I C 66/16

Sygn. akt I C 66/16 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2016 roku Sąd Rejonowy w Gliwicach Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Grzegorz Korfanty Protokolant: Magdalena Kocur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2016 roku w Gliwicach sprawy z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. przeciwko C. O. , A. O. o eksmisję 1. umarza postępowanie w stosunku do pozwanej C. O. ; 2. oddala powództwo w stosunku do pozwanego A. O. . SSR Grzegorz Korfanty Sygn. akt I C 66/16 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 13 stycznia 2016 roku powódka Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w G. , zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się nakazania pozwanym C. O. i A. O. opuszczenia lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w G. przy ulicy (...) i wydania go powódce w stanie wolnym od osób i rzeczy. Nadto, powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według przedłożonego spisu kosztów. Uzasadniając swoje żądanie powódka wyjaśniła, że pozwanej C. O. , zamieszkującej wraz z synem A. O. , przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego numer (...) , stanowiącego własność powódki. Pozwana od kilku lat nie reguluje należnych opłat eksploatacyjnych z tytułu posiadania prawa do lokalu, co było przyczyną prowadzenia przeciwko niej postępowań egzekucyjnych, które okazywały się bezskuteczne. Te okoliczności stały się przyczyną podjęcia przez radę nadzorczą funkcjonującą u powódki, na podstawie art. 17 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 16 pkt 1 ustawy o własności lokali , uchwały upoważniającej zarząd powódki do wystąpienia na drogę postępowania sądowego z wnioskiem o eksmisję i sprzedaż lokalu zajmowanego przez pozwanych. Powódka podniosła, że z uwagi na działanie pozwanych, stanowiące naruszenie zasad współżycia społecznego, nie przysługuje im prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Na rozprawie w dniu 31 maja 2016 roku pełnomocnik powódki oświadczył, iż pozwana C. O. zmarła w dniu 4 kwietnia 2016 roku. W konsekwencji, pełnomocnik złożył oświadczenie o cofnięciu pozwu wobec niej ze zrzeczeniem się roszczenia, wnosząc o umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, podtrzymał żądanie pozwu wobec pozwanego A. O. . Do momentu wywołania sprawy pozwany A. O. nie złożył pisemnej odpowiedzi na pozew, w żaden inny sposób merytorycznie nie odniósł się do żądania pozwu, nie stawił się na rozprawie w dniu 31 maja 2016 roku, a swojej nieobecności nie usprawiedliwił. Prawidłowo zawiadomiona o terminie rozprawy Gmina G. , nie złożyła oświadczenia o wstąpieniu do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: C. O. przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w G. przy ulicy (...) , wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. . W lokalu tym wraz z C. O. zamieszkiwał jej syn – A. O. . / okoliczności bezsporne/ W związku z długotrwałym zaleganiem z zapłatą należnych opłat eksploatacyjnych przez C. O. , związanych z zajmowaniem lokalu o statusie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, rada nadzorcza funkcjonująca w Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w G. , podjęła uchwałę upoważniającą zarząd spółdzielni do wystąpienia na drogę postępowania sądowego z pozwem o eksmisję i sprzedaż lokalu mieszkalnego numer (...) . Na dzień 17 września 2015 roku, stan zaległości opłat należnych spółdzielni w związku z zajmowaniem lokalu numer (...) wynosił 45.215,52 zł. / dowód: uchwała z dnia 17 września 2015 roku (k. 11)/ C. O. zmarła w dniu 4 kwietnia 2016 roku jako wdowa. /okoliczność bezsporna/ Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił częściowo w oparciu o okoliczności bezsporne, natomiast w pozostałym zakresie oparł się o wymieniony wyżej dowód z dokumentu w postaci uchwały rady nadzorczej funkcjonującej u powódki, której to treść i autentyczność nie budziły wątpliwości Sądu. Sąd zważył, co następuje: Powódka domagała się wydania wobec pozwanych – C. O. i A. O. – wyroku orzekającego eksmisję pozwanych z zajmowanego przez nich lokalu mieszkalnego o statusie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, wchodzącego w skład zasobów mieszkaniowych powódki. Przy tym prawo to przysługiwało jedynie C. O. . Na wstępie należy wyjaśnić, że wobec śmierci pozwanej C. O. po wniesieniu pozwu w niniejszej sprawie, na rozprawie w dniu 31 maja 2016 roku pełnomocnik powódki złożył oświadczenie o cofnięciu pozwu wobec niej, ze zrzeczeniem się roszczenia. Sąd, uznając cofnięcie pozwu za skuteczne, jako nie pozostające w sprzeczności z prawem oraz zasadami współżycia społecznego oraz nie zmierzające do obejścia prawa, na podstawie dyspozycji przepisu art. 355 § 1 k.p.c. w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. , umorzył postępowanie w stosunku do pozwanej C. O. , o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku. Wobec częściowego cofnięcia pozwu w niniejszej sprawie, Sąd był zobligowany do zbadania przesłanek uzasadniających jego żądanie w stosunku do drugiego z pozwanych – A. O. , syna C. O. , który wraz z nią zamieszkiwał w lokalu numer (...) . Uzasadniając materialnoprawną podstawę żądania pozwu, powódka powołała się na przepis art. 17 10 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 roku, poz. 1222 – j.t.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1892 – j.t.). I tak, zgodnie z treścią przepisu art. 17 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w przypadku długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1, 1 1 i 5 ustawy (tj. kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokal członka spółdzielni lub osoby niebędącej jej członkiem, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz działalnością spółdzielni), rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania tej osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym, przepis art. 16 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali stosuje się odpowiednio. Z żądaniem, o którym mowa w tym przepisie, występuje zarząd spółdzielni na wniosek rady nadzorczej. Z kolei treść przepisu art. 16 ust. 1 ustawy, do której odsyła przytoczony powyżej przepis stanowi, że jeżeli właściciel lokalu zalega długotrwale z zapłatą należnych od niego opłat lub wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko obowiązującemu porządkowi domowemu albo przez swoje niewłaściwe zachowanie czyni korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym, wspólnota mieszkaniowa może w trybie procesu żądać sprzedaży lokalu w drodze licytacji na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji z nieruchomości. Nie budziło wątpliwości Sądu, że powódka – działająca przez swój zarząd – legitymowała się uchwałą podjętą przez funkcjonującą u niej radę nadzorczą, która stanowiła wniosek, o którym mowa w art. 17 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Niemniej, jak wynika wprost z treści przytoczonych przepisów, uchwała ta upoważniała powódkę jedynie do wystąpienia na drogę postępowania sądowego z żądaniem sprzedaży lokalu o statusie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zajmowanego przez C. i A. O. w drodze licytacji w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego , a nie z żądaniem eksmisji tych osób z lokalu. Należy wyjaśnić, że dopiero sprzedaż lokalu o statusie własnościowego prawa spółdzielczego i przysądzenie tego prawa licytantowi, który prawo to nabył w toku licytacji, stanowi podstawę domagania się eksmisji osób stale lokal zajmujących. Jednakże wówczas legitymacja czynna do wystąpienia z takim żądaniem będzie przysługiwała nabywcy tego prawa, a nie spółdzielni, w ramach której prawo to istnieje. Żądanie, z którym powódka wystąpiła w niniejszej sprawie, nie znajdowało żadnego oparcia w przepisach obowiązującego prawa. Istotnym jest, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, podlegającym egzekucji, a co najistotniejsze – przechodzi na spadkobierców (art. 17 ( 2) ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych). Śmierć osoby, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, nie powoduje wygaśnięcia tego prawa, natomiast powoduje, że spadkobierca (spadkobiercy) takiej osoby nabywa – w dacie otwarcia spadku – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, co jest niezależne od uzyskania członkostwa spadkobiercy w spółdzielni (porównaj: Stefaniak A., Prawo spółdzielcze . Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych . Komentarz., LEX, 2014; Dziczek R., Spółdzielnie mieszkaniowe. Komentarz. Wzory pozwów i wniosków sądowych. WK, 2014). Bezsporne okoliczności niniejszej sprawy wskazują, w stopniu bliskim pewności, że skoro pozwany A. O. był synem zmarłej C. O. , której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, to jest on jej spadkobiercą, ze względu na stopień pokrewieństwa, dziedziczącym w pierwszej kolejności. W konsekwencji, pozwany z chwilą śmierci swojej matki (czyli w dacie otwarcia spadku) nabył w drodze dziedziczenia przysługujące jej dotychczas spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu numer (...) wchodzącego w zasób mieszkaniowy powódki. W konsekwencji, aby doprowadzić do licytacyjnej sprzedaży lokalu o statusie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, powódka musi przeprowadzić procedurę z art. 17 10 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 16 ustawy o własności lokali wobec aktualnego uprawnionego, tj. pozwanego A. O. . Jednak nawet i w tej sytuacji powódka nie będzie legitymowana do żądania jego eksmisji z lokalu (takie żądanie będzie przysługiwało bowiem jedynie nabywcy prawa w drodze licytacji), ale za to będzie mogła żądać licytacyjnej sprzedaży prawa spółdzielczego na podstawie odpowiednio stosowanego przepisu art. 16 ustawy o własności lokali . Mając na uwadze powyższe rozważania, powództwo w stosunku do A. O. , jako pozbawione podstawy prawnej, podlegało oddaleniu. Zważając, że pozwany do momentu wywołania sprawy nie złożył pisemnej odpowiedzi na pozew, w żaden inny sposób merytorycznie nie ustosunkował się do żądania pozwu, a w końcu nie stawił się na rozprawę, na którą został wezwany, jednocześnie nie usprawiedliwiając swojej nieobecności, zaszły okoliczności, o których mowa w treści przepisu art. 339 § 1 k.p.c. , obligujące Sąd do wydania wyroku zaocznego. SSR Grzegorz Korfanty