I C 672/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. R. wniósł pozew o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 280.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wynikłą z bezpodstawnego pozbawienia wolności. Wskazał, że mimo orzeczenia kary ograniczenia wolności, a następnie wyroku łącznego eliminującego karę pozbawienia wolności, został zatrzymany i osadzony w zakładzie karnym. Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, ustalił, że osadzenie powoda w zakładzie karnym w okresie od 25 listopada 2020 r. do 3 lutego 2021 r. było działaniem pozbawionym podstaw prawnych, gdyż wyrok łączny uprawomocnił się przed tym okresem. Sąd uznał, że odpowiedzialność Skarbu Państwa wynika z art. 417 k.c., a zawinienie nie jest konieczne. Stwierdzono istnienie bezprawnego działania władzy publicznej i adekwatnego związku przyczynowego z krzywdą powoda. Sąd zasądził zadośćuczynienie w kwocie 35.500 zł, uznając żądaną kwotę za wygórowaną w pozostałym zakresie. Oddalono powództwo w pozostałej części i odstąpiono od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę wygraną co do zasady oraz sytuację majątkową powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za bezprawne pozbawienie wolności po uprawomocnieniu się wyroku łącznego, a także zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia w takich przypadkach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji między wykonaniem kary zastępczej a wyrokiem łącznym. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za szkodę (krzywdę) wyrządzoną przez bezpodstawne pozbawienie wolności osoby, gdy wyrok łączny eliminujący karę pozbawienia wolności uprawomocnił się przed faktycznym osadzeniem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c., gdyż osadzenie powoda w zakładzie karnym było działaniem pozbawionym podstaw prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok łączny eliminujący karę pozbawienia wolności, który uprawomocnił się przed osadzeniem, czyni pozbawienie wolności bezprawnym. Odpowiedzialność Skarbu Państwa wynika z art. 417 k.c. i nie wymaga zawinienia, a jedynie bezprawnego działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej.
Jaka jest wysokość zadośćuczynienia za 71 dni bezpodstawnego pozbawienia wolności, uwzględniając indywidualne przeżycia powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
35.500 zł.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że 71 dni bezpodstawnego pozbawienia wolności, w tym okres świąteczny i pierwszy pobyt w zakładzie karnym, spowodowało znaczną krzywdę. Kwota 35.500 zł (500 zł za dzień) została uznana za adekwatną, ekonomicznie odczuwalną, ale nie nadmierną.
Czy roszczenia powoda dotyczące krzywdy wynikłej z niewłaściwego traktowania przez funkcjonariuszy Służby Więziennej lub współosadzonych mogą być dochodzone w niniejszym postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te roszczenia nie są objęte zakresem niniejszego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd ograniczył podstawę faktyczną żądania do skutków samego bezprawnego pozbawienia wolności. Krzywda wynikająca z ewentualnego niewłaściwego traktowania przez personel więzienny lub współosadzonych nie jest normalnym następstwem osadzenia i wymaga odrębnego procesu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. R. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy – Woli w Warszawie | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (na zasadzie ryzyka), nie wymaga zawinienia.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności ogranicza się do normalnych następstw działania lub zaniechania.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za krzywdę wyrządzoną przez pozbawienie wolności powinno być odpowiednie do doznanej krzywdy.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.k. art. 552
Kodeks postępowania karnego
Reguluje odpowiedzialność za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie, stanowiąc lex specialis wobec przepisów k.c.
k.p.k. art. 567 § § 1 i 2
Kodeks postępowania karnego
Określa skutki uprawomocnienia się wyroku łącznego, w tym obowiązek zwolnienia skazanego, gdy kara łączna jest niższa od odbytych kar.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Osadzenie powoda w zakładzie karnym nastąpiło po uprawomocnieniu się wyroku łącznego, który eliminował karę pozbawienia wolności. • Działanie sądu wykonującego karę było niezgodne z prawem, co uzasadnia odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 k.c. • Pozbawienie wolności, nawet krótkotrwałe, powoduje znaczną krzywdę, która powinna zostać zrekompensowana.
Odrzucone argumenty
Pozwany twierdził, że zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet kary ograniczenia wolności uchyla bezprawność działania. • Pozwany kwestionował wysokość żądanego zadośćuczynienia jako wygórowaną. • Krzywda wynikająca z niewłaściwego traktowania przez funkcjonariuszy lub współosadzonych nie jest normalnym następstwem pozbawienia wolności.
Godne uwagi sformułowania
Mimo faktu, iż na mocy wyroku łącznego kara pozbawienia wolności została wyeliminowana z obrotu prawnego, powód został w dniu 25 listopada 2020 r. zatrzymany i umieszczony w Zakładzie Karnym... • W stosunku do powoda wykonywana była w okresie od 25 listopada 2020 r. do 3 lutego 2021 r. nie kara łączna (...) a kara orzeczona jednym z wyroków objętych następnie wyrokiem łącznym, przy czym powód został osadzony w zakładzie karnym już po uprawomocnieniu się wyroku łącznego. • Zawinienie nie jest uznawane za konieczne do zastosowania art. 417 k.c. – mamy tu do czynienia z odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka. • Sama bezprawność polegająca na niezgodnym z prawem działaniu lub zaniechaniu przy wykonywaniu władzy publicznej jest wystarczająca dla przypisania Skarbowi Państwa (...) odpowiedzialności za szkodę. • Nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym z osadzeniem powoda w zakładzie karnym krzywda powoda, mająca wynikać z naruszania przez funkcjonariuszy Służby Więziennej przepisów, tudzież z czynów zabronionych popełnionych na szkodę powoda przez współosadzonych.
Skład orzekający
Agnieszka Nakwaska-Szczepkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za bezprawne pozbawienie wolności po uprawomocnieniu się wyroku łącznego, a także zasady ustalania wysokości zadośćuczynienia w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kolizji między wykonaniem kary zastępczej a wyrokiem łącznym. Ustalenie wysokości zadośćuczynienia jest zawsze indywidualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i komunikacyjne w systemie wymiaru sprawiedliwości mogą prowadzić do poważnej krzywdy obywatela, a także jak system stara się tę krzywdę naprawić. Jest to przykład walki jednostki z aparatem państwa.
“Niesłusznie osadzony w więzieniu po wyroku łącznym: Skarb Państwa zapłaci 35.500 zł zadośćuczynienia.”
Dane finansowe
WPS: 280 000 PLN
zadośćuczynienie: 35 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.