I C 667/15

Sąd Rejonowy w JarocinieJarocin2015-12-08
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
kredyt konsumenckikarta kredytowarozłożenie na ratykoszty kredytuochrona konsumentaart. 320 kpcart. 7a ustawa o kredycie konsumenckimart. 58 kc

Podsumowanie

Sąd rozłożył na raty zasądzone zadłużenie kredytowe, uwzględniając trudną sytuację materialną pozwanej, ale jednocześnie obniżył zasądzoną kwotę ze względu na przekroczenie przez bank limitu kosztów kredytu konsumenckiego.

Powód bank wniósł o zapłatę zadłużenia z karty kredytowej. Pozwana nie kwestionowała długu, ale wniosła o rozłożenie go na raty ze względu na trudną sytuację materialną. Sąd, analizując umowę, stwierdził, że bank naliczył nadmierne koszty kredytu konsumenckiego, przekraczające 5% limitu. W związku z tym, sąd obniżył zasądzoną kwotę do limitu dopuszczalnego przez prawo, a następnie, na podstawie art. 320 kpc, rozłożył pozostałą należność na 12 rat miesięcznych, uwzględniając sytuację pozwanej.

Sąd Rejonowy w Jarocinie rozpoznał sprawę z powództwa banku przeciwko E. N. o zapłatę zadłużenia z tytułu umowy o limit kredytowy i kartę kredytową. Powód domagał się kwoty 4343,44 zł wraz z odsetkami. Pozwana nie kwestionowała istnienia zadłużenia ani faktu jego niespłacenia, jednak wniosła o rozłożenie płatności na raty, wskazując na swoją trudną sytuację materialną – minimalne wynagrodzenie, czworo dzieci na utrzymaniu oraz wspólne ponoszenie kosztów utrzymania z teściami. Sąd, po analizie dowodów, ustalił stan faktyczny, w tym zawarcie umowy, jej wypowiedzenie przez bank i wysokość zadłużenia. Kluczowe dla rozstrzygnięcia okazały się dwa aspekty. Po pierwsze, sąd stwierdził, że bank naliczył koszty związane z zawarciem umowy przekraczające dopuszczalny przez ustawę o kredycie konsumenckim limit 5% kwoty kredytu. Zgodnie z art. 7a tej ustawy, nadwyżka ponad 160 zł (5% z 3200 zł limitu kredytowego) była sprzeczna z prawem i nieważna na mocy art. 58 § 3 k.c. W związku z tym, sąd obniżył dochodzoną kwotę o nadmierne opłaty (465,89 zł), zasądzając ostatecznie 3877,55 zł. Po drugie, sąd, powołując się na art. 320 k.p.c., uznał, że istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności, aby rozłożyć zasądzoną kwotę na 12 miesięcznych rat po 323,12 zł, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i majątkową pozwanej, jej regularne dochody oraz wcześniejsze próby porozumienia z bankiem. Koszty postępowania zostały rozdzielone stosunkowo do wyniku sprawy.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, łączna kwota wszystkich opłat oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki nie może przekroczyć 5% kwoty udzielonego kredytu, a jej przekroczenie skutkuje nieważnością nadwyżki.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 7a ustawy o kredycie konsumenckim, który określa limit kosztów związanych z zawarciem umowy. Stwierdził, że naliczone przez bank opłaty znacznie przekroczyły ten limit, co czyniło nadwyżkę nieważną na mocy art. 58 § 3 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa i rozłożenie na raty

Strona wygrywająca

E. N. (w części dotyczącej obniżenia kwoty i rozłożenia na raty), (...) Bank (...) S.A. (w części dotyczącej zasądzenia należności głównej i odsetek)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) S.A.spółkapowód
E. N.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 58 § § 3

Kodeks cywilny

Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą.

k.p.c. art. 320

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

u.k.k. art. 7a

Ustawa o kredycie konsumenckim

Limit kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki (nie może przekroczyć 5% kwoty kredytu).

Pomocnicze

k.c. art. 720 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy pożyczki.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Stosunkowe rozdzielenie kosztów postępowania.

u.k.k. art. 14

Ustawa o kredycie konsumenckim

Prawo banku do wypowiedzenia umowy i żądania zwrotu całości zadłużenia w przypadku naruszenia warunków spłaty.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naliczenie przez bank kosztów kredytu przekraczających ustawowy limit 5%. Szczególnie uzasadnione okoliczności (sytuacja materialna i rodzinna pozwanej) przemawiające za rozłożeniem zasądzonego świadczenia na raty.

Godne uwagi sformułowania

łączna kwota wszystkich opłat oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki [...] nie może przekraczać 5% kwoty udzielonego kredytu. obciążenie konsumenta większymi kosztami niż wynikające ze wskazanej regulacji jest działaniem sprzecznym z ustawą i w tym zakresie nieważnym (art. 58§ 3 k.c.). istnieją podstawy faktyczne do zastosowania art. 320 k.p.c. Pozwana jako okoliczności uzasadniające rozłożenie na raty wskazuje stan majątkowy i rodzinny, a zwłaszcza fakt, że osiąga minimalne wynagrodzenie i ma na utrzymaniu 4 dzieci.

Skład orzekający

Magdalena Tyrakowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja limitu kosztów kredytu konsumenckiego (art. 7a u.k.k.) oraz stosowanie art. 320 k.p.c. w sprawach o zapłatę zadłużenia konsumenckiego."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji pozwanej mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie art. 320 k.p.c. w innych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie jest interesujące, ponieważ pokazuje, jak sąd może interweniować w relację bank-konsument, obniżając należność banku z powodu przekroczenia limitu kosztów kredytu i jednocześnie ułatwiając spłatę zadłużenia poprzez rozłożenie go na raty, co jest praktycznym przykładem ochrony konsumenta.

Bank naliczył za dużo? Sąd obniżył dług i rozłożył na raty!

Dane finansowe

WPS: 4343,44 PLN

należność główna z odsetkami umownymi: 3877,55 PLN

Sektor

bankowość

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I C 667/15 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Magdalena Tyrakowska Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Wlazik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. w Jarocinie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Bank (...) S.A. z siedzibą we W. przeciwko E. N. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej E. N. na rzecz powoda (...) Bank (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 3 877,55 zł (trzy tysiące osiemset siedemdziesiąt siedem złotych 55/100) wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 17 kwietnia 2015r. do dnia 08 grudnia 2015r. 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala 3. zasądzoną w pkt 1 kwotę rozkłada na 12 rat miesięcznych po 323,12 zł (trzysta dwadzieścia trzy złote 12/100) każda tytułem należności głównej oraz zasadzonych w pkt 1 odsetek umownych płatne do 20 każdego miesiąca począwszy od 20 stycznia 2016r. wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat 4. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 127,30 zł (sto dwadzieścia siedem złotych 30/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania SSR Magdalena Tyrakowska Sygn. akt I C 667/15 upr UZASADNIENIE Pozwem z dnia 22.04.2015r. powód (...) Bank (...) S.A. W. wniósł o zasądzenie od pozwanej E. N. kwoty 4343,44zł wraz z umownymi odsetkami od kwoty 3198,76zł obliczonymi wg 4.00- krotności stopy kredytu lombardowego NBP od dnia 17.04.2015r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w elektronicznym postepowaniu upominawczym. W uzasadnieniu powód podniósł, że w dniu 28.02.2008r. udzielił pozwanej kredytu w zakresie limitu kredytowego i umowy o wydanie i korzystanie z karty kredytowej nr (...) . Pozwana była zobowiązana do spłaty limitu kredytowego zgodnie z comiesięcznymi wyciągami generowanymi do pozwanej na podstawie zawartej umowy. Pomimo wezwań i monitów pozwana nie wywiązała się z obowiązku spłaty należności. W związku z czym po upływie terminu, do którego pozwana była zobowiązana uregulować zadłużenie, całość zadłużenia stała się wymagalna, z dniem uprawomocnienia się oświadczenia o wypowiedzeniu umowy tj. w dniu 08.02.2015r. Powód dochodzi należności objętych pozwem na podstawie wyciągu z ksiąg banku z dnia 16.04.2015r. (k.2-6). Sąd Rejonowy w Lublinie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Jarocinie (k.8). Pozwana w odpowiedzi na pozew z dnia 22.09.2015r. wniosła o rozłożenie płatności na raty, nie kwestionowała faktu zawarcia umowy i nie spłacenia należności (k.46-47). Powód nie wyraził zgody na rozłożenie płatności na raty (k.56-58). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Strony w dniu 28.02.2008r. zawarły umowę o przyznanie limitu kredytowego i wydanie karty kredytowej VISA (...) nr (...) . (dowód: umowa k.20, listy operacji k.21-29, regulamin k.30-34, tabela opłat i prowizji k.37-38) Przedmiotowa umowa została wypowiedziana przez powoda pismem z dnia 19.12.2014r. Jednocześnie powód wezwał pozwaną do dobrowolnej zapłaty należności. (dowód: wypowiedzenie umowy o limit kredytowy i kartę k.36 wraz z tabelą opłat i prowizji k. 37-38 i dowodem doręczenia k.41) Wysokość zadłużenia pozwanej wynosi łącznie 4343,44zł. (dowód: wyciąg z ksiąg banku z dnia 14.04.2014r. k.35, lista operacji k. 21-29) Pozwana E. N. jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony do 31.12.2020r. Osiąga wynagrodzenie w minimalnej wysokości. Na utrzymaniu ma 4 dzieci (3 własnych dzieci i nieślubnego syna męża). Pozwana wraz z rodziną mieszka w domu teściów, ponosi koszty utrzymania po połowie z teściami tj. za wodę 140,00zł, za prąd 250,00zł, za węgiel ok. 800,00zł -1000,00zł, Internet 50,00zł, telewizję 50,00zł, telefon w abonamencie 70,00zł. Pozwana zwracała się do powoda o umożliwienie spłaty pożyczki w ratach, na co nie wyraził zgody, domagał się spłaty jednorazowo. Według oświadczenia pozwanej nie jest ona w stanie płacić więcej niż 250,00zł – 300,00zł miesięcznie. (dowód: zeznania pozwanej E. N. 00:09:10 - 00:18:08, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia k.49, porozumienie k.48) Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie w/w dowodów. Sąd zważył, co następuje: Ustalenia faktyczne wskazują, iż strony łączyła umowa pożyczki. Stosownie do treści art. 720 § 1 k.c. , przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący pożyczkę zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Faktem przyznanym jest, iż pozwana nie przestrzegała obowiązku spłaty zadłużenia zgodnie z postanowieniami umownymi, przy czym zaległość przekroczyła dwa okresy płatności. Z tego względu każde opóźnienie w spłacie rat powodowało powiększenie się kwoty zadłużenia o odsetki karne. W tej sytuacji powód skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 14 ustawy o kredycie konsumenckim (ustawa z dnia 20.07.2001r., Dz.U. Nr 100, poz. 1081 z 2001r ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy - zgodnie bowiem z art. 66 . 1. Ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011r. do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe- Dz.U. z 17.06.2011r., Nr 126, poz.715) i pisemnie wezwał pozwaną do zapłaty i wypowiedział z zachowaniem 30 dniowego okresu wypowiedzenia łączącą strony umowę o limit kredytowy i kartę, tym samym wypłacone kwoty stały się wymagalne. Pozwana nie zareagowała na pisemne wezwanie do zapłaty. Na skutek wygaśnięcia umowy na pozwanej ciążył od dnia następnego obowiązek zwrotu pożyczki wraz z należnymi odsetkami. Pozwana nie kwestionowała wskazanych okoliczności, w tym wysokości powstałego zadłużenia, wniosła natomiast o rozłożenie go na raty. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy faktyczne do zastosowania art. 320 k.p.c. Przepis ten wymaga zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności. Pozwana jako okoliczności uzasadniające rozłożenie na raty wskazuje stan majątkowy i rodzinny, a zwłaszcza fakt, że osiąga minimalne wynagrodzenie i ma na utrzymaniu 4 dzieci. Wprawdzie należy mieć również na uwadze, iż spłata pożyczki miała zgodnie z umową następować w ratach, jednakże pozwana do chwili utraty pracy spłacała je regularnie. Należy wskazać, iż pozwana po urodzeniu w dniu 23.11.2012r. dziecka, wróciła do pracy od 17.06.2015r., osiąga regularny dochód i gdyby nie wyraźny sprzeciw, wpłacałaby miesięczne raty z tytułu powstałego zadłużenia, o co zabiegała u powoda. Okoliczności te przemawiają za przychyleniem się do wniosku pozwanej, tym razem z mocy orzeczenia sądowego rozkładaniu na raty dochodzonego zadłużenia. Zgodnie z art. 7a ustawy z dnia z dnia 20 lipca 2001r. o kredycie konsumenckim (Dz.U. nr 100, poz. 1081 ze zm.– w brzmieniu obowiązującym w dacie zawarcia umowy - zgodnie bowiem z art. 66 . 1. Ustawy o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011r. do umów zawartych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe- Dz.U. z 17.06.2011r., Nr 126, poz.715) łączna kwota wszystkich opłat oraz innych kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki, z wyłączeniem udokumentowanych lub wynikających z innych przepisów prawa kosztów, związanych z ustanowieniem, zmianą lub wygaśnięciem zabezpieczeń i ubezpieczeń (w tym kosztów ubezpieczenia spłaty kredytu, o którym mowa w art. 7 ust.1 pkt 4) , nie może przekroczyć 5% kwoty udzielonego kredytu. Przepis ten pozostaje w związku z wprowadzeniem do kodeksu cywilnego regulacji art. 359§ 2 ( 1-3) k.c. , określających maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej. Zamysłem ustawodawcy było uniemożliwienie kredytodawcy powiększania kosztów kredytu innych aniżeli odsetki w celu rekompensowania sobie ograniczenia, wynikającego z kodeksu cywilnego , zawartego w regulacji o odsetkach maksymalnych. Wyrażenia „całkowity koszt kredytu”, zdefiniowane w art. 7 ustawy o kredycie konsumenckim oraz „łączna kwota wszystkich opłat, prowizji oraz innych kosztów”, określone w art. 7a ustawy antylichwiarskiej, nie są tożsame. Całkowity koszt kredytu obejmuje wszystkie koszty, które konsument jest zobowiązany zapłacić za kredyt (art. 7 ust. 1 ustawy), natomiast łączna kwota wszystkich opłat, prowizji oraz innych kosztów obejmuje koszty związane z zawarciem umowy o kredyt konsumencki (art.7a ustawy) - por. Remigiusz Kaszubski, Agata Tupaj-Cholewa, Regulacje „antylichwiarskie” dla konsumentów i przedsiębiorców - przepisy polskie i wspólnotowe, teza nr 3, PPH 2006, nr 4, str. 34. Elementem kosztów, który ustawodawca wprost wymienił w art. 7a ustawy o kredycie konsumenckim wprost, są opłaty. Pod pojęciem opłaty należy rozumieć koszty pobierane od czynności faktycznych, mających charakter niejako „obsługowy” w stosunku do podstawowej działalności kredytowej. Co do zasady mają one na celu pokrycie kosztów ponoszonych przez kredytodawcę przy wykonywaniu określonej czynności, w praktyce jednak mogą stanowić również źródło jego dochodu. Pozwanej udzielono limitu kredytowego do kwoty 3200,00zł. Z tytułu opłat, prowizji i opłat za prowadzenie rachunku naliczono kwotę 625,89zł. Przedmiotowa kwota opłat znacznie przekracza określoną w art. 7a ustawy o kredycie konsumenckim wartość 5% udzielonego kredytu. Powód może domagać się 160,00zł tytułem kosztów związanych z zawarciem umowy o kredyt konsumencki (5% od 3200,00zł = 160,00zł). Kwota wyższa niż 160,00zł jest sprzeczna z wysokością ustawową. Niedochowanie zaś obowiązku z art. 7a cyt. wyżej ustawy, czyli obciążenie konsumenta większymi kosztami niż wynikające ze wskazanej regulacji jest działaniem sprzecznym z ustawą i w tym zakresie nieważnym ( art. 58§ 3 k.c. ). Wobec powyższego sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3877,55zł, na która składają się: żądana kwota pomniejszona o należność z tytułu opłat i prowizji ponad kwotę 160,00zł (4343,44zł – 465,89zł = 3877,55zł), a w pozostałym zakresie żądanie oddalił. Na podstawie art. 320 k.p.c. sąd rozłożył na raty zasądzone w pkt. 1 świadczenie zgodnie z propozycją pozwanej w tym zakresie. Z uwagi na częściowe uwzględnienie żądania powoda, Sąd stosunkowo rozdzielił koszty na podstawie art.100 zd.1 k.p.c. Na należne powodowi koszty złożyła się opłata od pozwu w wysokości 100,00 zł, 34,00zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 8,61zł opłaty notarialnej. Powód wygrał sprawę w 89,27%. Należy mu się zatem kwota 127,30zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (89,27% x 142,61zł = 127,30zł). /-/ M.Tyrakowska

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę