I C 671/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo Uniwersytetu (...) w L. przeciwko (...) Towarzystwu Ubezpieczeń (...) w W. dotyczyło zapłaty kwoty 2.296.308,44 zł z gwarancji ubezpieczeniowej. Uniwersytet zawarł umowę z Przedsiębiorstwem Usługowo-Produkcyjnym (...) S.A. na wybudowanie budynku Centrum (...) w L. Termin zakończenia umowy ustalono na 5 stycznia 2013 roku. Umowa przewidywała karę umowną w wysokości 20% wynagrodzenia brutto (9.185.233,75 zł) za odstąpienie od umowy z winy wykonawcy, a także zabezpieczenie należytego wykonania umowy w wysokości 5% ceny oferty brutto (2.296.308,44 zł) w formie gwarancji ubezpieczeniowej. Uniwersytet odstąpił od umowy w dniu 17 grudnia 2012 roku z winy wykonawcy, który nie ukończył inwestycji w terminie i realizował ją wadliwie. Następnie Uniwersytet wezwał wykonawcę do zapłaty kary umownej, a także pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe do zapłaty kwoty z gwarancji. Pozwany ubezpieczyciel odmówił zapłaty, podnosząc, że gwarancja nie jest abstrakcyjna i nieakcesoryjna, a także że roszczenie powoda nie wynikało z istniejącego stosunku prawnego lub że powód nadużył prawa. Sąd Okręgowy w Lublinie uznał jednak, że gwarancja ubezpieczeniowa miała charakter abstrakcyjny i nieakcesoryjny, co oznaczało, że pozwany nie mógł podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego między uniwersytetem a wykonawcą. Sąd podkreślił, że zobowiązanie gwaranta jest samodzielne i nie zależy od istnienia czy zakresu innego zobowiązania. W związku z tym, że powód spełnił wymogi formalne zgłoszenia żądania zapłaty, a także wykazał, że wykonawca nie wywiązał się z umowy, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu, a także nakazał ściągnięcie części opłaty od pozwu na rzecz Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru prawnego gwarancji ubezpieczeniowych jako zobowiązań abstrakcyjnych i nieakcesoryjnych, które wyłączają możliwość podnoszenia przez gwaranta zarzutów ze stosunku podstawowego.
Dotyczy gwarancji ubezpieczeniowych o specyficznej treści, wskazującej na ich bezwarunkowość i płatność na pierwsze żądanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy gwarancja ubezpieczeniowa o treści "nieodwołalnie i bez stawiania warunków poza przewidzianymi w dokumencie gwarancji, zapłatę na rzecz Beneficjenta kwoty [...]" ma charakter abstrakcyjny i nieakcesoryjny, co uniemożliwia gwarantowi podnoszenie zarzutów ze stosunku podstawowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gwarancja ubezpieczeniowa o takiej treści ma charakter abstrakcyjny i nieakcesoryjny, co oznacza, że gwarant nie może podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego łączącego beneficjenta z dłużnikiem.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe opatrzone klauzulami "nieodwołalnie i bezwarunkowo" oraz "na pierwsze żądanie" kreują abstrakcyjne zobowiązanie gwaranta wobec beneficjenta, niezależne od stosunków wewnętrznych. Gwarant płaci własny dług, a nie cudzy, i nie jest zobowiązany do badania merytorycznej zasadności zgłoszonego roszczenia.
Czy zamawiający ma prawo odstąpić od umowy o roboty budowlane z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę i dochodzić kary umownej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zamawiający ma prawo odstąpić od umowy o roboty budowlane w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę i dochodzić kary umownej przewidzianej w umowie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wykonawca nie wywiązał się z postanowień umowy, nie zakończył budowy w terminie i realizował ją wadliwie, co uzasadniało odstąpienie od umowy przez zamawiającego zgodnie z art. 635 k.c. w zw. z art. 656 k.c. i powstanie po stronie zamawiającego wierzytelności o karę umowną.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Uniwersytet (...) w L. | instytucja | powód |
| (...) Towarzystwo Ubezpieczeń (...) w W. | spółka | pozwany |
| Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjne (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w R. | spółka | wykonawca |
Przepisy (7)
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, na podstawie której kształtowana jest treść umowy gwarancji ubezpieczeniowej.
k.c. art. 635
Kodeks cywilny
Prawo zamawiającego do odstąpienia od umowy o roboty budowlane w przypadku zwłoki wykonawcy.
k.c. art. 656
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o umowie o dzieło do umowy o roboty budowlane, w tym przepisów o odstąpieniu od umowy.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych od dnia wymagalności świadczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
Pzp art. 147 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Możliwość żądania przez zamawiającego od wykonawcy zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do nakazania ściągnięcia od strony nieuiszczonej opłaty od pozwu na rzecz Skarbu Państwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gwarancja ubezpieczeniowa ma charakter abstrakcyjny i nieakcesoryjny. • Gwarant nie może podnosić zarzutów ze stosunku podstawowego. • Spełnienie wymogów formalnych zgłoszenia żądania zapłaty z gwarancji. • Niewykonanie umowy przez wykonawcę uzasadnia odstąpienie i dochodzenie kary umownej.
Odrzucone argumenty
Gwarancja nie jest abstrakcyjna i nieakcesoryjna. • Roszczenie powoda nie wynika z istniejącego stosunku prawnego. • Powód nadużył prawa. • Wina za opóźnienie leży po stronie powoda (wadliwa dokumentacja techniczna).
Godne uwagi sformułowania
gwarancja ubezpieczeniowa jest płatna na pierwsze żądanie albo że jest bezwarunkowa, powoduje, iż umowie tej nadano cechy zobowiązania abstrakcyjnego • zobowiązanie gwaranta z umowy gwarancji ubezpieczeniowej nie jest zobowiązaniem akcesoryjnym. Ma charakter zobowiązania samodzielnego • gwarant płaci własny a nie cudzy dług
Skład orzekający
Piotr Jakubiec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru prawnego gwarancji ubezpieczeniowych jako zobowiązań abstrakcyjnych i nieakcesoryjnych, które wyłączają możliwość podnoszenia przez gwaranta zarzutów ze stosunku podstawowego."
Ograniczenia: Dotyczy gwarancji ubezpieczeniowych o specyficznej treści, wskazującej na ich bezwarunkowość i płatność na pierwsze żądanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dużej kwoty i ważnej kwestii prawnej związanej z charakterem gwarancji ubezpieczeniowych, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i ubezpieczeniowego.
“Ponad 2 miliony złotych z gwarancji ubezpieczeniowej – sąd potwierdza abstrakcyjny charakter zobowiązania.”
Dane finansowe
WPS: 2 296 308,44 PLN
zapłata z gwarancji ubezpieczeniowej: 2 296 308,44 PLN
zwrot kosztów procesu: 17 217 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.