I C 67/24

Sygn. akt: I C 67/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek Protokolant: st. sekretarz sądowy Anna Kosowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko J. B. i E. B. o zapłatę postanawia: I. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 295.131 zł 43 gr (dwieście dziewięćdziesiąt pięć tysięcy sto trzydzieści jeden złotych czterdzieści trzy grosze) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 3 stycznia 2024 r. do dnia zapłaty, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia przez jedno z pozwanych zwalnia drugie, II. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 25.591 (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt jeden) zł tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, w tym kwotę 10.834 (dziesięć tysięcy osiemset trzydzieści cztery) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt I C 67/24 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 03.01.2024 r. przeciwko E. B. i J. B. powódka (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. , wniosła o: 1. na podstawie art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 1 k.c. o zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 295.131,43 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) w wykonaniu umowy kredytu nr (...) (...) (...) ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie wniósł o zasądzenie ich w częściach równych od każdego z pozwanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, 2. na podstawie art. 358 1 § 3 k.c. wniósł o: a) zmianę wysokości (ukształtowanie) dochodzonego przez powódkę w punkcie I powyżej świadczenia w walucie polskiej poprzez podanie należności Banku do strony pozwanej z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy kredytu waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 40.481,57 zł, wynikające z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, b) zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwoty 40.481,57 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową (ponad wskazaną w pkt 1 powyżej), o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego) bądź w przypadku gdyby Sąd uznał, że nie ma podstaw do zasądzenia ww. kwot solidarnie – wnieśli o zasądzenie ich w częściach równych tj. po połowie od każdego z pozwanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty. Ponadto, powódka wniosła o zasądzenie solidarnie od pozwanych na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w niniejszej sprawie do dnia zapłaty. Powódka wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w W. pod sygn. akt (...) W uzasadnieniu powódka wskazała, że wniosła niniejszy pozew w celu rozstrzygnięcia kwestii spornych, które powstały w związku z zarzutem pozwanego dotyczącym nieważności umowy kredytu. Powódka dochodzi roszczeń związanych z umową, w tym rozliczenia nienależnych świadczeń, gdyby umowa w ocenie Sądu okazała się ostatecznie nieważna. Podstawę prawną roszczenia o zapłatę stanowi art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. Wskazał, że w niniejszej sprawie przesłanka wystąpienia istotnej siły nabywczej pieniądza została wypełniona. Sformułowane roszczenie powódki w zakresie waloryzacji odpowiada zasadom współżycia społecznego i stanowi przejaw uwzględnienia interesu obu stron w określeniu wysokości świadczenia waloryzacyjnego. Powódka wskazała, że jej roszczenie nie jest przedawnione. (pozew k. 4-36v) Powódka pismem z dnia 02.02.2024 r. cofnęła pozew w części dotyczącej roszczenia zawartego w pkt 2 ppkt a) i b) petitum pozwu. (pismo powoda – k. 124) Postanowieniem z dnia 17.02.2024 r. Sąd Okręgowy na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie w sprawie części obejmującej żądanie zmiany wysokości świadczenia (pkt 2a żądania pozwu) i zapłaty kwoty 40.481,57 zł (pkt 2b żądania pozwu) wobec skutecznego cofnięcia pozwu w tym zakresie. Zarządzono też zwrot powódce kwoty 2.190 zł tytułem części opłaty. (postanowienie Sądu – k. 126) W odpowiedziach na pozew pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, powiększonych o kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozwani zaprzeczyli wszelkim twierdzeniom strony powodowej, w szczególności że: - strona pozwana pozostaje wzbogacona kosztem powódki, - powódce przysługują roszczenia objęte pozwem, zarówno co do zasady jak i wysokości, - roszczenia powódki nie są przedawnione, - odsetki od ewentualnie zasądzonych kwot należą się od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Pozwani wskazali, że powództwo należy uznać, co najmniej za przedwczesne, z uwagi na to, że strona pozwana również wytoczyła powództwo przeciwko powodowemu bankowi o zapłatę i ustalenie, a spór ten nadal się toczy. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy na podstawie zarzutu z przepisów prawa cywilnego tj. art. 353 1 k.c. , art. 69 prawa bankowego czy art. 58 k.c. 3-letni termin przedawnienia należy liczyć od chwili wypłaty kredytu lub jego transzy. W przypadku nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia powódka nie może żądać odsetek od dnia wniesienia pozwu. Kredytobiorca będzie posiadaczem w złej wierze dopiero od momentu, gdy po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu, mimo wezwania ze strony banku, nie zwróci on kwoty kapitału kredytu. W ocenie pozwanych od tego momentu możliwe byłoby naliczenie odsetek za opóźnienie w zwrocie świadczenia. Co więcej, w ich ocenie wystąpienie z niniejszym powództwem przez bank może być rozpatrywane w kategoriach naruszenia art. 5 k.c. oraz art. 4 1 k.c. (odpowiedzi na pozew k. 142-144v, 154-156v) Sąd na rozprawie w dniu 27.05.2025 r. oddalił wniosek o zawieszenie postępowania. (protokół rozprawy – k. 194) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka (...) Bank (...) S.A. jest następcą prawnym (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w G. . (okoliczność bezsporna) W dniu 22 stycznia 2007 r. strony podpisały umowę o kredyt mieszkaniowy (...) nr (...) (...) (...) , na mocy której Bank udzielił pozwanym kredytu w kwocie stanowiącej równowartość 109.379,01 CHF na finansowanie przedpłat na poczet nabycia od firmy deweloperskiej lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) (§ 1 ust. 1 oraz ust. 2 (...) ). Kredyt został udzielony na okres od dnia 22.01.2007 r. do 07.01.2037 r. (§1 ust. 4 (...) ). Umowa składała się z części szczegółowej ( (...) ) oraz z części ogólnej ( (...) ). Zgodnie z § 4 ust. 1 i 3 (...) wypłata pierwszej transzy kredytu miała nastąpić przelewem na wskazany rachunek po spełnianiu warunków określonych w § 4 ust. 5, według kursu kupna dla waluty (...) , zgodnie z Tabelą kursów obowiązującą w Banku w dniu uruchomienia środków, w momencie dokonywania przeliczeń kursowych (§ 1 ust. 2 (...) , § 11 ust. 3 (...) ). Strony ustaliły, że kredyt mieszkaniowy jest udzielany w złotych (§ 1 ust. 1 (...) , § 11 ust. 2 (...) ). Ponadto w przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej strony ustaliły, że: - zmiana kursu waluty wpływa na wypłacane w złotych przez Bank kwoty transz oraz na spłacane w złotych przez kredytobiorcę kwoty rat kapitałowo-odsetkowych, - ryzyko związane ze zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca z uwzględnieniem § 11 ust. 2-4 oraz § 18 ust. 6 (...) (§ 1 ust. 3 (...) ). W § 2 ust. 1 (...) wskazano, że oprocentowanie kredytu ustalane jest według zmiennej stopy procentowej, stanowiącej sumę odpowiedniej stopy bazowej oraz marży Banku. Stopa bazowa odpowiada obowiązującej w ostatnim dniu roboczym przed dniem uruchomienia środków stawce LIBOR 3M w przypadku kredytów denominowanych w USD lub (...) (§ 2 ust. 2 (...) ). Ustalona w ten sposób stopa bazowa obowiązywała do przedostatniego dnia włącznie 6-miesięcznego okresu obrachunkowego rozumianego jako okres kolejnych 6-ciu miesięcy (§ 2 ust. 3 zd. 1-2 (...) ). W zakresie marży umowa przewidywała, że ulega ona obniżeniu o 1 p.p. po ustanowieniu docelowego zabezpieczenia spłaty kredytu tj. po przedłożeniu w Banku odpisu z księgi wieczystej z prawomocnym wpisem hipoteki na rzecz banku oraz 0,25 p.p. w przypadku obniżenia obciążenia kredytem nieruchomości, do poziomu nie przekraczającego 80% jej wartości (§ 1 ust. 10 (...) , § 3 ust. 2 (...) ). W § 7 ust. 6 (...) ustalono, że w przypadku kredytu denominowanego w walucie obcej, prowizje pobierane są w złotych, w równowartości kwot wyrażonych w walucie obcej. Do przeliczenia kwot prowizji z waluty obcej na złote, stosuje się kurs sprzedaży danej waluty według Tabeli kursów, obowiązującej w Banku w dniu zapłaty prowizji (§ 7 ust. 7 (...) ). Strony ustaliły, że oprocentowanie kredytu wynosi 4.62% p.a. (w przypadku uruchamiania środków w dniu podpisania umowy), zaś marża Banku w dniu udzielenia kredytu wynosi 2,35 % p.a. (§ 1 ust. 8-9 (...) ). Całkowita spłata kredytu miała nastąpić do dnia 07.01.2037 r. w 360 równych ratach kapitałowo-odsetkowych. Spłata kredytu następować miała zgodnie z haromonogramem spłat doręczanym kredytobiorcy (§ 5 (...) ) w złotych w równowartości kwot wyrażonych w walucie obcej, przy czym do przeliczeń wysokości rat kapitałowo-odsetkowych spłacanego kredytu stosuje się kurs sprzedaży danej waluty według Tabeli kursów z dnia spłaty (§ 13 ust. 7 (...) ). W § 17 ust. 1 części ogólnej umowa przewidywała możliwość ubiegania się przez kredytobiorcę o zmianę waluty kredytu. Wszystkie zmiany umowy mogły być dokonywane na piśmie w formie aneksu pod rygorem nieważności, z wyłączeniem zmiany stopy procentowej, stawek opłat i prowizji oraz wysokości oprocentowania dla zadłużenia przeterminowanego (§ 24 ust. 1 i ust. 3 (...) ). (dowód: umowa k. 45-51) Strony podpisały następujące aneksy do umowy kredytu: - w dniu 06.02.2007 r. aneks nr (...) na podstawie, którego został zwiększona kwota udzielonego kredytu o kwotę złotych stanowiącą równowartość 2.182 CHF, - w dniu 02.10.2008 r. aneks nr (...) na podstawie, którego kwota została zwiększona kwota udzielonego kredytu o kwotę 18.890,20 CHF, - w dniu 06.11.2008 r. aneks nr (...) w zakresie marży banku i ustaleniu jej wysokości 2,1 % p.a. (dowód: aneks nr (...) do umowy – k. 57, aneks nr (...) – k. 53-54, aneks nr (...) – k. 55) Kredyt został wypłacony pozwanym w transzach w łącznej kwocie 295.131,43 zł. (dowód: dyspozycja uruchomienia kredytu hipotecznego – k. 56-60, potwierdzenie wykonania transakcji - k. 61-70, zestawienie stanu rachunku pozwanych – k. 81-85, informacja banku – k. 75) Pozwani skierowali do Sądu Rejonowego dla (...) w W. , Wydziału Cywilnego pozew z dnia 26 listopada 2019 r. przeciwko powodowi (...) Bank (...) S.A. Pozwani wnieśli o zapłatę na ich rzecz kwoty 51.000 zł tytułem zwrotu części nienależnie pobranych kwot w przypadku uznania, że umowa o kredyt jest nieważna, ewentualnie kwoty 32.497,33 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych kwot w przypadku uznania, że w umowie o kredyt znajdują się niedozwolone postanowienia umowne. W uzasadnieniu powołali się na abuzywność postanowień umownych oraz nieważność umowy. Następnie, w dniu 23.03.2022 r. pozwani dokonali modyfikacji powództwa w ten sposób, że wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kwoty 300.350,81 zł tytułem zwrotu części nienależnie pobranych kwot w przypadku uznania, że umowa o kredyt jest nieważna oraz ustalenia, że umowa kredytu jest nieważna, ewentualnie zasądzenie kwoty 32.497,33 zł tytułem zwrotu nienależnie pobranych kwot w przypadku uznania, że w umowie o kredyt znajdują się niedozwolone postanowienia umowne. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie (...) ustalił nieważność umowy i zasądził od pozwanego tam banku na rzecz konsumentów kwotę 300.350,81 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 51.000 zł od dnia 27 stycznia 2020 r. i od kwoty 249.350,81 zł od dnia 18 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty. Wyrok ten nie jest prawomocny. (dowód: pozew z dnia 29.11.2019 r. – k. 86-119, pismo procesowe wraz z modyfikacją powództwa - k. 120-122, bezsporne) Powódka pismem z dnia 28.12.2023 r. wezwała pozwanych do zapłaty kwoty 295.131,43 zł w terminie miesiąca od doręczenia pisma. Żądana kwota stanowiła rozliczenie roszczeń w zakresie wypłaconego przez bank kapitału wynikających z bezskuteczności (nieważności) umowy kredytu. (dowód: wezwanie do zapłaty – k. 71-74) Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powódki o zapłatę kwoty z tytułu udostępnionego kapitału 295.131,43 zł zostało uwzględnione w całości. Wobec uznania, że umowa łącząca strony jest nieważna, strony powinny zwrócić to co wzajemnie sobie świadczyły. Powódce przysługuje od pozwanych kwota stanowiąca kwotę udostępnionego kapitału. Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty nie stwierdzając podstaw do podważenia ich wiarygodności. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a jedynie występował spór co do prawa – czy umowa łącząca strony jest nieważna i ewentualnie czy powódce przysługuje jakiekolwiek świadczenie w związku z nieważnością umową. Sąd na podstawie art. 302 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania stron, wobec niestawiennictwa pozwanych na rozprawie w dniu 27.01.2025 r. Pozwani nie stawili się na rozprawę mimo prawidłowego wezwania. Ponadto, pełnomocnik pozwanych wniósł o pominięcie wskazanego wyżej dowodu. Ostatecznie, powódka domagała się zasądzenia solidarnie kwoty 295.131,43 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału wypłaconego stronie pozwanej (jako świadczenia nienależnego). Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania toczącego się na dzień wniesienia pozwu w niniejszej sprawie przed Sądem Okręgowym w W. sygn. akt (...) Zgodnie z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy do wyniku innego toczącego się postępowania w postępowaniu cywilnym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie niezależnie od procedowania przez Sąd Okręgowy w W. tutejszy Sąd mógł rozstrzygnąć co do roszczenia powódki. Strona pozwana w toku postępowania wskazywała, po pierwsze, że żądanie powódki jest niezasadne, przedwczesne, a nadto stanowi nadużycie prawa podmiotowego. Pozwani wskazali, że nawet jeżeli Sąd nie podzieliłby ich stanowiska, to roszczenie powódki uległo przedawnieniu. Z tego względu konieczne stało się rozstrzygnięcie czy powódce przysługuje roszczenie o zwrot kwoty stanowiącej udostępniony kapitału. W zakresie zarzutu pozwanych dotyczącego nadużycia prawa podmiotowego przez powódkę w rozumieniu art. 5 k.c. wskazać należy, że przepis art. 5 k.c. stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonanie prawa i nie korzysta z ochrony. Sąd w wytoczonym przez powódce powództwie nie dostrzega sprzeczności ani ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa ani z zasadami współżycia społecznego. W toku postępowania ocenie podlega to czy powódce należy się określone świadczenie w związku nieważnością umowy kredytu. Powyższe nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 5 k.c. Jednocześnie wskazać należy, że niezasadne jest twierdzenie pozwanego w przedmiocie tego, że powództwo jest przedwczesne. Z uwagi na kwestionowanie ważności umowy przez pozwanych oraz rozbieżność orzecznictwa sądów powszechnych powódka była uprawniona do wytoczenia powództwa z żądaniem niniejszego pozwu jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy z powództwa pozwanych. Zasadnicze postanowienia umowy w ocenie Sądu spełniają przesłanki z art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (w brzmieniu obowiązującym w dacie jej zawarcia) i pozwalają na uznanie jej za umowę kredytu bankowego. Znane są bowiem strony umowy, kwota i waluta kredytu, cel, na jaki został udzielony, zasady i termin jego spłaty (ratalnie), wysokość oprocentowania i zasady jego zmiany (suma stałej marża i zmiennej stopy referencyjnej) oraz inne niezbędne warunki wynikające z art. 69 ust. 2 powołanej ustawy. Oceny postanowień ww. umowy nie zmienia okoliczność, że kwota udzielonego kredytu została określona i poddana oprocentowaniu w walucie szwajcarskiej, a miała być wypłacona i spłacana w walucie polskiej. Zgodnie z art. 358 § 1 k.c. , w jego brzmieniu w dacie zawierania umowy, zobowiązania pieniężne na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej mogły być wyrażone tylko w pieniądzu polskim z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie. Już w tej dacie art. 69 ust. 2 pkt 2 pr. bank. przewidywał możliwość zawierania umów kredytu ze wskazaniem waluty obcej, zaś wyjątek dopuszczający tego typu umowy z udziałem banków wynikał z obowiązujących wówczas przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe (pr. dewiz.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 3 pr. dewiz. oraz art. 1 i 2 pkt 18 pr. dewiz. dokonywanie obrotu dewizowego przez banki było dozwolone m.in. wówczas, gdy dotyczyło zawarcia umowy lub dokonania innej czynności prawnej powodującej lub mogącej powodować dokonywanie w kraju między rezydentami lub między nierezydentami rozliczeń w walutach obcych albo przeniesienie w kraju między rezydentami lub między nierezydentami własności wartości dewizowych, a także wykonywania takich umów lub czynności. Nie ulega wątpliwości, że postanowienia umowy zawartej przez strony przewidywały rozliczenia kredytu w walucie szwajcarskiej, jak również wypłatę w PLN oraz spłatę w PLN po dokonaniu przeliczenia raty z (...) . Tym samym umowa stron mogła powodować rozliczenia w walutach obcych i przenoszenie własności wartości dewizowych, a zatem mieściła się w ramach ustawowego zezwolenia, stanowiącego jednocześnie wyjątek od zasady wyrażonej w art. 358 § 1 k.c. Istota umowy sprowadzała się zatem do zobowiązania Banku, że postawi do dyspozycji kredytobiorców pewną kwotę w PLN, która w dacie wypłaty stanowić miała równowartość kwoty wyrażonej dokładnie w (...) , zaś pozwani zobowiązali się spłacać w PLN równowartość rat kredytu wyrażonych w (...) według wartości takiej raty na dzień spłaty. Umowa stron zawiera zatem elementy przedmiotowo istotne, które mieszczą się w konstrukcji umowy kredytu bankowego i jako takie stanowią jej w pełni dopuszczalny oraz akceptowany przez ustawodawcę wariant. O akceptacji takiej świadczy nadto wyraźne wskazanie tego rodzaju kredytów (denominowanych) w treści art. 69 ust. 2 pkt 4a i ust. 3 prawa bankowego oraz wprowadzenie art. 75b prawa bankowego , na podstawie nowelizacji tej ustawy, które to zmiany weszły w życie z dniem 26 sierpnia 2011 r. Umowa taka jest nadto dopuszczalna na podstawie art. 353 1 k.c. , zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Istota umowy stron polegała bowiem na stworzeniu przez Bank możliwości wykorzystania przez pozwanych równowartości określonej kwoty pieniędzy z obowiązkiem zwrotu w określonym czasie takiej równowartości, przy czym miernikiem tych wartości pozostawać miał kurs waluty szwajcarskiej do waluty polskiej. Zauważyć trzeba, że ryzyko zmiany kursu waluty przyjętej jako miernik wartości świadczenia z zasady może wywoływać konsekwencje dla obu stron – w przypadku podwyższenia kursu podwyższając wartość kredytu w PLN, którą miał oddać do dyspozycji Bank, a nadto podwyższając jego wartość, którą miał spłacać kredytobiorca, a w przypadku obniżenia kursu - obniżając wysokość tych świadczeń. W konsekwencji trudno uznać, aby konstrukcja umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, a realizowanego w walucie polskiej, była w swej zasadzie sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Ryzyko takiego ukształtowania stosunku prawnego obciąża bowiem obie strony. Niemniej, wskazany mechanizm obliczania wzajemnych zobowiązań w sposób określony w umowie stron wymaga oceny w aspekcie sposobu ustalania kursu waluty niezbędnego do tych operacji. W związku ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( (...) ), zajętym w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C-260/18 na tle wykładni dyrektywy 93/13/EWG, i podtrzymanym tam poglądem dotyczącym natury klauzul wymiany (czyli dotyczących kursów walutowych stosowanych do rozliczeń umów kredytowych), które wprowadzając do umów kredytowych ryzyko kursowe, określają faktycznie główny przedmiot umowy (pkt 44 powołanego wyroku), należy przyjąć, że postanowienia umowy stron w tym zakresie, jeżeli nie zostały sformułowane jednoznacznie, podlegają kontroli w celu stwierdzenia, czy nie mają charakteru niedozwolonego ( art. 385 1 § 1 zd. drugie k.c. ). W przypadku uznania ich za niedozwolone, a tym samym za niewiążące kredytobiorcę, który zawiera umowę jako konsument, konieczne staje się również rozważenie skutków tego stanu rzeczy. Nie ulega wątpliwości, że pozwani zawarli umowę jako konsumenci w rozumieniu art. 22 1 k.c. Okoliczność ta wynika z celu umowy – pozwani zaciągnęli kredyt na cele mieszkaniowe. W konsekwencji należy dokonać oceny postanowień dotyczących kursów używanych do przeliczenia zobowiązań stron w ramach umowy. Ich istota sprowadza się do wskazania, że wysokość zobowiązań wynikających z umowy będzie wielokrotnie przeliczana z zastosowaniem dwóch rodzajów kursu waluty. Bezspornie mechanizm (konkretny sposób) ustalania kursu nie został opisany w żaden sposób, gdyż umowa w tym względzie odsyła tylko do „Tabeli kursów”. Oznacza to, że zgodnie z umową Bank miał całkowitą swobodę w zakresie ustalania kursu waluty. Ponadto nie ulega wątpliwości, że umowa stron stanowiła wzorzec stosowany w Banku. Układ umowy wskazuje, że kredytobiorcy mogli określić potrzebną im kwotę w PLN, wybrać inną walutę kredytu, określić przeznaczenie kredytu, uzgodnić okres kredytowania, sposób zabezpieczenia. Nie ma jednak podstaw do przyjęcia, że pozostałe postanowienia i oświadczenia były możliwe do wynegocjowania. Do tego byłoby bowiem konieczne wykazanie, że kredytobiorcy mieli realny wpływ na kształt każdego z tych postanowień, czyli przedstawiono im możliwość jego zmiany, z której zrezygnowali. Taka okoliczność nie wynika natomiast z zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego co oznacza, że postanowienia w zakresie kursów wymiany stosowanych w Tabeli nie były uzgodnione indywidualnie w rozumieniu art. 385 1 § 1 i 3 k.c. Brak jest dowodu, aby kredytobiorcy zostali poinformowani, w jaki sposób te kursy i ta tabela jest kształtowana i świadomi tego wyrazili zgodę na ich stosowanie. W ocenie Sądu nie doszło zatem do indywidualnego uzgodnienia wszystkich postanowień umowy. W konsekwencji, w ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że postanowienia umowy w zakresie mechanizmu ustalania kursu waluty, wyznaczającego wysokość zobowiązania pozwanych względem powódki, a tym samym i wysokość świadczenia głównego banku, zostały w przypadku umowy stron uzgodnione indywidualnie. Następnie, należało rozważyć, czy postanowienia odnoszące się do mechanizmu denominacji – skoro dotyczą głównego przedmiotu umowy – są wystarczająco jednoznaczne i czy wynikające z nich prawa lub obowiązki stron zostały ukształtowane sprzecznie z dobrymi obyczajami lub w sposób rażąco naruszający interesy pozwanych jako konsumentów. Odwołują się one do tabeli, co do której wskazano jedynie, że chodzi o tabelę obowiązującą w banku, bez wskazania, w jaki konkretnie sposób jest ona ustalana i jak ustalane są umieszczone tam kursy walut. To zaś nie pozwala na jednoznaczne określenie zakresu tych postanowień i konsekwencji płynących dla kredytobiorców. Nie można uznać, aby tak sformułowane postanowienia były wystarczające jednoznaczne. Kwestionowane postanowienia umowy wskazywały na dwa rodzaje kursów – kurs kupna do ustalenia wysokości kredytu, którą należy wypłacić w PLN oraz kurs sprzedaży do ustalenia wysokości kolejnych rat spłaty w PLN. Zważywszy, że sposób ustalania tych kursów nie został określony w umowie, oznacza to, że mógł on być wyznaczany jednostronnie przez Bank, czego nie zmienia okoliczność, że w pewnym zakresie mógł też doznawać ograniczeń ze strony regulatora rynku, czy z uwagi na sytuację gospodarczą, gdyż kredytobiorca nie miał na to żadnego wpływu. Na tle tak ukształtowanych postanowień dotyczących kursu waluty, która ma być miernikiem waloryzacji (przeliczania) zobowiązań wynikających z umów kredytu bankowego utrwalony jest już pogląd, że mają one charakter niedozwolony, gdyż są „nietransparentne, pozostawiają pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron” (uzasadnienie wyroku SN w sprawie V CSK 382/18). Wysokość kredytu wyrażonego w walucie obcej do wypłaty w walucie polskiej, a następnie wysokość, w jakiej spłaty w walucie polskiej, będą zaliczane na spłatę kredytu wyrażonego w walucie obcej, zależą bowiem wyłącznie od jednej ze stron umowy. Powyższe oznacza, że po zawarciu umowy kredytobiorcy mieli ograniczoną możliwość przewidzenia wysokości kwoty, jaka zostanie mu wypłacona (Bank miał na to kilka dni roboczych, w trakcie którego mógł zmienić swój kurs, w szczególności, że kredyt wypłacany był w transzach), a następnie wysokości zadłużenia w PLN, skoro kursy wymiany w toku dalszego wykonywania umowy określić miał Bank. Powódka mogła zatem w sposób dowolny kształtować wysokość swojego zobowiązania do wypłaty kwoty kredytu, jak również wysokość zobowiązania kredytowego w toku spłaty kredytu. Tym samym Bank uzyskał też narzędzie do potencjalnego zminimalizowania niekorzystnych dla siebie skutków zmiany kursów na rynku międzybankowym lub zmian w zakresie oprocentowania (obniżka stopy bazowej), gdyż teoretycznie mógł je rekompensować zmianami kursu przyjętego do rozliczenia kredytu. W ocenie Sądu przyznanie sobie przez powódkę we wskazanych postanowieniach jednostronnej kompetencji do swobodnego ustalania kursów przyjmowanych do wykonania umowy prowadzi do wniosku, że była ona sprzeczna z dobrymi obyczajami i naruszała rażąco interesy kredytobiorców w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. , oceniane na datę zawarcia umowy ( art. 385 2 k.p.c. – uchwała SN z 20 czerwca 2018 r. w sprawie III CZP 29/17). Takie rozwiązania dawały Bankowi, czyli tylko jednej ze stron stosunku prawnego, możliwość przerzucenia na kredytobiorców całego ryzyka wynikającego ze zmiany kursów waluty i pozostawiały mu całkowitą swobodę w zakresie ustalania wysokości jego zadłużenia przez dowolną i pozbawioną jakichkolwiek czytelnych i obiektywnych kryteriów możliwość ustalania kursu przyjmowanego do rozliczenia spłaty kredytu. Nie zmienia tego również okoliczność, że Bank miał w swoje ofercie możliwość zawarcia umowy ramowej w zakresie współpracy na rynku finansowym, w której jedną z opcji były negocjowane transakcje wymiany walut wymienialnych. Pozwani nie zawierali tego rodzaju umowy. Ponadto, po pierwsze, postanowienia takiej umowy nie były elementem umowy kredytu, lecz kreowały odrębny stosunek zobowiązaniowy. Po drugie, realizacja takiej wymiany walut nie mogła nastąpić na etapie zawierania umowy kredytu, lecz dopiero na etapie jej wykonania, a – jak wskazano wyżej – oceny abuzywności postanowień umownych dokonuje się na datę zawarcia umowy. Po trzecie, okoliczność, że kredytobiorcy mogli negocjować kurs, według którego ma nastąpić wypłata kredytu, którego kwotę określono w (...) , lecz realizowano wyłącznie w PLN, nie zmienia tego, że nie mógł otrzymać kwoty w (...) , ale nadal wyłącznie w PLN. Możliwość negocjowania kursu dotyczyła zatem wyłącznie etapu wykonania umowy, przy czym dostrzec trzeba, że realizacja tej możliwości również zależała wyłącznie od Banku, który decydował o tym, czy zaakceptuje ewentualne propozycje kredytobiorców co do kursu waluty. Podsumowując, nawet zawarcie umowy ramowej przy okazji zawierania umowy kredytu nie zmieniało tego, że wypłata kredytu, którego kwotę określono w (...) , mogła nastąpić wyłącznie w PLN, według kursu, którego wysokość zależała wyłącznie od woli Banku, który narzucał kredytobiorców określoną przez siebie wysokość kursu, a kredytobiorcy mogli zaakceptować taką propozycje, a w przypadku braku takiej akceptacji i tak stosowałby własną tabelę. Dodatkowo wskazać należy, że swobodę ustalania kursu przez Bank eliminować by mogła jedynie możliwość wypłaty kredytu w walucie kredytu oraz spłaty w tej walucie, gdyż do wszystkich pozostałych walut Bank miał prawo stosować własny kurs. Oznacza to również, że możliwość spłaty w walucie kredytu nie przywracała wystarczająco nierównowagi między stronami wynikającej z tego, że na etapie wypłaty kredytu, którego wysokość określono w (...) , ale wypłata miała nastąpić wyłącznie w PLN, wysokość wypłacanego kredytu w PLN ostatecznie zależała zawsze od decyzji Banku w ramach tabeli. W świetle powyższych okoliczności przyjąć należy, że postanowienia uprawniające Bank do jednostronnego i nieskrępowanego ustalania kursu przyjmowanego do rozliczenia umowy stron należy uznać za niedozwolone w rozumieniu art. 385 1 k.c. Nie ma znaczenia, czy z możliwości dowolnego kształtowania kursu Bank korzystał. Dla uznania postanowienia umownego za niedozwolone wystarczy bowiem taka jego konstrukcja, która prowadzi do obiektywnej możliwości rażącego naruszenia interesów konsumenta, przy czym zgodnie z art. 385 2 k.c. ewentualna abuzywność postanowień umowy podlega badaniu na datę jej zawarcia z uwzględnieniem towarzyszących temu okoliczności i innych umów pozostających w związku z umową objętą badaniem (uchwała SN z 20 czerwca 2018 r. w sprawie III CZP 29/17). Skoro zatem dla oceny abuzywności zapisów umów istotny jest stan z daty ich zawarcia, to bez znaczenia dla tej oceny pozostaje, w jaki sposób powódka wykonywała lub wykonuje umowę, w szczególności to, w jaki sposób ustalała, czy też ustala swoje kursy, czy odpowiadały one kursom rynkowym, w jaki sposób pozyskiwała środki na prowadzenie akcji kredytowej i w jaki sposób księgowała, czy też rozliczała te środki oraz środki pobrane od kredytobiorców. Podsumowując, w ocenie Sądu wskazane wyżej postanowienia umowy dotyczące stosowania dwóch różnych rodzajów kursów, które mogły być swobodnie ustalane przez jedną ze stron umowy (Bank) nie zostały uzgodnione indywidualnie i kształtowały zobowiązania kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy, a zatem miały charakter niedozwolony w rozumieniu art. 385 1 k.c. , a w związku z tym nie wiążą pozwanych. Wyeliminowanie wskazanych zapisów przy zachowaniu postanowień dotyczących określenia kwoty kredytu w (...) oznaczałoby, że kwota kredytu powinna zostać przeliczona na PLN, a kredytobiorcy w terminach płatności kolejnych rat powinni spłacać raty w PLN, przy czym żadne postanowienie nie precyzowałoby kursu, według którego miałyby nastąpić takie rozliczenia. Nie ma przy tym możliwości zastosowania w miejsce wyeliminowanych postanowień żadnego innego kursu waluty. Zgodnie z wiążącą wszystkie sądy Unii Europejskiej wykładnią dyrektywy 93/13/EWG dokonaną przez (...) w powołanym już wyżej wyroku z dnia 3.10.2019 r. w sprawie C-260/18 w przypadku ustalenia, że w umowie zostało zawarte postanowienie niedozwolone w rozumieniu dyrektywy, skutkiem tego jest wyłącznie wyeliminowanie tego postanowienia z umowy, chyba że konsument następczo je zaakceptuje. Jedynie w drodze wyjątku możliwe jest zastosowanie w miejsce postanowienia niedozwolonego przepisu prawa o charakterze dyspozytywnym lub takiego, który można zastosować za zgodą obu stron – wyłącznie wtedy gdy brak takiego zastąpienia skutkowałby upadkiem umowy i niekorzystnymi następstwami dla konsumenta, który na takie niekorzystne rozwiązanie się nie godzi. W wyroku tym (...) wskazał, że nie jest możliwe zastąpienie postanowienia niedozwolonego przez odwołanie się do norm ogólnych prawa cywilnego, nie mających charakteru dyspozytywnego. Brak możliwości stosowania norm o charakterze ogólnym nie pozwala na sięgnięcie do domniemanej woli stron lub utrwalonych zwyczajów ( art. 65 k.c. i art. 56 k.c. ), które w odniesieniu do innych stosunków prawnych pozwalałyby na ustalenie wartości świadczenia określonego w walucie obcej np. przez odniesienie się do tej waluty według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski lub innych kursów wskazywanych przez strony w umowie. Nie ma zwłaszcza możliwości sięgnięcia po przepis art. 358 § 2 k.c. , który posługuje się kursem średnim NBP w przypadku możliwości spełnienia świadczenia wyrażonego w walucie obcej. Po pierwsze, świadczenie obu stron było wyrażone w walucie polskiej (wypłata kredytu i jego spłata następowały bowiem w PLN, a (...) był tylko walutą denominacyjną). Po drugie, wspomniany przepis nie obowiązywał w dacie zawarcia umowy (wszedł w życie z dniem 24 stycznia 2009 r.), zaś uznanie pewnych postanowień umownych za niedozwolone skutkuje ich wyeliminowaniem z umowy już od daty jej zawarcia, co czyni niemożliwym zastosowanie przepisu, który wówczas nie obowiązywał. Nawet gdyby uznać, że art. 358 § 2 k.c. mógłby być stosowany do skutków, które nastąpiły po dacie jego wejścia w życie, to nadal brak byłoby możliwości ustalenia kursu, według którego należałoby przeliczać zobowiązania stron sprzed tej daty, czyli przede wszystkim ustalić wysokości zadłużenia w (...) po wypłacie kredytu. W ocenie Sądu eliminacja postanowień określających kurs wymiany i brak możliwości uzupełnienia umowy w tym zakresie skutkuje obiektywnym brakiem możliwości jej wykonania przez obie strony zgodnie z jej istotą, tj. jako umowy kredytu bankowego. Zgodnie z art. 69 ust. 1 pr. bank. umowa kredytu polega bowiem na tym, że Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Po wyeliminowaniu z umowy stron postanowień dotyczących kursów wymiany, wiadomo jedynie, że Bank zobowiązuje się postawić do dyspozycji kredytobiorcom równowartość określonej kwoty franków szwajcarskich w złotych polskich, lecz nie wiadomo, jak ma być ustalona ta równowartość (według jakiego miernika). Podobnie nie wiadomo, jaką kwotę powinni zwrócić kredytobiorcy, która miałaby być równowartością rat określonych w (...) . Nie eliminuje tego możliwość przewalutowania kredytu, bowiem nadal nie będzie wiadomo na podstawie jakiego kursu powinna zostać dokonana zmiana waluty kredytu - zarówno kwoty udzielonego kredytu oraz spłaty. W konsekwencji nie da się ustalić kwoty kredytu w walucie wykonania zobowiązania, a brak jednoznacznego określenia kwoty kredytu udostępnianego i podlegającego zwrotowi (czy to w postaci ściśle określonej kwoty, czy to przez ścisłe i jednoznaczne określenie parametrów do jej ustalenia – np. kursu wymiany) oznacza brak jednego z przedmiotowo istotnych elementów umowy kredytu wskazanych w art. 69 pr. bank. Brak jednego z takich elementów oznacza, że umowa jest niezgodna z art. 69 pr. bank. i tym samym sprzeczna z prawem i z tego względu nieważna ( art. 58 k.c. ). Nieważność umowy oznacza, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy między stronami, jaki miałby powstać w wyniku jej zawarcia. Ponadto, wskazać należy w dniu 25.04.2024 r. została wydana przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego uchwała w sprawie o sygn. akt (...) . Podjęta przez Sąd Najwyższy uchwała ma moc zasady prawnej. Zgodnie z powyższą uchwałą: 1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. 2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie. W niniejszej sprawie postanowienia umowne odnoszące się do sposoby określenia kursu waluty zostały uznane za abuzywne. Z tego względu umowa łącząca strony zgodnie z wspomnianą uchwałą Sądu Najwyższego nie wiąże stron. Dodać należy, że wobec pierwotnej wady przedmiotowej umowy, aneksy sporządzone do umowy nie wprowadziły w niej skutecznych istotnych zmian. Dotyczyły one jedynie wysokości udzielonego kredytu i marży. Mechanizm denominacji został w praktyce od początku uznany za bezskuteczny. Treść aneksów nie miała sanować go. Zgodnie z poglądem przyjętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7.05.2021 r. w sprawie (...) , w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Sąd Najwyższy nadał wskazanej uchwale moc zasady prawnej, co oznacza, że będzie ona stosowana przez ten sąd również w innych sprawach. Przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza doprowadziła do wniosku, że umowa zawarta przez strony jest nieważna. Wobec czego żądanie powódki o zapłatę przez pozwanych kwoty 295.131,43 zł z tytułu nienależnego świadczenia w postaci wypłaconego kapitału jest zasadne. Strona pozwana powinna zwrócić powyższą kwotę powodowi. Z uwagi na powyższe w oparciu o art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. , Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 295.131,43 zł, z tym zastrzeżeniem, że spełnienie świadczenia jedno z pozwanych zwalnia drugiego, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia powyższej kwoty solidarnie o co wnosiła powódka. Wskazać należy, że zgodnie z art. 369 k.c. zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. Powyższe nie znajduje zastosowania do zobowiązania pozwanych względem powódki. Wbrew twierdzeniom pozwanych nie podlega uwzględnieniu zarzut przedawnienia przez nich zgłoszony. Pozwani wskazywali, że w niniejszej sprawie powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 118 k.c. zgodnie, z którym roszczenie powódki ulec powinno przedawnieniu w terminie 3 lat od dnia wypłaty przez powódkę kwoty kredytu. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie niezasadne jest rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia od dnia wytoczenia powództwa, którego podstawą faktyczną jest bezskuteczność postanowień umownych lub nieważności umowy, a tym bardziej od dnia wypłaty kwoty kredytu. Ze względu na rozbieżną linię orzeczniczą Sądów powszechnych, strony postępowania dopiero z dniem zapadnięcia wyroku mogą mieć pełną wiedzę co do tego czy i w jakim zakresie wiąże ich umowa. Do tego czasu konsumenci mogą chcieć dalej wykonywać umowę. W związku z tym dopiero rozstrzygnięcie sporu rozpoczyna w istocie bieg przedawnienia roszczenia banku co do zwrotu wypłaconego kapitału. Na dzień wniesienia pozwu w niniejszej sprawie nie zapadł prawomocny wyrok w sprawie z powództwa pozwanych przeciwko powódce, a więc termin przedawnienia nie zaczął biec. Z tego względu zarzut przedawnienia okazał się bezzasadny. Powódka żądała zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od żądanej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i to żądanie zostało uwzględnione w całości. Pozwani przed wytoczeniem powództwa tj. pismem z dnia 28.12.2023 r. zostali wezwani do zapłaty kwoty stanowiącej nominalną wartość wypłaconego kapitału. Ponadto pozwani w 2019 r. wytoczyli powództwo przeciwko powódce o ustalenie nieważności umowy kredyty i zapłatę, a tym samym musieli już wówczas być świadomi konieczności zwrotu bankowi wypłaconego kapitału. Należy tu podnieść, że przekazana przez pełnomocnika pozwanych na rozprawie w dniu 27 maja 2025 r. informacja, że w dniu 23 maja 2025 r. skierowano do Sądu pismo zawierające zarzuty potrącenia i zatrzymania nie mogła wpłynąć istotnie na bieg sprawy. Zarzut ten nie został potwierdzony do chwili wydania wyroku. Pismo nie dotarło do Sądu, a sama informacja nie rodziła konsekwencji procesowych ani materialnoprawnych. Pozwani mieli 14 miesięcy na złożenie takiego oświadczenia ( od zapadnięcia wyroku SO w Warszawie z dnia 15 lutego 2025 r.). Tym samym nie było podstaw do odraczania rozprawy, o co nikt też nie wnioskował (k. 194). W związku z tym, Sąd na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądził odsetki za opóźnienie od kwoty 295.131,43 zł od dnia 03.01.2024 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. poprzez obciążanie pozwanych obowiązkiem ich zwrotu na rzecz powódki w całości. Powódka wygrała proces w całości, przy uwzględnieniu cofnięcia pozwu w części przed jego doręczeniem pozwanym. Z uwagi na cofnięcie pozwu w części jeszcze przed jego doręczeniem pozwanym nie można strony powodowej uznawać za stronę przegrywającą w tym zakresie. Koszty procesu po stronie powódki obejmowały opłatę od pozwu w jej ostatecznej wysokości (14.757 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata) w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (10.800 zł)oraz opłaty skarbowe od pełnomocnictwa (34 zł). O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Z tego względu Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 25.591 zł, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji wyroku.