I C 67/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Bank (...) S.A. wniosła o zasądzenie od pozwanych J. B. i E. B. kwoty 295.131,43 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu wypłaconego w wykonaniu umowy kredytu denominowanego w CHF, argumentując, że świadczenie to jest nienależne w związku z potencjalną nieważnością umowy. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia, nadużycia prawa podmiotowego oraz przedwczesności powództwa, wskazując na toczące się równolegle postępowanie z ich powództwa przeciwko bankowi. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po analizie umowy kredytu mieszkaniowego z 2007 roku, uznał ją za nieważną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że postanowienia dotyczące sposobu ustalania kursu waluty (CHF/PLN) w tabelach kursowych banku, stosowane do wypłaty i spłaty kredytu, były niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd wskazał, że brak indywidualnego uzgodnienia tych klauzul, ich niejednoznaczność oraz pozostawienie bankowi swobody w ustalaniu kursów, naruszały dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów. Eliminacja tych klauzul, zgodnie z orzecznictwem TSUE i SN, prowadziła do braku możliwości wykonania umowy w sposób zgodny z jej istotą (art. 69 Prawa bankowego), co skutkowało jej nieważnością (art. 58 k.c.). W związku z nieważnością umowy, strony powinny zwrócić wzajemne świadczenia. Sąd zasądził od pozwanych na rzecz banku zwrot wypłaconego kapitału w kwocie 295.131,43 zł wraz z odsetkami. Zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanych został oddalony, gdyż bieg terminu przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału rozpoczął się dopiero z dniem prawomocnego rozstrzygnięcia sporu. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty do przeliczeń wypłaty i spłaty kredytu, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i pozostawiają bankowi swobodę w ustalaniu kursu, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są niedozwolone, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, są niejednoznaczne, naruszają dobre obyczaje i rażąco interesy konsumentów, dając bankowi swobodę w ustalaniu kursu.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że brak indywidualnego uzgodnienia, niejednoznaczność i swoboda banku w ustalaniu kursów waluty w umowie kredytu denominowanego stanowiły niedozwolone postanowienia umowne, naruszające interesy konsumentów.
Jaki jest skutek uznania postanowień dotyczących kursu waluty w umowie kredytu denominowanego za niedozwolone, w sytuacji gdy eliminacja tych postanowień uniemożliwia wykonanie umowy zgodnie z jej istotą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Eliminacja niedozwolonych postanowień dotyczących kursu waluty, bez możliwości ich zastąpienia przepisem dyspozytywnym lub uzgodnieniem stron, prowadzi do nieważności całej umowy kredytu bankowego z powodu braku jej istotnych elementów.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE i SN, stwierdził, że brak możliwości zastąpienia abuzywnych klauzul kursowych prowadzi do upadku umowy kredytu, gdyż brak jest możliwości ustalenia kwoty kredytu i jego spłaty, co stanowi naruszenie art. 69 Prawa bankowego i skutkuje nieważnością umowy na podstawie art. 58 k.c.
Od kiedy należy liczyć bieg terminu przedawnienia roszczenia banku o zwrot wypłaconego kapitału kredytu w przypadku kwestionowania ważności umowy kredytu denominowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczenia banku o zwrot wypłaconego kapitału rozpoczyna się dopiero z dniem prawomocnego rozstrzygnięcia sporu, a nie od dnia wypłaty kredytu czy wniesienia pozwu, ze względu na rozbieżności w orzecznictwie i niepewność co do wiążącego charakteru umowy dla konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ze względu na niepewność prawną i rozbieżności orzecznicze, konsumenci mogli nie być świadomi konieczności zwrotu kapitału do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sporu, stąd bieg terminu przedawnienia rozpoczął się dopiero z tym momentem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. | spółka | powód |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| E. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania zwrotu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Reguluje świadczenie nienależne.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Definicja i skutki niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.c. art. 358 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy wyrażania zobowiązań pieniężnych w walucie polskiej, z zastrzeżeniem wyjątków.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, z ograniczeniami wynikającymi z natury stosunku, ustawy i zasad współżycia społecznego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Skutki nieważności czynności prawnej.
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
Kryteria oceny, czy postanowienie rażąco narusza interesy konsumenta.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakaz nadużywania prawa podmiotowego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu.
k.p.c. art. 302
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu z przesłuchania stron.
k.p.c. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady zwrotu kosztów procesu.
pr. bank. art. 69 § 2
Prawo bankowe
Elementy istotne umowy kredytu.
pr. bank. art. 75b
Prawo bankowe
Przepis dotyczący kredytów indeksowanych i denominowanych (wprowadzony nowelizacją).
pr. dewiz. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe
Dozwolony obrót dewizowy przez banki.
pr. dewiz. art. 1 i 2 § pkt 18
Ustawa z dnia 27 lipca 2002 r. – Prawo dewizowe
Definicja obrotu dewizowego.
Skład orzekający
Juliusz Ciejek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Dane finansowe
WPS: 295 131,43 PLN
zwrot kapitału kredytu: 295 131,43 PLN
zwrot kosztów procesu: 25 591 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.