II CZ 732/14

Sąd Okręgowy w SzczecinieSzczecin2014-05-12
SAOSCywilneochrona posiadaniaŚredniaokręgowy
posiadaniezabezpieczenienieruchomośćzażalenieochrona posesoryjnaart. 731 kpcart. 755 kpc

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając wniosek o zabezpieczenie przywrócenia posiadania nieruchomości, uznając, że zabezpieczenie zmierzałoby do zaspokojenia roszczenia, co jest niedopuszczalne w świetle art. 731 kpc.

Sąd Rejonowy udzielił zabezpieczenia powodowi G. P. w sprawie o przywrócenie posiadania nieruchomości, nakazując pozwanym wydanie kluczy i udostępnienie nieruchomości. Pozwani wnieśli zażalenie, zarzucając m.in. obrazę przepisów procesowych i brak uprawdopodobnienia roszczenia oraz interesu prawnego. Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że udzielone zabezpieczenie zmierzało do zaspokojenia roszczenia, co jest niedopuszczalne zgodnie z art. 731 kpc, a powód nie uprawdopodobnił konieczności zabezpieczenia dla odwrócenia grożącej szkody.

Sąd Okręgowy w Szczecinie rozpoznał sprawę z powództwa G. P. przeciwko W. P. (1), K. P. (1) i W. P. (2) o przywrócenie posiadania nieruchomości. Sąd Rejonowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 roku udzielił powodowi zabezpieczenia roszczenia poprzez nakazanie pozwanym wydania kluczy do nieruchomości, usunięcia kłódki i udostępnienia nieruchomości do korzystania przez powoda do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Sąd pierwszej instancji uznał, że powód uprawdopodobnił istnienie roszczenia oraz interesu prawnego, a także, że nie zachodzi negatywna przesłanka z art. 731 kpc, ponieważ zabezpieczenie było konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych skutków. Pozwani zaskarżyli to postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i oddalenie wniosku. Zarzucili Sądowi pierwszej instancji m.in. obrazę art. 233 kpc i art. 730¹ § 1 i 2 kpc, twierdząc, że powód nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, a jego stosunek prawny użyczenia wygasł. Podnieśli również, że udzielone zabezpieczenie stanowi nadużycie zasad współżycia społecznego. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie, uznał je za zasadne. Stwierdził, że udzielone zabezpieczenie w istocie zmierzało do zaspokojenia roszczenia, co jest niedopuszczalne w świetle art. 731 kpc, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 755 § 2¹ kpc). Sąd Okręgowy uznał jednak, że powód nie uprawdopodobnił konieczności zabezpieczenia dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych skutków. Wywody powoda w tym zakresie uznał za lakoniczne i ogólnikowe, a twierdzenie o utracie możliwości korzystania z nieruchomości jako jedynego miejsca zamieszkania za pozbawione podstaw, zwłaszcza w kontekście zamieszkiwania powoda za granicą. Wobec braku uprawdopodobnienia tej kluczowej przesłanki, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli treść zabezpieczenia odpowiada w całości żądaniu pozwu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zabezpieczenie w postaci nakazania wydania kluczy i udostępnienia nieruchomości do korzystania, przy jednoczesnym żądaniu w pozwie przywrócenia posiadania poprzez te same czynności, stanowi zaspokojenie roszczenia, co jest niedopuszczalne na podstawie art. 731 kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia i oddalenie wniosku

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
G. P.osoba_fizycznapowód
W. P. (1)osoba_fizycznapozwany
K. P. (1)osoba_fizycznapozwany
W. P. (2)osoba_fizycznapozwany
W. P. (3)osoba_fizycznaobowiązana
K. P. (2)osoba_fizycznaobowiązany
W. P. (4)osoba_fizycznaobowiązany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 731

Kodeks postępowania cywilnego

Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 755 § § 2¹

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisu art. 731 nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków.

k.p.c. art. 730¹ § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanki udzielenia zabezpieczenia: uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Obraza przepisu dotyczącego swobodnej oceny dowodów.

k.c. art. 344 § § 1

Kodeks cywilny

Roszczenie o przywrócenie posiadania.

k.p.c. art. 478

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres postępowania w sprawach o naruszenie posiadania.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udzielone zabezpieczenie zmierza do zaspokojenia roszczenia, co jest niedopuszczalne w świetle art. 731 kpc. Powód nie uprawdopodobnił konieczności zabezpieczenia dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych skutków.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że powód uprawdopodobnił roszczenie i interes prawny. Zabezpieczenie było konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych skutków. Okoliczności dotyczące tytułu prawnego do nieruchomości są irrelewantne w postępowaniu o ochronę posiadania (art. 478 kpc).

Godne uwagi sformułowania

zabezpieczenie powództwa posesoryjnego skutkuje zaspokojeniem roszczenia, w rozumieniu i ze skutkiem o jakich mowa w art. 731 kpc nie sposób uznać, żeby na terenie przedmiotowej nieruchomości mogły pozostać jakieś istotne dla jego funkcjonowania dokumenty i ubrania pozbawione jakichkolwiek podstaw jest przyjmowanie za uprawdopodobnione, że przedmiotowa nieruchomość jest jedynym dla uprawnionego miejscem zamieszkania skarżący koncentrowali się na podnoszeniu irrelewantnych dla rozstrzygnięcia w świetle treści art. 478 kpc okoliczności

Skład orzekający

Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk

przewodniczący

Sławomir Krajewski

sędzia sprawozdawca

Tomasz Szaj

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 731 kpc w kontekście zabezpieczenia roszczeń posesoryjnych, zwłaszcza gdy treść zabezpieczenia pokrywa się z żądaniem pozwu. Wskazanie na konieczność uprawdopodobnienia przesłanek z art. 755 § 2¹ kpc."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zabezpieczenie jest tożsame z żądaniem pozwu. Konieczność indywidualnej oceny uprawdopodobnienia przesłanek z art. 755 § 2¹ kpc.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą zabezpieczenia roszczeń, pokazując, kiedy sąd może odmówić jego udzielenia, nawet jeśli sąd niższej instancji widział podstawy. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Zabezpieczenie roszczenia o posiadanie – kiedy sąd drugiej instancji powie „nie”?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II Cz 732/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2014 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie Wydział II Cywilny Odwoławczy Przewodniczący: SSO Agnieszka Tarasiuk - Tkaczuk Sędziowie: SO Sławomir Krajewski (spr.) SO Tomasz Szaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2014 roku w S. sprawy z powództwa G. P. przeciwko W. P. (1) , K. P. (1) i W. P. (2) o przywrócenie posiadania na skutek zażalenia pozwanych na postanowienie Sądu Rejonowego w Szczecin – P. i Zachód w S. z dnia 11 lutego 2014 roku, sygn. akt I C 115/14 postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że oddalić wniosek powoda o udzielenie zabezpieczenia. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 roku Sąd Rejonowy Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, sygn. akt I C 115/14, udzielił uprawnionemu G. P. zabezpieczenia roszczenia o przywrócenie posiadania nieruchomości położonej w S. przy ul. (...) , poprzez nakazanie obowiązanym: W. P. (3) , K. P. (2) i W. P. (4) wydania uprawnionemu G. P. , na okres do prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, kompletu kluczy do tej nieruchomości, usunięcia kłódki założonej na bramie i udostępnienia nieruchomości do korzystania przez uprawnionego (1) oraz nadał pkt 1 postanowienia klauzulę wykonalności jako natychmiast wykonalnemu o następującej treści: „W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, dnia 11 lutego 2014 roku, Sąd Rejonowy Szczecin P. i Zachód w S. stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości oraz poleca wszystkim organom, urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy." (2.). W uzasadnieniu stwierdził, iż pozwem z dnia 17 stycznia 2014 roku powód G. P. zażądał nakazania pozwanym przywrócenia powodowi posiadania nieruchomości położonej przy ul. (...) w S. , poprzez wydanie kluczy do tej nieruchomości, usunięcie kłódki założonej na bramie i udostępnienie nieruchomości do korzystania przez powoda oraz zakazania naruszania posiadania w przyszłości. Wraz z pozwem wniósł o udzielenie zabezpieczenia powództwa na czas trwania postępowania poprzez nakazanie pozwanym wydania powodowi kluczy do ww. nieruchomości, usunięcia kłódki założonej na bramie i udostępnienie nieruchomości do korzystania przez powoda. W ocenie Sądu pierwszej instancji powód uprawdopodobnił zarówno istnienie roszczenia oraz interesu prawnego. Zdaniem Sądu z pozwu oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że mogły zaistnieć okoliczności stanowiące przesłanki do wystąpienia przez niego z roszczeniem o przywrócenie posiadania w zakresie spornej nieruchomości. Sąd uznał również, że uprawdopodobnione zostało istnienie interesu prawnego, a w niniejszym sporze interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia należy upatrywać w potrzebie uzyskania przez uprawnionego ochrony interesu prawnego, który jest przedmiotem postępowania o ochronę posiadania. Zdaniem Sądu I instancji przesłanki negatywnej nie stanowiła dyspozycja wynikająca z treści art. 731 kpc , z którego wynika, że zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stosowanie tej normy wyłącza art. 755 § 2 (1) kpc , zgodnie z którym art. 731 kpc nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. W ocenie Sądu do takich niekorzystnych skutków należeć będzie utrata możliwości korzystania z nieruchomości stanowiącej jedyne dla uprawnionego miejsce zamieszkania, na terenie której znajdują się niezbędne dla niego rzeczy użytku codziennego. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiedli pozwani i zaskarżając postanowienie w całości, wnieśli o jego uchylenie, oddalenie wniosku i zasądzenie od strony powodowej kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wnieśli o dopuszczenie szeregu dowodów na okoliczność barku zasadności złożonego powództwa przez G. P. o przywrócenie naruszonego posiadania nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) ; braku interesu prawnego uprawnionego G. P. do uzyskania zabezpieczenia w przedmiotowej sprawie, na okres do prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania, kompletu kluczy do nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) , usunięcia kłódki założonej na bramie do nieruchomości położonej w S. przy ulic (...) , udostępnienia nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) do korzystania przez uprawnionego. Skarżący zarzucili Sądowi pierwszej instancji obrazę przepisu prawa procesowego, tj.: art. 233 kpc , co pośrednio doprowadziło do obrazy art. 730 1 § 1 i 2 kpc , poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wbrew zasadom logiki, spowodowało bezpodstawne przyjęcie, iż uprawniony G. P. uprawdopodobnił przysługujące mu roszczenie o naruszenie posiadania przez obowiązanych oraz interes prawny dla udzielenia zabezpieczenia oraz nierozpoznanie istoty sprawy. W uzasadnieniu wskazali, iż uprawniony G. P. nie posiada aktualnie żadnego tytułu prawnego, na podstawie którego mógłby żądać przywrócenie prawa posiadania, polegającego na korzystaniu z nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) ] 7a, zaś przysługujący mu uprzednio stosunek prawny użyczenia ustał. Dodali, iż uprawniony G. P. w minionym czasie zamieszkał w nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) , za wyłączną zgodą swojej matki W. P. (3) , która finalnie wypowiedziała uprawnionemu prawo do dalszego zamieszkiwania w rzeczonej nieruchomości. Wyjaśnili, że taki stan rzeczy powodowany był chęcią pomocy obowiązanej W. P. (3) w staraniach uprawnionego, o udzielenie mu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania przez niego dalszej części kary pozbawienia wolności, w związku z orzeczoną i wykonywaną wobec uprawnionego karą bezwzględną. Pozwani zaznaczyli, iż W. P. (3) , która w celu wykonania nałożonych na uprawnionego obowiązków przez Sąd Penitencjarny, mając zaufania do syna - G. P. : udzieliła mu swojego pełnomocnictwa ogólnego, wyraziła zgodę na sprawowanie przez uprawnionego obowiązków opieki zameldowała w nieruchomości położonej w S. przy ulicy (...) , a także wyraziła zgodę na faktyczne zamieszkiwanie przez uprawnionego w rzeczonej nieruchomości przez czas sprawowania opieki nad jej osobą. Wskazali jednakże, że okres zakończenia sprawowania opieki nad obowiązaną W. P. (3) . zbiegł się z końcem okresu próby, orzeczonej uprawnionemu w związku z przyznanym mu prawem do warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia dalszej części kary pozbawienia wolności. Pozwani stwierdzili, że aktualnie uprawniony nie jest on ani pełnomocnikiem, ani opiekunem faktycznym, obowiązanej W. P. (1) , a okoliczność ta znajduje swoje potwierdzenie w faktach: złożonego przez obowiązaną W. P. (3) oświadczenia o odwołaniu pełnomocnictwa uprawnionemu G. P. z dnia 22 sierpnia 2013 roku, a także pisemnym oświadczeniu, jakie obowiązana skierowała do uprawnionego w dniu 22 sierpnia 2013 roku. Pozwani dodali, iż w chwili obecnej obowiązani nie sprawują faktycznego władztwa nad nieruchomością położoną w S. przy ulicy (...) . Dalej podnieśli, iż udzielone w niniejszej sprawie postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia uprawnionemu G. P. w kontekście wskazanych przez obowiązanych argumentów, odnoszących się w szczególności do okoliczności popełnienia przez uprawnionego na szkodę obowiązanej przestępstw: kradzieży, przywłaszczenia mienia, oszustw, znęcania, a także wykorzystania faktu niepełnosprawności i wieku matki - W. P. (3) , jedynie dla realizacji celu postępowania wykonawczego, w związku z nałożonymi przez sąd penitencjarny obowiązkami, z uwagi na orzeczenie wobec G. P. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania dalszej części kary pozbawienia wolności, stanowi nadużycie zasad współżycia społecznego. Pozwani podkreślili, iż wbrew twierdzeniu Sądu Rejonowego Szczecin - Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, w niniejszym postępowaniu uprawniony G. P. nie uprawdopodobnił tak samego roszczenia - odnoszącego się do istoty ochrony posiadania, o jakim mowa w regule art. 344 § 1 kc , jak również interesu prawnego niezbędnego dla udzielenia mu zabezpieczenia. W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, iż opiekował się pozwaną W. P. (1) oraz uiszczał wszystkie opłaty. Zakwestionował również twierdzenia o wszelkich negatywnych zachowaniach z jego strony. Dodał, że w przedmiotowym lokalu ma swoje osobiste rzeczy, a po powrocie z zagranicy zostało mu uniemożliwione wejście do pomieszczenia które zajmował. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie obowiązanych okazało się zasadne, choć z innych przyczyn, niż wskazane w jego treści, gdzie skarżący koncentrowali się na podnoszeniu irrelewantnych dla rozstrzygnięcia w świetle treści art. 478 kpc okoliczności, dotyczących braku tytułu prawnego powoda do przedmiotowej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie nie może budzić wątpliwości, że przedmiotowe zabezpieczenie powództwa posesoryjnego skutkuje zaspokojeniem roszczenia, w rozumieniu i ze skutkiem o jakich mowa w art. 731 kpc . Powód wniósł, bowiem o nakazanie pozwanym przywrócenia mu posiadania nieruchomości położonej przy ul. (...) w S. , poprzez wydanie kluczy do tej nieruchomości, usunięcie kłódki założonej na bramie i udostępnienie nieruchomości do korzystania przez powoda i jednocześnie wniósł o udzielenia zabezpieczenia, które w swojej treści odpowiada wniesionemu powództwu. Wyjątek od określonego tam zakazu udzielania zabezpieczenia unormowany został w art. 755 § 2 1 kpc , który głosi, że przepisu art. 731 nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków. Te ostatnie okoliczności podlegają uprawdopodobnieniu przez uprawnionego, podobnie jak pozostałe przesłanki udzielenia zabezpieczenia, w postaci istnienia roszczenia oraz interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia ( art. 730 1 § 1 kpc ). Nie sposób przyjąć, że uprawdopodobnienie takie nastąpiło w rozpoznawanej sprawie. Wywody w tym przedmiocie uprawnionego uznać należy za nader lakoniczne i ogólnikowe. W zawartym w pozwie wniosku o udzielenie zabezpieczenia wskazał on, że brak zabezpieczenia powództwa może doprowadzić do nieodwracalnej szkody, albowiem powód nie wie co dzieje się z jego rzeczami - które określał jako ubrania i dokumenty. W świetle okoliczności, że powód zamieszkuje za granicą (taki adres wskazał w pozwie) i to od dłuższego czasu nie sposób uznać, żeby na terenie przedmiotowej nieruchomości mogły pozostać jakieś istotne dla jego funkcjonowania dokumenty i ubrania. Stąd za pozbawioną podstaw trzeba uznać konstatację Sadu Rejonowego, iż niekorzystnym w istotny sposób skutkiem braku udzielenia zabezpieczenia będzie utrata możliwości korzystania z nieruchomości stanowiącej jedyne dla uprawnionego miejsce zamieszkania, na terenie której znajdują się niezbędne dla niego rzeczy użytku codziennego. Dodać tu trzeba, że w szczególności pozbawione jakichkolwiek podstaw jest przyjmowanie za uprawdopodobnione, że przedmiotowa nieruchomość jest jedynym dla uprawnionego miejscem zamieszkania. Reasumując, wobec braku uprawdopodobnienia koniecznej przesłanki żądanego zabezpieczenia o charakterze nowacyjnym, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 kpc , w zw. z art. 397 § 2 kpc , orzekł jak w sentencji postanowienia. (...) - (...) (...) (...) - (...) .

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI