I C 669/24

Sygn. akt: I C 669/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Joanna Jank Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Pietkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2025 r. w G. sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko Z. W. o zapłatę 1. 
        oddala powództwo; 2. 
        zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 669/24 UZASADNIENIE (wyroku z dnia 4 marca 2025 roku  – k. 82) Powód (...) S.A. z siedzibą w W. domagał się od pozwanego Z. W. zapłaty kwoty 27.672,80 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 maja 2024 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że kredytobiorca Z. W. zawarł z powodem umowę (...) , zgodnie z regulaminem świadczenia usług drogą elektroniczną. Tożsamość pozwanego oraz jego wola zawarcia przedmiotowej umowy została potwierdzona poprzez rejestrację pozwanego na internetowej platformie usług powoda. Zawarcie umowy nastąpiło poprzez zalogowanie się pozwanego do Strefy Klienta, zaakceptowanie oferty powoda oraz wpisanie kodu autoryzacyjnego otrzymanego przez pozwanego w wiadomości sms. Następnie powód przesłał na adres e-mail pozwanego wiadomość potwierdzającą zawarcie umowy oraz wypłacił pozwanemu wnioskowaną kwotę pożyczki. Ze względu na brak realizacji przez pozwanego postanowień umowy, powód wypowiedział mu przedmiotową umowę pożyczki. Roszczenie objęte powództwem obejmuje sumę pozostałych do spłąt rat pożyczki oraz należne maksymalne odsetki za opóźnienie. (pozew  – k. 3-3v.) Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany zakwestionował roszczenie powoda, podnosząc, że nie zostało ono wykazane tak co do zasady jak i co do wysokości, powód nie wykazał wypłaty pozwanemu kapitału pożyczki, ani aby rachunek, na który miała nastąpić wypłata należał do pozwanego. Pozwany zakwestionował istnienie zobowiązania, z którego powód wywodzi swoje roszczenie, zanegował złożenie przez siebie wniosku o udzielenie pożyczki i by zawarł z powodem przedmiotową umowę. Zarzucił, że powód zaś na poparcie swoich roszczeń przedstawił jedynie wydruki bez podpisów. Jednocześnie pozwany wskazał, że roszczenie powoda nie jest wymagalne z uwagi na brak dowodu prawidłowego zawarcia i wypowiedzenia przedmiotowej umowy, a nadto w treści umowy znajdują się postanowienia umowne o charakterze niedozwolonym (zawyżone koszty udzielonej pożyczki stanowiące wielokrotność jej wartości). Kwestionując wysokość roszczenia powoda pozwany podniósł, że powód nie wykazał z czego wynika zarówno kwota kapitału, jak również odsetek umownych doliczonych do dochodzonego roszczenia, zaś przedłożony przez powoda jednostronny wydruk z historii spłat nie może być dowodem na wysokość roszczenia. (odpowied ź na pozew – k. 26-30) S ąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 09 sierpnia 2023 roku na rachunek bankowy o numerze (...) została wypłacona kwota 15.000 zł tytułem „ (...) wypłata umowy”. (dow ód: potwierdzenie wykonania przelewu, k. 49) S ąd zważył, co następuje: W przedmiotowej sprawie strona powodowa dochodziła od pozwanego zapłaty kwoty 27.672,80 zł wraz z umownymi odsetkami w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22 maja 2024 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych, powołując się na wierzytelność przysługującą wobec pozwanego z tytułu umowy pożyczki. Niemniej na poparcie swoich twierdzeń co do istnienia, wymagalności i wysokości zobowiązania strona powodowa nie przedłożyła żadnych wiarygodnych dowodów. Natomiast, w odpowiedzi na pozew strona pozwana zakwestionowała wiarygodność i wartość dowodową przedstawionych przez powoda wydrukow. W ocenie Sądu powyższe zarzuty należało uznać za uzasadnione. Podstawę prawną powództwa stanowiły w niniejszej sprawie przepisy 720 k.c. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1497). Zgodnie z art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o kredycie konsumenckim za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności m.in. umowę pożyczki. Zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu w niniejszej sprawie na powodzie przede wszystkim spoczywał obowiązek udowodnienia, że pomiędzy nim a pozwanym została zawarta umowa pożyczki o wskazanej treści. W niniejszej sprawie powód dowodził, że umowa została zawarta w formie elektronicznej. Bez wątpienia ustawodawca dopuszcza taką formę zawarcia umowy kredytu konsumenckiego. Zgodnie z art. 5 pkt 13 ustawy o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki zawierana na odległość należy rozumieć umowę o kredyt konsumencki zawieraną z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o której mowa w ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2012 r. poz. 1225). Ponadto, zgodnie z treścią 720 § 2 k.c. umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż zawarcie umowy kredytu konsumenckiego nie wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności i co do zasady umowa taka może być zawarta również za pomocą środków porozumiewania się na odległość. Zatem w przypadku dysponowania przez powoda odpowiednimi narzędziami uwierzytelniającymi, umowa kredytu konsumenckiego mogłaby być w sposób ważny i skuteczny zawarta w formie elektronicznej. Jednak w takim przypadku samo przedłożenie niepodpisanego, nieuwierzytelnionego wydruku rzekomo zawartej umowy nie może stanowić dostatecznego dowodu potwierdzającego, że doszło do złożenia zgodnych oświadczeń woli stron mających na celu zawarcie tej konkretnej umowy pożyczki. Wydruk komputerowy nie dowodzi, jakiej treści oświadczenie wprowadził pozwany do środka komunikacji elektronicznej, a w przypadku braku odpowiedniego uwierzytelnienia tożsamości (co kwestionowała strona pozwana) wątpliwą pozostaje także kwestia tego, czy oświadczenie takie zostało wprowadzone przez samego pozwanego. Zważyć należy, iż przedmiotowy wydruk nie obejmował oświadczenia pozwanego (nie został przez niego podpisany), a strona powodowa nie przedstawiła żadnych innych dowodów, które potwierdzałyby, że pozwany akceptował warunki określone w tym wydruku i zobowiązał się do spłaty wskazanej w nim kwoty (np. pliki cyfrowe, podpisany wniosek kredytowy). Co prawda zgodnie z orzecznictwem wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, jednak nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Zresztą, w niniejszym przypadku byłoby to oświadczenie jednostronne, albowiem – jak wskazano powyżej – nie przedstawiono żadnego dowodu potwierdzającego, że pozwany złożył oświadczenie o akceptacji warunków wskazanych w ww. wydruku, a sam pozwany okoliczności takiej zaprzeczył. Pozostałe pisma dotyczące rzekomego stosunku prawnego zawartego przez pozwanego i powoda także zostały złożone przez powoda w formie niepoświadczonych i niepodpisanych wydruków komputerowych (wezwanie do zapłaty, wypowiedzenie, formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego, Regulamin świadczenia usług, potwierdzenie zawarcia umowy, wykaz operacji finansowych, harmonogram spłat, wyliczenie odsetek, dyspozycja wypłaty , wniosek o udzielenie pożyczki), co samo w sobie nie odbierało im mocy dowodowej zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2021r., V CSK 341/20, L.). Niemniej jednak – wobec kwestionowania przez pozwanego samego faktu zawarcia przedmiotowej pożyczki z powodem - nie stanowiły one wystarczającej podstawy do przyjęcia, że pomiędzy stronami doszło do zawarcia tejże umowy. Podobnie nie stanowiły w ocenie Sądu potwierdzenia zawarcia przez pozwanego umowy pożyczki z powodem dokumenty w postaci wydruków potwierdzających przelewy wynagrodzenia na rzecz pozwanego. Jakkolwiek powód mógł dokumentami tymi dysponować i oceniać je w kontekście zdolności kredytowej pozwanego, to brak jakiegokolwiek dowody, aby dokumentację tę dostarczył powodowi sam pozwany w zamiarze zawarcia z nim umowy pożyczki. W sytuacji, w której strona powołuje się na istnienie dokumentów utrwalonych na elektronicznym nośniku informacji, a strona przeciwna kwestionuje istnienie i treść takich dokumentów, powód nie może ograniczyć się do złożenia nie nadającego się do jakikolwiek weryfikacji papierowego wydruku. Zgodność takiego zapisu z danymi w systemie elektronicznym nie może bowiem zostać w żaden sposób sprawdzona. Załączony wydruk w swojej formie powinien potwierdzać zgodność zapisu z danymi na nośniku elektronicznym i w przypadku dalszych wątpliwości powód powinien umożliwić zbadanie nośnika elektronicznego. W innym przypadku zyskałby on bowiem możliwość zaświadczania o istnieniu określonych dokumentów na podstawie samego tylko zapewnienia zawartego w piśmie procesowym. Taką interpretację należało jednak odrzucić, jako całkowicie sprzeczną z art. 245 k.p.c. Podkreślić przy tym należy, że oryginałem dokumentu w postaci elektronicznej jest plik cyfrowy. Taki też dokument podlega badaniu stosownie do treści art. 254 k.p.c. i na podstawie takiego badania można czynić ustalenia co do autentyczności oświadczenia (pochodzenie dokumentu). Ustaleń takich nie można natomiast dokonać na podstawie wydruku (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2019 r., I ACa 672/19, L.). Bez wątpienia zatem, jeśli umowa rzeczywiście została zawarta w formie elektronicznej to powód powinien dysponować odpowiednimi dowodami potwierdzającymi zarówno fakt zawarcia, jak i wykonywania umowy, w szczególności plikami cyfrowymi. Strona powodowa jednakże nie złożyła do akt niniejszego postępowania elektronicznego nośnika informacji (np. płyta CD, nośnik USB), który zawierałby tego typu informacje. Reasumując należy wskazać, że strona powodowa nie przedłożyła dowodu, który jednoznacznie potwierdzałby fakt skutecznego zawarcia z pozwanym umowy pożyczki na warunkach wskazanych w pozwie. Tym samym nie wykazano, aby pozwany wyraził swoje oświadczenie woli akceptujące postanowienia umowy kredytu i tym samym pomiędzy stronami doszło do skutecznego zawarcia umowy. Jak wskazuje się natomiast w orzecznictwie sam przelew środków na konto pozwanego nie prowadzi do zawarcia umowy pożyczki, albowiem jest to czynność jednostronna. Aby doszło do zawarcia umowy pożyczki muszą zostać złożone zgodne oświadczenia woli przez dwie strony umowy (zob. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 20 września 2017 r., III Ca 1182/17, L.). W niniejszym wypadku nie sposób nawet przyjąć, że powód przelał środki na rachunek pozwanego. Jakkolwiek bowiem powód przedłożył potwierdzenie dokonania przelewu kwoty 15.000 zł na rachunek o numerze (...) tytułem „ (...) wypłata umowy” (przy czym numer umowy jest zgody z przedłożonym wydrukiem umowy) i wskazano jako odbiorcę Z. W. , to pozwany zakwestionował otrzymanie przedmiotowych środków i podniósł, iż powód nie wykazał, aby ww. rachunek był rachunkiem należącym do pozwanego. Powód winien był zatem, w myśl art. 6 k.c. powziąć w tym zakresie inicjatywę dowodową, której zaniechał. Nadto należy podkreśli, że zgodnie z rzekomo zawarta umowa powód miał udostępnić pozwanemu kwotę 17 500 zł, a złożył dokument przelewu kwoty 15 000 zł. Należy wskazać przy tym, że powód jako potwierdzenie, że dokonał analizy zdolności kredytowej pozwanego, przedłożył do akt sprawy potwierdzenia przelewów wynagrodzenia pozwanego. Jak wynika natomiast z ww. potwierdzeń, wynagrodzenie pozwanego przelewane było na inny rachunek bankowy, aniżeli wskazany jako właściwy do wypłaty przedmiotowej pożyczki. Poza tym, nawet jeżeli pozwany rzeczywiście udostępnił powodowi do analizy dokumenty dotyczące wysokości swoich dochodów, nie potwierdza to bynajmniej faktu zawarcia umowy pożyczki. Równie prawdopodobna jest teza np. o negatywnym zweryfikowaniu zdolności kredytowej pozwanego i nieudzieleniu mu pożyczki, Należy wskazać, że budzi wątpliwości kwestia faktycznego uwierzytelnienia przez powoda tożsamości osoby wnioskującej o pożyczkę, czemu zaprzeczył pozwany, a czego powód nie wykazał zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu. Należało bowiem zwrócić uwagę, iż na wniosku zaś o udzielenie pożyczki na rzecz Z. W. widnieje adres e-mail „renatawr. (...) @wp.pl”, a numer rachunku bankowego do wypłaty środków – jak już wskazano powyżej – jest odmienny, aniżeli rachunek pozwanego do wypłat jego wynagrodzenia. Niezależnie od powyższego, wobec podniesionych przez pozwanego zarzutów, należało uznać, że strona powodowa nie wykazała także, aby przedmiotowa umowa została skutecznie wypowiedziana. Przede wszystkim należało stwierdzić, że powód na tę okoliczność przedłożył wyłącznie wydruk bądź niepoświadczoną za zgodność kserokopię pisma, który wobec jego zakwestionowania przez stronę pozwaną, nie stanowił wiarygodnego i wystarczającego dowodu dokonania tego wypowiedzenia, gdyż nie sposób zweryfikować faktu złożenia pod tymże pismem podpisów osób uprawnionych do złożenia tego typu oświadczenia. Pozwany przy tym zakwestionował, aby na przedmiotowym piśmie widniały rzeczywiście podpisy, a nie faksymile lub komputerowe nadruki. Pełnomocnik powoda, mimo wyraźnego i jednoznacznego zakwestionowania przez pozwanego wartości dowodowej dołączonego pisma zawierającego wypowiedzenie umowy i żądania przedstawienia oryginałów dokumentów, do zamknięcia rozprawy nie uwierzytelnił złożonego pisma, ani tym bardziej nie złożył oryginału ww. dokumentu. Jednocześnie, w ocenie Sądu strona powodowa nie udowodniła także wysokości dochodzonego roszczenia, nie przedstawiając w tym zakresie żadnych szczegółowych dokumentów, z których wynikałoby z czego wynika zarówno kwota żądanego kapitału jak i odsetek umownych doliczonych do dochodzonego roszczenia. Za wiarygodny dowód na tę okoliczność nie mógł zostać uznany jednostronny wydruk z historii wpłat czy harmonogram spłat. Reasumując należy stwierdzić, że powód nie wykazał – za pomocą wiarygodnych i sporządzonych w odpowiedniej formie dokumentów - istnienia, wymagalności i wysokości dochodzonego roszczenia. W tej sytuacji, skoro wyłączną podstawą ustaleń sądu miałyby być niepodpisane wydruki, jednym możliwym rozstrzygnięciem sprawy było oddalenie powództwa na podstawie art. 6 k.c. z uwagi na nieudowodnienie roszczenia, o czym Sąd orzekł w punkcie I. wyroku na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa. O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od przegrywającej powódki na rzecz pozwanej całość kosztów procesu, na co składało się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600,00 zł) ustalonej w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa. Na podstawie art. 98 § 1