I C 66/18 upr.
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. B. wniosła o wydanie nieruchomości rolnych oraz o zapłatę zaległego czynszu dzierżawnego od pozwanego Z. R. Powódka twierdziła, że jest właścicielką nieruchomości, które wydzierżawiła pozwanemu na podstawie dwóch umów. Wskazała, że wypowiedziała obie umowy zgodnie z art. 704 kc, a pozwany nie zapłacił podwyższonego czynszu. Pozwany Z. R. wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że wypowiedzenie umów oraz podwyższenie czynszu były bezskuteczne. Sąd Rejonowy w Chełmnie ustalił, że strony zawarły dwie umowy dzierżawy na czas oznaczony. Powódka wypowiedziała obie umowy z upływem roku 2017, powołując się na art. 704 kc. Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do umów zawartych na czas oznaczony, a postanowienia umowne nie przewidywały możliwości swobodnego wypowiedzenia. Ponadto, sąd uznał jednostronne podwyższenie czynszu przez powódkę za bezskuteczne, gdyż nie zostało ono uzgodnione z pozwanym. W związku z tym, sąd oddalił powództwo o wydanie nieruchomości, uznając, że pozwanemu nadal przysługuje skuteczne uprawnienie do władania nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy. Oddalono również powództwo o zapłatę, ponieważ pozwany zapłacił czynsz w wysokości ustalonej umowami. O kosztach procesu orzeczono na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony oraz skuteczności jednostronnego podwyższenia czynszu dzierżawnego.
Dotyczy umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony, gdzie brak jest wyraźnych postanowień umownych o możliwości wypowiedzenia lub podwyższenia czynszu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony na podstawie art. 704 kc jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony na podstawie art. 704 kc jest bezskuteczne, podobnie jak jednostronne postanowienie umowne przewidujące możliwość jej wypowiedzenia bez wskazania konkretnej przyczyny.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym umowy zawarte na czas oznaczony mają na celu zapewnienie stabilizacji stosunku prawnego. Swoboda umów (art. 353¹ kc) nie pozwala na wprowadzenie do umowy na czas oznaczony możliwości jej swobodnego wypowiedzenia, co byłoby sprzeczne z naturą takiej umowy. Dopuszczalne jest jedynie wypowiedzenie w razie zajścia ściśle określonej okoliczności, z którą strony wiążą możliwość skrócenia okresu trwania umowy.
Czy jednostronne podwyższenie czynszu dzierżawnego przez wydzierżawiającego jest skuteczne, jeśli umowa nie zawiera takich postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostronne podwyższenie czynszu dzierżawnego jest bezskuteczne, jeśli umowa nie zawiera postanowień regulujących taką możliwość lub jeśli nie zostanie ono uzgodnione przez obie strony.
Uzasadnienie
Kodeks cywilny nie reguluje kwestii podwyższania czynszu dzierżawnego. Zgodnie z art. 693 kc, dzierżawca zobowiązuje się płacić umówiony czynsz. Zmiana wysokości czynszu wymaga zgody obu stron, np. w formie aneksu do umowy. Niewyrażenie zgody przez dzierżawcę na swobodne podwyższenie czynszu nie stanowi podstawy do wypowiedzenia umowy.
Czy właściciel nieruchomości rolnej może żądać jej wydania od dzierżawcy, jeśli umowa dzierżawy nadal obowiązuje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel nie może żądać wydania nieruchomości, jeśli dzierżawcy przysługuje skuteczne względem niego uprawnienie do władania rzeczą.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 222 § 1 kc, właściciel może żądać wydania rzeczy, chyba że osobie władającej przysługuje skuteczne względem niego uprawnienie. W niniejszej sprawie pozwanemu przysługiwało uprawnienie do władania nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy, która nie została skutecznie wypowiedziana.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| Z. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 693 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz. Zmiana czynszu wymaga zgody obu stron.
k.c. art. 222 § § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać od osoby, która włada faktycznie jego rzeczą, ażeby rzecz została mu wydana, chyba że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Pomocnicze
k.c. art. 704
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony, chyba że umowa przewiduje możliwość wypowiedzenia w razie zajścia ściśle określonej okoliczności.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Swoboda umów nie pozwala na wprowadzanie do umowy na czas oznaczony możliwości jej swobodnego wypowiedzenia, co byłoby sprzeczne z naturą takiej umowy.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony za wynik procesu przy orzekaniu o kosztach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony na podstawie art. 704 kc jest bezskuteczne. • Jednostronne podwyższenie czynszu dzierżawnego jest bezskuteczne, jeśli nie zostało uzgodnione przez strony. • Pozwanemu przysługuje skuteczne uprawnienie do władania nieruchomością na podstawie umowy dzierżawy.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy dzierżawy przez powódkę było skuteczne na podstawie art. 704 kc. • Podwyższenie czynszu dzierżawnego przez powódkę było skuteczne. • Pozwany nie zapłacił podwyższonego czynszu, co stanowi podstawę do żądania zapłaty i wydania nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca chce zapewnić większą stabilizację stronie umowy zawartej na czas oznaczony • bezskuteczne jest nawet postanowienie umowy dzierżawy zawartej na czas oznaczony przewidujące możliwość jej wypowiedzenia • Zastrzeganie w umowie dzierżawy, zawartej na czas oznaczony, możliwość jej wcześniejszego rozwiązania za wypowiedzeniem, sprzeciwiałoby się niewątpliwie właściwości, czy inaczej naturze takiej umowy. • do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepisów poniższych
Skład orzekający
Monika Mleczko - Pawlikowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wypowiadania umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony oraz skuteczności jednostronnego podwyższenia czynszu dzierżawnego."
Ograniczenia: Dotyczy umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony, gdzie brak jest wyraźnych postanowień umownych o możliwości wypowiedzenia lub podwyższenia czynszu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu sporów między właścicielami a dzierżawcami nieruchomości, zwłaszcza rolnych, i wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące wypowiadania umów na czas oznaczony oraz podwyższania czynszu, co ma dużą wartość praktyczną dla wielu osób.
“Czy można wypowiedzieć umowę dzierżawy na czas oznaczony? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe, a kiedy nie.”
Dane finansowe
WPS: 7250 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.