posiadania auta nie uzyskała. Zgodnie z treścią art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy

Skład orzekający

Aneta Szałkiewicz-Łosiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów zobowiązanych do zawarcia umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, rozróżnienie między własnością a posiadaniem pojazdu w kontekście odpowiedzialności ubezpieczeniowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, gdzie formalny nabywca pojazdu nie stał się jego faktycznym posiadaczem. Interpretacja posiadania może być różna w zależności od szczegółów sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne władztwo nad pojazdem, a nie tylko formalne prawo własności, w kontekście odpowiedzialności za szkody i obowiązek ubezpieczenia. Jest to praktyczny przykład z życia, który może być interesujący dla właścicieli pojazdów i osób zajmujących się prawem ubezpieczeniowym.

Czy jesteś właścicielem pojazdu, ale nim nie jeździsz? Uważaj, bo to Ty możesz odpowiadać za brak OC!

Dane finansowe

WPS: 812,13 PLN

zwrot kosztów odszkodowania: 812,13 PLN

koszty procesu: 227 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 681/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ zaoczny w stosunku do W. G. Dnia 2 października 2015r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Aneta Szałkiewicz-Łosiak Protokolant: staż. Aleksandra Słomczewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2015r. sprawy z powództwa (...) w W. przeciwko W. G. i M. F. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego W. G. na rzecz powoda (...) w W. kwotę 812,13 (osiemset dwanaście złotych trzynaście groszy) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 22 czerwca 2012r. do dnia zapłaty, 2. oddala powództwo w stosunku do M. F. , 3. zasądza od pozwanego W. G. na rzecz powoda (...) w W. kwotę 227 zł (dwieście dwadzieścia siedem złotych) tytułem kosztów procesu; 4. wyrokowi w zakresie pkt. 1 i 3 nadaje rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt I C 681/15 Uzasadnienie do pkt. 2 wyroku. Powód (...) w W. wniósł przeciwko pozwanym M. F. i W. G. pozew w postępowaniu upominawczym o zapłatę solidarnie kwoty 812,13 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 22 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że dochodzone od pozwanych roszczenie regresowe wynika z faktu wypłacenia przez powoda odszkodowań za szkodę spowodowaną ruchem należącego do pozwanej M. F. pojazdu F. , nr rej. (...) . Szkoda powstała w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 29 września 2011 r., którego sprawcą był W. G. . Pojazd nie był objęty stosowną umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. W dniu 14 stycznia 2015 r., (...) , w sprawie o (...) , wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniając żądanie pozwu w całości. Od powyższego pozwana M. F. wniosła sprzeciw, wnosząc o oddalenie powództwa przeciwko niej. W uzasadnieniu wskazała, iż przedmiotowy samochód jest użytkowany przez W. G. i jego małżonkę, którzy kiedyś byli przyjaciółmi pozwanej. Z tego względu pozwana M. F. zgodziła się dokonać dla nich ratalnego zakupu przedmiotowego pojazdu, jednakże raty miały być uiszczane przez W. G. i jego małżonkę, którzy z tego zobowiązania przez jakiś czas się wywiązywali, jednak później zaprzestali opłacania rat, co spowodowało duże zadłużenie pozwanej M. F. . Pozwany W. G. nie zajął stanowiska w niniejszej sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 29 września 2011 r. w G. , pozwany W. G. , kierując samochodem F. (...) , nr rej. (...) , wykonując manewr cofania i nie zachowując należytej ostrożności, spowodował kolizję drogową poprzez uderzenie w pojazd A. (...) o nr rej. (...) , kierowany przez Ł. P. . W wyniku kolizji samochód A. (...) uległ uszkodzeniu. bezsporne , nadto: oświadczenia o okolicznościach kolizji – k. 56-57 zgłoszenie szkody – k. 58. Samochód F. (...) , nr rej. (...) , w dniu ww. kolizji nie był ubezpieczony w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia OC. bezsporne , nadto: pismo (...) z dnia 23. 01. 2012 r. – k. 59, pismo powoda z dn. 29. 02. 2012 r. – k. 60. Samochód F. (...) , nr rej. (...) od chwili jego nabycia był użytkowany wyłącznie przez pozwanego W. G. . Pozwana M. F. zawarła umowę nabycia pojazdu, która miała być wykonywana przez ratalną spłatę ceny. Jednak zakupu dokonała na prośbę W. G. i jego małżonki, którzy mieli z pojazdu korzystać i spłacać raty za zakupiony samochód. okoliczność przedstawiona przez pozwaną, której powód nie zaprzeczył. Powód (...) , w dniu 1 marca 2012 r., przyznał poszkodowanemu Ł. P. kwotę 812,13 zł tytułem odszkodowania za szkodę w pojeździe A. (...) o nr rej. (...) . bezsporne , nadto: zawiadomienie z dn. 1. 03. 2012 r. – k. 64, arkusz likwidacyjny – k. 63, kalkulacja naprawy – k. 61-62. Pismami z dnia 11 maja 2012 r., odebranymi przez pozwaną M. F. dnia 21 maja 2012 r., a przez pozwanego W. G. dnia 22 maja 2012 r., powód wezwał pozwanych do zapłaty w terminie 30 dni kwoty 812,13 zł. dowód : wezwania do zapłaty wraz z zpo – k. 65, 66. Sąd zważył, co następuje: Stan faktyczny w niniejszej sprawie, stanowiący w przeważającej części okoliczności niesporne (przede wszystkim niesporna była wysokość dochodzonego roszczenia oraz okoliczności zdarzenia stanowiącego podstawę roszczenia, w szczególności fakt braku posiadania przez pozwanych umowy OC na przedmiotowy pojazd), Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone do akt sprawy, którym dał wiarę w całości nie znajdując podstaw do podważania ich prawdziwości i wiarygodności. Jednak przedstawiona przez powoda dokumentacja, w świetle twierdzeń przedstawionych przez pozwaną, nie dawała podstaw by przyjąć, że jest ona odpowiedzialna do zapłaty roszczenia regresowego zgłoszonego przez powoda. Powód dochodził zapłaty, bowiem będąc zobowiązanym do rekompensaty szkody jaką poniósł poszkodowany zdarzeniem drogowym z winy W. G. , wypłacił odszkodowanie. Odpowiedzialność powoda wynikała z tego, że pojazd, przy udziale którego pozwany doprowadził do szkody, nie był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej. W takiej sytuacji na Funduszu spoczywał obowiązek zapłaty poszkodowanemu należnego odszkodowania. Jednak Fundusz, w sytuacji dokonania zapłaty ma, mocą art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r . o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) (zwana dalej ustawą) roszczenie zwrotne do sprawcy szkody i osoby, która nie dopełniła obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 i 2 ustawy. Sprawcą szkody był wspominany W. G. , więc słusznie powód zgłosił żądanie przeciwko pozwanemu. Jednak - w ocenie Sądu – nie było podstaw by żądanie zapłaty skierować także przeciwko M. F. . Pozwana nie była bowiem osobą, na której ciążył obowiązek wskazany w przywołanym art. 110 ustawy, a którego niedopełnienie również rodziło odpowiedzialność wobec Funduszu. Przywołany art. 4 ustawy stanowi, że ubezpieczeniami obowiązkowymi są m.in. ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Przy czym w art. 23 ustawy mowa jest o tym, że obowiązek zawarcia umowy ubezpieczenia za powyższe szkody spoczywa na posiadaczu pojazdu mechanicznego. W ocenie Sądu, powód nie wykazał, by pozwana była posiadaczem pojazdu zobowiązanym do zawarcia umowy ubezpieczenia mimo, że tej okoliczności przeczyła M. F. . Pozwana przyznała jedynie, że na prośbę pozwanego zawarła umowę zakupu auta na raty, jednak z auta nigdy nie korzystała, zostało ono przekazane pozwanemu, który poza obowiązkiem spłat rat, na które zakupione zostało auto, zobowiązany był także do ponoszenia wszelkich kosztów związanych z jego użytkowaniem. Pozwana nie stała się więc nigdy posiadaczem pojazdu, którym jest – jak stanowi art. 336 k.c. - ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Do uznania kogoś za posiadacza decydujące jest bowiem kryterium fatycznego władztwa nad rzeczą, a nie formalne kryterium uprawnień do samochodu. W istocie, pozwana jako strona umowy zakupu auta, została jego właścicielem. Jednak, z uwagi na okoliczności zawarcia umowy, to że została ona faktycznie zawarta na rzecz W. G. , który od razu po zakupie przejął władztwo nad autem, pozwana nigdy posiadania auta nie uzyskała. To pozwany został jego posiadaczem, uzyskał możliwość pełnego, swobodne korzystania z pojazdu wraz z koniecznością ponoszenia wszelkich wynikających z tego faktu obowiązków, w tym kosztów, zatem w tym również obowiązku zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Zresztą sam powód nie traktował pozwanej jako posiadacza pojazdu, wskazując jedynie na jej tytuł do pojazdu to, że widnieje w dokumentacji szkodowej jako jego właścicielka. Nie wykazał przy tym – mimo twierdzeń przeciwnych pozwanej – że pozwana w chwili wypadku posiadała jakiekolwiek władztwo nad autem, by to ona była zobowiązana do zawarcia umowy ubezpieczenia pojazdu. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć też trzeba, że przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Zaprzeczenie dokonane przez stronę procesową powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nieudowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (...) Mając więc na uwadze powyższe, nie znajdując w nin. postępowaniu dowodów, które wskazywałby na to, że pozwana była posiadaczem pojazdu, by była zobowiązana do zawarcia umowy ubezpieczenia auta, Sąd uznał, że powód nie wykazał obowiązku zapłaty przez pozwaną na jego rzecz, o czym Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) W. G. (...) . – (...) 3. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI