I C 668/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Słupsku zasądził od pozwanego na rzecz powoda część dochodzonej kwoty z tytułu umowy pożyczki, oddalając powództwo w pozostałym zakresie z uwagi na sprzeczność części żądania z zasadami współżycia społecznego.
Powód dochodził zapłaty 1.106,72 zł z tytułu umowy pożyczki. Pozwany uznał zawarcie umowy i częściową spłatę, kwestionując jednak naliczone koszty zabezpieczenia. Sąd, analizując umowę pożyczki i umowę dodatkową, uznał, że żądanie zapłaty kwoty zabezpieczenia w wysokości 808,71 zł przy pożyczce 1.000,00 zł jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Powód (...) sp. z o.o. w S. wniósł pozew o zapłatę 1.106,72 zł z tytułu umowy pożyczki nr (...) na kwotę 1.000,00 zł. Całkowity koszt pożyczki miał wynieść 2.025,00 zł. Pozwany J. K. (1) spłacił część należności, a pozostała kwota obejmowała należność główną, prowizję i skapitalizowane odsetki. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Słupsku. Pozwany uznał powództwo, ale zakwestionował naliczenie opłaty z tytułu ubezpieczenia/zabezpieczenia. Sąd ustalił, że umowa pożyczki została zawarta na 1.000,00 zł z całkowitym kosztem 2.025,00 zł. Jednocześnie zawarto umowę dodatkową, w której pozwany zobowiązał się do spłaty zobowiązań. Pozwany wpłacił łącznie 1.077,00 zł. Sąd uznał, że żądanie zapłaty kwoty zabezpieczenia w wysokości 808,71 zł, przy pożyczce 1.000,00 zł, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.), zwłaszcza że nie wskazano tytułu ani warunków zabezpieczenia. W związku z tym, zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 211,29 zł (2.025,00 zł - 808,71 zł - 1.077,00 zł + 72 zł), z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. Powództwo w pozostałym zakresie oddalono. O kosztach postępowania orzeczono stosunkowo, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda 77,69 zł.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zapłaty kwoty zabezpieczenia w wysokości 808,71 zł przy pożyczce 1.000,00 zł jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wskazania w umowie tytułu i warunków zabezpieczenia, a także jego wysoka wysokość w stosunku do kwoty pożyczki, czyni to żądanie nadmiernym i sprzecznym z zasadami współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
(...) sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | powód |
| J. K. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał żądanie zapłaty kwoty zabezpieczenia za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego na podstawie tego przepisu.
Pomocnicze
k.c. art. 359 § § 2¹
Kodeks cywilny
Dopuszczalna wysokość odsetek na podstawie tej regulacji.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Podstawa do orzeczenia o odsetkach ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania stosunkowo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądanie zapłaty kwoty zabezpieczenia w wysokości niemalże równej kwocie pożyczki, przy braku jasnych warunków umowy, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.).
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda o zapłatę pełnej kwoty wynikającej z umowy pożyczki, w tym kosztów zabezpieczenia.
Godne uwagi sformułowania
domaganie się od pozwanego kwot 808,71 zł tj. kosztu ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego brak wskazania w umowie z jakiego tytułu ustanowione jest zabezpieczenie i jakiego rodzaju oraz brak jego warunków (np. umowa ubezpieczenia) powoduje, iż należność ta stanowi jedynie dodatkowy, ukryty koszt pożyczki i jako taki jest niezgodny z art. 5 kc. sama wysokość tego "zabezpieczenia" w wysokości niemalże udzielonej pożyczki, powoduje, iż domaganie się zapłaty tej kwoty od pozwanego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Agnieszka Leszkiewicz
przewodnicząca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście nadmiernych kosztów pożyczek konsumenckich oraz klauzul zabezpieczających."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki umowy pożyczki oraz zabezpieczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą interweniować w przypadku nadmiernych kosztów pożyczek, stosując klauzulę zasad współżycia społecznego, co jest istotne dla konsumentów i rynku pożyczkowego.
“Czy koszt zabezpieczenia pożyczki może być prawie równy jej kwocie? Sąd odpowiada: nie zawsze!”
Dane finansowe
WPS: 1106,72 PLN
zapłata: 211,29 PLN
zwrot kosztów procesu: 77,69 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 668/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2016r. Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSR Agnieszka Leszkiewicz Protokolant: S. N. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. w S. sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. przeciwko J. K. (1) o zapłatę I. zasądza od pozwanego J. K. (1) na rzecz powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 211,29 zł (dwieście jedenaście złotych i 29/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w stosunku rocznym od dnia 05.01.2016 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. zasądza od pozwanego J. K. (1) na rzecz powoda (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 77,69 zł (siedemdziesiąt siedem złotych i 69/100) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 668/16 UZASADNIENIE Powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. wytoczył w dniu 5.01.2016 r. w elektronicznym postępowaniu upominawczym przeciwko pozwanemu J. K. (2) powództwo o zapłatę 1.106,72 zł. z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż strony zawarły umowę pożyczki nr (...) na kwotę 1.000,00 zł, która nie została w całości spłacona, a całkowity koszt pożyczki do spłaty w przypadku terminowych wpłat wyniosłaby kwotę 2.025,00 zł. Pomimo upływu wynikającego z umowy pożyczki terminu spłaty pozwany spłacił powodowi część pożyczki, która została zaksięgowana odpowiednio na: wezwanie do zapłaty 72,00 zł , odsetki w kwocie 54,26 zł, które powstały w związku z nieuregulowaniem pożyczki w terminie, należność główną w kwocie 950,74 zł. Powód wskazał, iż na łączną kwotę dochodzona pozwem składają się: 1.037,16 zł - kwota przekazana pozwanemu powiększona o wynikające z umowy oprocentowanie, 37,10 zł - prowizja, 32,46 zł skapitalizowane odsetki umowne w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. W dniu 17.02.2016 r. Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie wydał w postępowaniu upominawczym postanowienie, w którym stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty w niniejszej sprawie i przekazał sprawę do rozpoznania do Sądu Rejonowego w Słupsku. Pozwany J. K. (1) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości (k. 42 - 45). W piśmie procesowym z dnia 12.08.2016 r. powód podtrzymał żądanie pozwu (k. 49). Na rozprawie w dniu 8.09.2016 r. pozwany oświadczył, iż umowa pożyczki została pomiędzy stronami zawarta, uznał powództwo, lecz zakwestionował naliczenie opłaty z tytułu ubezpieczenia. Wniósł o rozłożenie należności na raty po 100,00 zł (k. 54). Ustosunkowując się do stanowiska pozwanego, powód w piśmie z dnia 20.09.2016 r. podtrzymał żądanie pozwu. Wskazał, iż współpracuje ze spółką (...) Sp. z o.o. , z którą klienci zawierają umowę dodatkową. W oparciu o ww. umowę a także wewnętrzną umowę współpracy spółka (...) Sp. z o.o. , gwarantuje zabezpieczenie poprzez zwrot powódce ze środków własnych kwot odpowiadających kwocie zobowiązań konsumenta-pożyczkobiorcy wynikających z umowy pożyczki. Podniósł, iż do spłaty pożyczki przez pozwanego nie doszło i w związku z tym zaszły przesłanki warunkujące konieczność pokrycia przez spółkę (...) pełnej kwoty zobowiązań pozwanego (co nastąpi po zakończeniu procesu) (k. 59 - 60). Sąd ustalił, co następuje: Umową z dnia 16.08.2014 r. nr (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. udzielił P. K. pożyczki w kwocie 1.000,00 zł, ustalając całkowity koszt pożyczki na kwotę 2.025,00 zł. W tym samym dniu doszło do zawarcia tzw. umowy dodatkowej między pozwanym a firmą (...) sp. z o. o. w W. , w świetle której to umowy J. K. (1) zobowiązał się do spłaty zobowiązania przypadającego dla firmy (...) spółki z ograniczona odpowiedzialnością w S. z tytułu zawartej umowy pożyczki, na konto firmy (...) sp. z o.o. dowód: k. 19-19v - umowa pożyczki , k. 20 - umowa dodatkowa, k. 21 - upoważnienie do przetwarzania danych osobowych Do pozwanego zostały wysłane dwa wezwania do zapłaty, za które naliczono opłaty. dowód: k. 23 - 27 - wezwania do zapłaty wraz z książką nadawczą i potwierdzeniem odbioru Pozwany wpłacił na poczet pożyczki łączną kwotę 1.077,00 zł, która została zaksięgowana w wysokość: 72,00 zł na wezwania do zapłaty, 54,26 zł na odsetki, 950,74 zł na należność główną. bezsporne, a nadto dowód: k. 22 - wydruk z systemu wpłat Biuro (...) S.A. w W. wystawiło fakturę (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. za opłatę ryczałtową/dostępową w kwocie 6.629,70, która została zapłacona w całości. dowód: k. 30 - 31 - faktura VAT z potwierdzeniem zapłaty - przelewem bankowym Sąd zważył, co następuje: Powództwo podlegało uwzględnieniu w niewielkiej części. W niniejszej sprawie roszczenie dochodzone pozwem było bezsporne, pozwany bowiem nie kwestionował ani okoliczności zawarcia umowy pożyczki, ani faktu, iż pożyczka nie została w całości przez niego spłacona. Zakwestionował koszt naliczenia opłaty z tytułu ubezpieczenia oraz podniósł fakt zapłaty. Powód niewątpliwie dochodził żądania określonego pozwem na podstawie art. 720 § 1 kc. (umowa pożyczki). W umowie tej zostały określone wszystkie niezbędne elementy, a zatem: wysokość kwoty pożyczki, sposób jej spłaty, wysokość oprocentowania (w ocenie Sądu dopuszczalną na podstawie art. 359 § 21 kc , który ustanowił maksymalną dopuszczalną przez ustawę wysokość odsetek na czterokrotność wysokości stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego), jak również wysokość opłat za wezwania do zapłaty, w przypadku nieterminowego spłacania pożyczki. Jednakże w ocenie Sądu domaganie się od pozwanego kwot 808,71 zł tj. kosztu ustanowienia zabezpieczenia, którego powstanie związane jest z udzieleniem pożyczki, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego - zważywszy przy tym na treść umowy i wysokość udzielonej pożyczki (kwota 1.000,00 zł pożyczki, przy żądaniu kwoty zabezpieczenia w wysokości 808,71 zł). W ocenie Sądu brak wskazania w umowie z jakiego tytułu ustanowione jest zabezpieczenie i jakiego rodzaju oraz brak jego warunków (np. umowa ubezpieczenia) powoduje, iż należność ta stanowi jedynie dodatkowy, ukryty koszt pożyczki i jako taki jest niezgodny z art. 5 kc. Poza tym, sama wysokość tego "zabezpieczenia" w wysokości niemalże udzielonej pożyczki, powoduje, iż domaganie się zapłaty tej kwoty od pozwanego jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Nadto, jak twierdzi sam powód, mimo zaistnienia przesłanek do realizacji ustanowionego zabezpieczenia (której kwoty powód się domaga) - nie doszło do jego spełnienia, ponieważ innym podmiot nie przelał środków finansowych na rzecz powoda z tytułu nie spłaconej pożyczki. Ponadto sam pozwany dokonał w większej części spłatę należności wynikającej z umowy pożyczki. Zważywszy na powyższe, zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 211,29 zł obliczoną w następujący sposób: 2.025,00 zł (koszt całkowity pożyczki określony w umowie) - 808,71 zł (kwota zabezpieczenia) - 1.077,00 zł (wpłata pozwanego przyznana przez powoda) + 72 zł. (koszt upomnień) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w stosunku rocznym od dnia 5.01.2016 r. (data wniesienia pozwu) do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu (pkt. I i II wyroku). O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 kc. (przy uwzględnieniu zmiany brzmienia od 1.01.2016 r.) oraz wobec stanowiska powoda, iż domaga się odsetek za zwłokę w zapłacie należności. W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc ., rozdzielając je stosunkowo, wg wyniku postępowania - uznając, iż powód wygrał postępowanie w 19,09 %, a koszty jakie poniósł to opłata od pozwu 30 zł. oraz opłata od pełnomocnictwa 17 zł. i wynagrodzenie pełnomocnika 360 zł. (w wysokości ustalonej na podstawie § 2 pkt 2 rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) - łącznie 407,00 zł. Z tego 19,09 % to kwota 77,69 zł., którą należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda, o czym Sąd orzekł w pkt III wyroku. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji. 19.12.2016 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI