I C 678/17

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2018-08-22
SAOSnieruchomościwartość nieruchomościNiskaokręgowy
nieruchomość rolnawartość rynkowaoperat szacunkowyustawa o kształtowaniu ustroju rolnegogospodarka nieruchomościamikoszty procesuciężar dowodu

Sąd Okręgowy oddalił powództwo o ustalenie wartości nieruchomości rolnej, uznając, że powód nie wykazał jej wyższej wartości niż ustalona przez pozwanego.

Powód (...) Sp. z o.o. domagał się ustalenia równowartości pieniężnej wartości rynkowej nieruchomości rolnej, twierdząc, że wartość określona przez pozwanego (...) była zaniżona. Pozwany (...) przedstawił operat szacunkowy wskazujący niższą wartość nieruchomości. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego, ale powód nie uiścił zaliczki, co skutkowało pominięciem tego dowodu. Wobec braku wykazania przez powoda wyższej wartości nieruchomości, sąd oddalił powództwo i zasądził koszty procesu na rzecz pozwanego.

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wniósł pozew o ustalenie równowartości pieniężnej wartości rynkowej nieruchomości rolnej. Żądanie to wynikało z faktu, że Prezes (...) nie wyraził zgody na nabycie tej nieruchomości przez spółkę, a następnie spółka zwróciła się do (...) o nabycie nieruchomości za zapłatą jej wartości rynkowej. Pozwany (...) poinformował, że wartość nieruchomości została określona na 232.000,00 zł na podstawie operatu szacunkowego. Powód kwestionował tę wycenę, twierdząc, że jest ona zaniżona i wskazywał na dane GUS, według których wartość nieruchomości powinna być znacznie wyższa. Sąd Okręgowy w Olsztynie dopuścił dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność ustalenia wartości nieruchomości, jednak powód nie uiścił wymaganej zaliczki na poczet tego dowodu. W konsekwencji, sąd pominął ten dowód, co miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia wyższej wartości nieruchomości spoczywał na powodzie zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego. Ponieważ powód nie sprostał temu obowiązkowi, sąd oddalił powództwo. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 i 108 Kodeksu postępowania cywilnego, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego kwotę 10.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd oddala powództwo, jeśli powód nie udowodni wyższej wartości nieruchomości.

Uzasadnienie

Ciężar udowodnienia wyższej wartości nieruchomości spoczywa na powodzie. Pominięcie dowodu z opinii biegłego z powodu nieuiszczenia zaliczki uniemożliwiło powodowi wykazanie tej okoliczności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
(...) w W. - Oddział (...) w O.instytucjapozwany

Przepisy (9)

Główne

u.k.r. art. 2a § ust. 4 pkt. 1

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Podstawa do odmowy zgody na nabycie nieruchomości rolnej przez podmiot inny niż wskazany w ustawie.

u.k.r. art. 2a § ust. 8 pkt. 1

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Podstawa do żądania ustalenia przez sąd równowartości pieniężnej wartości rynkowej nieruchomości rolnej.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguluje ciężar dowodu.

Pomocnicze

u.k.r. art. 2a § ust. 6

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Podstawa do żądania złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości za zapłatą równowartości pieniężnej.

u.k.r. art. 2a § ust. 9

Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego

Sposób ustalania przez sąd równowartości pieniężnej nieruchomości rolnej przy zastosowaniu przepisów o gospodarce nieruchomościami.

u.g.n. art. 156 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Określa termin ważności operatu szacunkowego.

k.p.c. art. 130 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki niewykonania zarządzeń sądu, w tym pominięcie dowodu.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód nie wykazał wyższej wartości nieruchomości rolnej niż ustalona przez pozwanego. Ciężar udowodnienia wyższej wartości nieruchomości spoczywał na powodzie. Pominięcie dowodu z opinii biegłego z powodu nieuiszczenia zaliczki.

Odrzucone argumenty

Wartość nieruchomości rolnej ustalona przez pozwanego jest zaniżona. Średnie ceny gruntów w obrocie prywatnym w województwie (...) w I kwartale 2017r. wynosiły 41 721,00 zł za hektar.

Godne uwagi sformułowania

ciężar udowodnienia tej okoliczności, zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego spoczywał na powodzie pominięcie dowodu, co pociągnęło za sobą skutek z art. 130 § 5 kpc Ta bowiem okoliczność była jedyną procesową osią sporu i wokół niej to ogniskowała się istota rozstrzygnięcia w sprawie.

Skład orzekający

Wojciech Wacław

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Ustalenie ciężaru dowodu w sprawach o ustalenie wartości nieruchomości i skutków nieuiszczenia zaliczki na dowód z opinii biegłego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego i procedurą ustalania wartości nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy głównie ciężaru dowodu oraz skutków zaniedbań procesowych strony powodowej. Brak w niej elementów zaskakujących czy szerokiego znaczenia prawnego.

Dane finansowe

WPS: 522 217 PLN

zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 678/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 sierpnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wojciech Wacław Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2018 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. przeciwko (...) w W. - Oddział (...) w O. o ustalenie I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 10.817 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. I C 678/17 UZASADNIENIE Powód (...) sp. z o.o. z siedzibą w K. wniósł o ustalenie równowartości pieniężnej wartości rynkowej w nieruchomości rolnej bliżej opisanej w pozwie. Na uzasadnienie swego żądania podał, iż pismem z dnia 27 marca 2017r., na mocy treści art. 2a ust. 4 pkt. 1 Ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego , zwrócił się z wnioskiem do (...) w O. o wyrażenie zgody w formie decyzji administracyjnej na nabycie spornej nieruchomości rolnej przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. . W wyniku tego wniosku, zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zbadania nabycia w/w nieruchomości rolnej (znak sprawy (...) ) przez Prezesa (...) , które zakończyło się wydaniem decyzji nr (...) z dnia 27 lipca 2017r., w której to Prezes (...) nie wyraził zgody na nabycie wskazanej w pozwie niezabudowanej nieruchomości rolnej przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w O. . W związku z tym, (...) Sp. z o.o. , w myśl treści art. 2a ust. 6 UKR, pismem z dnia 11 września 2017r. zwrócił się do (...) w O. z żądaniem złożenia oświadczenia przez (...) o nabyciu nieruchomości rolnej za zapłatą równowartości pieniężnej odpowiadającej jej wartości rynkowej określonej przy zastosowaniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Na skutek żądania, (...) pismem z dnia 12 października 2017r. powiadomił (...) Sp. z o.o. , że równowartość pieniężna odpowiadająca wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości rolnej została określona na kwotę 232.000,00 zł. Zdaniem powoda, równowartość pieniężna w/w nieruchomości rolnej we wskazanej decyzji (...) jest znacznie zaniżona, bowiem zgodnie z danymi GUS średnie ceny gruntów w obrocie prywatnym w I kwartale 2017r. w województwie (...) wynosiły w złotych za hektar ogółem 41 721,00 zł. Różnica pomiędzy wartością nieruchomości ustaloną przez pozwanego a wartością, którą według powoda winien on uzyskać ze sprzedaży zamyka się kwotą 290 217,- zł przy postulowanej pozwem i powództwem wartości nieruchomości 522 217,- zł (k.24). Pozwany (...) w W. wniósł o „rozstrzygnięcie sprawy zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym” z uwzględnieniem stanowiska pozwanego zawartym w odpowiedzi na pozew. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, iż Oddział (...) w O. jako następca (...) , działając z upoważnienia Prezesa (...) , na podstawie art. 2 a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego nie wyraził zgody na nabycie przez (...) Spółkę z o.o. z siedzibą w O. niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej w obrębie K. , gmina R. , powiat (...) , oznaczonej jako działka Nr (...) o powierzchni 15,6900 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kętrzynie prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) . W związku wystąpieniem przez (...) Sp. z.o.o. z siedzibą w K. o nabycie przez pozwanego prawa własności tej nieruchomości, pozwany zlecił uprawnionym rzeczoznawcom majątkowym określenie wartości przedmiotowej nieruchomości. Ze sporządzonego przez rzeczoznawców majątkowych P. W. i I. M. operatu szacunkowego wynika, że oszacowana wartość przedmiotu wyceny stanowi kwotę 232.000,00 zł. W ocenie pozwanego powyższa kwota odpowiadała na dzień sporządzenia wyceny wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości i została określona zgodnie ze sposobem ustalania wartości nieruchomości, określonym w przepisach powołanej ustawy Pozwany poinformował powoda o ustalonej w powyższy sposób wysokości równowartości pieniężnej w.w. nieruchomości. W związku z faktem, że powód wystąpił do Sądu o ustalenie równowartości pieniężnej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości pozwany dalej wskazał, że zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 . W tej sytuacji, mając na uwadze datę sporządzenia, określony w.w. przepisem okres 12 miesięcy w chwil złożenia odpowiedzi nie upłynął. Przy założeniu zatem, że nie wystąpiły w sprawie zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w.w. przepisie, wycena nieruchomości pozostaje wyceną aktualną. Mając na uwadze, że powodowa spółka wystąpiła do Sądu o ustalenie równowartości pieniężnej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości rolnej na podstawie przepisu art. 2a ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 o kształtowaniu ustroju rolnego , mając na uwadze przepis art. 2a ust 9 w.w. ustawy, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1 , sąd określa równowartość pieniężną wartości rynkowej nieruchomości rolnej przy zastosowaniu sposobów ustalania wartości nieruchomości przewidzianych w przepisach o gospodarce nieruchomościami, pozwany wniósł jak na wstępie pisma. Sąd zważył co następuje: Formułując powództwo w niniejszej sprawie powodowa spółka wniosła o ustalenie wartości nieruchomości, przy czym doprecyzowując i uzupełniając pozew w odniesieniu do podania jaka jest wartość nieruchomości w świetle jej stanowiska oraz twierdzeń pozwu, w tym zakresie powodowa spółka wskazała wartość dalece przekraczającą tę jaka została w trybie ustawowym ustalona przez pozwany ośrodek. Na poparcie swych twierdzeń co do wskazanej przez powodową spółkę wartości został zawnioskowany dowód z opinii biegłego do spraw szacowania nieruchomości, który to dowód Sąd dopuścił, zakreślając jednocześnie wnioskującej stronie 14- dniowy termin do uiszczenia zaliczki pod rygorem pominięcia dowodu. Strona powodowa pomimo upływu zakreślonego terminu zarządzenia nie wykonała, co pociągnęło za sobą skutek z art. 130 § 5 kpc w postaci pominięcia dowodu, co znalazło swe procesowe odzwierciedlenie w postanowieniu pomijającym ten dowód wydanym na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. To ostatnie zaś w dalszej kolejności pociągnęło za sobą dalsze procesowe konsekwencje. W związku z tym, że strona pozwana konsekwentnie kwestionowała podaną przez powodową spółkę wartość nieruchomości, przeciwstawiając w ramach podjętej przez siebie obrony procesowej wartość wyliczoną przez siebie - dla uwzględnienia powództwa koniecznym było wykazanie przede wszystkim wartości wyższej niż oferowana przez pozwaną w ramach jej ustawowo wykonywanych uprawnień. Ta bowiem okoliczność była jedyną procesową osią sporu i wokół niej to ogniskowała się istota rozstrzygnięcia w sprawie. Jest przy tym oczywistym, iż ciężar udowodnienia tej okoliczności, zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego spoczywał na powodzie, który wywodził z niej swoje roszczenie. Skoro zatem temu obowiązkowi powód nie sprostał, (w czym mógł zresztą być przydatny, a pominięty wskutek bezczynności procesowej dowód) jedyną konsekwencją powyższego było oddalenie powództwa, o czym to orzeczono jak w pkt i wyroku. O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 98 i 108 kpc . Koszty te obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w stawce minimalnej wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Sąd nie znalazł przy tym wystarczających podstaw do zwiększenia tej stawki z uwagi na charakter sprawy i nakład pracy niezbędnej do jej wyjaśnienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI