I C 657/24

Sygn. akt I C 657/24 UZASADNIENIE wyroku z 3 listopada 2025 r. Powodowie B. M. (1) i B. M. (2) , reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w pozwie złożonym do tut. Sądu w dniu 27 marca 2024 r. domagali się zasądzenia od strony pozwanej (...) S.A. z siedzibą w W. , kwoty 38.839,80 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 7 października 2020 r. do dnia zapłaty, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych (k. 3-10). W uzasadnieniu wskazali, że niniejszym pozwem dochodzą odszkodowania za szkody, wyrządzone przez dzikie zwierzęta, na poddaszu ich domu. W dniu 10 lutego 2020 r. ujawniono zniszczenia izolacji paroprzepuszczalnej, ocieplenia, elementów konstrukcji (łaty), pod dachem budynku, których najprawdopodobniej dokonały kuny. W momencie szkody, powodowie posiadali wykupioną polisę ubezpieczeniową (...) w towarzystwie pozwanej. Pozwana, po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, wypłaciła na rzecz powodów jedynie część należnego odszkodowania, tj. kwotę 44.374,20 zł, odmawiając wypłaty w pozostałym zakresie. Łączne koszty naprawy, które ponieśli powodowie wyniosły natomiast 83.214 zł więc pozwana nie zrefundowała szkody na kwotę 38.839,80 zł, której powodowie domagają się w niniejszej sprawie. Strona pozwana (...) S.A. z siedzibą w W. , działając przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie z dnia 19 listopada 2024 r., stanowiącym odpowiedź na pozew, domagała się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu, według norm przepisanych (k. 181-184). W uzasadnieniu wskazano, że bezspornym jest, że 6 września 2020 r. zgłoszono pozwanemu szkodę, polegającą na uszkodzeniu ocieplenia dachu budynku wyrządzoną przez dzikie zwierzęta. Szkoda likwidowana była z tytułu dobrowolnego ubezpieczenia mienia na podstawie OWU (...) . W toku likwidacji szkody wykonano oględziny budynku, oszacowany został zakres powstałych uszkodzeń oraz koszt naprawy niezbędny do usunięcia szkody. Na tej podstawie wyliczono wysokość odszkodowania na kwotę 44.374,20 zł, którą wypłacono powodom. W ocenie pozwanego, przedstawiony przez powodów kosztorys uwzględnia obszerny zakres prac i kosztów nie znajdujących uzasadnienia i znacznie przekraczających zakres niezbędnej naprawy wynikającej z ujawnionych uszkodzeń. Powierzchnia dachu pokrytego blachą objętego pracami remontowymi wynosi 301,899 m 2 , gdyż nad schodami zewnętrznymi od strony północnej nie były przeprowadzone prace naprawcze (nie ma tam izolacji), stąd wykazywana powierzchnia prac w kosztorysie powodów jako 376,509 m 2 jest błędna i powoduje rozbieżność w stosunku do wyliczeń pozwanego. Pozwany zweryfikował też wykazywaną ilość obróbek z 59,24 m 2 do 36,3 m 2 , gdyż w jego ocenie nie było konieczności demontażu wiatrownic bocznych, pasów za rynnowych. Nie zaakceptowano też kosztu utylizacji pianki (4.188,67 zł brutto), gdyż poniesienie tego kosztu nie zostało udokumentowane. Pozwany zakwestionował nadto dzień wyliczenia odsetek dochodzonych pozwem, wskazując że w 2020 r. pozwany nie mógł pozostawać w zwłoce co do zapłaty odszkodowania, którego wysokość jest kalkulowana według cen obowiązujących w I kwartale 2022 r. Ponadto w 2020 r. pozwany nie miał możliwości ustalenia przyczyny oraz zakresu szkody. Zakres ubezpieczenia w ocenie pozwanego nie obejmuje utraty wartości pokrycia dachowego. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 28 marca 2019 r. B. M. (2) i B. M. (1) zawarli z (...) S.A. z siedzibą w W. , umowę ubezpieczenia domu mieszkalnego położonego pod adresem (...) , będącego ich własnością. Zgodnie z umową, ubezpieczonymi byli oboje małżonkowie, a suma ubezpieczenia dla domu wraz ze stałymi elementami, została oznaczona na 830.000 zł. Okres ubezpieczenia obejmował zakres od 1 kwietnia 2019 r. do 31 marca 2020 r. Wariant ubezpieczenia obejmował wszystkie ryzyka z zastrzeżeniem wyłączeń określonych w OWU. W umowie wskazano, że mają do niej zastosowanie ogólne warunki ubezpieczenia (...) , ustalone uchwałą Zarządu (...) S.A. nr (...) z 13 września 2017 ze zmianami ustalonymi uchwałą nr (...) z 6 lipca 2018 r. Jednocześnie w umowie ubezpieczający przelali wierzytelność z tytułu ww. polisy na Bank (...) S.A. z siedzibą w W. , jako na kredytodawcę z tytułu udzielonego kredytu hipotecznego nr (...) . W dniu 25 stycznia 2024 r. została zawarta umowa zwrotnego przelewu wierzytelności, w związku z koniecznością złożenia sprawy w Sądzie wobec (...) S.A. , na mocy której na rzecz B. M. (2) i B. M. (1) została przelana wierzytelność w stosunku do (...) S.A. Dowód: niesporne, ponadto polisa – k. 14, umowa zwrotnego przelewu wierzytelności – k. 43 Początkiem 2020 roku, powodowie słyszeli dziwne dźwięki na dachu swojego domu. Dodatkowo pokoje na poddaszu były bardzo wychłodzone, nie można było ich „dogrzać”. Wynikało z tego, że coś złego stało się z izolacją dachu. Dodatkowo część dachu w zimne dni była oszroniona, a część nie, co potwierdziło ich przypuszczenia odnośnie uszkodzenia izolacji dachu. Zdecydowali się więc na założenie monitoringu, który zobrazował, że wokół ich domu biega kuna, która najprawdopodobniej zamieszkała w dachu ich domu, niszcząc izolację termiczną. Okoliczności tej nie można było potwierdzić bez wykonania całościowego demontażu pokrycia dachowego. Dowód: akta szkodowe - k. 196, zeznania powódki - k.212/2 i nagranie z dnia 25.02.2025 r. – 00:03:22 W dniu 6 września 2020 r. B. M. (2) zgłosiła szkodę ubezpieczycielowi. We wrześniu 2020 r. zostały przeprowadzone oględziny, w trakcie których stwierdzono, że nie ma możliwości ustalenia jakichkolwiek uszkodzeń, jak też ich zakresu, bez demontażu pokrycia dachowego. Powodowie przez szereg miesięcy szukali osoby, która podjęłaby się wykonania prac naprawczych. Ostatecznie zgodę taką wyraził T. S. , a prace zostały ustalone na maj 2022 r. Zakres zleconych prac obejmował: demontaż pokrycia z blachy, wymianę poszycia dachu (łat, kontrłat, membrany dachowej), montaż pokrycia dachu z blachy, zabezpieczenie istniejącej substancji budynku przed wpływem warunków atmosferycznych, usunięcie i utylizację materiałów pochodzących z rozbiórki uszkodzonego ocieplenia. Za wykonanie prac strony ustaliły wynagrodzenie w wysokości 72.650 zł netto plus 8% podatku VAT. Dodatkowo, w maju 2022 r. wykonano naprawę izolacji termicznej poddasza budynku, poprzez natrysk pianki poliuretanowej. Prace zostały wykonane przez M. K. , a ich koszt wyniósł 4.752 zł brutto. Cały remont dachu był wykonywany etapowo – T. S. demontował część pokrycia dachowego, wymieniał uszkodzone tam elementy (m.in. łaty i kontrłaty), po czym przyjeżdżał M. K. uzupełnić piankę poliuretanową. Następnie w ten sam sposób remontowano kolejne części dachu, aż sprawdzono i usunięto uszkodzenia na całej połaci dachu. W dniu 15 czerwca 2022 r. został sporządzony protokół odbioru robót wykonanych przez T. S. , w którym nie zgłoszono żadnych uwag do wykonanych prac. W dniu 18 czerwca 2022 r. T. S. wystawił fakturę Vat na kwotę 78.462 zł, tytułem wykonanych prac remontowych dachu. Dowód: umowa o dzieło – roboty budowlane – k. 140-141, faktura nr (...) – k. 139, protokół z 15.06.2022 r. – k. 142, faktura VAT (...) – k. 145, kosztorys wykonania naprawy izolacji termicznej – k. 146, zeznania powódki – nagranie z dnia 25.02.2025 r. 00:03:22 i k. 212/2, zeznania świadka T. S. – nagranie z dnia 25.02.2025 r. – 00:18:50 i k. 213. W ramach postępowania likwidacyjnego (...) S.A. wypłaciła powodom łącznie 44.374,20 zł, odmawiając wypłaty odszkodowania w pozostałym zakresie. Dowód: decyzja z dnia 23.09.2022 r. – k.47, 49, 51, dokument zgłoszenia szkody – k. 123, zeznania powódki – nagranie z dnia 25.02.2025 r. 00:03:22 i k. 212/2 Zgodnie z §16 OWU wysokość odszkodowania z tytułu ubezpieczenia domu ustala się na podstawie kosztorysu sporządzonego przez (...) w eksperckim systemie kosztorysowania robót i obiektów budowlanych lub w oparciu o cenniki budowlane opracowane przez podmioty wyspecjalizowane w zakresie budownictwa. W porozumieniu z ubezpieczonym, wysokość odszkodowania może zostać ustalona na podstawie rachunków za odbudowę lub naprawę przedmiotu ubezpieczenia potwierdzonych kosztorysem powykonawczym sporządzonym przez podmiot dokonujący odbudowy lub naprawy, zgodnie z zasadami kalkulacji i ustalenia cen robót budowlanych, elektrycznych i instalacyjnych stosowanych w budownictwie, uwzględniającym dotychczasową konstrukcję i wymiary mienia oraz standard wykończenia, przy zastosowaniu takich samych lub najbardziej zbliżonych materiałów lub specyfikacją zakresu wykonanych robót sporządzoną przez podmiot dokonujący odbudowy lub naprawy – w przypadku szkody, której wysokość przed uwzględnieniem stopnia zużycia technicznego nie przekracza kwoty 10.000 zł. Rachunki i kosztorysy, o których mowa powyżej, (...) weryfikuje w zakresie zgodności ze stanem faktycznym: wysokości poniesionych kosztów, dotychczasowych wymiarów przedmiotu ubezpieczenia, zakresu robót i użytych materiałów. Zgodnie natomiast z § 17 OWU, przy ustaleniu wysokości odszkodowania uwzględnia się wartość pozostałości po uszkodzonym lub zniszczonym ubezpieczonym mieniu. Wysokość odszkodowania ustala się na podstawie cen z dnia jego ustalenia, za wyjątkiem szkód udokumentowanych rachunkiem za odbudowę lub naprawę, potwierdzonym kosztorysem powykonawczym, specyfikacją zakresu wykonanych robót lub kosztorysem odbudowy lub naprawy dokonanej systemem gospodarczym, o których mowa w § 16 ust. 2. Dowód: OWU – k. 15-42 Wysokość rzeczywistych kosztów usunięcia poniesionej przez powodów szkody wyrządzonej przez dzikie zwierzę (kunę), według wartości odtworzeniowej (zgodnie z OWU) wynosi 72.875,95 zł netto (78.706,03 zł brutto). Do kwoty tej należy dodać kwotę 2.844,20 zł, jako utratę wartości blachy (na skutek montażu i demontażu), której wysokość biegła przyjęła na 25% (wartość blachy – 11.376,78 zł x 25% = 2.844,20 zł). Tak ustalona wartość szkody to 81.550,23 zł brutto. Dowód: opinia biegłej A. B. – k. 219-235, odpowiedź biegłej na zarzuty – k. 252 Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie zeznań powódki, świadka T. S. , dowodów z dokumentów oraz opinii biegłej A. B. . Sąd uznał za w pełni wiarygodne zeznania powódki, która opisała jak została wykryta szkoda oraz streściła przebieg postępowania likwidacyjnego oraz naprawy uszkodzonego dachu. Zeznania w całości pokrywały się z dowodami z dokumentów oraz zeznaniami świadka T. S. , który wykonywał prace naprawcze w domu powodów i który opisał dodatkowo jak przebiegał proces naprawczy. Zeznania świadka korelowały z dokumentacją zgromadzoną w aktach sprawy, w związku z czym jego zeznania Sąd również uznał za szczere, logiczne i pełne. Dowody z dokumentów sąd uznał za wiarygodne co do faktów, które zostały w nich poświadczone, w szczególności przebiegu postępowania likwidacyjnego. Ich treść nie była podważana przez strony, nie budziła także wątpliwości Sądu. W celu ustalenia kosztu przywrócenia dachu do stanu sprzed bytowania kuny sąd zasięgnął opinii biegłego z zakresu budownictwa ogólnego. Ustalenie wskazanych okoliczności wymagało bowiem wiedzy specjalnej. Sąd uznał za w pełni wiarygodną opinię biegłej A. B. , gdyż w ocenie sądu zawierała pełną, szczegółową argumentację, jej treść nie budziła wątpliwości logicznych, a opisany w opinii konieczny sposób dokonania remontu dachu, będący podstawą ustalenia kosztorysu w pełni odpowiada zasadom doświadczenia życiowego. Do opinii tej zarzuty wniósł pełnomocnik pozwanej, który wskazał, że kwota 2.844,20 zł jako utrata wartości blachy została już włączona w wartość wyliczonej przez biegłą kwoty 78.706,03 zł w pozycji 1.1.15 więc ta sama pozycja została uwzględniona dwukrotnie. W odpowiedzi na powyższe, biegła wyjaśniła w sposób kompleksowy, że w pozycji 1.1.15 nie uwzględniono utraty wartości blachy, tylko policzono wartość nowej blachy w ilości 25% - analogicznie w pozycji 1.1.16 policzono montaż gąsiorów i także ujęto 25% nowego materiału, gdyż 75% w obu pozycjach policzono jako odzysk. Podsumowując, opinia biegłej była rzeczowa, logiczna, pełna więc należało dać jej wiarę w całości. Strony ostatecznie nie wnosiły żadnych zarzutów do jej treści. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie niemalże w całości. Zgodnie z art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Świadczenie ubezpieczyciela przy ubezpieczeniu majątkowym polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (§ 2). Celem umowy ubezpieczenia jest uzyskanie przez ubezpieczającego umówionego świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku tj. zdarzenia losowego, w zamian za świadczoną składkę. Ubezpieczający opłaca zatem składkę w zamian za ochronę ubezpieczeniową. Stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 656 z późn. zm.), zakład ubezpieczeń udziela ochrony ubezpieczeniowej na podstawie umowy ubezpieczenia zawartej z ubezpieczającym. Umowa ubezpieczenia ma charakter dobrowolny, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . W niniejszej sprawie niesporna była odpowiedzialność pozwanego, jako zakładu ubezpieczeń, z tytułu ubezpieczenia majątkowego za skutki bytowania kuny w ociepleniu dachu domu. Zgodnie z art. 821 k.c. pozwany przejął na siebie odpowiedzialność za szkody wywołane na skutek długotrwałego działania zwierząt na ubezpieczonej nieruchomości. Granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela stanowiła suma ubezpieczenia ustalona w umowie, w tym przypadku w zakresie domu mieszkalnego ze stałymi elementami na kwotę 830.000 zł. Ubezpieczyciel nie kwestionował wystąpienia zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową, a w następstwie - powstania uszkodzeń w mieniu powodów oraz swojej odpowiedzialności, wypłacając bezsporną część odszkodowania w kwocie 44.374,20 zł. Osią sporu w przedmiotowej sprawie, była kwestia zakresu powstałej szkody, a w konsekwencji - wysokość poniesionej przez powodów szkody i tym samym należnego odszkodowania. Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy – w szczególności dokumentacja fotograficzna oraz protokół z oględzin, zgromadzone w aktach likwidacji szkody, ale także i opinia biegłego, bezsprzecznie dowodzi, że na skutek działania dzikich zwierząt (kun) na przełomie 2019 i 2020 r. uszkodzeniu uległ budynek mieszkalny powodów, a dokładnie elementy znajdujące się pod dachem (łaty, kontrłaty) oraz izolacja termiczna dachu. Z opinii biegłego wynika jednoznacznie jakie elementy uległy zniszczeniu oraz jaki jest koszt przywrócenia tych elementów do stanu sprzed zdarzenia szkodowego. Biegła jednoznacznie podała, że koszt tych prac wynosi 78.706,03 zł plus koszt utraty wartości blachy na skutek jej demontażu i ponownego montażu w kwocie 2.844,20 zł, czyli razem 81.550,23 zł. Co prawda pełnomocnik pozwanej, zakwestionował opinię, wskazując że kwota 2.844,20 zł jako utrata wartości blachy została już włączona w wartość wyliczonej przez biegłą kwoty 78.706,03 zł w pozycji 1.1.15 więc ta sama pozycja została uwzględniona dwukrotnie, jednak biegła w sposób kompleksowy wyjaśniła, że w pozycji 1.1.15 nie uwzględniono utraty wartości blachy, tylko policzono wartość nowej blachy w ilości 25% (w tym zakresie starej blachy nie udało się odzyskać i ponownie wykorzystać). Do wyjaśnień biegłej strony nie wnosiły już żadnych zarzutów, przez co należało uznać, że strony zgadzają się z jej treścią – a przez to również z wartością należnego powodom odszkodowania. Stosownie do treści art. 363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili ( § 2 .) Oceniając zatem wysokość szkody powstałej w wyniku zdarzenia z przełomu 2019 i 2020 r., Sąd brał pod uwagę ceny średnie i obowiązujące w dacie ustalenia odszkodowania - zgodnie z zapisami OWU, czyli jak wskazała biegła z I kwartału 2022 r. w tym bowiem okresie miało miejsce ustalenie, że szkody w domu powodów faktycznie były spowodowane działaniem kun – za co odpowiedzialność ponosi pozwany zakład ubezpieczeń. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał iż należne powodom odszkodowanie wynosi łącznie 81.550,23 zł brutto, zatem uwzględniając wypłaconą w toku postępowania likwidacyjnego kwotę w wysokości 44.374,20 zł, Sąd w pkt. I wyroku zasądził różnicę, czyli 37.176,03 zł (z żądaniem przez powoda w tym zakresie kwoty 38.839,80 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty. O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z art. 481 k.c. , uznając twierdzenia pozwanego w tym zakresie za uzasadnione. Skoro bowiem odszkodowanie było ustalane według cen za I kwartał 2022 r., gdyż dopiero wtedy została ustalona odpowiedzialność pozwanego za szkodę w domu powodów, to niezasadnym byłoby zasadzenie odsetek od 2020 r., gdyż wtedy jeszcze pozwany nie pozostawał w zwłoce. W związku z powyższym, orzeczono jak w punkcie I i II wyroku. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. sąd zasądził od pozwanego jako strony przegrywającej łącznie na rzecz powodów kwotę 5.576 zł, na którą składa się: kwota 3.600 zł, tytułem kosztów zastępstwa procesowego (§ 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie), kwota 1.942 zł, tytułem opłaty od pozwu i kwota 34,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictw. Na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. sąd zasądził także odsetki ustawowe od powyższej kwoty od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd nakazał także na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nowym Sączu kwotę 1.543 zł, tytułem wydatków pokrytych tymczasowo ze Skarbu Państwa. Kwota ta odpowiada wydatkom poniesionym na opinię biegłego A. B. .