I C 668/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od ubezpieczyciela 15.000 zł zadośćuczynienia za śmierć zięcia, oddalając powództwo w pozostałym zakresie z powodu przedawnienia części roszczenia.
Powódka dochodziła zadośćuczynienia za śmierć zięcia w wypadku komunikacyjnym, twierdząc, że wypłacona przez ubezpieczyciela kwota 5.000 zł jest zaniżona. Sąd uznał roszczenie za zasadne co do zasady i nieprzedawnione, przyznając dodatkowe 15.000 zł zadośćuczynienia, co łącznie z kwotą już wypłaconą dało 20.000 zł. Oddalono powództwo w pozostałym zakresie.
Powódka R. M. wniosła o zasądzenie od pozwanego ubezpieczyciela kwoty 45.000 zł zadośćuczynienia za śmierć zięcia Z. G., który zginął w wypadku komunikacyjnym w 2003 roku. Pozwany wypłacił już 5.000 zł, ale powódka uznała tę kwotę za zaniżoną. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd ustalił, że wypadek spowodowany był przez S. D., który był pod wpływem środków odurzających i nie ustąpił pierwszeństwa Z. G., który nie miał możliwości uniknięcia zderzenia. Śledztwo umorzono z powodu śmierci sprawcy. Sąd uznał, że roszczenie powódki nie uległo przedawnieniu, stosując dwudziestoletni termin wynikający z art. 442¹ § 2 k.c. dla szkód wynikłych ze zbrodni lub występku. Zadośćuczynienie zostało przyznane na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c., biorąc pod uwagę silną więź emocjonalną powódki z zięciem, jego śmierć w tragicznych okolicznościach oraz wpływ tej straty na całą rodzinę. Sąd zasądził dodatkowe 15.000 zł, ustalając łączną kwotę zadośćuczynienia na 20.000 zł, uznając ją za adekwatną do doznanej krzywdy i nieprowadzącą do wzbogacenia. Powództwo w pozostałej części oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania i wydatkach tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że do roszczeń powstałych przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2007 roku, które nie były przedawnione według przepisów dotychczasowych, stosuje się art. 442¹ k.c. przewidujący dwudziestoletni termin przedawnienia dla szkód wynikłych ze zbrodni lub występku. Wypadek z 2003 roku był przestępstwem, a dziesięcioletni termin z dawnego art. 442 k.c. nie upłynął przed wejściem w życie nowelizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie części roszczenia i oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
R. M. (1) (częściowo), (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. (częściowo)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. M. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Środki ochrony dóbr osobistych.
k.c. art. 442¹ § 2
Kodeks cywilny
Dwudziestoletni termin przedawnienia dla szkód wynikłych ze zbrodni lub występku.
Pomocnicze
k.c. art. 819 § 1
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń z umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 819 § 3
Kodeks cywilny
Przedawnienie roszczeń poszkodowanego do zakładu ubezpieczeń w ubezpieczeniu OC jest takie samo jak wobec sprawcy szkody.
k.c. art. 442
Kodeks cywilny
Przepis obowiązujący w dacie zdarzenia, określający 3-letni i 10-letni termin przedawnienia szkody z czynu niedozwolonego.
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 2
Przepis przejściowy stosujący art. 442¹ k.c. do roszczeń powstałych przed wejściem w życie ustawy, jeśli nie były przedawnione.
k.c. art. 822 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązanie zakładu ubezpieczeń do zapłaty odszkodowania w umowie ubezpieczenia OC.
u.u.o. art. 34 § 1
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych.
k.k. art. 177 § 2
Kodeks karny
Ciężki wypadek drogowy.
k.k. art. 178 § 1
Kodeks karny
Odpowiedzialność sprawcy wypadku pod wpływem alkoholu lub środków odurzających.
k.k. art. 178a § 1
Kodeks karny
Jazda pod wpływem alkoholu lub środków odurzających.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie nie uległo przedawnieniu ze względu na zastosowanie 20-letniego terminu z art. 442¹ § 2 k.c. Wypadek był wynikiem naruszenia przepisów przez sprawcę, który był pod wpływem środków odurzających. Wysokość zadośćuczynienia powinna uwzględniać silną więź emocjonalną powódki z zięciem i głębokość doznanej krzywdy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powódki uległo przedawnieniu. Wypadek nie był wynikiem przestępstwa lub wina sprawcy nie została udowodniona. Wypłacona kwota 5.000 zł jest wystarczającym zadośćuczynieniem.
Godne uwagi sformułowania
Powódka traktowała zięcia jak własne dziecko. Śmierć Z. G. była ogromnym szokiem i przeżyciem traumatycznym dla powódki. Powódka odczuwa podwójną pustkę gdyż nie ma przy sobie nie tylko zięcia ale i córki. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie III CZP 93/12 przyjął, że art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych (...) nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c.
Skład orzekający
Agnieszka Przęczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej w wypadkach komunikacyjnych sprzed nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2007 roku, a także kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia w takich przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wypadku sprzed 2008 roku i silnej więzi emocjonalnej powódki z zięciem. Interpretacja przepisów o przedawnieniu jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni więzi rodzinne i emocjonalne nawet po latach od zdarzenia, a także jak interpretacja przepisów o przedawnieniu może wpłynąć na możliwość dochodzenia roszczeń.
“Czy roszczenie o zadośćuczynienie za śmierć bliskiego przedawnia się po 10 latach? Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim odpowiada: niekoniecznie!”
Dane finansowe
WPS: 45 000 PLN
zadośćuczynienie: 15 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 668/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2017 r. Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Agnieszka Przęczek Protokolant: st. sekr. sądowy Marta Mandziak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 r. w Lidzbarku Warmińskim na rozprawie sprawy z powództwa R. M. (1) przeciwko (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. na rzecz powódki R. M. (1) kwotę 15.000 zł (piętnaście tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi, z tym że od dnia 1 stycznia 2016 r. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 8 października 2015 r. do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od powódki R. M. (1) na rzecz pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. kwotę 38,90 zł (trzydzieści osiem złotych 90/100) tytułem zwrotu kosztów procesu; 4. nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim od powódki R. M. (1) kwotę 549,11 zł (pięćset czterdzieści dziewięć złotych 11/100) a od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. kwotę 274,52 zł (dwieście siedemdziesiąt cztery złote 52/100) tytułem zwrotu wydatków poniesionych w sprawie tymczasowo przez Skarb Państwa. SSR Agnieszka Przęczek Sygn. akt I C 668/15 UZASADNIENIE Powódka R. M. (1) wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) spółki akcyjnej z siedzibą w S. (zwanego dalej E. H. ) kwoty 45.000 zł tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 8 października 2015 r. do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 29 listopada 2003 r. w wypadku komunikacyjnym zginął jej zięć Z. G. . Pojazd sprawcy zdarzenia był ubezpieczony w zakresie OC u pozwanego. W dniu 25 października 2015 r. powódka wezwała pozwanego do wypłaty zadośćuczynienia. W toku postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił na rzecz powódki 5.000 zł zadośćuczynienia. W ocenie powódki kwota ta jest znacznie zaniżona. Pozwany E. H. nie uznał powództwa i wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew przyznał, że w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił powódce kwotę 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia, spełniając świadczenie naturalne albowiem z uwagi na przedawnienie roszczenia nie był zobowiązany do zapłaty. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia. Ponadto z uwagi na fakt, iż z uwagi na śmierć drugiego uczestnika wypadku komunikacyjnego nie było konieczności szczegółowego badania okoliczności wypadku na etapie tego postępowania kwestionuje winę i odpowiedzialność o charakterze karnym drugiego uczestnika kolizji. W ocenie pozwanego powódka nie wykazała, że sprawca zdarzenia dopuścił się przestępstwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 29 listopada 2003 r. około godz. 12.30 na skrzyżowaniu ulicy (...) w miejscowości L. doszło do wypadku drogowego, tj. czołowego zderzenia dwóch samochodów osobowych marki F. (...) nr rej. (...) kierowanego przez S. D. oraz V. (...) nr rej. (...) kierowanego przez Z. G. . W konsekwencji obydwaj kierujący ponieśli śmierć. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lidzbarku Warmińskim wszczął śledztwo o czyn z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. oraz 178a § 1 k.k. W toku trwającego śledztwa ustalono, że S. D. uderzył z ogromną siłą w pojazd Z. G. , który jechał ulicą (...) i na skrzyżowaniu z ulicą (...) skręcał w lewo w drogę z przebiegiem pierwszeństwa na tym skrzyżowaniu. Będąc już na skrzyżowaniu został uderzony czołowo w przód pojazdu przez samochód kierowany przez S. D. , który nadjechał z lewej strony od G. . Z analizy posiadanego materiału Prokurator Prokuratury Rejonowej w Lidzbarku Warmińskim ustalił, że Z. G. nie miał żadnych możliwości uniknięcia wypadku drogowego. Taką możliwość miał S. D. , gdyby respektował znaki drogowe ostrzegawcze o zbliżaniu się do skrzyżowania, a przejeżdżając przez nie zachował szczególną ostrożność i ustąpił pierwszeństwa dla pojazdu jadącego zgodnie z przepisami i zasadami w ruchu drogowym. Ustalono także, że kierujący Z. G. był trzeźwy, zaś S. D. był pod wpływem środków odurzających, które to działanie tego środka niewątpliwie miało bezpośredni wpływ na zachowanie, rozpoznanie niebezpieczeństwa i odpowiednie reagowanie na nie. Śledztwo zostało umorzone z uwagi na śmierć sprawcy wypadku S. D. . Pojazd sprawcy zdarzenia był ubezpieczony w zakresie OC u pozwanego. Zmarły Z. G. poznał córkę powódki gdy ta miała 15 lat. Byli parą przez okres trzech lat, po czym wzięli ślub w 1993 roku. Po założeniu rodziny córka i zięć powódki mieszkali w jednym budynku mieszkalnym z R. i R. M. (2) . Posiadali dwa odrębne lokale, które łączył wspólny korytarz. Zmarły był osobą bardzo ciepłą, rodzinną, spokojną, troskliwą i opiekuńczą. Powódka widywała się codziennie z zięciem Z. G. . Łączyły ich bardzo dobre relacje, traktowała go jak własne dziecko. Z. G. pomagał powódce i jej mężowi przy remontach domu i innych pracach we wspólnym gospodarstwie domowym. Gdy była taka potrzeba zięć woził powódkę do lekarzy, na zakupy. Ponadto wspomagał ja finansowo dając jej pieniądze na prywatne wizyty lekarskie. Troska i okazywana powódce przez zięcia Z. G. pomoc sprawiała, że dla powódki był on bliższy niż własny syn. Zięć często rozmawiał z powódką, radził się jej, szukał wsparcia- którego nie miał u własnych rodziców. Śmierć Z. G. była ogromnym szokiem i przeżyciem traumatycznym dla powódki, która traktowała zięcia jak własne dziecko. Reakcja powódki na śmierć zięcia była silniejsza niż w przypadku śmierci jej własnego syna. R. M. (1) oprócz swojego bólu z powodu śmierci osoby bliskiej, musiała zająć się córka A. G. . Córka powódki załamała się po śmierci męża. A. G. zamieszkała u powódki, która nieodstępowała jej na krok, wszędzie jej towarzyszyła, albowiem bała się o nią, że może sobie coś złego zrobić. Powódka sama nie korzystała z pomocy psychologa czy psychiatry, ale taką pomoc zapewniła córce cierpiącej na stany lekowe. Powódka przez pewien czas po śmierci zięcia przyjmowała leki uspakajające, korzystała również z pomocy rodziny, tj. E. M. . Po dwóch latach od śmierci Z. G. córka powódki wyprowadziła się zagranicę, albowiem nie mogła sobie poradzić ze strata męża, a w domu wszystko jej go przypominało. Obecnie powódka odczuwa podwójną pustkę gdyż nie ma przy sobie nie tylko zięcia ale i córki. Córka powódki nie założyła nowej rodziny, postanowiła być sama. Pismem z dnia 3 września 2015 r. (doręczonym dnia 7 września 2015 r.) powódka zgłosiła pozwanemu żądanie zapłaty kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdy. Po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego E. H. uznał roszczenie powódki co do zasady, wypłacając jej kwotę 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznana krzywdę. Jednoczenie złożono powódce propozycję ugody co do zapłaty łącznej kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za śmierć Z. G. . Dowód: odpis aktu zgonu k. 15; odpis aktu małżeństwa k. 16; notatka urzędowa k. 17-18; fotografie k. 26-27; oświadczenie k. 28-29; zaświadczenie lekarskie k. 30; opinia biegłej sądowej z zakresu psychologii M. M. k. 126-127; zeznania świadka A. G. k. 99 v.-100; zeznania świadka E. M. k. 100; przesłuchanie powódki R. M. (1) k. 171 v.-172; zgłoszenie szkody wraz z potwierdzeniem odbioru k. 19-23 i 31-35; pismo z dnia 11.09.2015 r. k.24 oraz dokumenty z akt szkody- koperta k. 93; dokumenty z akt śledztwa Ds. 1090/03. Sąd zważył, co następuje: W okolicznościach niniejszej sprawy powództwo o zapłatę zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej zgłoszone przez powódkę zasługiwało na uwzględnienie, aczkolwiek nie w wysokości dochodzonej pozwem. Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił w oparciu o dowody z dokumentów przedłożonych przez strony oraz znajdujących się w aktach szkody i w aktach śledztwa Ds 1090/03. Wiarygodność powyższych dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu, nie była również kwestionowana przez strony. Zasadniczą część ustaleń Sąd poczynił na podstawie dowodu z zeznań świadków A. G. , E. M. oraz przesłuchania powódki. Zeznania wyżej wskazanych osób Sąd w całości ocenił jako wiarygodne, albowiem były one spójne, logiczne oraz korespondowały z dowodami z dokumentów. Omawiane zdarzenie miało miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008r., a więc przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 maja 2008r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, a zatem do oceny skutków tego zdarzenia należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące przed nowelizacją kodeksu cywilnego . Trzeba wyraźnie podkreślić, że ostatecznie Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 20 grudnia 2012r. w sprawie III CZP 93/12 (OSNC 2013/7-8, 84) przyjął, że art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych – w brzmieniu sprzed dnia 11 lutego 2012r. – jak i poprzednio obowiązujący przepis § 10 ust.1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000r. w sprawie ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów cywilnych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów nie wyłączał z zakresu ochrony ubezpieczeniowej zadośćuczynienia za krzywdę osoby, wobec której ubezpieczony ponosił odpowiedzialność na podstawie art. 448 k.c. Uznając zatem, iż roszczenie powódki znajduje oparcie w przepisach art. 448 k.c. w zw. z art. 24 k.c. , na wstępie należało ocenić, czy roszczenie to nie uległo przedawnieniu, albowiem zarzut taki podniesiono w odpowiedzi na pozew. Stosownie do treściart. 819 § 1 i 2 k.c. , w brzmieniu obowiązującym w dacie przedmiotowego zdarzenia, roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat trzech, przy czym bieg przedawnienia roszczenia o świadczenie z zakładu ubezpieczeń rozpoczyna się w dniu, w którym nastąpiło zdarzenie objęte ubezpieczeniem. Jednakże, wedle art. 819 § 3 k.c. , w wypadku ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, roszczenie poszkodowanego do zakładu ubezpieczeń o odszkodowanie lub zadośćuczynienie przedawnia się z upływem terminu przewidzianego dla tego roszczenia w przepisach o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym lub wynikłą z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania. Podkreślić należy, że powyższa regulacja pozostaje w ścisłym związku z art. 19 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , według którego uprawniony do odszkodowania może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Roszczenia poszkodowanych podlegają więc w takim wypadku tym samym przepisom dotyczącym przedawnienia, które regulują przedawnienie ich roszczeń w stosunku do sprawcy szkody. Przechodząc zatem, zgodnie z dyspozycją art. 819 § 3 k.c. , na grunt przepisów o czynach niedozwolonych, zauważyć wypada, że wedle obowiązującego w dacie przedmiotowego zdarzenia przepisu art. 442 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulegało przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, jednakże w każdym przypadku roszczenie to przedawniało się z upływem lat dziesięciu od dnia w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Paragraf 2 cytowanego przepisu stanowił, że w sytuacji, gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody przedawniało się z upływem lat dziesięciu od dnia popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przywołany przepis art. 442 k.c. został uchylony ustawą z dnia 16 lutego 2007 roku (Dz.U. z 2007 r., Nr 80, poz. 538), która weszła w życie z dniem 10 sierpnia 2007 roku. Ustawa ta wprowadziła jednocześnie do kodeksu cywilnego przepis art. 442 1 k.c. , który w swym § 2 stanowi, że w sytuacji, gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa, bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Przepis art. 2 ustawy nowelizującej kodeks cywilny z dnia 16 lutego 2007 r. stanowi, iż dla roszczeń, które powstały przed dniem wejścia w życie tejże ustawy, a według przepisów dotychczasowych nieprzedawnionych, stosuje się art. 442 1 k.c Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zważenia wymaga, iż przedmiotowy wypadek komunikacyjny, który stanowił przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. miał miejsce w dniu listopada 2003 roku, a więc dziesięcioletni okres przedawnienia, liczony dawnym art. 442 k.c. nie upłynął w dniu wejścia w życie wspomnianej nowelizacji kodeksu cywilngo, która miała miejsce w dniu 10 sierpnia 2007 roku. A zatem do roszczenia powódki dochodzonego niniejszym pozwem zastosowanie ma art. 442 1 k.c , przewidujący dwudziestoletni termin przedawnienia dla roszczeń wynikłych ze zbrodni lub występku. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, iż zgłoszony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia powódki okazał się niezasadny. Uznając zatem żądanie R. M. (1) za usprawiedliwione co do zasady oraz za nieprzedawnione w świetle obowiązujących przepisów, pozostaje do oceny kwestia jego wysokości. Stosownie do art. 822 § 1 k.c. , przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Zgodnie z § 2 umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w § 1 , będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie ubezpieczenia. Paragraf 4 cytowanego artykułu stanowi zaś, że uprawniony do odszkodowania może go dochodzić bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Uzupełnieniem tej regulacji w odniesieniu do odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych są przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym w Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (D.U. z ,2003 r., Nr 124, poz. 1152 ), a w szczególności jej art. 34 ust. 1 .w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia, który precyzuje, że z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. W orzecznictwie sądowym i doktrynie zostały wypracowane kryteria ustalania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych ( art. 23 i art. 24 w zw. z art. 448 k.c. ). Sąd orzekając w przedmiocie takiego żądania musi wziąć pod uwagę kompensacyjny charakter zadośćuczynienia i rodzaj naruszonego dobra - ciężar gatunkowy poszczególnych dóbr osobistych nie jest bowiem jednakowy i nie wszystkie dobra osobiste zasługują na jednakowy poziom ochrony za pomocą środków o charakterze majątkowym. Ponadto, sąd musi zbadać nasilenie złej woli sprawcy oraz celowość zastosowania tego środka. Przekłada się to zarówno na możliwość zasądzenia zadośćuczynienia w konkretnej sprawie, jak i na jego wysokość. Na rozmiar krzywdy spowodowanej naruszeniem dobra osobistego w postaci więzi rodzinnej mają przede wszystkim wpływ: dramatyzm doznań osoby bliskiej, poczucie osamotnienia i pustki, cierpienia moralne i wstrząs psychiczny wywołany śmiercią osoby najbliższej, rodzaj i intensywność więzi łączącej pokrzywdzonego ze zmarłym, rola w rodzinie pełniona przez osobą zmarłą, stopień w jakim pokrzywdzony będzie musiał się znaleźć w nowej rzeczywistości, wiek pokrzywdzonego (por. wyrok SN z dnia 3 czerwca 2011 r. sygn. III CSK 279/10). Zadośćuczynienie powinno być odczuwalne dla poszkodowanego, choć nie może być nadmierne i prowadzić do wzbogacenia. W rozpoznawanej sprawie nie mogło ulegać wątpliwość, że nagła śmierć zięcia, który był przez powódkę traktowany jak syn, w tragicznych i gwałtownych okolicznościach, bez możliwości pożegnania się, przygotowania na rozstanie, musiała wywołać szok, rozpacz i olbrzymie cierpienie u niej. Powódka pozostawała z Z. G. w bardzo silnych relacjach. Jak określiła to E. M. i A. G. te relacje były lepsze niż z własnym synem powódki. Mieszkali w jednym domu, utrzymywali bezpośrednie i codzienne kontakty. (...) powódki z dnia na dzień praktycznie zawalił się jej. Strata zięcia była dla niej doświadczeniem bolesnym, dotkliwym, powodującym poczucie pustki, tęsknoty. Nie można przy tym pomijać, że zdarzenie z dnia 29 listopada 2003 r. wpłynęło na funkcjonowanie całej rodziny powódki, możliwość czerpania przez jej członków przyjemności z życia rodzinnego. Powódka musiała zająć się córką, która przeżyła załamanie z uwagi na śmierć męża. R. M. (1) nie odstępowała córki na krok bo bała się o jej życie i zdrowie. Obecnie powódka odczuwa podwójną pustkę, albowiem straciła nie tylko ukochanego zięcia ale i córkę, która wyprowadziła się zagranicę. Tak więc zdarzenie z dnia 29 listopada 2003 r. wpłynęło na całą rodziną zrywając więzi w szarym zakresie niż tylko zięć- teściowa. Nie sposób też zgodzić się z pozwanym, że niewykazano winy sprawcy. Z akt prowadzonego śledztwa wynika jednoznacznie kto został uznany za sprawcę wypadku komunikacyjnego. Sąd wziął pod uwagę fakt, że Z. G. nie miał żadnych możliwości uniknięcia wypadku, odmiennie niż sprawca, który był pod wpływem środków odurzających. Nie wpływają na rozmiar świadczenia takie okoliczność, jak sposób kalkulacji składki, czy też konsekwencje finansowe zmiany linii orzeczniczej odnośnie do możliwości wypłaty zadośćuczynienia za śmierć członka rodziny dla zakładów ubezpieczeń i przerzucenie ich na posiadaczy pojazdów mechanicznych. Kierując się opisanymi wyżej okolicznościami, Sąd uznał, że powódce należy dodatkowo przyznać kwotę 15.000 zł tytułem zadośćuczynienia (łącznie 20.000 zł). Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na przyznanie powódce powyższej kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Powódka nie wykazał bowiem, że należy jej się zadośćuczynienie wyższej wysokości, tj. łącznie 50.000 zł. T. też po tylu latach od zdarzenia ustalić czy na rozmiar krzywdy powódki nie wpłynął fakt złego stanu emocjonalnego córki- czego w świetle opinii biegłej nie można wykluczyć. Upływ czasu od zdarzenia spowodował, iż obecnie nie sposób ustalić jak długo trwała żałoba powódki i sposób jej przebiegu. W ocenie Sądu kwota 20.000 zł zadośćuczynienia nie jest nadmierna i nie prowadzi do wzbogacenia powódki. Odnosząc się do daty wymagalności roszczenia odsetkowego, wskazać należy, że termin spełnienia świadczenia przez zakład ubezpieczeń (niezależnie od tego czy jest to zadośćuczynienie, czy odszkodowanie), z upływem którego aktualizuje się możliwość żądania odsetek karnych, jest jednoznacznie określony w przepisach ( art. 817 § 1 i 2 k.c. w odniesieniu do zadośćuczynienia, art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ( D.U. Nr 124, poz. 1152 ze zm.) w odniesieniu do odszkodowania). Nie jest powiązany z datą wyrokowania (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 lutego 2010 r. , II CSK 434/09), ale jest oznaczony w dniach. Podkreślić przy tym należy, że spełnienie świadczenia w terminie późniejszym niż 30 dni może być usprawiedliwione jedynie wówczas, gdy ubezpieczyciel powoła się na istnienie przeszkód w postaci niemożliwości wyjaśnienia okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności albo wysokości świadczenia, mimo działań podejmowanych ze szczególną starannością (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 listopada 2009 r, sygn. II CSK 257/09). W niniejszej sprawie ubezpieczyciel nie powołał się na przeszkody w ustaleniu wysokości odszkodowania. Szkoda został zgłoszona 7 września 2015 r., a zatem żądanie zasądzenia odsetek od dnia 8 października 2015 r. jest w pełni uzasadnione, o czym orzeczono na podstawie art. 481 § 1i 2 k.c. Dalej idące powództwo oddalono. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 zd. drugie k.p.c. , powódka wygrała proces 33,33% a pozwany 66,67%. Koszty poniesione przez powódkę wynosiły łącznie kwotę 4.684 zł, tym samym od pozwanego należy się dla niej zwrot 1.561,18 zł (4.684 x 33,33%). Natomiast pozwany poniósł koszty w łącznej wysokości 2.400 zł, zatem dla niego należał się zwrot 1.688,08 zł (2.400 x 66,67%). Po skompensowaniu wzajemnych roszczeń Sąd zasądził na rzecz pozwanego od powódki kwotę 38,90 zł. Natomiast o kosztach sądowych orzeczono o myśli 113 uoksc nakazując ich ściągnięcie od powódki w kwocie 549,11 zł, a od pozwanego w kwocie 274,52 zł biorąc pod uwagę procentową wysokość przegrania przez nich sprawy. SSR Agnieszka Przęczek
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI